Σπύρου Αρότη ν. Ν.Π.Φ. Ράδιο Επιστροφή Λτδ, Αρ. Αγωγής: 9296/07, 30 Δεκεμβρίου, 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:A263 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: N. Γ. Σάντη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 9296/07 Μεταξύ: Σπύρου Αρότη Ενάγοντος και Ν.Π.Φ. Ράδιο Επιστροφή Λτδ Εναγομένων ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30 Δεκεμβρίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: Ο κ. Π. Αγγελίδης. Για τους Εναγόμενους: Ο κ. Α. Χάσικος. Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγων διεκδικεί από τους εναγόμενους επιδίκαση ποσού ύψους Λ.Κ.124.800 (€213.233.45), ως αποζημιώσεις και απώλεια μισθών λόγω παράβασης προφορικής συμφωνίας εργοδότησης. Είναι εκδοχή του ενάγοντα ότι την 1.7.04, κατάρτησε με τους εναγόμενους προφορική συμφωνία για εργοδότηση του ως Γενικού Διευθυντού («η σύμβαση»), με ρητό όρο ότι η εργοδότηση θα διαρκούσε μέχρι και το 65ο έτος της ηλικίας του. Κατά την υπογραφή της σύμβασης ήταν ηλικίας 58 ετών. Την 1.6.06, οι εναγόμενοι τερμάτισαν αδικαιολογήτως και παρανόμως τις υπηρεσίες του και κατά παράβαση της σύμβασης, προβάλλοντας ως δικαιολογία την κατάργηση της θέσης του Γενικού Διευθυντού και την αναδιοργάνωση της επιχείρησης. Αποτελεί εκδοχή των εναγομένων ότι η πρόσληψη του ενάγοντος με βάση τη σύμβαση έγινε χωρίς οποιαδήποτε ρητή ή εξυπακουόμενη συμφωνία για διάρκεια της μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του αλλά για αόριστο χρόνο, όπως γινόταν με όλους τους άλλους εργοδοτούμενους τους. Το Μάιο 2006 και κατόπιν συμφωνίας με τους εναγόμενους ο ενάγων αποδέχθηκε εισήγηση τους και συμφώνησε στον τερματισμό των υπηρεσιών του ένεκα κατάργησης της θέσης του Γενικού Διευθυντού καθώς και του γεγονότος ότι αντιμετώπιζαν οικονομικά προβλήματα. Ο ενάγων έπαυσε να εργάζεται στους ενάγοντες από την 1.6.06, έχοντας προσέτι εισπράξει τρεις μισθούς ως αποζημίωση όπως και την αναλογία του 13ου μισθού, με τους εναγόμενους να συνεχίζουν την προς αυτόν καταβολή κοινωνικών ασφαλίσεων μέχρι την 31.8.
- Ο ενάγων ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε ή έθεσε θέμα πληρωμής άλλης επιπρόσθετης αποζημίωσης. Εν πάση περιπτώσει, ο ενάγων απότυχε να δράσει βάσει του καθήκοντος μετριασμού των οποιονδήποτε ζημιών ισχυρίζεται ότι υπέστηκε ως εκ του τερματισμού. Για στοιχειοθέτηση της αξίωσης κατάθεσαν οι Νεόφυτος Επαμεινώνδας, Διευθυντής της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (ΜΕ1), Ανδρέας Καννάουρος, Πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου (ΜΕ2), Ελένη Δρουσιώτου, Ασφαλιστική Λειτουργός στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΜΕ3) και ο ενάγων Σπύρος Αρότης (ΜΕ4), ενώ για τους εναγόμενους έδωσε προφορική μαρτυρία ο Σωκράτης Χάσικος (ΜΥ1). Ο Νεόφυτος Επαμεινώνδας (ΜΕ1), αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη διαδικασία αίτησης και χορήγησης άδειας στους εναγόμενους για την εκπομπή ραδιοφωνικών προγραμμάτων ενώ ο Ανδρέας Καννάουρος (ΜΕ2), στις δυσκολίες εξεύρεσης εργοδότησης από δημοσιογράφους άνω των 60 ετών στον ευρύτερο χώρο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης λόγω των περιορισμένων θέσεων και των μικρών μεγεθών της Κύπρου. Η Ελένη Δρουσιώτου είπε για την εξέταση της αίτησης του ενάγοντος για πληρωμή λόγω πλεονασμού βάσει των Περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμων 1967-2001 (βλ. Τεκμήριο 1) και της απόρριψής της στις 27.6.07, ως το Τεκμήριο
- Ο ενάγων αναφέρθηκε στις συνθήκες που περιέβαλαν την επίτευξη της σύμβασης και της συμπερίληψης όρου για εργοδότησή του μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του, για την εκτέλεση των καθηκόντων του αλλά και για τις περιστάσεις που οδήγησαν στον τερματισμό της εργοδότησης. Ο Σωκράτης Χάσικος (ΜΥ1), αναφέρθηκε στην πρόσληψη του ενάγοντος από τον ίδιο, προφορικώς, για λογαριασμό των εναγομένων για αόριστο χρόνο και όχι μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του καθώς και για τους όρους που την περίβαλλαν. Είπε επίσης για τα καθήκοντα του ενάγοντος και τον τρόπο εκτέλεσης τους καθώς και για τις συνθήκες που οδήγησαν στον τερματισμό της εργοδότησης. Το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγραμμένο στα πρακτικά και δεδομένης της διατύπωσης των εκατέρωθεν εκδοχών αλλά και των ευρημάτων που ακολουθούν δε χρειάζεται να παρατεθεί λεπτομερώς αφού κάτι τέτοιο δε θα εξυπηρετούσε κανένα πρακτικό σκοπό. Είναι αυτονόητο ότι κάθε αποδεκτή αναφορά των μαρτύρων (όπως και το περιεχόμενο των κατατεθέντων τεκμηρίων), αξιολογήθηκαν πλήρως και στον επιτρεπτό βαθμό ανεξαρτήτως απουσίας ρητής παράθεσης στην απόφαση (βλ. Liberty Mediterranean Cruises Mouss Ltd v. Haris Zacharia Engineering Co. Ltd και Άλλων
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. 916). Κατά τις αγορεύσεις οι ευπαίδευτοι συνήγοροι επικεντρώθηκαν στην αξιοπιστία της μαρτυρίας, με τις λεπτομέρειες των επιμέρους εισηγήσεων για διάφορα νομικά ζητήματα να διατυπώνονται στα γραπτά περιγράμματα με τα οποία εφοδίασαν το Δικαστήριο, χωρίς να χρειάζεται να επαναληφθούν. Όπου κριθεί αναγκαίο θα γίνει σχετική αναφορά στο κείμενο της απόφασης. Αξιολόγησα τη δοθείσα μαρτυρία όπως και κάθε τι στο οποίο αναφέρθηκαν οι δικηγόροι. Πλην μιας πτυχής της μαρτυρίας του στην οποία γίνεται αναλυτική αναφορά αμέσως πιο κάτω, ο ενάγων μού δημιούργησε, γενικώς, καλή εντύπωση. Το ίδιο και οι υπόλοιποι μάρτυρες που κάλεσε. Καλή εντύπωση μού δημιούργησε επίσης και ο Σωκράτης Χάσικος (ΜΥ1). Ήσαν όλοι αρκετά σαφείς και σταθεροί στις απαντήσεις τους. Βεβαίως, η γενική αυτή διαπίστωση δε σημαίνει κατ' ανάγκην ότι αυτά στα οποία αναφέρθηκαν οι μάρτυρες υπέχουν, μεμονομένως ή συνολικώς ιδωμένα, και την κατάλληλη βαρύτητα και εμβέλεια για απόδειξη οποιουδήποτε προκύπτοντος ή προβαλλόμενου ισχυρισμού ή γεγονότος. Η μαρτυρία του ενάγοντος ελέγχεται στην πτυχή που αφορά στη διάρκεια της εργοδότησης και δη στον ισχυρισμό ότι είχε ρητώς συμφωνηθεί με τους εναγόμενους δια του Σωκράτη Χάσικου (ΜΥ1), ότι θα εργοδοτούνταν μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του. Είπε κατά την κυρίως εξέταση ότι η σύμβαση διαλάμβανε, ανάμεσα σε άλλα, τον ουσιώδη όρο της διάρκειας της εργοδότησης μέχρι την ηλικία αυτή. Κατά την αντεξέταση και μετά που αρνήθηκε υποβολή του δικηγόρου υπεράσπισης ότι η πρόσληψη του δεν έγινε για να διαρκέσει μέχρι και το 65ο έτος της ηλικίας του, του τέθηκε το ερώτημα αν υπήρξε όρος στη σύμβαση περί του δικαιώματος τερματισμού της εργοδότησης σε οποιονδήποτε στάδιο και για οποιοδήποτε λόγο. Απάντησε ότι για τον ίδιο η σύμβαση έγινε με την προοπτική της χρονικής διάρκειας που προανάφερε χωρίς να τοποθετηθεί σαφώς επί του τεθέντος ερωτήματος. Είπε: «Λέω ότι θα ήταν μέχρι τα 65 τώρα, αν οι εναγόμενοι ήθελαν να συνεχίσω μετά τα 65, είναι άλλο θέμα.» Ακολούθησε επαναϋποβολή της ίδιας ερώτησης προς το μάρτυρα δεδομένου ότι δεν είχε πράγματι απαντήσει με ακρίβεια σε αυτό που του ζητήθηκε, με αυτόν να παραπέμπει στην προηγούμενη του απάντηση χωρίς περαιτέρω διευκρινήσεις. Θεωρώ την απάντηση του ενάγοντος ως δεικτική της προσπάθειας που έκαμε να πείσει το Δικαστήριο ότι όντως ο προσδιορισμός της χρονικής διάρκειας της εργοδότησης μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του αποτέλεσε όρο της σύμβασης ο οποίος είχε συζητηθεί και αποφασισθεί στα πλαίσια των διαβουλεύσεων με το Σωκράτη Χάσικο (ΜΥ1) και όχι ότι το ζήτημα συζητήθηκε, απλώς, στο στάδιο εκείνο χωρίς όμως τη συγκεκριμενοποιημένη κατάληξη που προτάσσει. Πάνω σε αυτό δεν ήταν καθόλου πειστικός και τούτο προκύπτει όχι μόνον από το περιεχόμενο της υπό αναφορά απάντησης σε συνδυασμό με την ερώτηση αλλά και τον κάπως αμήχανο τρόπο με τον οποίο την παράθεσε σε αντίθεση με άλλες απαντήσεις που είχε δώσει σε ουσιώδη για τα επίδικα θέματα ζητήματα. Η εργοδότηση του ενάγοντος μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του αποτελούσε αναμφιβόλως προσδοκία του στην οποία όμως ουδέποτε συναίνεσαν και συμφώνησαν οι εναγόμενοι, με το μέρος της μαρτυρίας του που αφορά στο υπό συζήτηση, να απορρίπτεται ως μη πειστικό και ασαφές, χωρίς εντούτοις να επηρεάζεται το αξιόπιστο της υπόλοιπης. Με προϋπόθεση την πλήρη και επαρκή αιτιολογία, η ευχέρεια του Δικαστηρίου να δέχεται μέρος της μαρτυρίας μάρτυρος ως αξιόπιστο και να απορρίπτει άλλο μέρος της ως αναξιόπιστο είναι καλώς εμπεδωμένη στο δίκαιο μας χωρίς να σημαίνει ότι η δυνατότητα αυτή είναι απόλυτη και ανεξέλεγκτη (βλ. Αντωνίου v. Xρίστου
(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 888). Βρίσκω ότι ο ενάγων προσελήφθηκε από τους εναγόμενους βάσει της σύμβασης ως Γενικός Διευθυντής τους την 1.7.
- Η σύμβαση έγινε προφορικώς χωρίς να επιδιωχθεί γραπτή διατύπωση της λόγω της εμπιστοσύνης που έδειξε ο ενάγων προς το Σωκράτη Χάσικο (ΜΥ1), με τον οποίο συνδεόταν με μακρόχρονη φιλία και ήταν σαφής σε ό,τι αφορά στη θέση που θα αναλάμβανε, στις μηνιαίες απολαβές του, στη φύση της εργασίας και στα καθήκοντα που θα είχε. Δεν είχε όμως συμφωνηθεί εργοδότηση του ενάγοντος μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του. Αντιθέτως, η σύμβαση ήταν ακαθόριστου διαρκείας. Οι αρχικές μηνιαίες απολαβές του ενάγοντος ήσαν Λ.Κ.1.
- Το ποσό αυτό αυξήθηκε σταδιακά στις Λ.Κ.1.800, μηνιαίως. Όπως είναι παραδεκτό μεταξύ των διαδίκων, κατά το χρόνο της απόλυσης του ο ενάγων λάμβανε ως καθαρό μηνιαίο μισθό το ποσόν των Λ.Κ.1546.60 (€2.642.52). Ο εναγόμενος εκτελούσε τα καθήκοντα του με επιμέλεια και συνέπεια καθ' όλη τη διάρκεια της εργοδότησης. Πάρα ταύτα οι εναγόμενοι μετά από απόφαση του Διοικητικού τους Συμβουλίου ημερομηνίας 25.5.06 - Τεκμήριο 4, αποφάσισαν να καταργήσουν τη θέση του Γενικού Διευθυντού στα πλαίσια μέτρων για αναδιοργάνωση της λειτουργίας του Ραδιοφωνικού Σταθμού με σκοπό τον περιορισμό του κόστους λειτουργίας του και την αύξηση των εσόδων από διαφημίσεις. Ως εκ τούτου με επιστολή τους ημερομηνίας 1.6.06 - Τεκμήριο 2, τον ειδοποίησαν περί της απόφασης και του τερματισμού των υπηρεσιών του αρχομένης της 1.9.
- Ο τερματισμός ήταν παράνομος αφού είναι νομολογημένο ότι απόλυση χάριν οικονομίας δεν αποτελεί νόμιμο λόγο τερματισμού απασχόλησης (βλ. κατ' αναλογίαν, S.G. Colocassides Ltd v. Λαζαρίδη και Άλλων
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ 2181). Τα ίδια ισχύουν κατ' αναλογίαν και για τους υπόλοιπους λόγους απόλυσης που έδωσαν οι εναγόμενοι οι οποίοι, ως συστατικό της αιτιολόγησης, δε μπορεί να αποσυναρτηθούν και να ιδωθούν μεμονομένως από το σύνολο της προκύπτουσας εικόνας και της διαμορφωθείσας πρόθεσης τους έναντι του ενάγοντος. Την 5.9.06, ο ενάγων υπόβαλε αίτηση για πληρωμή λόγω πλεονασμού προς το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ως το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 1, πληροφορώντας σχετικώς τους εναγόμενους στις 26.9.06, με το Τεκμήριο 3, το οποίο οι τελευταίοι απέστειλαν ταχυδρομικώς προς το Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λευκωσίας και με την παραλαβή του να λαμβάνει χώραν την 28.9.06. Η αίτηση απορρίφθηκε στις 27.6.07, με το σκεπτικό ότι ο τερματισμός της απασχόλησης δεν οφειλόταν σε πλεονασμό. Ο ενάγων δεν προσέφυγε στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών. Αντί αυτού και ορθώς δεδομένης της έκτασης και φύσης της απαίτησης του, καταχώρησε την παρούσα αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στις 26.9.07, το οποίο τωόντι είναι το μοναδικό αρμόδιο υπό τις περιστάσεις για να επιληφθεί της διαφοράς με υπόψη ότι το ύψος της ζητούμενης αποζημίωσης υπερβαίνει το ποσό των ημερομισθίων δύο ετών που μπορεί να επιδικάσει το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών (βλ. Παναγιώτης Κουντουρίδης Λτδ ν. Awadalla και Άλλων, ΠΕ 97/07, ημερ. 15.7.08). Ο ενάγων ενεργώντας ευλόγως και μετριάζοντας καθηκόντως τη ζημιά του μετά τον τερματισμό της εργοδότησης, επεδίωξε και εξασφάλισε νέα εργοδότηση, ως δικηγόρος, στο δικηγορικό γραφείο Παπαχαραλάμπους και Αγγελίδης όπου εργάζεται μέχρι σήμερα με χαμηλότερες απολαβές. Η σύμβαση, ως ακαθορίστου διαρκείας, υπόκειτο σε εξυπακουόμενο όρο τερματισμού κατόπιν λογικής προειδοποίησης. Στη Στυλιανίδης ν. British American Insurance Co. Ltd
(1990)1 Α.Α.Δ. 517, λέχθηκαν και τα ακόλουθα σχετικά: «Η νομολογία των αγγλικών δικαστηρίων αναφορικά με το χρόνο της προειδοποίησης που συνοψίζεται στα συγγράμματα Chitty on Contract (vol. 2, 25th ed. Pg.712) τείνει να καταδείξει ότι η προειδοποίηση κυμαίνεται μεταξύ ενός και δώδεκα μηνών ανάλογα με τη φύση του επαγγέλματος. Εξυπακουόμενος όρος για προειδοποίηση δώδεκα μηνών, όπως προκύπτει από τις αγγλικές αποφάσεις, διαπιστώνεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις κυρίως για διευθυντικές θέσεις.» Στη Σαββίδης ν. Συνομοσπονδίας Εργατών Κύπρου και Άλλων
(2004)1(Α) Α.Α.Δ.57, τονίστηκε ότι κατά τον καθορισμό του ευλόγου χρόνου προειδοποίησης σε εργοδοσία ακαθόριστης διάρκειας λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, οι περιστάσεις της υπόθεσης, η φύση και φυσιογνωμία της εργοδότησης καθώς και η χρονική της διάρκεια, με αναφορά επίσης και στο χρόνο έναρξης, με υπόψη και την ηλικία που είχε ο εργοδοτούμενος κατά την πρόσληψη. Στην υπόθεση εκείνη με κατά νουν τα στοιχεία αυτά και το γεγονός ότι ο εργοδοτούμενος είχε προσληφθεί από τα πολύ νεαρά του χρόνια μέχρι και την ηλικία των 51 χρόνων οπόταν και απολύθηκε, αποφασίσθηκε ως εύλογος χρόνος προειδοποίησης οι 12 μήνες. Δεν προκύπτει από το κείμενο της απόφασης το κατά πόσον ο εργοδοτούμενος κατείχε ή όχι διευθυντική θέση, όπως εν προκειμένω ο ενάγων. Στη βάση των πιο πάνω και έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης και δη τη διάρκεια της εργοδότησης και την ηλικία του ενάγοντος κατά το χρόνο της απόλυσης, τη φύση και φυσιογνωμία της εργοδότησης καθώς και τη θέση που κατείχε, σε συνδυασμό με τη πολύ μικρή ζήτηση υπηρεσιών ανάλογων με εκείνες που θα μπορούσε να προσφέρει στην ελεύθερη αγορά, κρίνω ότι δικαιούται στην επιδίκαση αποζημιώσεων αντίστοιχων με προειδοποίηση έξι μηνών την οποία θεωρώ ως αντικειμενικώς εύλογη βάσει των δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της προειδοποίησης των τριών μηνών που του έχει ήδη δοθεί από τους εναγόμενους. Το γεγονός ότι η αγωγή δε βασίζεται πάνω στην εναλλακτική βάση της εργοδότησης ακαθόριστης διάρκειας δε δημιουργεί εμπόδιο στην απόδοση αντίστοιχης θεραπείας [βλ. Σαββίδης ν. Συνομοσπονδίας Εργατών Κύπρου και Άλλων (ανωτέρω) και Στυλιανίδης ν. British American Insurance Co. Ltd (ανωτέρω)]. Ο ενάγων δικαιούται στην επιδίκαση ποσού ύψους €7.927,56 (€2.642,52 x 3 μήνες = €7.927,56), που αντιστοιχεί στο ποσό των καθαρών μηνιαίων απολαβών που λάμβανε κατά το χρόνο της απόλυσης του πολλαπλασιασμένο με το χρόνο των τριών μηνών από τους έξι μήνες που κρίθηκαν ως εύλογη προειδοποίηση και για τους οποίους δεν έχει αποζημιωθεί. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων για ποσό €7.927,56, με νόμιμο τόκο και έξοδα, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή στην κλίμακα που εμπίπτει το ποσό της απόφασης και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Προηγούμενες διαταγές για τα έξοδα ακυρώνονται. (Υπ.)........... Ν. Γ. Σάντης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Μ.Ρ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο