Γιώργος Χ' Στυλλή ν. Κυπριακές Αερογραμμές ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 12269/02, 8 Aυγούστου, 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:A168 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Κυριακίδου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 12269/02 Μεταξύ: Γιώργος Χ' Στυλλή Ενάγοντος -και- Κυπριακές Αερογραμμές ΛΤΔ Εναγομένης ------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8 Aυγούστου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντα: κα Αμερικάνου Για Εναγόμενο: κα Κλ. Κραμβή ---------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Ενάγων κατά πάντα ουσιώδη χρόνο εργοδοτείτο από την Εναγόμενη ως Ανώτερος Μηχανικός. Στις 6.10.2002 είδε το φως της δημοσιότητας δημοσίευμα στην εφημερίδα «ΠΟΛΙΤΗΣ» (Τεκμήριο 3) στο οποίο ο Ενάγων φερόταν ότι προέβαινε σε σοβαρές καταγγελίες για παρατυπίες στην πώληση αεροσκαφών Airbus 310 ms 320 και στην αγορά Airbus 319 από μέρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εναγομένης εταιρείας και υποψίες για ενέργειες που κρύβονται συμφέροντα καν μίζες. Η Εναγόμενη μετά από αυτό δημοσίευσαν στην ίδια εφημερίδα απάντηση με δημοσίευμα ημερομηνίας 7.10.
- Ο Ενάγων με έναυσμα αυτό το δημοσίευμα καταχώρησε την παρούσα αγωγή με την οποία διεκδικεί ποικίλες αποζημιώσεις το περιεχόμενο της οποίας, κατά τους ισχυρισμούς του, είναι δυσφημιστικό. . Για σκοπούς καλύτερης κατανόησης των όσων θα ακολουθήσουν θα παραθέσω αυτούσιο το κείμενο. « ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΟΥ «ΠΟΛΙΤΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ»² Δεν υπήρξαν μίζες, λένε οι Κυπριακές Αερογραμμές Αναφορικά με δημοσίευμα της εφημερίδας «Πολίτης» για την πώληση των αεροσκαφών του τύπου Αίαρμπας 4-310, οι Κυπριακές Αερογραμμές επιθυμούν να δηλώσουν τα εξής: Το δημοσίευμα περιέχει αβάσιμους και παραπλανητικούς ισχυρισμούς που προέρχονται από κατώτερο υπάλληλο της εταιρείας στην προσπάθεια του να εξασφαλίσει ιδιοτελή οφέλη και να εξυπηρετήσει αλλότροπους σκοπούς. Ο ίδιος υπάλληλος δεν δίστασε στο παρελθόν να καταφύγει και στη μέθοδο του εκβιασμού για να πετύχει τους στόχους του. Να σημειωθεί ότι παρόμοιοι ισχυρισμοί είδαν το φως της δημοσιότητας μέσω άλλη εφημερίδας και είχαν διαψευσθεί. Όσον αφορά την ουσία δηλώνουμε ότι στη βάση σχεδίου που ετοιμάστηκε από ομάδα τεχνοκρατών της δημοσίευσης ακολουθήθηκε η νενομισμένη διαδικασία και μάλιστα με πλήρη διαφάνεια και χρησιμοποιήθηκε η συνήθης πρακτική στον τομέα των διεθνών αερομεταφορών. Συγκεκριμένα υπήρξε διαδικασία προσφορών και εξασφαλίστηκε εξαιρετικά ψηλή τιμή πώλησης των αεροσκαφών, ειδικά σε σχέση με τα δεδομένα που δημιουργήθηκαν μετά τις 11 Σεπτεμβρίου
- Ενδεικτικά η τιμή που εξασφαλίστηκε χαρακτηρίστηκε από ξένους ειδικούς των αερομεταφορών ως «απίστευτα ψηλά». Σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και την τιμή που εξασφαλίστηκε ενημερώθηκε λεπτομερώς σε πολύωρη συνεδρία η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και ο Πρόεδρος της με εμπιστευτική έκθεση. » Το περιεχόμενο της πιο πάνω επιστολής σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Έκθεσης Απαίτησης είναι προσβλητικό. Προς απόδειξη του δυσφημιστικού αποτελέσματος αναδεικνύεται η φυσική έννοια του κειμένου και των λέξεων. Παράλληλα προβάλλεται η θέση ότι το περιεχόμενο είναι κατ' υπαινιγμό δυσφημιστικό. Η Εναγόμενη στην Υπεράσπιση της δεν αρνείται τη σύνταξη του δημοσιεύματος αλλά ισχυρίζεται ότι σε καμία περίπτωση αυτό ήταν δυσφημιστικό ή ότι αυτό αποτελεί με οποιοδήποτε τρόπο δυσφήμιση αυτού. Περαιτέρω προβάλλουν διαζευκτικά την υπεράσπιση του έντιμου σχολίου που έγινε καλόπιστα και ότι ήταν υπό επιφύλαξη προνομιούχο. Ισχυρίζεται επίσης ότι ο Ενάγων κωλύεται να συνεχίσει την παρούσα αγωγή αφού έχει ήδη υπογράψει έγγραφο απαλλαγής. Με βάση τις πιο πάνω θέσεις η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση. Κατά την ακρόαση κατέθεσαν τρεις μάρτυρες. Ο Ενάγων κ. Χ''Στυλλής (ΜΕ1), ο Δημήτρης Πολυκάρπου (ΜΕ2) και ο κ. Στέλιος Στυλιανού (ΜΕ3). Ο Ενάγων ΜΕ1 στη μαρτυρία του ανέφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο και μέχρι 20.2.2005 εργαζόταν στη Εναγόμενη εταιρεία ως Ανώτερος Μηχανικός οπότε απολύθηκε ως πλεονάζον προσωπικό. Το Μάρτιο του 2002 το Διοικητικό Συμβούλιο των Εναγομένων αποφάσισε την πώληση αεροσκαφών και εξοπλισμού της εταιρείας. Ως μέτοχος της Εναγομένης και εκπρόσωπος άλλων μικρομετόχων απέστειλε επιστολή στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εναγομένης με την οποία ζητούσε να του κοινοποιηθεί γραπτώς η διαδικασία πώλησης, τους αγοραστές και γενικά τις λεπτομέρειες της απόφασης τους (βλ. Τεκμήριο 1) χωρίς να απαιτηθεί ποτέ. Τον Οκτώβριο του 2002 απασχολούσε την κοινή γνώμη οι διαδικασίες πώλησης από τους Εναγόμενους των αεροσκαφών τύπου Α310 και Α320 (βλ. Τεκμήριο 2). Στις 6.10.2002 στην εφημερίδα ''Πολίτης της Κυριακής'' δημοσιεύθηκαν στη σελ. 12 δηλώσεις του σχετικά με τον τρόπο πώλησης των αεροσκαφών (βλ. Τεκμήριο 3). Στις 7.10.2002 ο Γενικός Διευθυντής της Εναγομένης του απέστειλε επιστολή με την οποία τον καλούσε στο γραφείο του αναφορικά με τις δηλώσεις του στο πιο πάνω δημοσίευμα. Την ίδια μέρα δημοσίευσα το επίδικο δημοσίευμα (βλ. Τεκμήριο 5) στην εφημερίδα ''Πολίτης'' στη σελ.
- Ο Πολίτης είναι καθημερινή εφημερίδα η οποία δημοσιεύεται στο διαδίκτυο και διανέμεται τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Μεταξύ των αναγνωστών συγκαταλέγονται συνάδελφοι του, φίλοι, γνωστοί και συγγενείς του και μετά τη δημοσίευση συνέδεσαν τα δύο δημοσιεύματα και το ρωτούσα τι έγινε και τον αποκαλούσαν εκβιαστή. ΄Ηταν η θέση του ότι το επίδικο δημοσίευμα ήταν κακόβουλο και ψευδές, προσέβαλε την προσωπικότητα και αξιοπρέπεια του την τιμή του το ήθος και την επαγγελματική του υπόληψη. Ιδιαίτερα προβλήματα προκλήθηκαν στον εργασιακό του χώρο όπου οι συνάδελφοι του τον αντιμετώπιζαν με καχυποψία και προέβαιναν σε επικριτικά σχόλια. Ειδικά οι μέτοχοι της Εναγομένης οι οποίοι τον εμπιστεύτηκαν και στις γενικές συνελεύσεις της Εναγομένης εν όψει του δημοσιεύματος απέσυραν την εμπιστοσύνη τους προς τον ίδιο και δεν τον επέλεξαν ξανά ως αντιπρόσωπο τους. Στις 8.10.2002 μέσω του συνηγόρου του απέστειλε επιστολή προς τους Εναγόμενους για να απολογηθούν (βλ. Τεκμήριο 6) αλλά δεν ανταποκρίθηκαν. Αν αυτού του απέστειλα επιστολή με την οποία τον καλούσα να προβεί σε παραστάσεις για κατ' ισχυρισμό διάπραξη πειθαρχικών παραπτωμάτων (βλ. Τεκμήριο 7) τις οποίες απέρριψε (Τεκμήριο 8) και τελικά του επεβλήθη ποινή επίπληξη (Τεκμήριο 9). Στις 17.5.2005 απέστειλαν επιστολή με την οποία τον πληροφορούσα ότι τερματίζονταν οι υπηρεσίες από 21.2.2005 λόγω πλεονασμού (Τεκμήριο 19) και έδιναν ΛΚ19.811 ως αποζημίωση. Του ζητήθηκε να υπογράψει διάφορα έγγραφα (Τεκμήριο 11) τα οποία υπογράφηκαν από όλους τα οποία όμως δεν συνέδεσε με οποιοδήποτε τρόπο με την παρούσα αγωγή. Επίσης κατά την αντεξέταση του κατέθεσε επίσης ακόμη 4 έγγραφα τεκμήρια 12-
- Ο ΜΕ2 Δημήτρης Πολυκάρπου ανέφερε ότι ένας οικογενειακός φίλος του Ενάγοντα και ότι ο Ενάγοντας είναι φιλήσυχος και αγαπητός στο κόσμο. Διάβασε τόσο το δημοσίευμα 6.10.002 όσο και το δημοσίευμα ημερομηνίας 7.10.2002 μετά από υπόδειξη άλλων ατόμων από το οποίο κατάλαβε ότι ο Ενάγων παρουσιαζόταν ως απατεώνας, ψεύτης και εκβιαστής. Πολλοί από το καφενείο του είπαν ότι ο φίλος του ήταν απατεώνας, έλεγε ότι ήταν μηχανικός αλλά ήταν χαμάλης. Ο ΜΕ3 κ. Στέλιος Στυλιανού αδελφός του Ενάγοντα ανέφερε ότι διάβασε το δημοσίευμα και ανησύχησε. Αντιλήφθηκε ότι ο αδελφός του κατηγορείτο ότι έλεγε ψέματα και προσπαθούσε να εξυπηρετήσει δικά του συμφέροντα και ότι ήταν εκβιαστής. Η ίδια ανησυχία του προκλήθηκε στα άτομα του οικογενειακού του περιβάλλοντος. Όπως έχει επισημανθεί πιο πάνω η Εναγόμενη δεν αμφισβητεί το επίδικο δημοσίευμα, δεν αμφισβητείται επίσης ότι συντάκτης είναι η Εναγομένη. Κατά συνέπεια το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο η επίδικη επιστολή είναι δυσφημιστική για τον Ενάγοντα. Δεν μπορούν να κάνουν τη νύχτα μέρα. Προτιμήθηκε πιο ήπια αντίδραση από την Εναγόμενη. Είναι καθόλα αρμόδια η Εναγόμενη να παίρνει αποφάσεις και η απόφαση που πήρε δεν είναι ποινή, ούτε εκδίκαση υπόθεσης, αλλά επικοινωνία μεταξύ Εναγόμενης και σωματείων μελών με καταστατικό δικαίωμα του Διοικητικού Συμβουλίου. Τέλος ανέφερε ότι το άθλημα διεξάγεται σε ανοικτούς χώρους οι ποδηλάτες είναι αρκετά εκτεθειμένοι έχουν να κάνουν με ανθρώπινες ζωές οι ίδιοι και είναι πολύ βαρύ φορτίο να είσαι υπεύθυνος για τις ζωές των άλλων. Προτού ασχοληθώ με οποιαδήποτε άλλα θέματα προέχει η αξιολόγηση της μαρτυρίας να αποφασισθεί το πλαίσιο γεγονότων που περιβάλλουν την διαφορά. Έχοντας παρακολουθήσει όλους όσους κατέθεσαν ενώπιον μου είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους. Με προσοχή εξέτασα τη μαρτυρία έχοντας κατά νου τα δικόγραφα, τα παραδεκτά γεγονότα, το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας και τις εισηγήσεις των δικηγόρων στο στάδιο των αγορεύσεων. Το συντριπτικό μέρος της μαρτυρίας είτε είναι παραδεκτό είτε δεν αμφισβητείται. Επίσης από πλευράς αξιοπιστίας των μαρτύρων η υπόθεση δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη δυσκολία. Η δημοσίευση και το περιεχόμενο της επίδικης επιστολής είναι παραδεκτή όπως και τα γεγονότα που προηγήθηκαν και επακολούθησαν αυτή, δεν αμφισβητούνται. Παραδεκτά παρέμειναν και τα όσα αφορούν στο επάγγελμα και τις ενασχολήσεις του ως Προέδρου του Ποδηλατικού Ομίλου Αγρότη. Σε σχέση με το τι έγινε στον ποδηλατικό αγώνα ημερ. 6.5.2001 εκτός από την αόριστη αναφορά του Ενάγοντα ότι δεν παρεμπόδισε αθλήτρια και η επιστολή ανάφερε ψέματα δεν ετέθηκαν ενώπιον μου στοιχεία που να δικαιολογούν ότι η αναφορά στην επίδικη επιστολή για παρεμπόδιση έγινε, εκτός ότι το περιστατικό αυτό επιβεβαιώθηκε από τους κριτές του αγώνα στην έρευνα που έγινε από τον ΜΥ
- Ως εκ τούτου δεν μπορώ να καταλήξω σε ευρήματα ως προς τα γεγονότα που περιβάλλουν το εν λόγω περιστατικό για το οποίο γίνεται αναφορά στην επίδικη επιστολή. Επίσης η αναφορά του ΜΕ2 Χάρη Χαραλάμπους για αποχώρηση μελών του Ποδηλατικού Ομίλου Αγρότη λόγω της επίδικης επιστολής δεν βρίσκει έρεισμα στις επιστολές που κατέθεσε στο Δικαστήριο προς υποστήριξη του ισχυρισμού αυτού αφού από τα Τεκμήρια 6 και 7 προκύπτει ότι τα εν λόγω μέλη αποχώρησαν μετά που ο όμιλος τους αποχώρησε από την Ομοσπονδία και επεβλήθη σε αυτούς πειθαρχική ποινή λόγω συμμετοχής τους σε αγώνες της Ομοσπονδίας. Για τα υπόλοιπα γεγονότα στα οποία έχω αναφερθεί ανωτέρω προβαίνω σ' ανάλογα ευρήματα. Τέλος η γνώμη των μαρτύρων αναφορικά με την ερμηνεία της επιδίκου επιστολής δεν μπορεί να έχει οποιαδήποτε βαρύτητα για το Δικαστήριο. Όπως έχει επισημανθεί πιο πάνω η Εναγόμενη δεν αμφισβητεί την ετοιμασία και αποστολή της επίδικης επιστολής, δεν αμφισβητείται επίσης ότι συντάκτης είναι η Εναγομένη. Επίσης δεν αμφισβητείται ότι η επιστολή στάληκε με φαξ στον Ποδηλατικό Όμιλο Αγρότης προς τον Πρόεδρο του Ομίλου Αγρότη, δηλαδή τον Ενάγοντα, η οποία κοινοποιήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο από τον ίδιο και ενημερώθηκε για την επιστολή αυτή που αναφερόταν σε ισχυριζόμενο συμβάν κατά τη διάρκεια του ποδηλατικού αγώνα. Κατά συνέπεια το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο η επίδικη επιστολή είναι δυσφημιστική για τον Ενάγοντα. Η έννοια της δυσφήμισης δίδεται από τις πρόνοιες του άρθρου 17
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 που έχει ως ακολούθως: «17
(1). Η δυσφήμιση συνίσταται στη δημοσίευση από οποιοδήποτε πρόσωπο με έντυπο, γραπτό, ζωγραφιά, ομοίωμα, χειρονομίες, λόγια ή άλλους ήχους ή με κάθε άλλο μέσο οποιασδήποτε φύσης περιλαμβανόμενης και της εκπομπής με ασύρματη τηλεγραφία δημοσιεύματος το οποίο- (α) αποδίδει σε άλλο πρόσωπο έγκλημα ή (β) αποδίδει σε άλλο πρόσωπο ανάρμοστη συμπεριφορά σε δημόσια θέση ή (γ) εκ φύσεως τείνει στο να βλάψει ή να επηρεάσει με δυσμένεια την υπόληψη άλλου προσώπου στο επάγγελμα, επιτήδευμα, την εργασία, απασχόληση ή τη θέση του ή (δ) ενδέχεται να εκθέσει άλλο πρόσωπο σε γενικό μίσος, περιφρόνηση ή χλεύη ή (ε) ενδέχεται να προκαλέσει την αποστροφή ή αποφυγή οποιουδήποτε προσώπου από άλλους.» Το κατά πόσο ένα δημοσίευμα έχει ή όχι δυσφημιστικό χαρακτήρα, όπως και το κατά πόσο αυτό είναι δυσφημιστικό για τον Ενάγοντα, είναι ζητήματα πραγματικά και σαν τέτοια αποφασίζονται από το Δικαστήριο. Αποκλειστικό οδηγό και για τα δύο ζητήματα, αποτελεί το περιεχόμενο του δημοσιεύματος και δεν έχει σημασία αν ένας ή ακόμα και ο ίδιος ο Ενάγοντας αποδίδουν στο δημοσίευμα έννοια δυσφημιστική. Στις λέξεις ή τις φράσεις θα αποδοθεί η συνήθης και φυσική έννοια η οποία θα τους δοθεί από λογικούς ανθρώπους συνήθους νοημοσύνης και δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο ποια συμπεράσματα θα συναχθούν από τα δημοσιεύματα, από πρόσωπα που ξεκίνησαν να συναγάγουν κάποια ασύνηθη έννοια. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Capital and Counties Bank v. Hendy [1882] 7 App. Cases 745, το κριτήριο είναι «κατά πόσο κάτω από τις περιστάσεις στις οποίες έχουν δημοσιευθεί οι επίδικες λέξεις, οι λογικοί άνθρωποι στους οποίους έγινε το δημοσίευμα θα ήταν πιθανό να αντιληφθούν δυσφημιστική έννοια.» (Βλ. Τάσσος Παπαδόπουλος ν. Kyrix Publishing Co Ltd
(1963)2 AAΔ 290, Εταιρεία «Ο Φιλελεύθερος Λτδ» ν. Σοφοκλέους [2003] 1 ΑΑΔ σελ. 549, Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ ν. Βασιλείου Πολ. Έφ. 11600 ημερ. 24.5.2005, Jones v. Skelton [1963] 1 WLR 1370, Louis v. Daily Telegraph [1964] A.C. 259). Το κείμενο του δημοσιεύματος εξετάζεται από το Δικαστήριο στην ολότητα του με παράλληλη αναφορά στο χρόνο και τόπο που το δημοσίευμα είδε το φως της δημοσιότητας όπως και με αναφορά στην κατά τον ουσιώδη χρόνο ισχύουσα κοινή γνώμη για το θέμα. (Βλ. Τidmore v. Mills [1947] 32 Ala. App. 243), οσάκις δεν υπάρχει αριθμός καλών ερμηνειών είναι παράλογο αυτές να αγνοούνται και με σκοπό να δοθεί δυσφημιστική έννοια στο δημοσίευμα, να επιλέγεται η μόνη κακή ερμηνεία που υπάρχει, [Capital and Counties Bank (πιο πάνω)]. Γενικά θεωρείται δυσφημιστικό να καταλογίζεται διεφθαρμένη ή ανέντιμη ή δόλια ή άλλη ανάρμοστη συμπεριφορά ή ανεπάρκεια στον κάτοχο αξιώματος κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του αξιώματος του. (Βλ. Gatley on Libel & Slander 10η έκδ. παραγρ. 2.28 σελ. 62). Εκεί όπου οι επίδικες λέξεις είναι δυσφημιστικές στη φυσική συνήθη τους έννοια, το μόνο που απαιτείται να αποδείξει ο Ενάγοντας, είναι τη δημοσίευση τους. Σε τέτοια περίπτωση, το βάρος απόδειξης ότι υπό το φως των περιστάσεων κάτω από τις οποίες έγινε η δημοσίευση ή του τρόπου με τον οποίο η δημοσίευση έχει γίνει, ή άλλων γεγονότων γνωστών σε όλους όσους έχει γίνει δημοσίευση, οι επίδικες λέξεις δεν θα γίνονταν αντιληπτές από λογικά άτομα να είναι δυσφημιστικές, το έχει ο Εναγόμενος. Στην Έκθεση Απαίτησης ο Ενάγων σχολιάζει με δύο βασικούς τρόπους την επίδικη επιστολή ο πρώτος περιέχεται στην παράγραφο 3Β και έχει ως ακολούθως: (α) Παρεμπόδιζε με τη συμπεριφορά του αθλήτρια που συμμετείχε στον εν λόγω αγώνα. Ο δεύτερος τρόπος είναι αυτός που περιέχεται στην παράγραφο 8Α της Έκθεσης Απαίτησης και έχει ως εξής: (α) Είναι πρόσωπο επιπόλαιο και/ή ανάξιο της ιδιότητας την οποία έχει ως πρόεδρος ποδηλατικού σωματείου και/ή ως προπονητής και/ή ως αθλητικός παράγοντας και/ή πρόσωπο ανίκανο να ανταποκριθεί στα καθήκοντα και/ή υποχρεώσεις του ως πρόεδρος ποδηλατικού σωματείου και/ή ως προπονητής ποδηλασίας και/ή ως αθλητικός παράγοντας. (β) Είναι πρόσωπο ανέντιμο και στερείται ηθικού χαρακτήρος. (γ) Δεν εμπνέει εμπιστοσύνη δια την ιδιότητα την οποία κατέχει ως πρόεδρος ποδηλατικού σωματείου και/ή ως προπονητής και/ή ως αθλητικός παράγοντας. (δ) Καταχράτο της ιδιότητας του ως πρόεδρου ποδηλατικού σωματείου και/ή της ιδιότητος του ως αθλητικού παράγοντα και/ή της μακρόχρονης επαφής του με το άθλημα της ποδηλασίας με σκοπό να εξασφαλίσει προσωπικό όφελος και/ή όφελος προς το σωματείο Ποδηλατικού Ομίλου Αγρότη και/ή εις βάρος των υπόλοιπων αθλητών και/ή αθλητών από άλλα σωματεία. (ε) Είναι πρόσωπο που παρεμποδίζει αθλητές και/ή είναι άτομο επικίνδυνο και/ή ανεύθυνο και/ή παρακούει εσκεμμένα και/ή εν γνώσει του και/ή εκ προθέσεως κανονισμούς και/ή οδηγίες και/ή υποδείξεις και/ή απαγορεύσεις κριτών. (στ) Παρεμποδίζει και/ή θέτει σε κίνδυνο και/ή επηρεάζει δυσμενώς την ομαλή διεξαγωγή αγώνων ποδηλασίας και/ή θέτει σε κίνδυνο και/ή κίνδυνο τραυματισμού αθλητές και/ή αθλήτριες. (η) Αγνοεί και/ή δεν σέβεται και/ή παρακάμπτει κανονισμούς και/ή οδηγίες της αγωνόδικης επιτροπής και/ή άλλης επιτροπής και/ή του αλυτάρχη και/ή κριτή και/ή κανονισμούς σχετικούς με την ομαλή διεξαγωγή αγώνων ποδηλασίας. (θ) Συμπεριφέρεται με τρόπο αντιαθλητικό και/ή ανάρμοστο και/ή απρεπή και/ή παράνομο κατά τη διεξαγωγή ποδηλατικών αγώνων και/ή κατά τρόπο που χρήζει επίπληξης και/ή προειδοποίησης και/ή επιβολής πειθαρχικής ποινής. (ι) Έχει προβεί σε πειθαρχικό αδίκημα και/ή παράπτωμα και/ή συμπεριφορά αντιστοιχούσα σε πειθαρχικό παράπτωμα και η οποία χρήζει επίπληξης και/ή προειδοποίησης. Με βάση τον πρώτο τρόπο με τον οποίο σχολιάζεται το επίδικο δημοσίευμα αποδεικνύεται ότι ο Ενάγων επαφίεται και στην φυσική και συνήθη έννοια αντιληπτές από άλλα πρόσωπα στη γνώση των οποίων και περίηλθαν. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Gatley on Lebel and Slander παρ. 1316 εκεί όπου ο Ενάγων βασίζεται στη συνήθη έννοια των λέξεων κριτές είναι ένορκοι (εδώ το Δικαστήριο) ως προς το κατά πόσο οι λέξεις θα μπορούσαν εύλογα να γίνουν αντιληπτές σαν έχουσες δυσφημιστική έννοια. Μαρτυρία δε ως προς το ότι ο Ενάγων αντιλήφθηκε να σημαίνουν οι λέξεις δεν είναι αποδεκτή (παρ. 1318) ανωτέρω και Wood v. Mackey
(1881)21 N.B.R. 109). Ήδη έχουμε εξηγήσει πότε ένα δημοσίευμα είναι ή όχι δυσφημιστικό και δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε τις σχετικές νομικές αρχές που εκτέθησαν ανωτέρω. Όσον αφορά τον δεύτερο τρόπο με τον οποίο σχολιάζεται το επίδικο δημοσίευμα θεωρώ ότι έχουμε ψευδοϋπαινιγμό (popular or false innuendo) εφόσον κατ' ουσία στην φυσική και συνήθη έννοια των επιδίκων λέξεων περιλαμβάνεται εκτός από την κατά κυριολεξία έννοια και η συμπερασματική που είναι συμφυής με την κατά κυριολεξία έννοια. Στην παράγραφο 8Α της Έκθεσης Απαίτησης και γενικά στην Έκθεση Απαίτησης δεν υπάρχει ισχυρισμός περί υπάρξεως νομικού ή αληθινού δυσφημιστικού υπαινιγμού υπό την έννοια της συνάρτησης του επίδικου δημοσιεύματος με εξωγενή γεγονότα. Η παράγραφος 8Α, όπως διατυπώθηκε, αναφέρεται στην συμπερασματική έννοια και νόημα των ισχυριζόμενων δυσφημιστικών λέξεων μέσα στα πλαίσια της φυσικής και συνήθους έννοιας των λέξεων. Έχουν δηλαδή διατυπωθεί ψευδοϋπαινιγμοί (false innuendos) και όχι νομικοί ή αληθινοί υπαινιγμοί (legal or true innuendos). Κατά συνέπεια εφόσον η παράγραφος 8Α δεν διατυπώνει νομικά ή αληθινά innuendos δεν δημιουργείται θέμα ανάγκης ύπαρξης και δικογράφησης εξωγενών γεγονότων τα οποία τα στοιχειοθετούν και τα οποία σε μια τέτοια περίπτωση θα ήταν ουσιώδη γεγονότα που θα έπρεπε να συμπεριληφθούν στην Έκθεση Απαίτησης και να τα αποδείξει ο Ενάγων κατά την ακροαματική διαδικασία με την προσκόμιση μαρτυρίας. Για το θέμα του τρόπου που πρέπει να διατυπώνεται στα δικόγραφα η εννοιολογία των λέξεων που στοιχειοθετούν τη δυσφήμιση σχετική είναι η υπόθεση Ηνωμένη Εκδοτική Εταιρεία Δίας Λτδ ν. Χ'Κώστα
(1990)1 ΑΑΔ 244, όπου έγινε αναφορά στην πρακτική που ακολουθείται σχετικά στην Αγγλία και που κρίθηκε πως δεν διαφέρει από αυτή που ακολουθείται στην Κύπρο. Προκύπτει ότι αποτελεί ορθή πρακτική η διατύπωση ψευδοϋπαινιγμών γιατί θα 'ταν άδικο να αφήνεται ο Εναγόμενος ή το Δικαστήριο να μαντέψει την έννοια ή τις έννοιες που ο Ενάγοντας προτίθεται να αποδώσει στις ισχυριζόμενες δυσφημιστικές λέξεις ή φράσεις ή υλικό. Με οδηγό τις πιο πάνω νομικές αρχές, στρέφομαι στην επίδικη επιστολή. Στην επίδικη επιστολή γίνεται αναφορά από την Εναγόμενη σε επιστολή διαμαρτυρίας του Σωματείου ΕΑΣ Αγίου Δομετίου ότι ο Ενάγων σε αγώνα ημερ. 6.5. παρεμπόδισε με το αυτοκίνητο του την αθλήτρια Έλενα Αριστείδου σε κάποιο μέρος του δρόμου. Περιστατικό που επιβεβαιώθηκε από τους κριτές του αγώνα και η ομοσπονδία επίστησε την προσοχή του Ενάγοντος για μη επανάληψη τέτοιων περιστατικών διαφορετικά θα παραπεμφθεί σε πειθαρχική διαδικασία σχολιάζοντας περαιτέρω την θέσπιση νέων κανονισμών για τις οποίες όλα τα μέλη πρέπει να τηρούν και να ακολουθούν. Η φυσική έννοια της λέξης παρεμποδίζω είναι «αποτελώ εμπόδιο» ή «παρεμβάλω εμπόδιο» (βλ. Λεξικό Νέας Ελληνικής Γλώσσας 2η έκδοση του Γ.Μ. Μπαμπινιώτη). Η πιο πάνω φυσική έννοια της εν λόγω λέξης δεν είναι δυσφημιστική από μόνη της για τον Ενάγοντα. Εξετάζοντας την ως σύνολο την φράση «παρεμποδίσατε με το αυτοκίνητο σας την αθλήτρια Έλενα παρά τον κυκλικό κόμβο των Αγίων Τριμιθιάς» και πάλι δεν μπορεί με την φυσική έννοια της φράσης να αποδοθεί δυσφημιστικός χαρακτήρας στην εν λόγω φράση αφού το μόνο που μπορεί να αποδοθεί είναι παρεμβολή εμποδίου από τον Ενάγοντα καθώς οδηγούσε αυτοκίνητο που δεν οδηγεί σε οποιαδήποτε έννοια που να ενέχει δυσφημιστικό χαρακτήρα στο πρόσωπο του Ενάγοντα. Απλή αναφορά σε παρεμβολή εμποδίου με αυτοκίνητο δεν μπορεί να αποδοθεί εσκεμμένη ενέργεια του Ενάγοντα για παρεμπόδιση. Αλλά ακόμη και αν μπορούσε να αποδοθεί εσκεμμένη ενέργεια σε αυτή την φράση λαμβάνοντας υπόψη την φράση που χρησιμοποιεί η Εναγομένη πιο κάτω στο κείμενο: «Με κατανόηση στο ενδιαφέρον που έχετε για το άθλημα και στη μακρόχρονη επαφή μ' αυτό», εξανεμίζει οποιαδήποτε υπόνοια ότι καταλογίζεται στον Ενάγοντα εσκεμμένη ενέργεια παρεμπόδισης της αθλήτριας ή εξυπηρέτησης οποιουδήποτε αλλότριου σκοπού από τον Ενάγοντα ή δημιουργεί υπονοούμενο με οποιαδήποτε έννοια που χρησιμοποιείται στην Έκθεση Απαίτησης και δεν μπορεί να αποδοθεί έννοια δυσφημιστική για τον χαρακτήρα του Ενάγοντα. Επίσης η επίστηση της προσοχής του Ενάγοντα για συμμόρφωση με τους Κανονισμούς των Αγώνων και πάλι δεν έχει δυσφημιστικό χαρακτήρα ή δικαιολογεί τα όσα αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησης. Επίσης δεν αποτελεί ποινή η πειθαρχική διαδικασία αλλά προειδοποίηση για μη επανάληψη τέτοιων περιστατικών. Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω ακόμα και αν αποφάσιζα ότι η επίδικη επιστολή έχει δυσφημιστικό χαρακτήρα βρίσκω ότι η Εναγόμενη έχει αποδείξει την υπεράσπιση του δίκαιου σχολιασμού (fair comment) και του προνομίου υπό επιφύλαξη (qualified privilege). Η υπεράσπιση του δίκαιου σχολιασμού (fair comment) έχει θέση μόνο στην περίπτωση που το δημοσίευμα περιέχει σχόλια επί γεγονότων, ότι αποτελεί έντιμο ή εύλογο σχόλιο επί ορθώς διατυπωμένων γεγονότων, χωρίς απόκλιση από την πραγματικότητα και σχολιασμό θέματος δημοσίου συμφέροντος (Μαύρου ν. Στυλιανού κ.α.
(2002)1Γ Α.Α.Δ. 1743, Gately (ανωτέρω στη σελ. 289). Για να επιτύχει υπεράσπιση εύλογου σχολίου η Εναγόμενη θα πρέπει να αποδείξει ότι οι λέξεις συνιστούσαν σχόλιο και ότι στο σχόλιο υπάρχει υπόβαθρο γεγονότων που αναφέρεται στο υπό συζήτηση θέμα. Ο Εναγόμενος που επικαλείται την υπεράσπιση του εύλογου σχολίου δεν αναλαμβάνει το βάρος να αποδείξει ότι το σχόλιο είναι αληθές. Αν τα γεγονότα αναφέρονται αληθώς, η υπεράσπιση του εύλογου σχολίου επιτυγχάνει, εφ' όσον βέβαια το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι τα σχόλια έχουν γίνει εύλογα και έντιμα (Sutherland v. Stopes
(1924)All E.R. Rep. 19, H.L.). Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχω την άποψη ότι το περιεχόμενο της επιδίκου επιστολής περιέχει σχόλια ως προς την διαμαρτυρία του μέλους της ΕΑΣ Αγίου Δομετίου προς άλλο μέλος της, δηλαδή τον Ενάγοντα, Πρόεδρο του Ποδηλατικού Ομίλου Αγρότη. Με την επίδικη επιστολή η Εναγόμενη καταγράφει και δημοσιοποιει τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Ομοσπονδία σε σχέση με την καταγγελία του σωματείου ΕΑΣ Αγίου Δομετίου. Τα γεγονότα είναι αυτά που αναφέρθηκαν από το Σωματείο ΕΑΣ και επιβεβαιώθηκαν από τους κριτές του αγώνα και ο σχολιασμός των δεν αποκλίνει από το εύλογο. Με δεδομένο ότι η Εναγόμενη είναι αρμόδιο όργανο να δέχεται παράπονα μέλους της για άλλο μέλος της που αφορά ποδηλατικό αγώνα τον οποίο η ίδια διοργάνωσε, τα όσα ανέφερε τα οποία, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν, ως η θέση του Ενάγοντα, επιβολή ποινής ή πειθαρχική διαδικασία αλλά επίστηση της προσοχής στους κανονισμούς που έθεσε για τα μέλη της στη διεξαγωγή αγώνων ποδηλασίας και προειδοποίηση για λήψη πειθαρχικών μέτρων σε περίπτωση επανάληψης που δεν ενέχει το στοιχείο ποινής, αποτελούν έντιμο σχόλιο. Στρεφόμενη στην υπεράσπιση του προνομίου υπό επιφύλαξη σχετικό είναι το άρθρο 21 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Σύμφωνα με το πιο πάνω άρθρο: «
(1)Η δημοσίευση δυσφημιστικού δημοσιεύματος είναι προνομιούχα, υπό την επιφύλαξη ότι έγινε καλή τη πίστει, στις ακόλουθες περιπτώσεις, δηλαδή (α) αν η σχέση μεταξύ του προσώπου από το οποίο και του προσώπου προς το οποίο έγινε η δημοσίευση είναι τέτοια ώστε το πρόσωπο που δημοσίευε να τελεί υπό νομικό, ηθικό ή κοινωνικό καθήκον να δημοσιεύσει αυτό προς το πρόσωπο προς το οποίο έγινε η δημοσίευση και ο τελευταίος έχει αντίστοιχο συμφέρον στη λήψη του δημοσιεύματος ή το πρόσωπο που δημοσίευσε έχει έννομο προσωπικό συμφέρον που χρειάζεται προστασία, και το πρόσωπο προς το οποίο έγινε η δημοσίευση τελεί υπό αντίστοιχο νομικό, ηθικό ή κοινωνικό καθήκον να προστατεύσει το εν λόγω συμφέρον: Νοείται ότι η δημοσίευση δεν υπερβαίνει είτε κατ' έκταση είτε κατ' ουσία το εύλογα επαρκές υπό τις περιστάσεις. (β) Αν το δημοσίευμα είναι μομφή η οποία προσάπτεται από κάποιο κατά της συμπεριφοράς άλλου, ως προς οποιοδήποτε θέμα σε σχέση με το οποίο ο πρώτος έχει εξουσία, συμβατικά ή άλλως πως, επί του άλλου, ή ως προς το χαρακτήρα του άλλου στο μέτρο που εκδηλώνεται στη συμπεριφορά αυτή. (γ) Αν το δημοσίευμα είναι καταγγελία ή κατηγορία από πρόσωπο εναντίον άλλου προσώπου σε σχέση με την συμπεριφορά αυτού σε οποιοδήποτε θέμα, ή σε σχέση με τον χαρακτήρα αυτού στο μέτρο που εκδηλώνεται στη συμπεριφορά αυτή, η οποία έγινε σε πρόσωπο που έχει εξουσία, συμβατικά ή άλλως πως, επί του άλλου αυτού προσώπου σε σχέση με την συμπεριφορά αυτή ή θεά, ή η οποία έγινε σε πρόσωπο που έχει με νόμο εξουσία να διερευνά τη συμπεριφορά αυτή ή θέμα ή να δέχεται καταγγελίες σε σχέση με την συμπεριφορά αυτή ή θέμα (δ) αν το δημοσίευμα δημοσιεύεται για την προστασία των δικαιωμάτων ή των συμφερόντων του προσώπου που το δημοσιεύει, ή του προσώπου προς το οποίο γινόταν η δημοσίευση, ή κάποιου τρίτου για τον οποίο ενδιαφέρεται το πρόσωπο προς το οποίο έγινε η δημοσίευση (ε) αν το δημοσίευμα είναι ακριβοδίκαιη και ακριβής αναφορά αυτών που έχουν λεχθεί, προαχθεί ή δημοσιευτεί σε οποιοδήποτε νομοθετικό σώμα το οποίο δυνατό να ιδρυθεί στο μέλλον.
(2)Η δημοσίευση δυσφημιστικού δημοσιεύματος δεν θεωρείται ότι έγινε καλή τη πίστει από πρόσωπο εντός της έννοιας του εδαφίου
(1), του άρθρου αυτού, αν καταδειχθεί ότι (α) Το δημοσίευμα ήταν αναληθές, και αυτός δεν πίστευε αυτό ως αληθές ή (β) το δημοσίευμα ήταν αναληθές, και αυτός προέβηκε στη δημοσίευση χωρίς να καταβάλει εύλογη φροντίδα για την εξακρίβωση του αληθούς ή του αναληθούς αυτού ή (γ) προβαίνοντας στη δημοσίευση, ενήργησε με σκοπό βλάβης του προσώπου που δυσφημείται σε βαθμό σημαντικά μεγαλύτερο ή κατά τρόπο σημαντικά διαφορετικό του εύλογα αναγκαίου για το κοινό συμφέρον ή για την προστασία του ιδιωτικού δικαιώματος ή συμφέροντος σε σχέση με το οποίο αξιώνει προνόμιο.
(3)Σε αγωγή που εγείρεται σε σχέση με δημοσίευση δυσφημιστικού δημοσιεύματος, αν η δημοσίευση αυτή θα μπορούσε να θεωρηθεί προνομιούχα βάσει των διατάξεων του εδαφίου
(1), και εγερθεί η υπεράσπιση του προνομίου, το βάρος της απόδειξης ότι η δημοσίευση αυτή δεν έγινε καλή τη πίστει φέρει ο Ενάγοντας.» Από τα ενώπιον μου στοιχεία και τα κατατεθέντα τεκμήρια προκύπτει ότι στην Εναγομένη έγινε μια διαμαρτυρία εναντίον του Ενάγοντα, ο οποίος είναι Πρόεδρος του μέλους της, δηλαδή του Ποδηλατικού Ομίλου Αγρότη. Ως αποτέλεσμα του παραπόνου αυτού απεστάλη η επίδικη επιστολή στον Ενάγοντα. Από την αλληλογραφία προκύπτει ότι επελήφθη η Εναγόμενη του παραπόνου του σωματείου ΕΑΣ Αγίου Δομετίου αφού επιβεβαιώθηκε το περιστατικό από τους κριτές του αγώνα και η Εναγομένη απεύθυνε προειδοποιητική επιστολή προς άλλο μέλος της για συμμόρφωση προς τους κανονισμούς της. Η δημοσίευση που γίνεται για την προστασία των συμφερόντων και δικαιωμάτων των μελών της Εναγομένης, πρέπει να γίνεται σε εκείνα τα πρόσωπα που σχετίζονται με το ζήτημα, αφού σκοπός είναι η αποτελεσματική προάσπιση των δικαιωμάτων αυτών (Κυριακίδης ν. Αριστείδου
(2000)1 (Α) ΑΑΔ σελ. 349). Βρίσκω ότι ικανοποιείται η προϋπόθεση ύπαρξης συμφέροντος τόσο εκ μέρους του δημοσιεύοντος όσο και του παραλήπτη της επιστολής. Το δημοσίευμα, ως είναι εύρημα μου, έγινε δια την προστασία των συμφερόντων της Εναγομένης, επειδή η δημοσίευση έγινε στο πρόσωπο για το οποίο ένα άλλο μέλος της Ομοσπονδίας παραπονείτο. Η δημοσίευση της επιδίκου επιστολής στον Ενάγοντα δεν υπερέβη ούτε και το αναγκαίο (Synomospondia Ergaton Kyprou a.o. v. Cyprus Asbestos Mines Ltd
(1965)1 CLR 22, Countas a.a. v. Courtis
(1973)1 JSC 113). Δεν έχει προσφερθεί μαρτυρία ότι η Εναγόμενη δεν ενήργησε καλή τη πίστει. Να σημειώσω δε ότι σύμφωνα με το άρθρο 21 εδάφιο 3 το βάρος της απόδειξης το φέρει ο Ενάγων, ο οποίος όμως δεν κατάφερε να αποσείσει. Συνεπώς και η υπεράσπιση του προνομίου υπό επιφύλαξη επιτυγχάνει. Η δημοσίευση, ως είναι εύρημα μου, είναι προνομιούχα βάσει των διατάξεων του άρθρου 21 του Κεφ. 148. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους πιο πάνω λόγους και εφόσον έχω καταλήξει ότι η επίδικη επιστολή δεν είναι δυσφημιστική, ούτε αφορά επιβολή ποινής στα πλαίσια πειθαρχικής διαδικασίας η παρούσα αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί. Δεν θα ακολουθήσω την πρακτική που ακολουθείται σε άλλα αστικά αδικήματα π.χ. αμέλεια να υπολογίζονται οι αποζημιώσεις παρά την αρνητική κατάληξη για τον Ενάγοντα για το ενδεχόμενο κατ' έφεση ανατροπής τέτοιας κατάληξης, εφόσον η ετυμηγορία συνίσταται σε αξιολογική εκτίμηση ότι δεν επρόκειτο για δυσφήμηση του Ενάγοντος. Η αξιολόγηση αυτή εξουδετερώνει στο δικό μου μυαλό τη βάση για υπολογισμό οποιασδήποτε βλάβης του Ενάγοντα. Ως αποτέλεσμα η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης εναντίον του Ενάγοντα όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .......... Γ. Κυριακίδου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /μ.σ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο