Ήβη Χριστοδούλου ν. Ντελής Νταμοτσίδης κ.α., Αρ. Αγωγής: 3635/07, 25.11.08 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2008:A60 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Π. Μιχαηλίδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3635/07 Μεταξύ: Ήβη Χριστοδούλου, από την Πάφο Ενάγουσα και
- Ντελής Νταμοτσίδης, από την Πάφο
- Νόρα Νταμοτσίδου, από την Πάφο Εναγόμενοι ........................... Ημερομηνία: 25.11.08 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα / Αιτήτρια: κ. Μ. Βασιλειάδης (για να ακούσει απόφαση η κα Κλεοπάτρα Νικολάου) ---------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Ενάγουσα / Αιτήτρια με ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα αξιώνει εναντίον των Εναγόμενων το ποσό των Λ.Κ.1.110,00 σεντ ως ειδικές αποζημιώσεις για ζημίες που υπέστη το αυτοκίνητο της με αριθμούς εγγραφής ΚΗΒ 522, μάρκας ΤΟΥΟΤΑ RAV4, συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος που επισυνέβη στις 3.8.06 στην οδό Ιωάννη Αγρότη στην Πάφο. Αξιώνει, επίσης, νόμιμο τόκο, έξοδα και ΦΠΑ. Αντίγραφο του κλητηρίου εντάλματος επιδόθηκε στους Εναγόμενους στις 5.12.07, οι οποίοι παρέλειψαν να καταχωρήσουν σημείωμα εμφάνισης. Συνεπεία της παράλειψης αυτής στις 24.9.08 καταχωρήθηκε εκ μέρους της Αιτήτριας αίτηση για έκδοση απόφασης εναντίον των Εναγόμενων. Η αίτηση στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στην Δ.17 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης ο Εναγόμενος 1 στις 3.8.06 οδηγούσε επί της οδού Ιωάννη Αγρότη στην Πάφο το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΖΖ 065 μάρκας TOYOTA SALOON. Το εν λόγω όχημα ήταν ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 2, ο δε Εναγόμενος 1 το οδηγούσε με τις οδηγίες και/ή την συγκατάθεση και κατά την εκτέλεση εντεταλμένης από την Εναγόμενη 2 υπηρεσίας και/ή κάτω από συνθήκες οι οποίες καθιστούσαν την Εναγόμενη 2 εκ προστήσεως υπεύθυνη (vicariously liable). Καταλογίζεται δε στον Εναγόμενο 1 αμέλεια και παράβαση νόμιμου καθήκοντος και εκ προστήσεως ευθύνη στην Εναγόμενη
- Για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης παρουσιάσθηκε ένορκος δήλωση από την ίδια την Αιτήτρια ημερομηνίας 17.9.08, ένορκος δήλωση από τον Αστ. 2276, Κυριάκο Μιχαήλ, ημερομηνίας 18.9.08, και τέλος, ένορκο δήλωση από τον Ιωάννη Ιωάννου, ισιωτή, ημερομηνίας 22.9.
- Στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας επισυνάπτεται, μεταξύ άλλων, βεβαίωση του Τμήματος Οδικών Μεταφορών ημερομηνίας 25.6.08, η οποία υπογράφεται από τον Αναπληρωτή Έφορο Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Τεκμήριο 1). Η εν λόγω βεβαίωση απευθύνεται στην Αιτήτρια και με αυτήν βεβαιώνεται, ότι η Αιτήτρια ήταν η απόλυτος ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμούς εγγραφής ΚΗΒ 522 για την περίοδο από 13.1.04 μέχρι 13.2.
- Το Τεκμήριο 3 είναι επιστολή του Αρχηγείου Αστυνομίας, η οποία απευθύνεται προς τον δικηγόρο της Αιτήτριας ημερομηνίας 31.5.
- Σε αυτήν αναφέρεται, ότι αναφορικά με το τροχαίο δυστύχημα που έλαβε χώρα στις 3.8.06 λήφθηκε αίτηση ημερομηνίας 18.5.07 για παροχή αστυνομικής έκθεσης μαζί με απόδειξη πληρωμής για το ποσό των Λ.Κ.50,00 σεντ. Στην ένορκο δήλωση του Αστ. 2276, Κυριάκου Μιχαήλ, επισυνάπτεται η αστυνομική έκθεση, η οποία υπογράφεται από τον υπεύθυνο τροχαίας Πάφου, ημερομηνίας 11.6.
- Σε αυτήν περιλαμβάνεται και το σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος, σύμφωνα με το οποίο η σύγκρουση έλαβε χώρα εντός της λωρίδας κυκλοφορίας της Αιτήτριας. Τέλος, με την ένορκο του δήλωση ο Ιωάννης Ιωάννου ισχυρίζεται, ότι τον Αύγουστο του 2006 προέβη σε επιδιορθώσεις στο αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΚΗΒ 522, το οποίο υπέστη ζημίες μετά από δυστύχημα, που επισυνέβη στις 3.8.
- Για την αποκατάσταση των ζημιών χρειάσθηκαν ισιώματα, εφαρμογές και βαφή του αυτοκινήτου. Για την εκτέλεση των πιο πάνω εργασιών χρειάσθηκαν επτά ημέρες. Τα ισιώματα και οι εφαρμογές κόστισαν Λ.Κ.70,00 σεντ και η βαφή του αυτοκινήτου Λ.Κ.330,00 σεντ. Σχετικό τιμολόγιο για το συνολικό ποσό των Λ.Κ.400,00 σεντ εκδόθηκε στις 20.9.06 επ' ονόματι της Αιτήτριας. Το εν λόγω τιμολόγιο φέρει αριθμό 0198214 και επισυνάπτεται ως τεκμήριο στην ένορκο δήλωση του Ιωάννου. Συνεπεία της παράλειψης των Εναγόμενων να εμφανισθούν στην διαδικασία η υπό της Αιτήτριας προσκομισθείσα μαρτυρία παρέμεινε αναντίλεκτη. Εκτός από τα σημεία που αναφέρονται αμέσως πιο κάτω και δεν γίνονται αποδεκτά, η υπόλοιπη μαρτυρία ήταν σαφής και θετική και γίνεται αποδεκτή. Αποτελεί ισχυρισμό της Αιτήτριας, ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΗΖΖ 065 ήταν ιδιοκτησία της Εναγόμενης 2 και ότι ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε το εν λόγω όχημα με την συγκατάθεση της. Παρέλειψε, όμως, στην ένορκό της δήλωση η Αιτήτρια να αναφέρει με ποιο τρόπο περιήλθαν σε γνώση της οι πιο πάνω ισχυρισμοί. Το έρεισμα της θέσης της παρέμεινε, έτσι, αδιευκρίνιστο. Ειδικότερα δε σε σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του οχήματος με αριθμούς εγγραφής ΗΖΖ 065 κατά τον ουσιώδη χρόνο η Αιτήτρια παρέλειψε να προσκομίσει σχετική επί του ζητήματος τούτου μαρτυρία από το Τμήμα Οδικών Μεταφορών, όπως έπραξε σε σχέση με το δικό της όχημα. Οι πιο πάνω ισχυρισμοί της Αιτήτριας είναι γενικόλογοι και ως τέτοιοι ανίσχυροι να αποδείξουν την θέση που προβάλλεται μέσα από την ένορκό της ομολογία. Η Αιτήτρια παρέλειψε να παρουσιάσει στοιχεία και δεδομένα που θα καθιστούσαν την αποδοχή της πιο πάνω μαρτυρίας ασφαλή. Σε σχέση με το θέμα της ιδιοκτησίας δεν μου διαφεύγει, ότι στην αστυνομική έκθεση, η οποία επισυνάπτεται ως τεκμήριο στην ένορκο δήλωση του Αστ. 2276, αναφέρεται, ότι το εν λόγω όχημα κατά τον ουσιώδη χρόνο ανήκε στην Εναγόμενη
- Η εν λόγω μαρτυρία αποτελεί εξ ακοής μαρτυρία. Σύμφωνα με τον Περί Αποδείξεως Νόμο, Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε, καμία μαρτυρία δεν αποκλείεται για τον λόγο ότι είναι εξ ακοής. Η βαρύτητα, όμως, που θα προσδωθεί σε αυτήν επαφίεται στο Δικαστήριο. Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο Κ. Θεοχαρίδης, που υπογράφει την αστυνομική έκθεση για το Τμήμα Τροχαίας της Αστυνομικής Διεύθυνσης Πάφου, δεν είναι το πρόσωπο που έχει στην κατοχή του το μητρώο εγγραφής μηχανοκινήτων οχημάτων (Βλ. Savvas Theofanous v.
