ΝΕΑΣ Σ.Π.Ε. ΜΑΚΡΑΣΥΚΑΣ ν. Μιχαλάκη Ι. Μιχαήλ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1721/94, 15 Απριλίου 2008

(1)/99, με τον οποίο τροποποιήθηκε το Κεφ. 6 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, άρθρα 82 - 91 Ι και στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48 Θ.

1. Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Παύλου Παπακώστα, υπαλλήλου των εναγόντων, στην οποία αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι εξ όσων κάλλιον γνωρίζει και πληροφορείται ο εναγόμενος 3 εργάζεται και είναι σε θέση να καταβάλλει Λ.Κ.300 μηνιαίως. Στις 28.11.1995 εξεδόθη διάταγμα του Δικαστηρίου που διέτασσε τον εναγόμενο να πληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος του με μηνιαίες δόσεις Λ.Κ.80 από 1.1.
2. Ο καθ΄ ου η αίτηση δεν έκανε χρήση του δικαιώματος του για καταχώρηση ένστασης. Κατά την ακρόαση της αίτησης εξετάστηκε ενόρκως από τη συνήγορο των εναγόντων και από το Δικαστήριο. Ο σκοπός της παρούσας διαδικασίας, όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Φιλίππου v. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλλουριώτισσας

(1997)1 Α.Α.Δ. 1755, "είναι για τον προσδιορισμό των μέσων του εξ αποφάσεως χρεώστη. Το μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στη διαπίστωση των πόρων και μέσων του χρεώστη". Από την εξέταση του καθ΄ ου η αίτηση προέκυψε ότι είναι υπάλληλος της Α.Η.Κ. με μηνιαίες απολαβές 1.400,33 ευρώ σύμφωνα με το «απόκομμα μισθοδοσίας» που έχει καταθέσει (Τεκμήριο 1). Το ποσό όμως που του εμβάζεται το μήνα είναι 375,17 ευρώ, αφού αφαιρεθεί ποσό 1.025,16 που πληρώνεται για χρέος του ύψους Λ.Κ.80.000 στην ΣΤΕΚ για το οποίο δεν υπάρχει απόφαση Δικαστηρίου. Είναι πατέρας πέντε κόρων. Οι τρεις είναι μεγάλες. Η μια από τις μικρότερες πάει κολέγιο ενώ η μικρή είναι μαθήτρια. Τα έξοδα του για ρεύμα, νερό και τα λοιπά τα υπολογίζει σε 500 - 600 ευρώ περίπου μηνιαίως. Παίρνει και η γυναίκα του Λ.Κ.70 εβδομαδιαίως (479 ευρώ περίπου μηνιαίως). Καπνίζει ένα πακέτο τσιγάρα μάρκας «Craven A» ημερησίως, αξίας 3 ευρώ, δαπανά δηλαδή 90 ευρώ μηνιαίως. Αρνήθηκε υποβολή ότι τα εισοδήματα του είναι κατά πολύ μεγαλύτερα από αυτά που αναφέρονται στο Τεκμήριο 1 και ότι και τα έξοδα του είναι περισσότερα από αυτά που ισχυρίζεται. Από το φάκελο της υπόθεσης προκύπτει ότι στις 28.11.1995 εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα μηνιαίων δόσεων για Λ.Κ.80 από 1.1.1996. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ερμηνεύοντας τις καταργηθείσες διατάξεις του Κεφ. 6 έχει καθορίσει τις βασικές αρχές που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην έκδοση διαταγμάτων μηνιαίων δόσεων. Το Δικαστήριο, αφού εξεταστεί ο οφειλέτης θα πρέπει να ισοζυγίσει την αναγκαιότητα το τυχόν διάταγμα για μηνιαίες δόσεις να είναι τέτοιο ώστε να είναι στα πλαίσια της πραγματικότητας, δίνοντας τη δυνατότητα στον ίδιο το χρεώστη να πληρώνει, ενώ από την άλλη θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αξίωση ενός πιστωτή που αναμένει να λάβει το προϊόν της εξ αποφάσεως οφειλής του το συντομότερο δυνατόν. Στην απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034, τονίστηκε ότι: "Τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτους δικαίου" Η γενική αρχή την οποία πρέπει να ακολουθεί το Δικαστήριο είναι ότι η αποπληρωμή των εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να συναρτάται άμεσα με την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 686, επιβεβαιώθηκε η αυστηρή προσήλωση στη γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα στα όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Λέχθηκε ότι η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή χρέους με δόσεις συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση, στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη. Δαπάνες για τσιγάρα, ποτά, διασκέδαση, καφενεία κ.λ.π. θεωρούνται ως μη αναγκαία έξοδα (βλ. Rolandis Louca & Soteriades Ltd v. Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Chrysostomou v. Athanassiou

(1981)1 C.L.R. 669). Όμως, έχει νομολογηθεί ότι δεν είναι ανεκτή η δημιουργία υποχρεώσεων άλλων από τις ουσιαστικά αναγκαίες και η επίκληση τους ως δικαιολογία για την αποφυγή πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους. Βλ. Anestos Adamou v. Xenophon Ioannides

(1963)2 C.L.R. 468. Μάλιστα, δε, στην υπόθεση Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου v. Ιακώβου

(1999)1 Α.Α.Δ. 2032 αποφασίσθηκε ότι η οικονομική ικανότητα της οφειλέτιδας να πληρώνει χρέος το οποίο δεν ήταν αναγκαίο για την διαβίωση της και της οικογένειας της υποδηλούσε ικανότητα της να πληρώνει το ισάξιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Δεν μπορεί να επιτραπεί σε οφειλέτη να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις απαραίτητες για την αντιμετώπιση ουσιωδών αναγκών του ιδίου και της οικογένειας του και στη συνέχεια να τις προβάλλει ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος του. Η εκούσια πληρωμή του ποσού των Λ.Κ.50,00 στην οποία η εφεσίβλητη παραδέχτηκε ότι προέβαινε μηνιαίως, εξυπακούει, χωρίς να παρίσταται ανάγκη για συζήτηση άλλων λεπτομερειών, ικανότητα της να καταβάλλει αυτό το ποσό προς ικανοποίηση του εξ αποφάσεως χρέους της." Έχει νομολογηθεί, περαιτέρω, πως άλλα χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών, ή μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις δεν έχουν προτεραιότητα στο εξ αποφάσεως χρέος (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου, ανωτέρω και Κλεοβούλου v. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ

(2005)1 Α.Α.Δ. 207). Σε περίπτωση φυσικών προσώπων, το Δικαστήριο αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές και προσωπικές του ανάγκες, μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι το περίσσευμα από τις απολαβές, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για τη συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του (βλ. Gesico Photographic v. J.K. Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134). Η δυνατότητα εργοδότησης είναι παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη. Το γεγονός ότι κάποιος δεν εργάζεται δεν επαρκεί από μόνο του για να οδηγήσει στη μη έκδοση διατάγματος αν το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι ο χρεώστης έχει τη δυνατότητα να εργαστεί αλλά ότι αυτό που ελλείπει στην περίπτωση είναι η βούληση του να εξεύρει εργασία (βλ. Παναγιώτου v. Μιχαήλ,

(1998)1 Α.Α.Δ. 422). Στην παρούσα υπόθεση η μόνη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου είναι εκείνη του καθ΄ ου η αίτηση και συνεπώς το Δικαστήριο καλείται να αξιολογήσει αυτά που ο καθ΄ ου η αίτηση κατάθεσε για να καταλήξει στην οικονομική του ευχέρεια για αποπληρωμή του χρέους του με δόσεις. Διαπιστώνω ότι ο καθ΄ ου η αίτηση κατάθεσε με απλό και φυσικό τρόπο και αυθορμητισμό. Έχω τη γνώμη πως ανέφερε γενικά την αλήθεια στο Δικαστήριο και αποδέχομαι τη μαρτυρία του όσον αφορά τα έξοδα και τις υποχρεώσεις του, καθώς και τα εισοδήματα του. Εξάλλου δεν τέθηκε ενώπιον μου οτιδήποτε που να αντικρούει τα όσα κατάθεσε. Οι υποβολές του συνηγόρου ότι τα εισοδήματα του καθ΄ ου η αίτηση καθώς και τα έξοδα του είναι μεγαλύτερα από όσα δήλωσε στο Δικαστήριο παρέμειναν μετέωρες και χωρίς ίχνος τεκμηρίωσης. Το ποσό των 600 ευρώ για συντήρηση και άλλα τρέχοντα έξοδα μιας οικογένειας το αποδέχομαι ως λογικό. Όσον αφορά το δάνειο του καθ΄ ου ενόψει του ότι γι΄ αυτό δεν υπάρχει δικαστική απόφαση κρίνω ότι δεν έχει προτεραιότητα έναντι του εξ αποφάσεως χρέους. Το γεγονός ότι καταβάλλει 90 ευρώ περίπου μηνιαίως για το κάπνισμα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη έχοντας κατά νου ότι όπως έχει νομολογηθεί ο καθ΄ ου οφείλει να απαλλαγεί από τέτοια εξάρτηση ή να την περιορίσει ούτως ώστε να μπορέσει να πληρώσει ένα ανάλογο ποσό σε σχέση με το επίδικο χρέος. Με βάση όλα τα πιο πάνω και έχοντας υπόψη τις πρόνοιες του άρθρου 90

(3)του Νόμου 134

(1)/ 99 όπως τροποποιήθηκε, κρίνω ότι ο καθ΄ ου η αίτηση έχει σήμερα την ικανότητα να πληρώνει ένα ποσό μηνιαίως μεγαλύτερο των Λ.Κ.80 προς ικανοποίηση του εξ αποφάσεως χρέους του. Έχοντας υπόψη τις αρχές που διέπουν το θέμα και ειδικότερα την αρχή ότι η πληρωμή των εξ αποφάσεων οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα στα όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη και λαμβάνοντας υπόψη τις οικογενειακές περιστάσεις του καθ΄ ου η αίτηση βρίσκω ότι έχει τη δυνατότητα να καταβάλλει το ποσό των 200 ευρώ μηνιαίως για αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του. Εκδίδεται διάταγμα που να τροποποιεί το διάταγμα ημερομηνίας 28.11.1995 για πληρωμή προς τους αιτητές του ποσού των 200 ευρώ από 1.5.2008. Ο καθ΄ ου η αίτηση καταδικάζεται στα έξοδα της αίτησης ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή. Τα πιο πάνω ποσά θα αποκόπτονται από το μισθό του στην Α.Η.Κ. (Υπ.) ....................................... Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. /Λ.Σ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο