Πανίκος Χίννης ν. Φάρμα Ρένος Χ' Ιωάννου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, Αρ. Αγωγής: 9592/05, 28 Νοεμβρίου, 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:A242 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: N. Γ. Σάντη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 9592/05 Μεταξύ: Πανίκος Χίννης Ενάγοντος και Φάρμα Ρένος Χ' Ιωάννου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Εναγομένων ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Νοεμβρίου, 2008. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον ενάγοντα: Ο κ. Κ. Μέσσιος. Για τους εναγόμενους: Ο κ. Δ. Χριστοδούλου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Όπως περιόρισε την αξίωση του στο στάδιο των αγορεύσεων, ο ενάγων διεκδικεί από τους εναγόμενους ποσό €101.098,64, ως γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για ζημιά που υπέστηκε λόγω εξαναγκασμού του σε παραίτηση. Αποτελεί εκδοχή του ενάγοντος ότι στις 26.2.05, συνομολόγησε γραπτή σύμβαση εργοδότησης με τους εναγόμενους με βάση την οποία προσελήφθηκε στην οργανική θέση του Γενικού Διευθυντή για την περίοδο 1.5.05 μέχρι 1.5.10 (βλ. Τεκμήριο 1) («η σύμβαση»). Επειδή όμως οι εργοδότες του αδικαιολογήτως και αντισυμβατικώς δεν του κατέβαλλαν εγκαίρως ή και καθόλου τους συμφωνηθέντες μισθούς και ωφελήματα εξαναγκάστηκε να παραιτηθεί στις 25.11.05, με αποτέλεσμα να αξιώνει αποζημιώσεις για την παράβαση της σύμβασης συμπεριλαμβανομένου του αντιτίμου ενός αυτοκινήτου μάρκας Scoda, με αριθμό εγγραφής KLH 100, («το αυτοκίνητο»), το οποίο αγόρασε με τη σύμφωνη γνώμη των εναγόντων για σκοπούς εκτέλεσης των καθηκόντων του. Η εκδοχή των εναγομένων είναι ότι ο ενάγων επέλεξε αυτοβούλως να τερματίσει τη σύμβαση αποδεχόμενος μάλιστα πληρωμή των οφειλομένων ποσών με μεταχρονολογημένες επιταγές τρίτων προσώπων αναλαμβάνοντας ρητώς ότι δε θα είχε οποιαδήποτε άλλη απαίτηση εναντίον των εναγομένων και ότι, εν πάση περιπτώσει, απότυχε να λάβει καθηκόντως τα δέοντα μέτρα προς μετριασμό της φερόμενης ζημιάς του. Όσον αφορά στην αγορά του αυτοκινήτου αυτή έγινε χωρίς την έγκριση τους και χωρίς ποτέ να αναλάβουν την καταβολή του αντίτιμου προς τον ενάγοντα. Για στοιχειοθέτηση της αξίωσης έδωσε μαρτυρία ο ενάγων Πανίκος Χίννης (ΜΕ1), ενώ άλλος μάρτυς, ο Δημοσθένης Στρούθος (ΜΕ2), αν και ορκίστηκε, τελικώς δεν κατέθεσε αφού αυτά που θα έλεγε (κατά τους συνηγόρους), διατυπώθηκαν και εγκρίθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα με την κατάθεση του πιστοποιητικού εγγραφής του αυτοκινήτου (βλ. Τεκμήριο 7) και του τιμολογίου αγοράς του από τον ενάγοντα (βλ. Τεκμήριο 8). Για την υπεράσπιση, κατάθεσε ο Διευθυντής των εναγομένων Κωνσταντίνος Χ' Ιωάννου (ΜΥ1). Ο Πανίκος Χίννης (ΜΕ1), αναφέρθηκε στη συνομολόγηση και όρους της σύμβασης με ιδιαίτερη αναφορά στις πρόνοιες για το μισθό και ωφελήματα του, στην κατ' ισχυρισμόν υποχρέωση των εναγομένων να του πληρώσουν το τίμημα αγοράς του αυτοκινήτου, στις περιστάσεις που τον εξανάγκασαν να παραιτηθεί, στην καταβολή εκ πλευράς εναγομένων των δεδουλευμένων του καθώς και στις προσπάθειες που έκανε για εξεύρεση νέας εργασίας και την ευόδωση τους με την εργοδότησή του στις αρχές του 2006, στην εταιρεία Α. Mintikkis Farm Ltd. Ο Κωνσταντίνος Χ' Ιωάννου (ΜΥ1), είπε για τους όρους εργοδοσίας του ενάγοντα και για την εξόφληση κάθε οφειλόμενου ποσού προς αυτόν, τονίζοντας ότι ουδέποτε επήλθε συμφωνία με αυτόν για την αγορά του αυτοκινήτου και την πληρωμή του τιμήματος αγοράς. Το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγραμμένο στα πρακτικά και δεδομένης της διατύπωσης των εκατέρωθεν εκδοχών αλλά και των ευρημάτων που ακολουθούν δε χρειάζεται να παρατεθεί λεπτομερώς αφού κάτι τέτοιο δε θα εξυπηρετούσε κανένα πρακτικό σκοπό. Είναι αυτονόητο ότι κάθε αποδεκτή αναφορά των μαρτύρων (όπως και το περιεχόμενο των κατατεθέντων τεκμηρίων), αξιολογήθηκαν πλήρως και στον επιτρεπτό βαθμό ανεξαρτήτως απουσίας ρητής παράθεσης στην απόφαση (βλ. Liberty Mediterranean Cruises Mouss Ltd v. Haris Zacharia Engineering Co. Ltd και Άλλων
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. 916). Κατά τις αγορεύσεις οι ευπαίδευτοι συνήγοροι επικεντρώθηκαν στην αξιοπιστία της μαρτυρίας, με τις λεπτομέρειες των επιμέρους εισηγήσεων και επί διαφόρων νομικών θεμάτων, να διατυπώνονται στα γραπτά περιγράμματα με τα οποία εφοδίασαν το Δικαστήριο, χωρίς να χρειάζεται να επαναληφθούν. Όπου κριθεί αναγκαίο, θα γίνει σχετική αναφορά στο κείμενο της απόφασης. Αξιολόγησα κάθε τι στο οποίο αναφέρθηκαν οι δικηγόροι. Οι εναγόμενοι παρόλο που ήγειραν προδικαστική ένσταση στην Υπεράσπιση περί έλλειψης καθ' ύλην αρμοδιότητας του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας για να εκδικάσει την αγωγή, στη βάση της θέσης ότι μοναδικό αρμόδιο Δικαστήριο είναι το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, δεν την προώθησαν στο στάδιο των αγορεύσεων και έτσι θεωρώ ότι την εγκατέλειψαν. Εν πάση περιπτώσει, με υπόψη το ότι το ύψος της ζητούμενης αποζημίωσης υπερβαίνει το ποσό των ημερομισθίων δύο ετών που μπορεί να επιδικαστεί από το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, μοναδικό αρμόδιο Δικαστήριο για να δικάσει τη διαφορά είναι τωόντι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας (βλ. Παναγιώτης Κουντουρίδης Λτδ ν. Awadalla και Άλλων, ΠΕ 97/07, ημερ. 15.7.08). Πλην μιας πτυχής της μαρτυρίας του στην οποία γίνεται αναλυτική αναφορά αμέσως πιο κάτω, ο ενάγων μου δημιούργησε γενικώς καλή εντύπωση. Το ίδιο και ο Κωνσταντίνος Χ' Ιωάννου (ΜΥ1). Ήσαν και οι δύο αρκετά σαφείς και σταθεροί στις απαντήσεις τους. Βεβαίως η γενική αυτή διαπίστωση δε σημαίνει κατ' ανάγκην ότι αυτά στα οποία αναφέρθηκαν υπέχουν μεμονομένως ή συνολικώς ιδωμένα και την κατάλληλη βαρύτητα και εμβέλεια για απόδειξη οποιουδήποτε προκύπτοντος αντίστοιχου ισχυρισμού ή γεγονότος. Ο ενάγων ήταν κάπως υπερβολικός στη μαρτυρία του, πέραν από ανακριβής και αόριστος, στο ζήτημα των συνθηκών αγοράς του αυτοκινήτου και της συνεννόησης που είχε επί του θέματος με τους εναγόμενους δίνοντας συγκεχυμένες εξηγήσεις ως προς το κατά πόσον υπήρξε ή δεν υπήρξε μια τέτοια προσυνεννόηση. Ήταν επίσης γενικόλογος σε ό,τι αφορά στο πλαίσιο που θα περίβαλλε την αγορά και το ιδιοκτησιακό καθεστώς του αυτοκινήτου όπως και για την απόφαση του να προχωρήσει στη συγκεκριμένη αγορά. Το αγόρασε με δικά του χρήματα στις 29.6.05, έναντι ποσού Λ.Κ.10.500 (€18.060,01), κατόπιν χρηματοδότησης από την τράπεζα Societe Generale Cyprus Limited (βλ. Τεκμήρια 7 και 8). Το μέρος της μαρτυρίας του ενάγοντα που αφορά στο υπό συζήτηση απορρίπτεται ως μη πειστικό και ασαφές, χωρίς όμως αυτό να επηρεάζει εν προκειμένω το αξιόπιστο της υπόλοιπης του μαρτυρίας. Με προϋπόθεση την πλήρη και επαρκή αιτιολογία, η ευχέρεια του Δικαστηρίου να δέχεται μέρος της μαρτυρίας μάρτυρος ως αξιόπιστο και να απορρίπτει άλλο μέρος της ως αναξιόπιστο είναι καλώς εμπεδωμένη στο δίκαιο μας χωρίς να σημαίνει ότι η δυνατότητα αυτή είναι απόλυτη και ανεξέλεγκτη (βλ. Αντωνίου v. Xρίστου
(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 888). Χαρακτηριστική επί του ζητήματος του αυτοκινήτου είναι επίσης και η απουσία από τη δικογραφία τής θέσης που υποβλήθηκε εκ πλευράς ευπαίδευτου συνηγόρου του ενάγοντα προς τον Κωνσταντίνο Χ' Ιωάννου (ΜΥ1), κατά την αντεξέταση ότι οι εναγόμενοι είπαν στον ενάγοντα δια στόματος του μάρτυρος ότι θα πλήρωναν ποσό εκ Λ.Κ.250, το μήνα ως δόση έναντι του δανείου που έλαβε ο ενάγων για την αγορά του αυτοκινήτου. Τέτοιος ισχυρισμός δε διατυπώθηκε στη δικογραφία και δοσμένου του συγκεκριμενοποιημένου και σαφούς της υποβολής ευλόγως θα αναμενόταν να δικογραφούνταν με την απαραίτητη λεπτομέρεια είτε στην Έκθεση Απαίτησης είτε στην πιο λεπτομερή επί του θέματος αναφορά στην παράγραφο 5 της Απάντησης στην Υπεράσπιση. Γίνεται βεβαίως μνεία στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησης και την παράγραφο 5 της Απάντησης σε ανάληψη ευθύνης εκ πλευράς εναγομένων για την καταβολή του τιμήματος αγοράς όχι όμως και για την πολύ πιο λεπτομερή διάσταση της κατ' ισχυρισμόν συμφωνίας ή συνεννόησης που έλαβε χώραν μεταξύ ενάγοντα και Κωνσταντίνου Χ' Ιωάννου (ΜΥ1) και τούτο αποτελεί πλήγμα στο συμπαγές της προβαλλόμενης εκδοχής. Το γεγονός ότι ο Κωνσταντίνος Χ' Ιωάννου (ΜΥ1), απάντησε στην υποβολή ότι δε θυμόταν να είχε πει ότι οι εναγόμενοι θα πλήρωναν το ποσό των Λ.Κ.250, το μήνα έναντι του δανείου, δεν αρκεί υπό τις περιστάσεις για να οδηγήσει σε συμπέρασμα περί του αληθούς και ακριβούς του περιεχόμενου της υποβολής αλλά ούτε και για να πλήξει, έστω μερικώς, την αξιοπιστία του μάρτυρος ο οποίος, θεωρώ, απάντησε με ειλικρίνεια επί του τεθέντος ερωτήματος. Βρίσκω ότι βάσει της σύμβασης ο ενάγων εργοδοτήθηκε ως Γενικός Διευθυντής από την εταιρεία Φάρμα Ρένος Χ' Ιωάννου Λτδ, η οποία μεταγενέστερα μετονομάσθηκε σε Φάρμα Ρένος Χ' Ιωάννου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, η οποία είναι δημόσια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης νομοτύπως εγγεγραμμένη στον Έφορο Εταιρειών με έδρα τη Λευκωσία. Οι ετήσιες ακάθαρτες απολαβές του ήσαν Λ.Κ.30.000 (€51.258,04), πληρωτέες σε δεκατρείς μηνιαίες ισόποσες δόσεις εκ Λ.Κ.2.307,69 (€3.942,92), πλέον τα ωφελήματα που διατυπώνονται στην παράγραφο 6(Β)(1-6), της σύμβασης. Μετά από κοινή συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων δηλωνόταν στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις μόνον το ποσό των Λ.Κ.15.000 το χρόνο, που αντιστοιχούσε στο βασικό του μισθό. Τα υπόλοιπα αποτελούσαν έξοδα παραστάσεως. Τα έξοδα αυτά αποτελούσαν μέρος της μισθοδοσίας και ωφελημάτων του ενάγοντος τα οποία καταβάλλονταν σε αυτόν ή θα έπρεπε να καταβάλλονταν σε αυτόν μηνιαίως ως αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων απολαβών του. Συνεπώς μέσα από αυτό το πρίσμα προσέγγισης το κατά πόσον στο συνολικό ποσό των απολαβών περιέχονταν ή δεν περιέχονταν έξοδα παραστάσεως και σε ποιο βαθμό, δεν υπέχει οποιασδήποτε πρακτικής σημασίας. Το γεγονός ότι δηλωνόταν μόνον το μισό του ποσού αυτού στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις δε θα μπορούσε υπό τις περιστάσεις και τη μαρτυρία που δόθηκε να καταστήσει (όπως πρότεινε ο κ. Χριστοδούλου), παράνομη τη σύμβαση ως συγκρουόμενη με το δημόσιο συμφέρον και τη δημόσια πολιτική αφού η συνομολόγηση της δεν απαγορεύεται από οποιανδήποτε νομοθετική διάταξη (βλ. κατ' αναλογίαν, Korkue ν. Γεωργίου, ΠΕ 303/06, ημερ. 11.9.08) και παραβλέπω, χάριν συζήτησης, το γεγονός ότι δεν τέθηκε στη δικογραφία οποιοδήποτε ζήτημα παρανομίας της σύμβασης, με σχετικό αίτημα για τροποποίηση της Υπεράσπισης με σκοπό την προσθήκη του, να απορρίπτεται στο στάδιο των αγορεύσεων. Η συμπεριφορά των εναγομένων, καθώς βρίσκω, όχι μόνον να καθυστερούν επανειλημμένως και επί μακρόν την πληρωμή του μισθού και των ωφελημάτων του ενάγοντος αλλά και να μην του τα καταβάλλουν καθόλου αποτελούσε παραβίαση ουσιώδους όρου της σύμβασης σε βαθμό καταδεικτικό του ότι δεν ήσαν διατεθειμένοι πλέον να συμπεριφέρνονται προς αυτόν με βάση τους όρους της σύμβασης (βλ. Western Excavating (EEC) Ltd v. Sharp
(1978)1 All ER 713), δίνοντας του έτσι το δικαίωμα να την τερματίσει, κάτι που έκανε γραπτώς στις 26.11.05, ως το Τεκμήριο 2, εξαναγκαζόμενος ουσιαστικώς σε παραίτηση και με αυτήν να ισοδυναμεί με τεκμαρτή απόλυση του (constructive dismissal), με υπαιτιότητα των εναγομένων (βλ. Interamerican Insurance (Cyprus) Ltd v. Μιχαηλίδη
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 951). Μετά την απόλυση του, ο ενάγων πληρώθηκε τις μεικτές απολαβές του για πέντε μήνες, πλέον την αναλογία 13ου μισθού λαμβάνοντας εισέτι ποσό Λ.Κ.12.500 (€21.357,52), με τους εναγόμενους να τον εξοφλούν πλήρως και για τα δεδουλευμένα του μετά την καταχώρηση της αγωγής. Ο ενάγων επεφύλαξε αυθωρεί και επαρκώς όλα του τα δικαιώματα σε σχέση με αυτά που θεωρούσε ότι του οφείλονταν από τους εναγόμενους ως εκ του εξαναγκασμού του σε παραίτηση (σε αντίθεση με συναφή εισήγηση του δικηγόρου υπεράσπισης) και τούτο προκύπτει σαφώς τόσον από την προφορική μαρτυρία του ενάγοντος όσον και από το περιεχόμενο της επιστολής τερματισμού - Τεκμήριο 2, αλλά και από την αλληλογραφία που επακολούθησε του συμβάντος μεταξύ των δικηγόρων του και των δικηγόρων των εναγομένων (βλ. Τεκμήρια 4 και 5). Ο ενάγων ενεργώντας ευλόγως και μετριάζοντας καθηκόντως τη ζημιά του, επεδίωξε και εξασφάλισε νέα εργοδότηση στην εταιρεία Α. Mintikkis Farm Ltd, με μηνιαίες απολαβές ως το Τεκμήριο 6. Ως εκ της τεκμαρτής απόλυσης του ο ενάγων δικαιούται στην επιδίκαση αποζημιώσεων στη βάση του συνόλου των απολαβών που λάμβανε από τους εναγόμενους βάσει της σύμβασης και όχι μόνον στη βάση του ποσού των Λ.Κ.15.000, που αποτελούσε το βασικό του μισθό, χωρίς τα έξοδα παραστάσεως (βλ. Lavarack v. Woods of Colchester Ltd
(1966)3 All E.R. 683). Το μέτρο της αποζημίωσης στην παρούσα περίπτωση είναι η διαφορά που προκύπτει από τον υπολογισμό του ποσού που ο ενάγων θα κέρδαινε με βάση τη σύμβαση αν δεν τερματιζόταν και του ποσού της μισθοδοσίας στη νέα του εργοδότηση για την αντίστοιχη χρονική διάρκεια (βλ. McGregor, On Damages, 17η εκδ., 2003, παρ. 28-002 - 28-014). Δηλώθηκε μεταξύ των διαδίκων ως παραδεκτό γεγονός και εγκρίθηκε από το Δικαστήριο ότι οι καθαρές απολαβές του ενάγοντος για την εναπομείνασα χρονική περίοδο της εργοδότησης του από τους εναγόμενους θα ήταν €206.604,67, οι δε καθαρές απολαβές του για την αντίστοιχη περίοδο εργοδότησης από τους υφιστάμενους εργοδότες του €143.522,25. Ο ενάγων δεν δικαιούται σε οποιαδήποτε αποζημίωση αναφορικώς με την αγορά του αυτοκινήτου διότι δεν απόδειξε ότι η αγορά έλαβε χώραν είτε εντός των προνοιών της σύμβασης είτε μετά από κοινή συνεννόηση με τους εναγόμενους και με τρόπο που θα μπορούσε να τους καταστήσει συμβατικώς ή άλλως πως υπόλογους έναντι του. Με βάση τη σύμβαση οι εναγόμενοι είχαν υποχρέωση να παρέχουν στον ενάγοντα αυτοκίνητο για τη διακίνηση του σε σχέση με κάθε τι που σχετιζόταν με τις εργασίες τους ως εταιρείας και να πληρώνουν όλα τα έξοδα λειτουργίας του αυτοκινήτου συμπεριλαμβανομένων των αδειών και ασφαλιστικής κάλυψης. Δεν είχαν υποχρέωση να αγόραζαν αυτοκίνητο στον ενάγοντα ούτε και προέκυψε από τη μαρτυρία κάτι που να κατατείνει προς την κατεύθυνση επίτευξης οποιασδήποτε μορφής συναφούς συμφωνίας ή τροποποίησης των όρων της σύμβασης έτσι ώστε να δημιουργηθεί το υπόβαθρο για την επιτυχή προβολή της σχετικής αξίωσης. Με βάση λοιπόν το δεδομένο ότι το σύνολο των καθαρών απολαβών του ενάγοντα για πέντε χρόνια θα ήταν €206.604,67 και οι αντίστοιχες καθαρές απολαβές του από τους νέους εργοδότες του €143.052,25, το προκύπτον ποσό των €63.082,42, αποτελεί το ποσό αποζημίωσης στο οποίο εν προκειμένω δικαιούται ο ενάγων (€206.604,67 - €143.522,25 = €63.082,42). Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων για ποσό €63.082,42, με νόμιμο τόκο και έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην κλίμακα που εμπίπτει το ποσό της απόφασης και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)........... Ν. Γ. Σάντης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Μ.Ρ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο