Λίζας Λουκαίδου Θεοφάνους ν. Κυπριακή Δημοκρατία διά του Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Αγωγής: 1032/07, 11.2.08 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2008:A12 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Π. Μιχαηλίδη, Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 1032/07 Μεταξύ: Λίζας Λουκαίδου Θεοφάνους, από την Πάφο Εναγόντων και Κυπριακή Δημοκρατία διά του Γενικού Εισαγγελέα, από την Λευκωσία Εναγόμενων Ημερομηνία: 11.2.08 Εμφανίσεις: Για την Εναγόμενη / Αιτήτρια: κα Ε. Κόκκινου Για την Ενάγουσα / Καθ' ης η αίτηση: κα Περγαντή για κα Δ. Καρακώστα Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την υπό κρίση αίτηση η Αιτήτρια εξαιτείται διατάγματος του Δικαστηρίου με το οποίο η Καθ' ης η αίτηση να διατάζεται να δώσει περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης. Με την αγωγή στα πλαίσια της οποίας καταχωρήθηκε η υπό κρίση αίτηση αξιώνεται το ποσό των Λ.Κ.419,00 σεντ ως ειδικές αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη το όχημα της Καθ' ης η αίτησης όταν αυτό εντός του μηνός Ιανουαρίου του 2007 έπεσε μέσα σε λακκούβα στον υπό κατασκευής δρόμο Τάλας - Έμπας και υπέστη ζημιές. Η Αιτήτρια ενάγεται υπό την ιδιότητα της ως υπευθύνου για την ασφαλή κατάσταση και διεξαγωγή των κατασκευαστικών έργων στον πιο πάνω δρόμο και ως υπόλογου για τις εν λόγω ζημιές. Με την υπό κρίση αίτηση ζητείται από την Αιτήτρια να διευκρινίσει ποιο είναι: «το αρμόδιο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, που σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας, «έσχισαν τον δρόμο και/ή την άσφαλτο και/ή άνοιξαν αυλάκια και/ή λάκκους στον κύριο δρόμο Έμπας - Τάλας με σκοπό την διεξαγωγή έργων». Η αίτηση προσέκρουσε στην ένσταση της Καθ' ης η αίτηση. Οι λόγοι της ένστασης είναι τέσσερις και εκτίθενται στο σώμα της Ένστασης. Η Ένσταση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της ίδιας της Καθ' ης η αίτησης. Σύμφωνα με αυτήν η αίτηση είναι πρόωρη, αφού καταχωρήθηκε πριν την καταχώρηση της Υπεράσπισης. Συνεπώς, δεν συντρέχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις του Νόμου για την ζητούμενη με την αίτηση θεραπεία. Περαιτέρω, αφενός, η ίδια δεν γνωρίζει ποιο είναι το ζητούμενο τμήμα, αφετέρου, δεν έχει οποιοδήποτε καθήκον να δώσει την αιτούμενη λεπτομέρεια πριν την καταχώρηση της Υπεράσπισης. Τέλος, η αίτηση είναι ασαφής, αόριστη, παράτυπη και αντικανονική, εφόσον αποσκοπεί στην αλίευση μαρτυρίας και όχι στην δίκαιη επίλυση της αγωγής. Αγορεύοντας η κα Κόκκινου ανέφερε, ότι η αιτούμενη λεπτομέρεια ζητήθηκε επανειλημμένα στο παρελθόν από την Αιτήτρια με επιστολές της προς την Καθ' ης η αίτηση χωρίς να υπάρξει ανταπόκριση από μέρους της τελευταίας. Η αιτούμενη λεπτομέρεια είναι αναγκαία για να δυνηθεί η Αιτήτρια να καταχωρήσει την Υπεράσπισή της. Στην αντίπερα όχθη η κα Περγαντή δέχτηκε, ότι η αιτούμενη λεπτομέρεια ζητήθηκε με διάφορες επιστολές της Αιτήτριας προς την Καθ' ης η αίτηση. Αδυνατεί, όμως, η τελευταία να δώσει την αιτούμενη λεπτομέρεια, αφού και η ίδια δεν γνωρίζει αυτό που επιζητεί να μάθει η Αιτήτρια. Άλλωστε, και η καταχώρηση της αγωγής εναντίον της Αιτήτριας έγινε ύστερα από αποκλεισμό όλων των άλλων προσώπων που θα μπορούσαν να είναι υπόλογοι. Σε αυτό συνέβαλε η θέση του δρόμου στον οποίο λάμβαναν χώρα τα κατασκευαστικά έργα κατά τον ουσιώδη χρόνο. Εν πάση περιπτώσει η Αιτήτρια δεν δικαιούται στην αιτούμενη λεπτομέρεια καθότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θέτει η ίδια η Διάταξη 19, θεσμός 8 για παροχή λεπτομερειών πριν την καταχώρηση της Υπεράσπισης. Προς υποστήριξη της θέσης της παρέπεμψε το Δικαστήριο σε σχετική Νομολογία. Ο θεσμός 6 της Διάταξης 19 προνοεί ως ακολούθως (σε μετάφραση): «Περαιτέρω και καλύτερη έκθεση της φύσης της απαίτησης ή της υπεράσπισης ή περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες οιουδήποτε ζητήματος που αναφέρεται σε οιονδήποτε δικόγραφο, ειδοποίηση ή γραπτή διαδικασία που απαιτεί λεπτομέρειες δύναται να διαταχθεί σε όλες τις περιπτώσεις με τέτοιους όρους ως προς τα έξοδα ή άλλως πως ως ήθελε φανεί δίκαιο». Ο θεσμός 8 της ίδιας Διάταξης προνοεί ως ακολούθως (σε μετάφραση): «Λεπτομέρειες μιας απαίτησης δεν θα διατάσσεται να δίδονται δυνάμει του θεσμού 6 της Διάταξης αυτής πριν την Υπεράσπιση εκτός αν το Δικαστήριο ή ο Δικαστής είναι της γνώμης ότι είναι αναγκαίες ή επιθυμητές για να μπορέσει ο εναγόμενος να απαντήσει (με το δικόγραφό του) ή ότι θα πρέπει να δοθούν (στο στάδιο αυτό) για οποιονδήποτε άλλο ειδικό λόγο». Οι πιο πάνω κανονισμοί είναι πανομοιότυποι με την Δ.19, θθ.7, 7Α και 7Β των παλαιών Αγγλικών Θεσμών και ως εκ τούτου η Αγγλική νομολογία θεωρείται καθοδηγητική επί του θέματος. Είναι πάγια καθιερωμένη αρχή, ότι το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στον τρόπο χειρισμού της υπόθεσης από τους διαδίκους. Από την άλλη, η πρακτική στην σύνταξη δικογράφων απαιτεί, όπως αναφέρονται σε αυτά όλα τα αναγκαία γεγονότα που εξειδικεύουν τα επίδικα θέματα, ούτως ώστε να μην βρεθεί ο αντίδικος προ εκπλήξεων κατά την διάρκεια της δίκης. Μέσα στα πλαίσια αυτά το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την παροχή λεπτομερειών σε οποιοδήποτε δικόγραφο δυνάμει της Διάταξης 19. Η διαταγή για παροχή λεπτομερειών επαφίεται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Δεν υπάρχει καθορισμένη φόρμουλα για το ποιες λεπτομέρειες θεωρούνται αναγκαίες και κάθε υπόθεση κρίνεται με τα δικά της περιστατικά. Είναι, όμως, επιθυμητό όπως κάθε διάδικος δίδει στον αντίδικο του μέσω των δικογράφων του ένα περίγραμμα των γεγονότων της υπόθεσης που θα αντιμετωπίσει εναντίον του στο Δικαστήριο (Βλ. Bullen & Leake, 12η έκδοση, σελ. 110). Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χρ. Μαρνέρος & Σία Λτδ
(1997)1 ΑΑΔ 718 λέχθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Τα δικόγραφα είναι ουσιώδη στον καθορισμό των επίδικων θεμάτων και στον καθορισμό της βάσης επί της οποίας θα προχωρήσει η ακρόαση της υπόθεσης. Η σημασία τους τονίσθηκε στην υπόθεση Christakis Loucaides v. C. D. Hay and Sons Ltd
(1971)1 CLR 134. Τα δικόγραφα δεν έχουν σκοπό μόνο την διαφύλαξη της κανονικής διαδικασίας. Σκοπό έχουν να μην καταλαμβάνονται εξ' απροόπτου οι διάδικοι στους οποίους θα πρέπει να παρέχεται η δέουσα ευκαιρία να ετοιμάσουν την υπόθεσή τους για ακρόαση. Εκτός αν τα επίδικα θέματα καθοριστούν δεόντως η ακρόαση παραμένει χωρίς οριοθέτηση και οι σκοποί της δικαιοσύνης μπορεί να παρακωλυθούν λόγω της αβεβαιότητας .». Στην υπόθεση Χριστοδούλου Θεμιστοκλέους ν. Χρ. Γεωργιάδης Λτδ
(2000)1 ΑΑΔ 157 λέχθηκε, ότι η Δ.19, θ.6 θα πρέπει να αντικρυσθεί υπό το πρίσμα της Δ.19, θ.4 στην οποία καθορίζεται ότι τα δικόγραφα περιέχουν γεγονότα και όχι μαρτυρία. Με αυτή την έννοια περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες μπορούν να δοθούν μόνο αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα στα οποία στηρίζεται το δικόγραφο και όχι αναφορικά με την μαρτυρία που θα προσκομισθεί προς απόδειξή τους. Ούτε νομικά σημεία μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο λεπτομερειών στα δικόγραφα. Η αρχή αυτή εφαρμόζεται όταν γίνονται νομικές εισηγήσεις όπως π.χ. η εγκυρότητα μιας συμφωνίας. Όπου, όμως, το ισχυριζόμενο νομικό αποτέλεσμα δημιουργήθηκε από την επενέργεια ορισμένου γεγονότος αυτό πρέπει να αναφέρεται στα δικόγραφα (Βλ. Μέμνια Τζιακούρα ν. Ευστράτιου Οικονομίδη
(1997)1 ΑΑΔ 669). Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου στην έκδοση διατάγματος για λεπτομέρειες μειώνεται σημαντικά όταν η σχετική αίτηση καταχωρείται πριν την Υπεράσπιση. Στην περίπτωση αυτή δυνάμει της Δ.19, θ.8 ο αιτητής θα πρέπει να αποδείξει, ότι οι λεπτομέρειες είναι αναγκαίες για την καταχώρηση της Υπεράσπισης του ή ότι υπάρχουν ειδικοί λόγοι για την έκδοση του διατάγματος. Η Δ.19, θ.8 αντιστοιχεί στην Δ.19, θ.7Β των παλαιών Αγγλικών θεσμών. Η προσθήκη της διαταγής αυτής στους Αγγλικούς θεσμούς θεωρήθηκε αναγκαία, ώστε να εμποδιστεί η υποβολή αιτήσεων για λεπτομέρειες με μοναδικό σκοπό την διεύρυνση του χρόνου καταχώρησης της Υπεράσπισης (Βλ. The Annual Practice 1958, σελ. 462). Η έννοια του όρου «ειδικοί λόγοι» έχει αναλυθεί στην υπόθεση Alte Maritime Compania Naviera S. A. v. Toubia Kmeid
(1982)2 JSC 226. Παραθέτω το πιο κάτω χαρακτηριστικό απόσπασμα: «However there is nothing restricting the discretion of the Court to direct particulars at this early stage in the light of special reasons. Special reasons may be found in the face of uncommon or extraordinary circumstances making it necessary in the interests of justice to order particulars before defence (On the meaning of special circumstances see Clarks of Hove v. Bakers Union
(1979)1 All E R 152). Σε μετάφραση: «Όμως, δεν υπάρχει τίποτα που να περιορίζει την διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ώστε να διαταχθούν λεπτομέρειες στο αρχικό αυτό στάδιο για ειδικούς λόγους. Ειδικοί λόγοι μπορεί να υπάρχουν εν' όψει ασύνηθων ή εξαιρετικών περιστάσεων που καθιστούν απαραίτητο για το συμφέρον της δικαιοσύνης να διαταχθούν λεπτομέρειες πριν την Υπεράσπιση (Για την έννοια των ειδικών περιστάσεων δες την Clarks of Hove v. Bakers Union
(1979)1 All E R 152)». Σχετική με την αναγκαιότητα των λεπτομερειών για την καταχώρηση Υπεράσπισης είναι η υπόθεση Cyprus Airways v. Evdokios Savva
(1984)1 ΑΑΔ 1 στην οποία συνοψίσθηκαν οι αρχές που διέπουν το υπό εξέταση ζήτημα ως ακολούθως: «In order to prevent a request for particulars of the statement of claim being used as an instrument for delay an order for particulars will not be made before the service of defence unless in the opinion of the court the order is necessary or desirable to enable the defendant to decide how to plead. Particulars before defence are necessary or desirable where otherwise the defendant would be prejudiced or embarrassed in his pleading or to enable the defendant how to plead. Thus where the defendant genuinely desires to consider making a payment into court particulars of special damage will ordinarily be ordered before defence as for example in actions of wrongful dismissal. On the other hand although the defendant may be entitled to the particulars requested they will not be ordered before the defence if they are not necessary or desirable at that stage .». Σε μετάφραση: «Για να παρεμποδισθεί η παράκληση για λεπτομέρειες της έκθεσης απαίτησης από του να χρησιμοποιείται σαν μέσο καθυστέρησης δεν θα εκδίδεται διάταγμα για λεπτομέρειες πριν την επίδοση της Υπεράσπισης εκτός εάν κατά την γνώμη του Δικαστηρίου τέτοιο διάταγμα είναι απαραίτητο ή επιθυμητό ώστε να δυνηθεί ο εναγόμενος να αποφασίσει πώς να απαντήσει. Οι λεπτομέρειες πριν την Υπεράσπιση είναι απαραίτητες ή επιθυμητές αν χωρίς αυτές ο εναγόμενος θα βρισκόταν σε δυσμενή θέση ή σε αμηχανία σε σχέση με το δικόγραφό του ή για να βοηθήσουν τον εναγόμενο να απαντήσει με το (δικόγραφό του). Έτσι, όπου ο εναγόμενος έχει γνήσια επιθυμία να αναλογισθεί αν θα κάνει πληρωμή στο Δικαστήριο, τότε υπό κανονικές συνθήκες λεπτομέρειες ειδικών ζημιών θα διαταχθούν πριν την Υπεράσπιση, όπως, για παράδειγμα, σε υποθέσεις άδικης απόλυσης. Από την άλλη, παρόλο που ο εναγόμενος δικαιούται στις λεπτομέρειες που ζητήθηκαν αυτές δεν θα διαταχθούν πριν την Υπεράσπιση αν δεν είναι απαραίτητες η επιθυμητές στο στάδιο αυτό .». Το γεγονός ότι ο εναγόμενος δικαιούται εκ πρώτης όψεως στις αιτούμενες λεπτομέρειες δυνάμει της Δ.19, θ.6 μετά την Υπεράσπιση δεν σημαίνει, ότι αυτές μπορεί να του δοθούν πριν την Υπεράσπισή του. Θα πρέπει να πληρούνται οι προϋποθέσεις της Δ.19, θ.8 για να εκδοθεί διάταγμα σε πρώιμο στάδιο, δηλαδή πριν την Υπεράσπιση (Βλ. Rodosthenous v. Varvia
(1985)2 JSC 235). Τέλος, στην υπόθεση Ευδόκιος Σάββα ν. Κυπριακών Αερογραμμών Λτδ (Αρ. 2)
(1992)1 ΑΑΔ 1146 ειπώθηκε, ότι αν οι αιτούμενες λεπτομέρειες αφορούν γεγονότα εις γνώση του αιτητή δεν εκδίδεται διάταγμα για παροχή λεπτομερειών. Οι προϋποθέσεις που τίθενται στην Δ.19, θ.8 για να εγκριθεί αίτημα για λεπτομέρειες πριν την καταχώρηση της Υπεράσπισης τίθενται διαζευκτικά. Επομένως, δεν απαιτείται η σωρευτική απόδειξή τους (Βλ. Vector Onega A.G. v. Πλοίο M/V Girvas κ.α. (Αγ. Ναυτοδικείου)
(1999)1 ΑΑΔ 986). Δεν αποτελεί θέση της Αιτήτριας, ότι συντρέχουν ασυνήθεις ή εξαιρετικές περιστάσεις που να καθιστούν την παροχή της αιτούμενης λεπτομέρειας απαραίτητη για το συμφέρον της δικαιοσύνης. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας δεν επιχειρηματολόγησε προς αυτή την κατεύθυνση, ούτε και ισχυρίσθηκε ειδικούς λόγους για την έγκριση της αίτησης. Η θέση της περιορίσθηκε στο ότι η αιτούμενη λεπτομέρεια είναι αναγκαία για να μπορέσει η Αιτήτρια να καταχωρήσει την Υπεράσπισή της. Το κυρίαρχο, λοιπόν, ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο η αιτούμενη λεπτομέρεια είναι αναγκαία για να μπορέσει η Αιτήτρια να απαντήσει και να ετοιμάσει το δικόγραφό της (Βλ. Alte Maritime Compania Naviera S. A. v. Toubia Kmeid
(1982)2 JSC 226, σελ. 230, γραμμές 21-23). Δεν χρειάζεται να λεχθούν πολλά. Θεωρώ, πως η απάντηση στο πιο πάνω ερώτημα θα πρέπει να είναι αρνητική. Δεν θεωρώ, πως, η αιτούμενη λεπτομέρεια είναι αναγκαία υπό την έννοια ότι χωρίς αυτή η Αιτήτρια εμποδίζεται να απαντήσει και να συντάξει την Υπεράσπισή της. Απεναντίας, η Αιτήτρια βρίσκεται σε καλύτερη θέση να γνωρίζει αν είναι αυτή που διάνοιξε τον δρόμο και ευθύνεται για τα κατασκευαστικά έργα κατά τον ουσιώδη χρόνο. Δεν βλέπω, λοιπόν, πώς υπό τις περιστάσεις θα βρισκόταν σε δυσμενή θέση ή σε αμηχανία στην ετοιμασία του δικογράφου της ή πώς χωρίς την αιτούμενη λεπτομέρεια θα εμποδιζόταν να απαντήσει στους ισχυρισμούς της Καθ' ης η αίτηση ή να εκθέσει την υπεράσπισή της. Περαιτέρω, όπως και πιο πάνω αναφέρθηκε, δεν μου έχει υποδειχθεί, αλλά ούτε και διαπίστωσα την ύπαρξη ειδικών λόγων που να δικαιολογούν την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος κατά το στάδιο αυτό. Το επιχείρημα της ευπαίδευτης συνηγόρου της Αιτήτριας ότι δεν είναι ευχερές για την ίδια να εντοπίσει το αρμόδιο τμήμα της Δημοκρατίας από το οποίο και θα πρέπει να λάβει οδηγίες για την σύνταξη της Υπεράσπισης για τον λόγο ότι κάτι τέτοιο συνεπάγεται αρκετές τηλεφωνικές επικοινωνίες και προσπάθειες από μέρους της ιδίας, δεν μπορεί να προσμετρήσει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Είμαι, επίσης, της άποψης, ότι η αιτούμενη λεπτομέρεια άπτεται μαρτυρίας και όχι ουσιωδών γεγονότων στην υπόθεση. Το ουσιώδες γεγονός είναι ποιος είναι ο υπεύθυνος, κατά τους ισχυρισμούς της Καθ' ης η αίτηση, για τα κατασκευαστικά έργα και, κατ' επέκταση, τις αξιώμενες ζημιές και όχι σε ποιο τμήμα της η Αιτήτρια ανέθεσε την διεξαγωγή και εκτέλεση των έργων αυτών ή ποιο τμήμα της Αιτήτριας ήταν επιφορτισμένο με το καθήκον της εκτέλεσής τους. Όπως και πιο πάνω ειπώθηκε, λεπτομέρειες δεν μπορούν να δοθούν αναφορικά με την μαρτυρία που θα προσκομισθεί προς απόδειξη των ουσιωδών γεγονότων που εκτίθενται στα δικόγραφα. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται υπέρ της Καθ' ης η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) .............. Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο