Μιχάλης Ιωάννου ν. INVESTYLIA PUBLIC COMPANY LTD, Αγωγή αρ. : 4106/05, 16 Δεκεμβρίου 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2008:A118 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Ε. Δ. Αγωγή αρ. : 4106/05 Μεταξύ: Μιχάλης Ιωάννου, Οδός Παναγιώτη Καββαδία, 1020 Λευκωσία Ενάγοντα - και - INVESTYLIA PUBLIC COMPANY LTD, από Λάρνακα, Λεωφόρος Φανερωμένης 79, 6025 Λάρνακα Εναγομένων και ως ετροποποιήθη δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 1.11.2007 Μεταξύ: Γιαννάκης Ιωάννου και Ήβη Ιωάννου Χατζηπαντέλα, αμφότεροι από τη Λευκωσία, διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα Μιχάλη Ιωάννου, τέως από τη Λευκωσία Ενάγοντες - και - INVESTYLIA PUBLIC COMPANY LTD, από Λάρνακα, Λεωφόρος Φανερωμένης 79, 6025 Λάρνακα Εναγομένων Αίτηση ημερομηνίας 20.6.2008 για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης Ημερομηνία: 16 Δεκεμβρίου 2008 Εμφανίσεις Για τους Ενάγοντες-Αιτητές: Ο κ. Τάσος Κουκούνης για Ανδρέας Κουκούνης & Σία (Για να ακούσει απόφαση ο κ. Κωνσταντίνου) Για τους Εναγομένους-Καθ΄ων η Αίτηση: Η κα Λώρα Στυλιανού για LC Law ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ & ΔΡΑΚΟΥ (Για να ακούσει απόφαση ο κ. Χ"Παναγιώτου) Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την αγωγή με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο οι ενάγοντες (ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Μιχάλη Ιωάννου) αξιούν από τους εναγομένους την επιστροφή ποσού €42,672.32 (ΛΚ.24.975=) που ο αποβιώσας, κατ' ισχυρισμόν, επένδυσε σε μετοχές της εναγομένης εταιρείας, με την προοπτική εισαγωγής των εν λόγω μετοχών στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου. Με την υπό κρίση αίτηση οι ενάγοντες επιδιώκουν την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης, με την προσθήκη μετά το τέλος της παραγράφου 7, της ακόλουθης πρότασης: "Ο αποβιώσαντας ενόσω ζούσε είχε ήδη αποστείλει στην εναγομένη επιστολή για επιστροφή των χρημάτων του στις 29.8.2002, χωρίς όμως καμμιά ανταπόκριση από την εναγομένη". Η αίτηση στηρίζεται μεταξύ άλλων στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.25 θ.1, 2, 3, 4, 5, 6 καθώς επίσης και επί της συμφυούς εξουσίας και πρακτικής του Δικαστηρίου. Την αίτηση συνοδεύει Ένορκη Δήλωση του Αλέξανδρου Κουκούνη, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο Ανδρέας Κουκούνης & Σία, δικηγόρων των εναγόντων. Ο ενόρκως δηλών αναφέρει ότι ο ισχυρισμός που οι ενάγοντες θέλουν να προσθέσουν στην Έκθεση Απαίτησης δεν είναι νέος αλλά αναφέρεται στην Απάντηση (στην Υπεράσπιση) που καταχωρήθηκε στις 24.2.
- Συνεπώς, προσθέτει, οι εναγόμενοι γνωρίζουν πολύ καλά την θέση των εναγόντων, επί του θέματος. Θεωρεί ότι είναι αναγκαία η τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης, ώστε να υπάρχει αλληλουχία των γεγονότων στο δικόγραφο των εναγόντων και η θέση τους κατά την ακροαματική διαδικασία να γίνει πιο κατανοητή με την προσκόμιση της αναγκαίας μαρτυρίας. Είναι η θέση του τέλος ότι η αιτουμένη τροποποίηση δεν θα επηρεάσει τα δικαιώματα των εναγομένων, αφού η αίτηση καταχωρείται πριν την ακρόαση της υπόθεσης. Οι εναγόμενοι καθ' ων η αίτηση καταχώρησαν ένσταση η οποία στηρίζεται στην ίδια με την αίτηση νομική βάση. Ως συγκεκριμένοι λόγοι ένστασης προβάλλονται οι εξής: "
- Με την αίτηση τροποποίησης γίνεται προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των επίδικων θεμάτων αφού εισαγάγει νέους ισχυρισμούς επί των γεγονότων.
- Η αίτηση τροποποίησης καταχωρήθηκε με μεγάλη καθυστέρηση και συγκεκριμένα δυόμιση ολόκληρα χρόνια από την καταχώρηση της αρχικής Έκθεσης Απαίτησης των εναγόντων, και μόνο μετά που η εναγομένη καταχώρησε αίτηση ημερομηνίας 8.5.2008 για διαγραφή της εν λόγω πρότασης.
- Δεν παρατίθεται από μέρους των εναγόντων εύλογη δικαιολογία για το καθυστερημένο της υποβολής της αίτησης τους αλλά ούτε και αναφέρουν τι ζημιά θα υποστούν.
- Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αίτηση ήταν σε γνώση των εναγόντων από την έγερση της παρούσας διαδικασίας ενώ οι ίδιοι αμέλησαν να εκθέσουν τα ισχυριζόμενα γεγονότα στο αρχικό τους δικόγραφο ή/και να φροντίσουν να προχωρήσουν σε αίτηση τροποποίησης σε προηγούμενο στάδιο, παρόλες τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις που έκαναν για άλλα θέματα.
- Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αίτηση προέκυψαν όταν η εναγομένη-καθ΄ου η αίτηση καταχώρησε την 8.5.2008 αίτηση για διαγραφή της πρότασης που επιδιώκουν οι ενάγοντες να εισαγάγουν με την παρούσα αίτηση τους.
- Η αιτούμενη τροποποίηση θα προκαλέσει κατάφορη αδικία, δυσμενή επηρεασμό στα δικαιώματα της εναγομένης και ταλαιπωρία η οποία δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα.
- Πλήγονται συνταγματικά δικαιώματα της εναγομένης με την αιτούμενη τροποποίηση και συγκεκριμένα το δικαίωμα τους για εκδίκαση της δικαστικής διαφοράς εντός εύλογου χρόνου.
- Το Δικαστήριο στερείται εξουσίας να εκδώσει διάταγμα ως η αίτηση.» Η ένσταση συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση της Χριστίνας Δράκου, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο LC Law Στυλιανού & Δράκου, δικηγόρων των εναγομένων. Είναι η θέση, μεταξύ άλλων, της ενόρκως δηλούσης ότι ο ισχυρισμός που προσπαθούν οι ενάγοντες να εισαγάγουν με την αίτηση τροποποίησης είναι εκ διαμέτρου αντίθετος με ισχυρισμούς που ήδη προβάλλονται στην Έκθεση Απαίτησης. Προσθέτει, ότι οι ενάγοντες προχώρησαν στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης, όταν οι εναγόμενοι καταχώρησαν αίτηση για διαγραφή του εν λόγω ισχυρισμού από την Απάντηση των εναγόντων. Είναι περαιτέρω η θέση της ότι οι ενάγοντες προσπαθούν να εισαγάγουν νέους ισχυρισμούς επί των γεγονότων οι οποίοι θα διαφοροποιήσουν τα επίδικα θέματα, όπως αυτά έχουν ήδη διαμορφωθεί με τις έγγραφες προτάσεις των μερών. Προσθέτει ότι παρατηρείται υπερβολική καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος, αφού τούτο υποβάλλεται δυόμιση χρόνια από την ημερομηνία καταχώρησης της Έκθεσης Απαίτησης (3.11.2005). Περαιτέρω ότι η εν λόγω καθυστέρηση δεν μπορεί να αποδοθεί σε παράλειψη ή/και σε αβλεψία ή/και σε παραδρομή των εναγόντων, αφού τα γεγονότα, όπως ισχυρίζονται, βρίσκονταν από την αρχή σε γνώση τους. Ως εκ τούτου, η εν λόγω καθυστέρηση αποτελεί κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας. Οι αρχές που διέπουν τα της τροποποίησης δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου με τη δέουσα σαφήνεια. (SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents
(1994)1 ΑΑΔ 426, Ταξί Κυριάκος Λτδ. ν. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560, Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. ν. A.G. Leventis κ.α.
(1993)1 ΑΑΔ 726). Κλασσική απόφαση που δείχνει την λεγόμενη τάση φιλελευθεροποίησης των τροποποιήσεων δικογράφων είναι η απόφαση στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934. Όπως χαρακτηριστικά είχε λεχθεί εκεί, αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Διευκρινίζοντας ή περιορίζοντας τη γενικότητα με την οποία είχε αποδοθεί η πιο πάνω αρχή, το Ανώτατο Δικαστήριο παρατήρησε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Ανδρέα Παύλου (ανωτέρω) πως όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Ότι γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Για παράδειγμα, σε εκείνη την υπόθεση κρίθηκε πως ορθά απορρίφθηκε αίτημα τροποποίησης που υποβλήθηκε κατά την ημερομηνία ακρόασης, εφόσον κατά τη δικάσιμο που είχε οριστεί το 1988 είχε υποβληθεί αίτημα για αναβολή έτσι ώστε να γίνει διάβημα τροποποίησης, η υπόθεση ανεβλήθη παρά την ένσταση της άλλης πλευράς, με οδηγίες να υποβληθεί αίτηση τροποποίησης εντός δύο μηνών, αλλά αίτηση δεν υποβλήθηκε ούτε απασχόλησε ξανά το θέμα παρά μόνο όταν κατά το 1990 η υπόθεση επαναορίστηκε ξανά για ακρόαση. Η θεμελιακή αρχή την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του, στην άσκηση της διακριτικής του εξουσίας σ' αυτού του είδους τις αιτήσεις, τέθηκε με σαφήνεια στην απόφαση Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1 ΑΑΔ
- Στην υπόθεση αυτή καταχωρήθηκε αίτηση τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, ούτως ώστε να συνάδει η Έκθεση Απαίτησης με την προσκομισθείσα μαρτυρία. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέποντας την πρωτόδικη απόφαση τόνισε ότι εν πρώτοις δεν είναι νομικά επιλήψιμη η επιδίωξη τροποποίησης για να συνάδει η προσαχθείσα μαρτυρία με το δικόγραφο του διαδίκου. Στη σελίδα 707 της απόφασης αναφέρονται χαρακτηριστικά τα ακόλουθα: "Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις, είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής." Στην υπόθεση Geto Tracing Import - Export Ltd v. Το Πλοίο Μ/V Vladimir Vaslyayev, Αγ. Ναυτοδικείου αρ. 56/93, ημερ. 30.9.1993, λέχθηκε πως: "Ο κυρίαρχος λόγος που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη για να επιτρέψει τροποποίηση, είναι να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να θέσουν ενώπιον του τις πραγματικές επίδικες διαφορές." Ειδικότερα για το θέμα του παράγοντα χρόνου στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης θα παραθέσω όσα εύστοχα είχαν λεχθεί στην απόφαση στην υπόθεση Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. (ανωτέρω). "Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει για τον κάθε ένα από τη σειρά των παραγόντων που η νομολογία καθιέρωσε ως διαδραματίζοντας ρόλο. Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογιστούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης". Για το ίδιο θέμα της καθυστέρησης, σημαντική είναι και η απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon v. Ν. Σιακόλα, Πολ. Έφεση 10341, ημερ. 19.1.
- Το Εφετείο επιβεβαίωσε ότι η μακρά εκκρεμότητα μιας αγωγής δεν μπορεί να επενεργήσει απόλυτα σαν κώλυμα στην έγκριση αιτήματος τροποποίησης δικογράφου, αλλά αποτελεί παράγοντα ο οποίος επαυξάνει την ανάγκη για ταχύτερη προώθηση της διαδικασίας. Ότι, δε, η έννοια της καθυστέρησης στην υποβολή του αιτήματος προϋποθέτει βέβαια τη δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας και για να συνιστά κώλυμα θα πρέπει να μην είναι καλόπιστη. Αναφορικά με το θέμα της παροχής εξήγησης για την καθυστέρηση που διαπιστώνεται στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης, και με αυτό ασχολήθηκε το Εφετείο στην υπόθεση SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P Agents (ανωτέρω). Όπως λέχθηκε, η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης, ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Μια καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Από τα ανωτέρω προκύπτει πως ο παράγοντας καθυστέρηση εξετάζεται σε συνάρτηση με τους ουσιαστικότερους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο και βασικά σαν συνισταμένη τυχόν επηρεασμού των δικαιωμάτων του καθ΄ου η αίτηση. Επανέρχομαι τώρα στην υπό κρίση αίτηση. Παρατηρώ ότι εκείνο που επιδιώκουν οι ενάγοντες δεν είναι η αντικατάσταση των ισχυρισμών τους που προβάλλονται στην Έκθεση Απαίτησης ούτε και η προσθήκη νέων ισχυρισμών. Η προτεινόμενη τροποποίηση βασίζεται και περιστρέφεται γύρω από τον άξονα της Έκθεσης Απαίτησης και ο άξονας αυτός δεν είναι άλλος παρά η προβαλλόμενη, μεταξύ άλλων, θέση ότι ο αποβιώσας είχε ζητήσει την επιστροφή των χρημάτων του βάσει της περί Χρηματιστηρίου Νομοθεσίας. Η βάση της αγωγής δεν διαφοροποιείται. Πέραν τούτου, ο ισχυρισμός "ότι ο αποβιώσας είχε ζητήσει την επιστροφή των χρημάτων του με επιστολή του ημερομηνίας 29.8.2002" προβάλλεται ήδη στην Απάντηση στην Υπεράσπιση. Υπενθυμίζω ότι σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.25 θ.1, το Δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει τέτοιες τροποποιήσεις δικογράφων οι οποίες είναι αναγκαίες ώστε να εκδικαστούν όλα τα επίδικα θέματα που εγείρονται μεταξύ των διαδίκων. Το κυρίαρχο στοιχείο, κατά την εξέταση τέτοιων αιτήσεων είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Νομολογιακά έχει λεχθεί ότι τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως του εάν επιδείχθηκε αμέλεια ή καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης (βλ. Ιωάννης Νικολάου ν.
- Ζωής Μιλτιάδους κ.α, Πολ. Έφεση αρ. 96/2006, ημερ. 27.7.2007). Το δεύτερο θέμα που θα εξετάσω είναι κατά πόσον οι ενάγοντες καθυστέρησαν αδικαιολόγητα να υποβάλουν το αίτημα τους. Επαναλαμβάνω ότι το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας λαμβάνει υπ' όψιν και τον παράγοντα καθυστέρηση. Ο παράγοντας όμως αυτός δεν είναι καθοριστικός αλλά συνυπολογίζεται με όλους τους άλλους παράγοντες που η νομολογία καθιέρωσε. Στην υπόθεση Ιωάννης Νικολάου ν. Ζωής Μιλτιάδους κ.α (ανωτέρω), λέχθηκε πως όπου δεν προκαλείται ζημιά ακόμη και η μη πλήρως αιτιολογηθείσα καθυστέρηση δεν μπορεί να στερεί τον διάδικο του δικαιώματος να αποφασίζονται όλα τα επίδικα θέματα που εγείρει. Το ουσιωδέστερο, τονίστηκε, είναι να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να κριθούν όλες οι πραγματικές διαφορές μεταξύ τους. Στην προκειμένη περίπτωση δεν βρίσκω πως υπήρξε καθυστέρηση εκ μέρους των εναγόντων στην υποβολή του αιτήματος τους. Η υπόθεση δεν έχει αχθεί ακόμη σε ακρόαση και δεν βρίσκω ότι θα προκληθεί μεγάλη καθυστέρηση στην εκδίκαση της, εάν επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση. Ούτε έχω πεισθεί από την υπάρχουσα ενώπιον μου μαρτυρία ότι οι ενάγοντες ενεργούν με κακή πίστη ή ότι θα δημιουργηθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί χρηματικά, εάν εγκριθεί το αίτημα τους. Κρίνω ότι θα πρέπει να δοθεί στην πλευρά των εναγόντων το δικαίωμα να προβάλουν τη θέση τους ώστε να δοθεί στο Δικαστήριο η ευκαιρία να απονείμει δικαιοσύνη υπό το φως πληρέστερων στοιχείων. Συνοψίζοντας τα πιο πάνω και συνεκτιμώντας όλα τα στοιχεία της υπόθεσης, βρίσκω ότι έχουν τεθεί οι προϋποθέσεις και ότι θα πρέπει να ασκήσω την διακριτική μου εξουσία υπερ της παραχώρησης διατάγματος τροποποίησης. Δια ταύτα επιτρέπεται η τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης ως η αίτηση. Η τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 15 ημερών από σήμερα. Έκθεση Υπεράσπισης στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός των επόμενων 15 ημερών. Απάντηση στην Υπεράσπιση να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών από της καταχώρησης της Υπεράσπισης. Τα έξοδα της αίτησης, καθώς επίσης και εκείνα που θα προκύψουν από την τροποποίηση επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων. Τα έξοδα να υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα έξοδα να καταβληθούν μετά το πέρας της δίκης. Δίδονται οδηγίες όπως το Διάταγμα ετοιμαστεί πάραυτα. Η αγωγή ορίζεται για οδηγίες στις 2.2.
- (Υπ.) ..................... Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ ΣΚ/ΜΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο