Επίσημου Παραλήπτη ως Εκκαθαριστή της Εταιρείας ΕΡΜΑΠΛΕΞ ΛΤΔ ν. ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤΔ, Αγωγή Αρ.480/02, 14.10.08

(1984)1 CLR 548) νοουμένου ότι ικανοποιούνται κάποιες προϋποθέσεις, σύνοψη των οποίων δίδει η υπόθεση Χ¨Οικονόμου ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1992)1 ΑΑΔ

1. Στην παρούσα περίπτωση οι τρεις προδικαστικές ενστάσεις που εγείρει η αιτήτρια στην παρ. 2 του δικογράφου της αφορούν, ουσιαστικά, τις προεκτάσεις της Δ.15 και, επομένως, πρόκειται για καθαρά νομικά σημεία, θέμα για το οποίο συμφωνεί και ο ενάγοντας (στο εξής ο καθ΄ ου η αίτηση). Περαιτέρω, δεν αμφισβητείται ότι ικανοποιούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, το δε πραγματικό υπόβαθρο στη βάση του οποίου θα κριθούν είναι κοινώς παραδεκτό και έχει ως ακολούθως:- Η ευρισκόμενη υπό εκκαθάριση εταιρεία EΡΜΑΠΛΕΞ ΛΤΔ (στο εξής η Εταιρεία) ήταν ενοικιαστής εργοστασίου στην Ανθούπολη, το οποίο καταστράφηκε από πυρκαγιά στις 6.9.
2. Κατά το χρόνο που εξερράγη η πυρκαγιά τόσο το εργοστάσιο όσο και ο εξοπλισμός του ήταν ασφαλισμένα με το υπ΄ αρ. 151598 ασφαλιστικό συμβόλαιο ημερ. 2.7.86 το οποίο είχε εκδώσει η αιτήτρια. Όπως ήταν αναμενόμενο, η Εταιρεία αποτάθηκε στην αιτήτρια για αποζημιώσεις αλλά επειδή δεν ικανοποιήθηκε ήγειρε εναντίον της την υπ΄ αρ. 7905/08 αγωγή αξιώνοντας το ποσό των £609.757, αξίωση που όχι μόνο αμφισβητήθηκε αλλά προσέκρουσε και σε ανταπαίτηση. Η πιο πάνω αγωγή εκκρεμούσε ενώπιον του Δικαστηρίου μέχρι το Νοέμβριο του
3. Οι λόγοι της τόσο μεγάλης εκκρεμοδικίας δεν ενδιαφέρουν . Ό,τι ενδιαφέρει είναι ότι στις 15.11.96 τόσο η απαίτηση της Εταιρείας όσο και η ανταπαίτηση της αιτήτριας απορρίφθηκαν στη βάση εκατέρωθεν δηλώσεων. Η παράθεση αυτούσιου του σχετικού πρακτικού κρίνεται άκρως απαραίτητη γιατί, όπως θα διαφανεί στη συνέχεια, σ΄ αυτό κυρίως επικέντρωσαν τα επιχειρήματα τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων, τόσο υπερ όσο και εναντίον της αποδοχής των προδικαστικών ενστάσεων. Έχει ως ακολούθως:- «Ημερομηνία: 15.11.1996 Για τους ενάγοντες: κ. Λ. Κληρίδης Για τους εναγομένους: κα Στ. Πολυβίου κ. Κληρίδης: Έχει συμφωνηθεί όπως τόσο η απαίτηση όσο και η ανταπαίτηση αποσυρθούν με πλήρη επιφύλαξη δικαιωμάτων. Η απόσυρση της αγωγής γίνεται άνευ επηρεασμού των θέσεων τόσο των εναγόντων όσο και των εναγομένων όπως διατυπώνονται στα δικόγραφα ή και γενικότερα και οι εναγόμενοι αναγνωρίζουν ότι οι ενάγοντες δικαιούνται να καταχωρήσουν νέα αγωγή νομοτύπως. Σε τέτοια περίπτωση οι εναγόμενοι δεν θα εγείρουν οποιαδήποτε νέα υπεράσπιση και νέα ανταπαίτηση προκύπτουσα από το μεταξύ των μερών ασφαλιστικό συμβόλαιο πέραν των ήδη εγειρόμενων στην υπεράσπιση και ανταπαίτηση στην παρούσα αγωγή εκτός επί θεμάτων τα οποία ενδεχόμενα να εγερθούν στην νέα αγωγή και τα οποία δεν εγείρονται στην παρούσα αγωγή. Τα έξοδα της απαίτησης και της ανταπαίτησης στην παρούσα αγωγή θα είναι έξοδα δίκης της νέας αγωγής αλλά εν πάση περιπτώσει όχι εναντίον των εναγομένων. Σε περίπτωση δε μη έγερσης νέας αγωγής η κάθε πλευρά θα αναλάβει τα έξοδα της και οι προηγούμενες διαταγές θα θεωρούνται ως ακυρωθείσες. κα Πολυβίου: Συμφωνώ. Δικαστήριο: Η απαίτηση και η ανταπαίτηση απορρίπτονται. Έχουν σημειωθεί οι δηλώσεις και η συμφωνία των μερών, όσον αφορά τα έξοδα της απαίτηση και της ανταπαίτησης θα είναι έξοδα δίκης στην νέα αγωγή αλλά εν πάση περιπτώσει όχι εναντίον των εναγομένων. Σε περίπτωση δε μη έγερσης νέας αγωγής η κάθε πλευρά θα αναλάβει τα έξοδα της κι οποιεσδήποτε υφιστάμενες διαταγές για έξοδα θα θεωρούνται ως ακυρωθείσες. (Υπ.) Δ. Χατζηχαμπής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Τ. Οικονόμου, Ε.Δ.» Η απόσυρση της αγωγής 7905/88, προβάλλει προδικαστικά η αιτήτρια, επέφερε και το οριστικό τέλος της αντιδικίας μεταξύ των διαδίκων. Επομένως, ο καθ΄ ου η αίτηση εμποδιζόταν να καταχωρίσει - και στη συνέχεια προωθήσει - την παρούσα αγωγή λόγω δεδικασμένου και/ή εμποδισμού επίδικου θέματος (issue estoppel) και/ή αιτίας αγωγής (cause of action estoppel). Συνεπώς, η καταχώριση της παρούσας, η οποία είναι πανομοιότυπη με την αγωγή 7905/88, αποτελεί κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας (abuse of the process of the court) και ως τέτοια θα πρέπει να απορριφθεί στο παρόν στάδιο. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων προώθησαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με άξονα τις πρόνοιες της Δ.15, όπως αυτές εξηγήθηκαν στην υπόθεση Πατσαλίδη ν. Δίσπυρου

(2006)1 ΑΑΔ 17. Βασική θέση της κ. Πολυβίου είναι ότι η αγωγή αποσύρθηκε και απορρίφθηκε από το Δικαστήριο χωρίς ρητή αναγνώριση δικαιώματος για έγερση νέας, με επακόλουθο να δημιουργηθεί δεδικασμένο. Δεδικασμένο, αντέτεινε ο κ. Αγγελίδης, δεν έχει δημιουργηθεί γιατί η αγωγή 7905/88 δεν αποσύρθηκε μονομερώς και η μελέτη του σχετικού πρακτικού αποκαλύπτει δικαστική αναγνώριση δικαιώματος έγερσης νέας αγωγής. Έχω εξετάσει τις εκατέρωθεν θέσεις που έχουν στο επίκεντρο τους τις προεκτάσεις μη τήρησης των προνοιών της Δ.15, όπως αυτές εξηγήθηκαν στην υπόθεση Παμπορίδης ν. Κτηματικής Τράπεζας Λτδ

(1995)1 ΑΑΔ 670 και υιοθετήθηκαν πλήρως από την Πατσαλίδης (ανωτέρω). Η σχετική περικοπή από την εν λόγω υπόθεση έχει ως ακολούθως: «Το ζήτημα καλύπτεται από τη Δ.15 των Θεσμών περί Πολιτικής δικονομίας. Οι προεκτάσεις της εξηγήθηκαν στις υποθέσεις Kypreos

(1984)1 C.L.R. 565 και Eleptheriades v. Cyprus Hotels

(1985)1 C.L.R. 677. Με τη θέσπιση της η ελευθερία που αναγνωριζόταν στον ενάγοντα για απόσυρση της αγωγής οποτεδήποτε, διατηρώντας δικαίωμα επαναφοράς της αιτίας της αγωγής που αποτελούσε το αντικείμενο της με νέα αγωγή ή σε μεταγενέστερη διαδικασία, δεν υπάρχει πλέον. Ο ενάγων μπορεί να αποφασίσει αν θα προωθήσει την αγωγή του ή αν θα την αποσύρει. Αυτό είναι δικό του προνόμιο και είναι ο κανόνας πως στο βαθμό που η απόσυρση της αγωγής διενεργείται για να οδηγηθεί η ορισμένη αντιδικία σε οριστικό τέλος, ούτε ο εναγόμενος έχει λόγο αλλά ούτε και το Δικαστήριο. Εκείνο που δεν δικαιούται να κάμει είναι να τερματίσει οποτεδήποτε θέλει τη διαδικασία διατηρώντας μονομερώς το δικαίωμα να επανέλθει στα ίδια. Οι περιορισμοί εν προκειμένω είναι σαφείς. Ο ενάγων δικαιούται να διακόψει (discontinue) με γραπτή ειδοποίηση την αγωγή, δηλαδή να την τερματίσει με δικαίωμα καταχώρισης νέας, οποτεδήποτε πριν την παραλαβή της υπεράσπισης, ή μετά την παραλαβή της πριν προβεί σε οποιοδήποτε άλλο δικονομικό διάβημα, (με επιφύλαξη ως προς οποιανδήποτε ενδιάμεση αίτηση). Από εκεί και πέρα ο ενάγων παύει να είναι dominus litis. Η διακοπή της αγωγής τελεί πλέον υπό την αίρεση της εξασφάλισης άδειας από το Δικαστήριο. Η απόσυρση της αγωγής και η επακόλουθη απόρριψη της χωρίς τέτοια άδεια που εξ ορισμού εμπεριέχει την αναγνώριση στον ενάγοντα δικαιώματος καταχώρισης νέας αγωγής, δημιουργεί δεδικασμένο. Βλ. Spencer Bower and Turner - the Doctrine of Res Judicata 2η έκδοση σελ. 36, παράγραφος 39).» (Οι υπογραμμίσεις είναι της δικαστού) Υπό τα περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης η διαδικασία στην αγωγή 7905/88 δεν τερματίσθηκε μονομερώς από τον καθ΄ ου η αίτηση. Η αγωγή (και ανταπαίτηση) αποσύρθηκαν, όπως προκύπτει από το πρακτικό του δικαστηρίου ημερ. 15.11.96, κατόπιν συμφωνίας των διαδίκων. Το ερώτημα, επομένως, που εγείρεται είναι αν στη βάση του περιεχομένου του εν λόγω πρακτικού η απόσυρση της αγωγής και η επακόλουθη απόρριψή συνοδεύτηκε ή όχι με ρητή αναγνώριση από το δικαστήριο δικαιώματος έγερσης νέας. Είναι προφανές ότι θετική απάντηση στο τεθέν ερώτημα θα επιφέρει την απόρριψη των προδικαστικών ενστάσεων ενώ αρνητική την απόρριψη της αγωγής λόγω δεδικασμένου. Έχω την άποψη ότι απλή και μόνο ανάγνωση του πιο πάνω πρακτικού δε συνηγορεί υπέρ της αποδοχής των θέσεων της αιτήτριας. Η διαδικασία στην αγωγή 7905/88 δεν τερματίσθηκε μονομερώς από την Εταιρεία, είτε πριν είτε μετά την καταχώριση υπεράσπισης. Τερματίσθηκε κατόπιν συμφωνίας των διαδίκων η οποία ρητά αναγνώριζε στην Εταιρεία δικαίωμα έγερσης νέας αγωγής, με ταυτόχρονη αναγνώριση και στην αιτήτρια δικαιώματος να καταχωρίσει - σε τέτοια περίπτωση - την ίδια υπεράσπιση και ανταπαίτηση. Η συμφωνία αυτή, όπως έκδηλα προκύπτει από το σχετικό πρακτικό, εγκρίθηκε από το δικαστήριο, διαφορετικά (το δικαστήριο) δεν θα έκαμνε αναφορά στο ενδεχόμενο έγερσης νέας αγωγής και μάλιστα να προβαίνει και σε ρύθμιση των εξόδων σε τέτοια περίπτωση. Η έγκριση αυτή, κατά τη γνώμη μου, εξισώνεται με ρητή άδεια για έγερση νέας αγωγής και, επομένως, η εισήγηση της κ. Πολυβίου ότι το δικαστήριο δεν αναγνώρισε ρητά, όπως απαιτείται από τη Δ.15, δικαίωμα έγερσης νέας αγωγής δεν ευσταθεί και απορρίπτεται. Για όλα τα πιο πάνω οι προδικαστικές ενστάσεις δεν ευσταθούν και απορρίπτονται με έξοδα εναντίον της αιτήτριας. Τα έξοδα, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή, θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο