← Κύπρος

Βασιλική Ζεχίρη ν. Bruce Weedon κ.α., Αρ. Αγωγής: 3393/07., 3 Απριλίου, 2008

Βασιλική Ζεχίρη ν. Bruce Weedon κ.α., Αρ. Αγωγής: 3393/07., 3 Απριλίου, 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:A76 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: N. Γ. Σάντη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3393/

  1. Μεταξύ: Βασιλική Ζεχίρη Ενάγουσα. και
  2. Bruce Weedon
  3. Barbara Jean Weedon Εναγόμενοι. --------------------- Ημερομηνία: 3 Απριλίου,
  4. Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: Ο κ. Κ. Καντούνας. Για τους Εναγόμενους: Καμία εμφάνιση. ------------------------ Α Π Ο Φ Α Σ Η Η ενάγουσα (η οποία υπογράφεται και ως Βασιλική Γεωργίου), είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια οικίας εντός τους χωριού Κάρμι της Επαρχίας Κερύνειας, με στοιχεία Φ/Σχ. 12/26.V.1, Τεμάχιο
  5. Το 1974 εκδιώχθηκε από το χωριό της από τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής και διαμένει έκτοτε στις ελεύθερες περιοχές. Τον Απρίλιο του 2003, μετά το άνοιγμα των παράνομων οδοφραγμάτων αλλά και μετέπειτα, επισκέφθηκε το σπίτι της στο Κάρμι διαπιστώνοντας (πέραν των διαφόρων μετατροπών και αλλαγών που έγιναν στο κτήριο), ότι κατεχόταν παράνομα από τους εναγόμενους από το
  6. Μετά από διάφορα διαβήματα, κατάληξε στο να καταχωρήσει την παρούσα αγωγή στις 21.5.07, αξιώνοντας, μεταξύ άλλων, την έκδοση απόφασης στη βάση της παράνομης επέμβασης των εναγομένων στην περιουσία της και της παραβίασης του δικαιώματος της ιδιοκτησίας, ζητώντας την έκδοση διατάγματος που να διατάσσει τους εναγόμενους να παραδώσουν σε αυτήν, ελεύθερη και κενή κατοχή του σπιτιού της όπως και την απαγόρευση συνέχισης της παράνομης επέμβασης, καθώς και την παράδοση κατοχής του σπιτιού σε οποιονδήποτε άλλον πέραν της ιδίας, αποζημιώσεις για παραβίαση του δικαιώματος της ιδιοκτησίας, αποζημιώσεις ύψους €95.212, λόγω παράνομης κατοχής και χρήσης του σπιτιού όπως και ενδιάμεσα κέρδη (mesne profits) ύψους €1.766,69, μηνιαίως, πλέον νόμιμο τόκο από την ημέρα που το κάθε ποσό θα καθίσταται οφειλόμενο και πληρωτέο, μέχρι εκκένωσης και παράδοσης της ελεύθερης και κενής κατοχής του σπιτιού. Οι πλήρεις λεπτομέρειες της αξίωσης και των επιζητούμενων θεραπειών διατυπώνονται στην Έκθεση Απαίτησης. Οι εναγόμενοι δεν εμφανίστηκαν στη διαδικασία, όπως είχαν κάθε δικαίωμα να πράξουν, με αποτέλεσμα η ενάγουσα να προχωρήσει σήμερα σε απόδειξη της αξίωσης, παραθέτοντας τη μαρτυρία της με ένορκη δήλωση και προσκομίζοντας σχετικώς δεκαέξι τεκμήρια. Έδωσε επίσης προφορική μαρτυρία σε σχέση με το γεγονός ότι υπογράφεται και ως Βασιλική Γεωργίου, αφού με αυτό το όνομα είναι που υπόγραψε την ένορκη της δήλωση. Κατά τις αγορεύσεις ο κ. Καντούνας, εφοδιάζοντας το Δικαστήριο με γραπτό κείμενο των επιχειρημάτων του, εισηγήθηκε την έκδοση απόφασης ως η απαίτηση. Σε σχέση με τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων για την παραβίαση του δικαιώματος ιδιοκτησίας, πρότεινε επιδίκαση ποσού €250.
  7. Η αγόρευση του συνηγόρου ήταν περιεκτική, σαφής και πολύ βοηθητική για το Δικαστήριο. Προκύπτει από τη μαρτυρία και το περιεχόμενο του φακέλου (στο βαθμό που αυτό είναι επιτρεπτό στη διαδικασία), ότι πριν την καταχώρηση της αγωγής και δη στις 17.5.07, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στη Γενική Αίτηση με αριθμό 415/07, διέταξε την έκδοση, σφράγιση και καταχώρηση του κλητήριου εντάλματος, όπως αυτό καταχωρίσθηκε τελικώς στις 21.5.
  8. Στις 21.5.07, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, διέταξε την επίδοση της ειδοποίησης του κλητήριου εντάλματος και προς τους δύο εναγόμενους στην Αγγλία, στη διεύθυνση 44, Cedar Road, Sturry, Canterbury, CT2 OHY, Kent, England, είτε με διπλοσυστημένη επιστολή είτε μέσω του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως. Διατάχθηκε περαιτέρω όπως οι εναγόμενοι καταχωρήσουν εμφάνιση μέσα σε 22 ημέρες από την επίδοση της ειδοποίησης του κλητήριου εντάλματος. Στις 19.7.07, με επιστολή του δικηγόρου της προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, η ενάγουσα ζήτησε όπως το εν λόγω Υπουργείο μεριμνήσει για την επίδοση των σχετικών δικογράφων προς τους εναγόμενους στη Βρετανία (βλ. Τεκμήριο 1). Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, με επιστολή του ημερομηνίας 22.11.07, πληροφόρησε το δικηγόρο ότι η επίδοση δεν έλαβε χώραν διότι δεν κατέστη δυνατόν να διαπιστωθεί το κατά πόσον οι εναγόμενοι διέμεναν στη δοθείσα διεύθυνση (βλ. Τεκμήριο 2). Στις 10.12.07, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, μετά από αίτηση της ενάγουσας με ημερομηνία 5.12.07, διέταξε την υποκατάστατο επίδοση της ειδοποίησης του κλητήριου εντάλματος προς τους εναγόμενους με δημοσίευση σε κυπριακή αγγλόφωνη εφημερίδα. Προτού καταχωρισθεί η δημοσίευση αυτή, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, με δεύτερη επιστολή του ημερομηνίας 18.12.07, πληροφόρησε το δικηγόρο της ενάγουσας ότι, τελικώς, έλαβε χώραν η επίδοση και προς τους δύο εναγόμενους στις 23.11.07 (βλ. Τεκμήριο 3). Στην επιστολή αυτή υπάρχει συνημμένο σχετικό πιστοποιητικό από τις αρμόδιες αγγλικές αρχές, από το οποίο προκύπτει ότι η επίδοση έγινε ταχυδρομικώς (via 1st class post) και ότι το Βρετανικό Ανώτατο Δικαστήριο (High Court, Queen's Bench Division), μετά που ανέγνωσε δήλωση του δικαστικού επιδότη του Επαρχιακού Δικαστηρίου του Canterbury, με απόφαση ημερομηνίας 21.11.07, έδωσε άδεια όπως η επίδοση στους εναγόμενους γίνει ταχυδρομικώς (via 1st class post). Για σκοπούς πληρότητας, ο δικηγόρος της ενάγουσας απέστειλε ειδοποίηση του κλητήριου εντάλματος τόσον με διπλοσυστημένη επιστολή, όσον και με ταχυδρομείο ταχείας παράδοσης (courier), στη δοθείσα διεύθυνση των εναγομένων στην Αγγλία. Η διπλοσυστημένη επιστολή επιστράφηκε με την ένδειξη «refused» (βλ. Τεκμήριο 4), αρνήθηκαν δε να παραλάβουν και την επιστολή που στάλθηκε με την A.C.S. Air Courier Services (βλ. Τεκμήριο 5). Στην έκδοση της αγγλόφωνης εφημερίδας «Cyprus Today», ημερομηνίας Ιανουαρίου 12-18, 2008, δημοσιεύθηκε άρθρο κάποιου του Ian Shepherd, με τον τίτλο «Lawyer says writ served, but family and court reject claim - Candounas targets Kent couple» (βλ. Τεκμήριο 6). Στο άρθρο αυτό περιλαμβάνονται και δηλώσεις του εναγόμενου 1, όπου μεταξύ άλλων παρουσιάζεται να παραδέχεται γνώση των προσπαθειών επίδοσης της παρούσας αγωγής και ότι αρνήθηκε παραλαβή διότι κατάλαβε περί τίνος επρόκειτο. Χθες, το Επαρχιακό Δικαστήριο του Canterbury πληροφόρησε με φαξ το δικηγόρο της ενάγουσας ότι οι εναγόμενοι αρνήθηκαν να παραλάβουν από εντεταλμένο δικαστικό επιδότη τα προς επίδοση δικαστικά έγγραφα (βλ. Τεκμήριο 7). Στις 11.2.08, εστάλη στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας επιστολή από τον Τουρκοκύπριο δικηγόρο, κ. Hakki C. Önen, στην οποία αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι ενεργούσε εκ μέρους των εναγομένων (βλ. Τεκμήριο 8). Στις 19.2.08, ο δικηγόρος της ενάγουσας απέστειλε επιστολή με φαξ και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο προς τον τουρκοκύπριο δικηγόρο επισυνάπτοντας την ειδοποίηση και το κλητήριο ένταλμα, μαζί με τις σχετικές μεταφράσεις στην αγγλικά γλώσσα, αναφέροντας ανάμεσα σε άλλα ότι για να δώσει περισσότερο χρόνο στους εναγόμενους να καταχωρήσουν σημείωμα εμφάνισης στο Δικαστήριο, θα καταχωρούσε αίτηση για απόφαση μέσα σε δύο εβδομάδες (βλ. Τεκμήριο 9). Η αίτηση για απόφαση λόγω μη καταχώρησης εμφάνισης καταχωρίσθηκε στις 13.3.08 και στη συνέχεια ορίστηκε για απόδειξη στις 2.4.08 και ακολούθως, για σήμερα. Στις 27.3.08, ο κ. Καντούνας απέστειλε επιστολή με φαξ και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στον τουρκοκύπριο δικηγόρο ενημερώνοντας τον ότι είχε καταχωρισθεί αίτηση για απόφαση και ότι η υπόθεση ήταν ορισμένη για απόδειξη στις 2.4.08 (βλ. Τεκμήριο 10). Ο δικηγόρος απάντησε αμέσως με επιστολή αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι δεν είχε πλέον επαφή με τους πελάτες του (βλ. Τεκμήριο 11). Την επομένη, δηλαδή στις 28.3.08, ο κ. Καντούνας απάντησε στον τουρκοκύπριο δικηγόρο, ως το Τεκμήριο
  9. Η επίδοση της αγωγής έλαβε χώραν δεόντως και προς τους δύο εναγόμενους. Είναι ξεκάθαρο ότι οι κατεχόμενες περιοχές αποτελούν μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι εναγόμενοι έχουν την κατοικία τους (are domiciled) στο Ηνωμένο Βασίλειο και η παρούσα διαδικασία έχει εγερθεί εναντίον τους σε άλλο Κράτος - Μέλος της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, δηλαδή, την Κυπριακή Δημοκρατία. Δυνάμει του Άρθρου 59 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού αρ. 44/2001 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ημερομηνίας 22.12.2000, το ερώτημα κατά πόσο οι εναγόμενοι έχουν την κατοικία τους (are domiciled) στην Κύπρο καθορίζεται με βάση το Κυπριακό Δίκαιο. Είναι πρόδηλο ότι, δυνάμει του Κυπριακού Δικαίου, οι εναγόμενοι δε δύνανται να θεωρηθούν ότι έχουν την κατοικία τους (domicile) στην Κύπρο. Όπως ροκύπτει από το Άρθρο 26

(1)του Ευρωπαϊκού Κανονισμού ένα Δικαστήριο το οποίο καλείται να εκδώσει ερήμην απόφαση εναντίον ενός εναγομένου που έχει την κατοικία του (is domiciled) σε άλλο Κράτος - Μέλος, θα πρέπει αυτεπαγγέλτως να αρνηθεί να το πράξει εάν φρονεί ότι δεν έχει δικαιοδοσία, δυνάμει των διατάξεων του Ευρωπαϊκού Κανονισμού. Τα Δικαστήρια της Δημοκρατίας έχουν και διατηρούν δικαιοδοσία επί του επίδικου ζητήματος λόγω, ακριβώς, της φύσης της απαίτησης και του τόπου όπου βρίσκεται η επίδικη περιουσία δυνάμει των ΄Αρθρων 22
(1)και 5
(3)του Κανονισμού 44/2001/Ε.Ε. Κανονισμός (ΕΚ) για την διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, δικαιοδοσία να εκδικάσει την υπόθεση έχει το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Στη βάση της ενώπιον μου μαρτυρίας, η ενάγουσα έχει αποδείξει επαρκώς το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης στην περιουσία της από τους εναγόμενους, αφού έδωσε ικανοποιητική μαρτυρία για την ιδιοκτησιακή της σχέση με το ακίνητο, το δικαίωμα της σε κατοχή και την παράνομη είσοδο των εναγομένων στο σπίτι χωρίς τη συγκατάθεση και εξουσιοδότησή της. Η επίδικη περιουσία παραμένει ιδιοκτησία της ενάγουσας, με αυτήν να δικαιούται σε άμεση ανάκτηση κατοχής της και να νομιμοποιείται πλήρως στην καταχώρηση της παρούσας αγωγής (βλ. γενικώς, Αρτέμης και Ερωτοκρίτου, Αστικά Αδικήματα
(2003), Τόμος 1, σελ. 130 - 135). Στη Λάμπρου και Άλλης ν. Κεφάλα και Άλλων
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ.1516, 1527, αναφέρθηκαν τα πιο κάτω σε σχέση με το αδίκημα της παράνομης επέμβασης: «Η παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία είναι ουσιαστικά αδίκημα εναντίον της κατοχής και όχι της κυριότητας του ακινήτου. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Adamou v. Christofi
(1974)1 C.L.R.100, έστω και μικρός βαθμός κατοχής είναι αρκετός για να νομιμοποιεί τον Ενάγοντα να εγείρει αγωγή εναντίον του Εναγομένου. Στην υπόθεση Liasidou and Another v. Papademetriou
(1975)1 C.L.R.122, λέχθηκε ότι κατοχή (possession) σημαίνει πραγματική κατοχή (occupation) ή φυσικό έλεγχο της περιουσίας. Ο ιδιοκτήτης που δεν έχει κατοχή δεν μπορεί να ενάγει σε σχέση με παράνομη επέμβαση στην ιδιοκτησία του, με εξαίρεση την περίπτωση όπου υπάρχει πρόκληση ζημιάς στην περιουσία ή όπου η επέμβαση έχει μόνιμο χαρακτήρα. (Δέστε Γεωργίου ν. Ανδρέα
(1988)1(Δ) Α.Α.Δ.2311, όπου η φύτευση δένδρων θεωρήθηκε ως επέμβαση μόνιμου χαρακτήρα που νομιμοποιούσε την ιδιοκτήτρια που ενοικίαζε το κτήμα σε άλλους να εγείρει αγωγή). Στην παρούσα περίπτωση, οι Εφεσίβλητοι -Ενάγοντες 3 και 4 ήταν εγγεγραμμένοι συνιδιοκτήτες και, παρόλον ότι δεν είχαν κατοχή, αφού η επέμβαση στο κτήμα είχε μόνιμο χαρακτήρα, κατά την κρίση μας εδικαιολογείτο η νομιμοποίησή τους για να εγείρουν την αγωγή.» Η ενάγουσα απόδειξε επίσης στον απαιτούμενο βαθμό και την εκ πλευράς εναγομένων παραβίαση του δικαιώματος της στην περιουσία της βάσει του άρθρου 23 του Συντάγματος και του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κατ' αναλογίαν των όσων συναφώς αναφέρθηκαν αναφορικώς με τη στοιχειοθέτηση αγώγιμου δικαιώματος για παραβίαση ανθρώπινου δικαιώματος από την Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου στη Γιάλλουρος v. Νικολάου
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 558 (βλ. επίσης γενικότερα, επί του ευρύτερου ζητήματος του συζητούμενου δικαιώματος, τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στις υποθέσεις Loizidou v. Turkey, Αίτηση Αρ. 40/1993/435/514, ημερ. 18.12.96, Demades v. Turkey, Αίτηση Αρ. 16219/90, ημερ. 31.7.03, Evgenia Michaelidou Developments Ltd and Michael Tymvios v. Turkey, Αίτηση Αρ. 16163/90, ημερ. 31.7.03 και Myra Arestis - Xenides v. Turkey, Αίτηση Αρ. 46347/99, ημερ. 14.3.05). Η ενάγουσα είναι κύπρια πολίτης και πρόσφυγας από το κατεχόμενο Κάρμι λόγω της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το
  1. Οι εναγόμενοι είναι άγγλοι υπήκοοι από το Canterbury του Ηνωμένου Βασιλείου. Η ενάγουσα από το 1960 περίπου είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια και η δικαιούμενη στην κατοχή ακίνητης περιουσίας στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου, στην οποία περιλαμβάνεται και το τεμάχιο μέσα στο οποίο βρίσκεται χτισμένη η οικία (βλ. Τεκμήριο 13), στο οποίο ζούσε με την οικογένεια της μέχρι την τουρκική εισβολή. Οι παράνομες κατοχικές αρχές έχουν ονομάσει το δρόμο στον οποίο βρίσκεται σήμερα το σπίτι σε «Stoney Walk, Karmi», ο δε αριθμός του σπιτιού έχει αλλαχτεί σε
  2. Όταν επισκέφθηκε το σπίτι της τον Απρίλιο του 2003, διαπίστωσε ότι μέσα σε αυτό κατοικούσαν οι εναγόμενοι χωρίς την άδεια της. Την πρώτη φορά που επισκέφθηκε το σπίτι της μαζί με τη θυγατέρα της, ο εναγόμενος 1, τους ζήτησε, φωνάζοντας, να φύγουν. Τη δεύτερη φορά, ο εναγόμενος 1 τούς έδειξε κάποιο έγγραφο λέγοντας ότι είχε (δήθεν) αγοράσει το ακίνητο το 1999, για £30,000, από κάποιο Αυστραλό, λέγοντάς τους μάλιστα ότι «εδώ είναι Τουρκία». Την τρίτη φορά, χτυπώντας το πόδι στο έδαφος, τους έβρισε επαναλαμβάνοντας ότι «εδώ είναι Τουρκία». Οι επισκέψεις αυτές έλαβαν χώραν πριν την καταχώρηση της αγωγής. Η ετήσια ενοικιαστική αξία του ακινήτου από το 1999 και εντεύθεν, σύμφωνα με όσα περιέχονται στην έκθεση εκτίμησης - Τεκμήριο 14, έχει ως ακολούθως: - 1999 £4950 Ευρώ 8.457,58 - 2000 £4950 Ευρώ 8.457,58 - 2001 £5450 Ευρώ 9.311,88 - 2002 £5450 Ευρώ 9.311,88 - 2003 £6000 Ευρώ 10.251,61 - 2004 £6000 Ευρώ 10.251,61 - 2005 £6600 Ευρώ 11.276,77 - 2006 £6600 Ευρώ 11.276,77 - 2007 £7260 Ευρώ 12.404,45 - 2008 £7260 Ευρώ 12.404,45 Η έκθεση εκτίμησης - Τεκμήριο 14, αφορά στα χρόνια 1999-2006, με αναφορά, όμως, ότι στην ενοικιαστική αξία του ακινήτου πρέπει να προστίθεται μια αύξηση της τάξης του 10%, κάθε δύο χρόνια. Η μηνιαία ενοικιαστική αξία του ακινήτου είναι σήμερα €1033.
  3. Όπως αναφέρθηκε στην Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας, δια του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1998)1Γ Α.Α.Δ. 1836, 1843 - 1845, όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου (όπως εδώ), το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας. Η καταβολή αποζημιώσεων με βάση αυτές τις αρχές επιβάλλεται, έστω και αν ο ιδιοκτήτης δε θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο ίδιος την περιουσία ή να την ενοικιάσει. Στην απόφαση Swordheath Properties Ltd v. Tabet and Others
(1979)1 All E.R. 240, 242, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σχετικά: «It appears to me to be clear, both as a matter of principle and of authority, that in a case of this sort the plaintiff, when he has established that the defendant has remained on as a trespasser in residential property, is entitled, without bringing evidence that he could or would have let the property to someone else in the absence of the trespassing defendant, to have as damages for the trespass the value of the property as it would fairly be calculated, and, in the absence of anything special in the particular case it would be the ordinary letting value of the property that would determine the amount of damages.» Σε ελεύθερη μετάφραση: «Φαίνεται ότι είναι καθαρό, ότι τόσο ως θέμα αρχής αλλά και αυθεντιών, σε υπόθεση αυτού του είδους ο ενάγων, όπου αποδεικνύει ότι ο εναγόμενος παραμένει παράνομα σε ακίνητη ιδιοκτησία, δικαιούται, χωρίς να παρουσιάσει μαρτυρία ότι θα μπορούσε ή ότι επροτίθετο να ενοικιάσει την ιδιοκτησία σε κάποιον άλλον αν δεν την κατείχε παράνομα ο εναγόμενος, να ανακτά ως αποζημιώσεις από την παράνομη επέμβαση την αξία της περιουσίας όπως θα μπορούσε δίκαια να υπολογιστεί και, στην απουσία ειδικών περιστάσεων η συνήθης ενοικιαστική αξία της ιδιοκτησίας θα αποφάσιζε το ποσό των αποζημιώσεων.» Στην Inverugie Investments Ltd v. Hackett
(1995)3 All E.R. 841, 845, λέχθηκε ότι: «In Stoke-on-Trent City Council v W & J Wass Ltd
(1988)3 All E.R. 394 at 402,
(1988)1 WLR 1406 at 1416 Nicholls LJ called the underlying principle in these cases the "user principle". The plaintiff may not have suffered any actual loss by being deprived of the use of his property. But under the user principle he is entitled to recover a reasonable rent for the wrongful use of his property by the trespasser. Similarly, the trespasser may not have derived any actual benefit from the use of the property. But under the user principle he is obliged to pay a reasonable rent for the use which he has enjoyed.» Σε ελεύθερη μετάφραση: «Στην υπόθεση Stoke-on-Trent City Council v. W & J Wass Ltd
(1988)3 All E.R. 394 στην 402,
(1988)1 W.L.R. 1406σ στην 1416 ο Nicholls LJ κατονόμασε την αρχή σε τέτοιες υποθέσεις ως την «αρχή χρήσης». Ο ενάγων μπορεί να μην έχει υποστεί οποιαδήποτε πραγματική απώλεια με το να στερηθεί της χρήσης της περιουσίας του. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης δικαιούται να ανακτήσει ένα λογικό ενοίκιο για την παράνομη χρήση της περιουσίας του από τον παρανόμως επεμβαίνοντα. Παρομοίως, εκείνος που επεμβαίνει παράνομα μπορεί να μη έχει αποκομίσει οποιοδήποτε πραγματικό όφελος από την χρήση της περιουσίας. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης υποχρεούται να πληρώσει εύλογο ενοίκιο για τη χρήση της οποίας επωφελήθηκε.» Με βάση τα πιο πάνω και λαμβάνοντας υπόψη την ετήσια ενοικιαστική αξία του ακινήτου από το 1999 μέχρι και το 2007, καθώς και την αναλογία της μηνιαίας ενοικιαστικής αξίας του ακινήτου για τους μήνες Ιανουάριο - Μάρτιο 2008, κρίνω ότι η ενάγουσα δικαιούται στην επιδίκαση ποσού €94.101,23, ως αποζημίωση για την παράνομη επέμβαση των εναγομένων. Η ενάγουσα αξιώνει επίσης αποζημιώσεις για την παραβίαση του δικαιώματος της ιδιοκτησίας σε σχέση με το ακίνητο. Δεν υπάρχει τίποτε που να κωλύει την επιζήτηση θεραπείας βάσει και αυτής της κατηγορίας αποζημιώσεων, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι ζητείται και η επιδίκαση αποζημιώσεων για παράνομη επέμβαση στην ίδια περιουσία [βλ. κατ' αναλογίαν, Γιάλλουρος v. Νικολάου (ανωτέρω)]. Προκύπτει από την πιο πάνω απόφαση, ότι προεξάρχουσα αρχή για τον προσδιορισμό της επάρκειας της θεραπείας για την παραβίαση ανθρώπινου δικαιώματος είναι εκείνη της δίκαιης αποζημίωσης (equitable compensation). Η δικαία αποζημίωση είναι το μέτρο των αποζημιώσεων τόσον για την υλική όσον και για τη μη υλική ζημία, γνωστή ως ηθική ζημία (moral damage). Η βλάβη την οποία περιλαμβάνει η μη υλική ζημία (non-pecuniary) και για την οποία χωρεί αποζημίωση, περιλαμβάνει και την προσωπική δυσχέρεια, έννοια συγγενική προς εκείνη της δυσχέρειας - «hardship» - στο αγγλικό δίκαιο. Ανησυχία (distress) θλίψη, αγωνία, αισθήματα αδικίας, δυσμενής επηρεασμός του τρόπου ζωής, πόνος και οδύνη (pain and suffering), κρίθηκε ότι αποτελούν παραδεκτά κεφάλαια αποζημιώσεων. Πολλά από τα θεμελιώδη δικαιώματα του ατόμου τα οποία διασφαλίζει η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, συνιστούν στο αγγλικό δίκαιο το αντικείμενο προστασίας αστικών αδικημάτων. Οι παράμετροι των αποζημιώσεων για την αποτίμηση μη υλικής ζημίας η οποία προκύπτει από παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων του ατόμου στην πρόσφατη αγγλική νομολογία διευρύνονται σε βαθμό που να προσεγγίζουν τις αρχές της επιείκειας. Στη Νέα Ζηλανδία τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη στον καθορισμό των αποζημιώσεων για παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι κατ' ουσία όμοια με εκείνα που προσμετρούν βάσει της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον καθορισμό της ζημιάς και συνταυτίζονται με τη σύγχρονη προσέγγιση της αγγλικής νομολογίας. Συναφής με το θέμα είναι και η κυπριακή νομολογία αναφορικά με την ερμηνεία των όρων «δίκαιη» και «εύλογος» αποζημίωση στο Άρθρο 146.6 και στην παράγραφο 4(γ) του Άρθρου 23 του Συντάγματος. Η έννοια της δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης συναρτάται με την κατά το δίκαιο της επιείκειας αποζημίωση (equitable damage), που ταυτίζει το ίσο με το δίκαιο. Ο καθολικός χαρακτήρας των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, η σημασία τους για την υπόστασή του και η περιεκτική προστασία τους από το Σύνταγμα τείνει να διαγράψει τις παραμέτρους καθορισμού των αποζημιώσεων οι οποίες θα πρέπει να είναι απαλλαγμένες από οποιοδήποτε στοιχείο τιμωρίας ή παραδειγματισμού. Πάνω σε αυτό το τελευταίο (και με κάθε σεβασμό), διαφωνώ με τη θέση του ευπαίδευτου δικηγόρου της ενάγουσας ότι ο προσδιορισμός του ύψους των αποζημιώσεων κάτω από αυτό το κεφάλαιο θα πρέπει να καθοριστεί στη βάση της αξίας της ακίνητης περιουσίας των εναγομένων στην Αγγλία με έμμεση και εξυπακουόμενη αναφορά σε προσέγγιση τιμωρητική εφάμιλλο της ίσης ανταπόδοσης. Δεν είναι αυτός ο σκοπός των αποζημιώσεων σε ότι εν προκειμένω συζητείται. Όπως αναφέρθηκε από τον Αρτεμίδη Δ. (νυν Πρόεδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου), στη Γιάλλουρος v. Νικολάου (ανωτέρω): «.είναι νομικά αδόκιμος πλέον ο χαρακτηρισμός των αποζημιώσεων ως «τιμωρητικών, παραδειγματικών» ή «επαυξημένων». Ο μοναδικός σκοπός της αποζημίωσης είναι η επανόρθωση από τον υπαίτιο, της ζημιάς που υπέστη το θύμα από βλάβη που υπέστη ή δικαίωμα του που παραβιάστηκε. Η τιμωρία του υπαίτιου, με την καταδίκη του σε τιμωρητικές αποζημιώσεις εκφεύγει των ορίων της αστικής δικαιοδοσίας, που δε λειτουργεί για τον κολασμό των διαδίκων σε αστική υπόθεση». Στην προκειμένη περίπτωση, είναι γεγονός, η ενάγουσα προσδιορίζει τις αποζημιώσεις που ζητά για την παραβίαση του δικαιώματος της ιδιοκτησίας ως «τιμωρητικές». Αυτό όμως δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αφού τούτο, όπως ανάφερε ο Δικαστής Αρτεμίδης στη Γιάλλουρος v. Νικολάου (ανωτέρω), «.είναι καθαρά ζήτημα ορθού χαρακτηρισμού των αποζημιώσεων παρά ουσίας». Από το 1999, οι εναγόμενοι καταπατούν και επεμβαίνουν παρανόμως στην περιουσία της ενάγουσας στο Κάρμι, γνωρίζοντας για την παρανομία που διαπράττουν και εκμεταλλευόμενοι την κατάσταση πραγμάτων που επικρατεί στην Κύπρο λόγω της παράνομης τουρκικής εισβολής και κατοχής του βορείου τμήματος της χώρας μας. Όταν επισκέφθηκε με τη θυγατέρα της το σπίτι της στο Κάρμι, οι εναγόμενοι τους εξεδίωξαν κακήν κακώς, φωνάζοντας και απειλώντας τους. Η συμπεριφορά τους, όπως περιγράφεται πιο πάνω, χαρακτηρίζεται από έντονα στοιχεία αλαζονείας, θρασύτητας και αθέμιτου κινήτρου. Σίγουρα το σπίτι της ενάγουσας στο Κάρμι δεν αποτελεί ιδιοκτησία των εναγομένων ούτε και ασφαλώς οι κατεχόμενες περιοχές «είναι Τουρκία». Τα σχόλια νομίζω περιττεύουν. Οι εναγόμενοι αδιαφορούν παντελώς για το ανθρώπινο δικαίωμα της ενάγουσας στην περιουσία της. Με τη συμπεριφορά τους να της έχει προκαλέσει τεράστια ταλαιπωρία, πόνο και οδύνη, προσωπική δυσχέρεια, ανησυχία, θλίψη, αγωνία, δυσμενή επηρεασμό του τρόπου ζωής της και αισθήματα αδικίας. Ενώ αυτή και η οικογένεια της ζουν σήμερα πρόσφυγες και φτωχοί στις ελεύθερες περιοχές, οι εναγόμενοι απολαμβάνουν παρανόμως τους καρπούς των κόπων της ζωής της, ενώ είναι ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας στη Βρετανία, όπως περιγράφεται στο Τεκμήριο 15, η αξία της οποίας κυμαίνεται πέριξ των Στερλινών £186.500. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και με δεδομένο ότι τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι πολύ πιο σοβαρά και η παραβίαση του εδώ συζητούμενου ανθρωπίνου δικαιώματος, πολύ πιο εκτεταμένη και αξιοκατάκριτη από ό,τι στην απόφαση Γιάλλουρος v. Νικολάου (ανωτέρω), καθορίζω ως εύλογο ποσό αποζημίωσης για την παραβίαση του δικαιώματος ιδιοκτησίας της ενάγουσας το ποσό των €100.000. Σε περίπτωση που ήθελεν κριθεί ότι το ποσό της αποζημίωσης για την παραβίαση του δικαιώματος ιδιοκτησίας και το ποσό της αποζημίωσης για την παράνομη επέμβαση των εναγομένων θα έπρεπε να αποδοθεί ενιαίως στη βάση μιας σφαιρικής αντίκρισης των γεγονότων της υπόθεσης (όπως αφήνεται να νοηθεί, υπό διαφορετικό πλέγμα, στην Papakokkinou and Others v. Kanther
(1982)1 C.L.R. 65), τότε το ποσό που θα επιδίκαζα θα αποτελούνταν από το άθροισμα των δύο ποσών που αναφέρθηκαν πιο πάνω δηλαδή του ποσού των €94.101,23 και του ποσού των €100.000. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, ως ακολούθως: (Α) €94.101,23, ως αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση, με νόμιμο τόκο, μέχρι εξοφλήσεως. (Β) €100.000, ως αποζημιώσεις για την παραβίαση του δικαιώματος της ιδιοκτησίας, με νόμιμο τόκο, μέχρι εξοφλήσεως. Εκδίδονται επίσης εναντίον των εναγομένων, τα πιο κάτω διατάγματα: (Γ) Διάταγμα παράδοσης στην ενάγουσα ελεύθερης και κενής κατοχής της οικίας της στο Κάρμι, όπως λεπτομερώς περιγράφεται πιο πάνω, εντός 7 ημερών από την ημερομηνία επίδοσης της παρούσας απόφασης στους εναγόμενους. (Δ) Απαγορευτικό διάταγμα παράδοσης κατοχής της οικίας σε οποιονδήποτε άλλον πέραν της ενάγουσας, των κληρονόμων της ή ατόμων που αυτή θα υποδείξει. (Ε) €1033,70, μηνιαίως ή το αναλογούν ημερήσιο ποσό, από σήμερα μέχρι την παράδοση ελεύθερης και κενής κατοχής της οικίας στην ενάγουσα, αυξανόμενου ανά διετία κατά 10%, αρχομένης της 1.1.09, μέχρι εξοφλήσεως. Καμιά άλλη θεραπεία από τις υπόλοιπες που ζητούνται, όπως για παράδειγμα η επιδίκαση ποσού €256,29 (Λ.Κ.150), για «έρευνα εξεύρεσης της διεύθυνσης των εναγομένων στον Ηνωμένο Βασίλειο» (βλ. παράγραφο Θ της Έκθεσης Απαίτησης), δεν έχουν στοιχειοθετηθεί και ως εκ τούτου απορρίπτονται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)........... Ν. Γ. Σάντης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Μ.Ρ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.