- Cosmos (Cyprus) Insurance Co Limited, 2.Christodoulos Chrysostomou
(1988)1 CLR 265). Ούτε υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου ένορκος μαρτυρία από το πρόσωπο αυτό που να επεξηγεί πώς διαπιστώθηκε από την Αστυνομία το ιδιοκτησιακό καθεστώς του πιο πάνω αναφερόμενου οχήματος κατά τον ουσιώδη χρόνο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους ούτε η υπό του Αστ. 2276 προσαχθείσα μαρτυρία είναι ικανή να με πείσει, ότι το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΖΖ 065 ανήκε στην Εναγόμενη 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο. Υπό το φως των πιο πάνω ο ισχυρισμός της Αιτήτριας, ότι το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΖΖ 065 ανήκε στην Εναγόμενη 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο και ότι ο Εναγόμενος 1 το οδηγούσε με την συγκατάθεση της Εναγόμενης 2 δεν είναι αποδεκτός. Περαιτέρω, η Αιτήτρια στην ένορκό της δήλωση αναφέρει, ότι υπέστη απώλεια χρήσης 7 ημερών, όσες, δηλαδή, ήταν οι μέρες που χρειάσθηκε το όχημά της για να επιδιορθωθεί. Δεν επεξηγεί, όμως, πώς προέκυψε αυτή η απώλεια. Το γεγονός και μόνο ότι στερήθηκε το όχημά της για 7 μέρες δεν σημαίνει απαραίτητα και δίχως άλλο ότι η Αιτήτρια υπέστη ζημία από μια τέτοια αποστέρηση. Ζημία θα υπόκειτο αν, για παράδειγμα, από την παραμονή του οχήματος της στο μηχανουργείο η Αιτήτρια κατέφευγε σε υπαλλακτικές λύσεις, οι οποίες τις προκαλούσαν ζημία. Κανένας, όμως, ισχυρισμός δεν υπάρχει από την Αιτήτρια προς αυτήν την κατεύθυνση. Ούτε και δικαιολογείται από την Αιτήτρια πώς προέκυψε το ποσό των Λ.Κ.210,00 σεντ, που, σύμφωνα με την ένορκο δήλωσή της, αυτό συνιστά την ζημία της για τις 7 ημέρες που το όχημά της βρισκόταν στο μηχανουργείο για επιδιόρθωση. Υπό το φως των πιο πάνω ο ισχυρισμός της Αιτήτριας, ότι υπέστη ζημία από απώλεια χρήσης του οχήματός της δεν είναι αποδεκτός. Τέλος, στην ένορκο δήλωση του Ιωάννη Ιωάννου αναφέρεται, ότι σύμφωνα με την εμπειρία και την εκτίμησή του η αξία του οχήματος της Αιτήτριας μετά το επίδικο δυστύχημα μειώθηκε κατά Ευρώ 854,30 σεντ (Λ.Κ.500,00 σεντ). Η πιο πάνω μαρτυρία συνιστά μαρτυρία γνώμης. Ο ενόρκως δηλών δεν με έπεισε, όμως, ότι διαθέτει την απαιτούμενη για το πιο πάνω ζήτημα εμπειρογνωμοσύνη. Είναι σαφώς νομολογημένο, ότι η εμπειρογνωμοσύνη δεν αποκτιέται μόνο με ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά και με την εμπειρία, η οποία αποκτιέται με το επάγγελμα. Ο ενόρκως δηλών όφειλε να αποδείξει, ότι κατέχει την απαιτούμενη για το υπό συζήτηση ζήτημα εμπειρογνωμοσύνη με θετική μαρτυρία. Ο απλός ισχυρισμός του, ότι είναι ισιωτής και διατηρεί μηχανουργείο (γκαράζ) στην Πάφο, δεν είναι ικανός να με πείσει, ότι αυτός μέσα από το επάγγελμά του απέκτησε την απαραίτητη για το πιο πάνω θέμα εμπειρογνωμοσύνη. Το Δικαστήριο δεν δύναται να εξάγει συμπεράσματα στην βάση εικασιών και υποθέσεων. Υπό το φως των πιο πάνω ο ισχυρισμός, ότι μετά το επίδικο δυστύχημα το όχημα της Αιτήτριας υπέστη μείωση στην αξία του δεν είναι αποδεκτός. Μετά την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Κατά την 3.8.06 ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΖΖ 065 επί της οδού Ιωάννη Αγρότη στην Πάφο με βόρεια κατεύθυνση. Η Αιτήτρια κατά τον ίδιο χρόνο οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΗΒ 522 επί της ιδίας οδού και με αντίθετη κατεύθυνση. Ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμούς εγγραφής ΚΗΒ 522, που οδηγούσε η Αιτήτρια κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν η ίδια η Αιτήτρια. Ο Εναγόμενος 1, αρχικά, οδηγούσε εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του και στην αριστερή πλευρά του δρόμου σύμφωνα με την πορεία του. Σε κάποιο σημείο της διαδρομής αυτός παρεξέκλινε της πορείας του με αποτέλεσμα να εισέλθει εντός της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί με το όχημα που οδηγούσε η Αιτήτρια. Η σύγκρουση έλαβε χώρα εντός της λωρίδας κυκλοφορίας της Αιτήτριας. Συνεπεία της σύγκρουσης το όχημα της Αιτήτριας υπέστη ζημίες. Για την αποκατάσταση των ζημιών χρειάσθηκαν εφαρμογές, ισιώματα και βαφή του οχήματος. Για τις πιο πάνω επιδιορθώσεις το όχημα της Αιτήτριας χρειάσθηκε να παραμείνει σε μηχανουργείο (γκαράζ) για περίοδο 7 ημερών. Η έννοια της αμέλειας, όπως καθορίσθηκε από τον Δικαστή Κωνσταντινίδη στη απόφαση της πλειοψηφίας στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475 ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή, με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού (Βλ. Μαρκαντώνης ν. Δημάκη
(1989)1 CLR 387) και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη
(1996)1 ΑΑΔ 420 ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ Γ. Πικής, όπως ήταν τότε, εισήγαγε ένα ευρύτερο καθήκον των χρησιμοποιούντων τον δρόμο, το καθήκον της επιμέλειας για την ασφάλεια των άλλων η εκπλήρωση του οποίου τους καθιστά υπόλογους για αμέλεια: «Το καθήκον για επιμέλεια γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ' αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί τον δρόμο την λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειας τους». Αναφερόμενος στο κριτήριο της αμέλειας ανέφερε τα εξής: « . το κριτήριο της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί τον δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν τον δρόμο». Από τα ευρήματά μου προκύπτει, ότι γενεσιουργός αιτία του επίδικου δυστυχήματος ήταν η πράξη του Εναγόμενου 1 να παρεκκλίνει της πορείας του και να βρεθεί στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί με το όχημα της Αιτήτριας, το οποίο οδηγείτο κανονικά εντός της πορείας του, και να προκαλέσει σε αυτό ζημίες. Υπό τις περιστάσεις ο Εναγόμενος 1 δεν οδηγούσε ως ένας σώφρων και συνετός οδηγός. Κρίνω, επομένως, πως αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα φέρει ο Εναγόμενος 1. Είναι καθιερωμένη αρχή ότι οι ειδικές ζημίες πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. Η Νομολογία επιβάλλει στον Ενάγοντα την υποχρέωση να αποδεικνύει την ζημία του με θετική μαρτυρία (Βλ. Ελισάβετ Ηρακλέους ν. Ρένου Πίτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Ανδρέας Σπύρου ν. Άριστου Χ'' Χαραλάμπους
(1989)1 Ε ΑΑΔ 298, Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου
(1992)1 ΑΑΔ 168, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά
(1992)1 ΑΑΔ 498, Aloupou and Another v. Hadjigeorghiou and Another
(1984)1 CLR 475 και Mc Gregor on Damages, 15η έκδοση, παράγραφος 23, σελ. 15). Για τις ζημιές του αυτοκινήτου της Αιτήτριας προσάχθηκε ένορκος μαρτυρία τόσο από την Αιτήτρια όσο και τον ισιωτή, Ιωάννη Ιωάννου. Ο τελευταίος στην ένορκό του δήλωση αναφέρει λεπτομερώς σε ποιες εργασίες προέβηκε για την αποκατάσταση των ζημιών του οχήματος της Αιτήτριας. Οι ζημιές του αυτοκινήτου της Αιτήτριας καθώς και το κόστος αποκατάστασής τους παρατίθενται, επίσης, αναλυτικά σε τιμολόγιο, το οποίο εξέδωσε ο ίδιος και το οποίο επισυνάπτεται ως τεκμήριο στην ένορκο του δήλωση. Σύμφωνα με το εν λόγω τεκμήριο για την αποκατάσταση των ζημιών χρειάσθηκαν εφαρμογές, ισιώματα και βαφή του αυτοκινήτου. Το κόστος των εφαρμογών-ισιωμάτων ανήλθε στο ποσό των Λ.Κ.70,00 σεντ. Το κόστος της βαφής στο ποσό των Λ.Κ.330,00 σεντ. Το συνολικό κόστος αποκατάστασης των ζημιών ανέρχεται στο ποσό των Λ.Κ.400,00 σεντ, ήτοι Ευρώ 683,44 σεντ. Υπό το φως των πιο πάνω κρίνω, πως οι υπό παράγραφοι 6(Α) και (Β) της Έκθεσης Απαίτησης αξιώμενες ειδικές ζημίες αποδείχθηκαν με την απαιτούμενη από την νομολογία αυστηρότητα. Συνακόλουθα επιδικάζω για τις ζημιές του αυτοκινήτου της Αιτήτριας το ισάξιο σε Ευρώ του ποσού των Λ.Κ.400,00 σεντ, ήτοι το ποσό των Ευρώ 683,44 σεντ. Αναφορικά με την αστυνομική έκθεση δεν θα επιδικάσω οποιοδήποτε ποσό, αφού στο ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο δεν υπάρχει οποιαδήποτε δικογραφημένη αξίωση για το ποσό αυτό. Η αξίωση της Αιτήτριας εναντίον της Εναγόμενης 2 εδράζεται επί το ότι η τελευταία φέρει εκ προστήσεως ευθύνη για την αμέλεια του Εναγόμενου 1. Έχει δε ως βάση ότι η Εναγόμενη 2 ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο η ιδιοκτήτρια του οχήματος που οδηγούσε ο Εναγόμενος 1 και ότι αυτός το οδηγούσε με την συγκατάθεσή της. Εκτός από τους ισχυρισμούς, ότι το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΖΖ 065 ανήκε στην Εναγόμενη 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο και ότι αυτό οδηγείτο από τον Εναγόμενο 1 με την συγκατάθεσή της, οι οποίοι, όπως πιο πάνω είδαμε, δεν έγιναν αποδεκτοί, κανένας άλλος ισχυρισμός δεν προβλήθηκε από ή εκ μέρους της Αιτήτριας προς απόδειξη της υπό της Αιτήτριας κατ' ισχυρισμό εκ προστήσεως ευθύνης της Εναγόμενης 2. Ελλείψει μαρτυρικού υλικού η αίτηση αναφορικά με την Εναγόμενη 2 είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Σημειώνεται, ότι και αν ακόμα δεχόμουν τους πιο πάνω ισχυρισμούς της Αιτήτριας, αυτοί δεν θα ήταν ικανοί από μόνοι τους να στοιχειοθετήσουν εκ προστήσεως ευθύνη εκ μέρους της Εναγόμενης 2. Επί του ζητήματος τούτου άντλησα καθοδήγηση από την νομολογία, που πιο κάτω παρατίθεται. Στην υπόθεση Α. Δημοσθένους Αντιπροσωπείες Αυτοκινήτων Λτδ ν. Αθανάσιου Κατσουρίδη
(1998)1 ΑΑΔ 665 ειπώθηκε, ότι η ύπαρξη ή μη της εκ προστήσεως ευθύνης καταδεικνύεται μετά την αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού. Στην υπόθεση Hellenic Mining Co Ltd v. Galaxy Tours Ltd
(1978)1 CLR 414 ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Τριανταφυλλίδης, κάνοντας ανασκόπηση της Αγγλικής επί του θέματος νομολογίας, ανέφερε, ότι για να υπέχει ευθύνη ο ιδιοκτήτης ενός οχήματος για την αμέλεια του οδηγού του είναι απαραίτητο να καταδειχθεί είτε ότι ο οδηγός είναι ο υπηρέτης (servant) του ιδιοκτήτη ή ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ο οδηγός ενεργούσε εκ μέρους του ιδιοκτήτη ως αντιπρόσωπός του (agent). Για να καταδειχθεί η σχέση αντιπροσώπου και αντιπροσωπευόμενου είναι απαραίτητο να καταδειχθεί ότι ο οδηγός χρησιμοποιούσε το όχημα κατόπιν παράκλησης του ιδιοκτήτη, ρητή ή σιωπηρή, ή με τις οδηγίες του και ότι οδηγώντας το όχημα του ιδιοκτήτη ενεργούσε κατά την εκτέλεση σκοπού ή καθήκοντος το οποίο ανατέθηκε σε αυτόν από τον ιδιοκτήτη. Το γεγονός, ότι ένας οδηγός χρησιμοποιεί ένα όχημα με την άδεια του ιδιοκτήτη και ότι ο ιδιοκτήτης αυτός έχει συμφέρον στον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιείται το όχημα από τον οδηγό του δεν είναι αρκετό για να στοιχειοθετήσει εκ προστήσεως ευθύνη. Σε σχέση με το κατά πόσο «συγκατάθεση ή άδεια για την οδήγηση οχήματος καθιστά τον ιδιοκτήτη εκ προστήσεως υπεύθυνο για την αμέλεια του οδηγού κατά την χρήση του αυτοκινήτου» το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα στην υπόθεση Χριστάκης Ποταμίτης και Άλλοι ν. Έλενας Ιωάννου διά του πατρός και πλησιέστερου φίλου αυτής Ανδρέα Ιωάννου
(1992)1 ΑΑΔ 479 (σελίδες 481-483): «Η εκ προστήσεως ευθύνη προσώπου για τις συνέπειες αστικού αδικήματος που διαπράττεται από άλλο πρόσωπο ρυθμίζεται από το άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
- Εκ προστήσεως ευθύνη φέρει ο εναγόμενος για τις πράξεις άλλου προσώπου όταν (α) αυτές εξουσιοδοτούνται ή επικυρώνονται, ή (β) συνιστούν πράξεις εργοδοτουμένου (υπηρέτη) στο πλαίσιο της εργασίας του. Συνοπτικά, εκ προστήσεως ευθύνη, βάσει του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου περιορίζονται σε πράξεις αντιπροσώπου ή υπηρέτη κάτω από τους όρους που θέτει το άρθρο
- Συνάγεται από την πρωτόδικη απόφαση ότι κατά το χρόνο διάπραξης του αστικού αδικήματος της αμέλειας από το γιο του εφεσείοντα, ότι ο οδηγός ενεργούσε είτε ως αντιπρόσωπος ή ως εργοδοτούμενος του πατέρα του.». Στην Hellenic Mining Co Ltd v. Galaxy Tours Ltd
(1978)1 CLR 414 αποφασίσθηκε ότι για την απόδοση εκ προστήσεως ευθύνη στον ιδιοκτήτη αυτοκινήτου, πρέπει να καταδειχθεί ότι ο οδηγός ενεργούσε είτε ως αντιπρόσωπος είτε ως εργοδοτούμενος στο πλαίσιο της εργασίας του. Το Εφετείο τόνισε ότι η συγκατάθεση για την χρήση αυτοκινήτου δεν τεκμηριώνει αφεαυτής είτε σχέση κυρίου και αντιπροσώπου, ή κυρίου και υπηρέτη. Στην κατάληξη αυτή το Ανώτατο Δικαστήριο έχει αχθεί υπό το φως της απόφασης της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην Morgans v. Launchbury and Others
(1972)2 All E R 606. Στην προκείμενη υπόθεση αποδόθηκε ευθύνη στον εφεσείοντα για τον λόγο και μόνο ότι συγκατατέθηκε στην χρήση του αυτοκινήτου του από άλλο. Συνεπώς η πρωτόδικη απόφαση συγκρούεται άμεσα με το λόγο (ratio) της Hellenic Mining. Ο λόγος της απόφασης στη Δημοσθένους συναρτάται άμεσα με τη διαπίστωση του Εφετείου ότι σ' εκείνη την υπόθεση ο οδηγός του οχήματος, ο Γενικός Διευθυντής της εταιρείας, είχε το όχημα υπό τον έλεγχό του, στα πλαίσια της εργοδότησής του, κάτω από συνθήκες που το Δικαστήριο έκρινε ότι εστοιχειοθετείτο μεταξύ του και της εταιρείας, σε σχέση με τη χρήση του αυτοκινήτου, σχέση αντιπροσώπου και αντιπροσωπευόμενου. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στη Δημοσθένους, γίνεται αφορά τόσο στη Hellenic Mining χωρίς να αμφισβητείται ο λόγος της, όσο και στις αποφάσεις Morgans v. Launchbury and Others, και Rambarram. Η Δημοσθένους δεν αποκλίνει από την αρχή που υιοθετήθηκε στη Hellenic Mining. Μεταξύ των αποφάσεων του αγγλικού Ανακτοσυμβουλίου στη Rambarram, και της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στη Morgans, διαπιστώνεται διάσταση απόψεων ως προς τα συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν από τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη για τη χρήση του οχήματος από τρίτο πρόσωπο. Το χάσμα μεταξύ των δυο αποφάσεων, καθώς και η έκτασή του, πραγματεύεται το Δικαστήριο στη Θεοφάνους ν. Ασφαλιστικής Εταιρείας ΚΟΣΜΟΣ
(1988)1 Α.Α.Δ. 265, η οποία είχε δημοσιευθεί κατά το χρόνο έκδοσης της απόφασης στη Δημοσθένους, ούτε αναφέρθηκε στο Δικαστήριο από τους δικηγόρους των διαδίκων. Όπως διαπιστώνεται στη Θεοφάνους και στις δυο αγγλικές αποφάσεις, γίνεται δεκτή η αρχή ότι για τη θεμελίωση εκ προστήσεως ευθύνης είναι αναγκαία η ύπαρξη σχέσης αντιπροσωπευόμενου και αντιπροσώπου, ή κυρίου και υπαλλήλου, καθώς και μαρτυρία ότι η οδήγηση στο πλαίσιο της οποίας εκδηλώθηκε η αμέλεια εντάσσεται στα πλαίσια της σχέσης αυτής. Η διαφωνία συνίσταται στις επιπτώσεις ή συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν από τη συγκατάθεση για την οδήγηση του οχήματος. Στη Rambarram αποφασίστηκε ότι η συγκατάθεση τεκμηριώνει, εκ πρώτης όψεως, την ύπαρξη σχέσης αντιπροσωπευομένου και αντιπροσώπου μεταξύ του ιδιοκτήτη του οχήματος και του οδηγού. Αντίθετα, στη Morgans αποφασίστηκε ότι η συγκατάθεση αφεαυτής δεν υποδηλώνει αντιπροσώπευση, θέση που θα συγκρουόταν, όπως υποδεικνύεται, με τις καθιερωμένες αρχές δικαίου για στοιχειοθέτηση τέτοιας σχέσης. Δεν ήταν αναγκαίο στη Θεοφάνους για την επίλυση των επίδικων θεμάτων να τοποθετηθεί το Εφετείο στο θέμα της διαφοράς μεταξύ της Rambarram και Morgans. Ό,τι αποφασίστηκε στη Θεοφάνους είναι ότι στην απουσία μαρτυρίας περί του αντιθέτου, ο έλεγχος οχήματος από τρίτο υποδηλώνει τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη για τη χρήση από αυτόν. Στη Morgans το Δικαστήριο έκρινε ότι η εξίσωση της συγκατάθεσης με την ύπαρξη σχέσης αντιπροσώπου και αντιπροσωπευομένου θα ισοδυναμούσε με νέα νομοθετική ρύθμιση του θέματος που δεν είναι δικαστικά επιτρεπτό. Στην Κύπρο οι αρχές του κοινού δικαίου για την εκ προστήσεως ευθύνη έχουν ενσωματωθεί στο άρθρο 13 του Κώδικα Αστικών Αδικημάτων που ρητά προβλέπει πότε υπάρχει τέτοια ευθύνη∙ όταν αποδεικνύεται σχέση αντιπροσωπευομένου και αντιπροσώπου ή εργοδότη και εργοδοτουμένου. Η εξουσιοδότηση χρήσης κινητού αντικειμένου δεν υποδηλώνει ως θέμα λογικής ή κοινής εμπειρίας και τη δημιουργία σχέσης αντιπροσώπου και αντιπροσωπευομένου αναφορικά με τη χρήση του. Συνεπώς συγκατάθεση για τη χρήση αυτοκινήτου δεν τεκμηριώνει αφεαυτής σχέση αντιπροσωπευομένου και αντιπροσώπου ή εργοδότη και εργοδοτουμένου, όπως άλλωστε αποφασίστηκε στη Hellenic Mining.» Στην υπόθεση Γεωργία Αθανασίου ν. Νίκου Τούλουπου
(2005)1 ΑΑΔ 31 ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Νικολάτος, ανέφερε τα ακόλουθα: «Εξετάσαμε με προσοχή όλα τα ενώπιόν μας στοιχεία και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι το πνεύμα των προνοιών της Δ.17 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, με βάση τις οποίες υποβάλλονται οι αιτήσεις για απόφαση λόγω μη καταχώρησης σημειώματος εμφανίσεως, όπως συνέβηκε στην προκείμενη περίπτωση, δεν δικαιολογεί την απόρριψη της ίδιας της αγωγής σε περίπτωση που ο ενάγοντας, στα πλαίσια αίτησης για απόφαση λόγω μη καταχωρήσεως σημειώματος εμφανίσεως, αποτύχει να αποδείξει είτε ολόκληρη του την αξίωση είτε μέρος της αξίωσής του. Αυτό που μπορεί να συμβεί είναι είτε η απόρριψη της αίτησης για απόφαση, εκεί όπου ο ενάγοντας αποτύχει παντελώς να αποδείξει την αξίωση του είτε η έκδοση απόφασης υπέρ του ενάγοντα, με βάση την αίτηση, για το ποσό που θα επιτύχει να αποδείξει και η απόρριψη του υπολοίπου μέρους της αίτησης αναφορικά με το ποσό που ο ενάγοντας αποτυγχάνει να αποδείξει». Υπό το φως των πιο πάνω η αίτηση πετυχαίνει και η Αιτήτρια δικαιούται σε απόφαση εναντίον του Εναγόμενου 1 για τα ποσά που αυτή πέτυχε να αποδείξει. Αναφορικά με τον Εναγόμενο 1 το υπόλοιπο μέρος της αίτησης που αφορά τα ποσά, τα οποία η Αιτήτρια απέτυχε να αποδείξει, ήτοι το συνολικό ποσό των Ευρώ 1.213,11 σεντ (Λ.Κ.710,00 σεντ), θα πρέπει να απορριφθεί. Εν' όψει δε του ότι η Αιτήτρια απέτυχε παντελώς να αποδείξει την αξίωσή της αναφορικά με την Εναγόμενη 2 η αίτηση εναντίον της Εναγόμενης 2 θα πρέπει να απορριφθεί. Αναφορικά με την επιδίκαση τόκου θα πρέπει να λεχθεί, ότι παρατηρείται καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής. Και αυτό γιατί παρά το ότι το επίδικο δυστύχημα επισυνέβη στις 3.8.06 και το τιμολόγιο - Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση του Ιωάννη Ιωάννου - εκδόθηκε από τις 20.9.06 η αγωγή καταχωρήθηκε στις 29.11.07, ήτοι 15 μήνες και πλέον μετά το επίδικο δυστύχημα. Κανένας δε λόγος δεν προβλήθηκε από την Αιτήτρια που να δικαιολογεί την καθυστέρηση αυτή. Κρίνω, πως η καθυστέρηση είναι της τάξης του ενός έτους. Γι' αυτό και επί του ποσού των Ευρώ 683,44 σεντ που επιδίκασα ως ειδικές ζημιές θα επιδικάσω τόκο ο οποίος θα αρχίζει ένα χρόνο μετά το επίδικο δυστύχημα, ήτοι από τις 3.8.07. Συνακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγόμενου 1 για το ποσό των Ευρώ 683,44 σεντ πλέον τόκο προς 8% ετησίως επ' αυτού από 3.8.07 μέχρι 14.10.08 και τόκο επί του ιδίου ποσού των Ευρώ 683,44 σεντ προς 5,5% ετησίως από 15.10.08 μέχρι εξόφλησης πλέον Ευρώ 292,00 σεντ δικηγορικά έξοδα πλέον ΦΠΑ πλέον Ευρώ 15,38 σεντ έξοδα επίδοσης. Αναφορικά με τον Εναγόμενο 1 το μέρος της αίτησης που αφορά το ποσό των Ευρώ 1.213,11 σεντ (Λ.Κ.710,00 σεντ) και που αναφέρεται στις ειδικές ζημιές υπό παραγράφους 6(Γ) και (Δ) της Έκθεσης Απαίτησης απορρίπτεται. Αναφορικά με την Εναγόμενη 2 η αίτηση απορρίπτεται χωρίς καμία διαταγή για έξοδα. (Υπ.) .............. Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο