Μαρίνα Γεωργίου Ππούρτου ν. Χαράλαμπος Μισιαούλης, Αρ. Αγωγής: 236/05, 07/03/2008

(1), στην Δ.57 Θ.2, και στις συμφυείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. Τα γεγονότα που υποστηρίζουν την αίτηση καταγράφονται στην Ένορκη Δήλωση που συνοδεύει την αίτηση της Άντρης Ανδρέου η οποία εργάζεται ως δικηγορική υπάλληλος στο δικηγορικό γραφείο των δικηγόρων της ενάγουσας και τα οποία θέτω ενώπιον μου. Συνοψίζοντας τούτα, αναφέρω ότι προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ο λόγος μη συμμόρφωσης με το διάταγμα ένορκης αποκάλυψης εγγράφων οφείλετο στην απουσία της Αιτήτριας, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ήτοι 22.01.08 μέχρι 04.02.08, στο εξωτερικό. Η ΕΝΣΤΑΣΗ Η ένσταση εδράζεται στην Δ.28, Δ.39, Δ.57 και Δ.48 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στον Περί Αποδείξεως Νόμο ΚΕΦ. 9, στην Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και στις συμφυείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. ΛΟΓΟΙ ΕΝΣΤΑΣΗΣ Ως λόγοι ένστασης προβάλλονται

(1)ότι η αίτηση είναι νόμω και ουσία αβάσιμη,

(2)η Αιτήτρια απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών της με το οποίο ήταν επιφορτισμένη και

(3)η Αιτήτρια εμποδίζεται να προωθήσει την παρούσα αίτηση λόγω της συμπεριφοράς της η οποία απολήγει σε αδιαφορία για την δικαστική διαδικασία. Η ένσταση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του δικηγόρου Αλέξανδρου Ιωαννίδη η οποία τίθεται ενώπιον μου και δεν χρειάζεται να καταγραφεί ως έχει. Σημειώνω τα κυριότερα σημεία της τα οποία είναι (α) η άρνηση και αμφισβήτηση εκ μέρους του ότι η Αιτήτρια εβρίσκετο στο εξωτερικό (β) ότι μπορούσε να καταχωρήσει την ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων στις 05.02.08 αφού επέστρεψε στην Κύπρο στις 04.02.08, (γ) η Αιτήτρια επέδειξε αδιαφορία προς την δικαστική διαδικασία, (δ) επηρεάζονται τα δικαιώματα του Καθ΄ ου η Αίτηση και (ε) από την συμπεριφορά της Αιτήτριας συνάγεται το συμπέρασμα ότι αποσκοπεί στην απώλεια μαρτυρίας από πλευράς του Καθ΄ ου η Αίτηση. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Ο δικηγόρος της Αιτήτριας ουσιαστικά στην αγόρευση του επανέλαβε όσα αναφέρονται στην αίτηση και την ένορκη δήλωση που την συνοδεύει με άξονα την αντικειμενική αδυναμία να συμμορφωθεί η Αιτήτρια με το διάταγμα ένορκης αποκάλυψης εγγράφων λόγω απουσίας της στο εξωτερικό κατά τις 22.01.08 έως 04.02.08. Ζήτησε δε όπως εγκριθεί η αίτηση. Αντίθετα ο συνήγορος του Καθ΄ ου η Αίτηση ζήτησε την απόρριψη της αίτησης επαναλαμβάνοντας ουσιαστικά τα όσα αναφέρονται στους λόγους ένστασης και την ένορκη δήλωση που την συνοδεύει, με κύριο άξονα, ότι δεν απέσεισε το βάρος απόδειξης του ισχυρισμού της η Αιτήτρια ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο απουσίαζε στο εξωτερικό. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Κύριο νομικό στήριγμα της αίτησης αποτελεί η Δ.57 Θ.2 η οποία προνοεί: "A Court or Judge shall have power to enlarge or abridge the time appointed by these rules, or fixed by any order enlarging time, for doing any act or taking any proceeding, upon such terms (if any) as the justice of the case may require, and any such enlargement may be ordered although the application for the same is not made until after the expiration of the time appointed or allowed: provided that when the time for delivering any pleading or document or filing any affidavit, answer or document, or doing any act is or has been fixed or limited by any of these rules or by any direction or order of the Court or Judge, the costs of any application to extend such time and of any order made thereon shall by borne by the party making such application unless the Court or Judge shall otherwise order". Σε μετάφραση: "Ένα Δικαστήριο ή Δικαστής θα έχει την εξουσία να επεκτείνει ή να μειώνει τον χρόνο που καθορίζεται από αυτούς τους κανονισμούς ή ορίζεται από οιονδήποτε διάταγμα επεκτάσεως του χρόνου για να γίνει κάτι ή να αρχίσει κάποια διαδικασία, υπό τοιούτους όρους (αν υπάρχουν) που το δίκαιο της περίπτωσης θα απαιτεί και οιαδήποτε τέτοια επέκταση του χρόνου μπορεί να διαταχθεί παρόλο που η αίτηση γι΄ αυτό το σκοπό θα έχει γίνει μετά τη λήξη του χρόνου που ορίσθηκε ή επετράπηκε νοουμένου ότι όταν ο χρόνος για την παράδοση οιουδήποτε δικογράφου ή εγγράφου ή καταχώρησης οιασδήποτε ενόρκου δηλώσεως, απαντήσεως ή εγγράφου ή τελέσεως οιασδήποτε πράξεως είναι ή έχει ορισθεί ή καθορισθεί από οιονδήποτε των κανονισμών αυτών ή από οιανδήποτε οδηγία ή διάταγμα του Δικαστηρίου ή Δικαστού, τα έξοδα οιασδήποτε αιτήσεως για παράταση του τοιούτου χρόνου και οιουδήποτε διατάγματος θα καταβάλλονται από το διάδικο που κάμνει την τοιαύτη αίτηση εκτός αν το Δικαστήριο ή Δικαστής διατάξει διαφορετικά". Υπάρχει πλούσια νομολογία επί του θέματος που το Δικαστήριο τώρα εξετάζει μεταξύ των οποίων είναι και οι υποθέσεις Ανδρέα Λυσιώτη ν. Κυπριακή Δημοκρατία

(2000)1(Α) ΑΑΔ σελ. 364 επ., Lati Fundia Properties Ltd v. Ανδρέα Μ. Ψάκη

(2002)1 (Α) ΑΑΔ 397, Αυξεντίου ν. Σάββα

(2003)1 (Γ) ΑΑΔ 1963 και Lapertas Fishepies Ltd κ.α. ν. Ρολάνδου Ευαγόρου

(2005)1 (Β) ΑΑΔ 1505. Έχω την εντύπωση ότι οι αρχές που εφαρμόζονται σε τέτοιες περιπτώσεις καταγράφονται με λεπτομέρεια και σαφήνεια στην υπόθεση Ανδρέα Λυσιώτη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2000)1 (Α) ΑΑΔ 364 και δη στις σελίδες 374 και

1. Θεωρώ σκόπιμο να καταγράψω τα ακόλουθα αποσπάσματα από αυτές τις σελίδες. "Το θέμα της παράτασης της προθεσμίας στην κρινόμενη περίπτωση διέπεται από την Δ.57 Θ.2 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Ο θεσμός αυτός παρέχει εξουσία στο Δικαστήριο να χορηγήσει παράταση της προθεσμίας που προβλέπεται από τους θεσμούς. Έχει επανειλημμένα εξεταστεί από τη νομολογία μας. Από την επισκόπηση της σχετικής νομολογίας προκύπτουν οι πιο κάτω αρχές:
2. Η προεξάρχουσα αρχή είναι ότι η σχετική εξουσία του Δικαστηρίου αποτελεί ζήτημα διακριτικής ευχέρειας (Loizou v. Konteatis

(1968)1 C.L.R. 291, 293 και Schafer v. Blyth

(1920)3 K.B. 143). Η εξουσία αυτή πρέπει να ασκείται δικαστικά και να λαμβάνονται υπόψη όλα τα ουσιώδη περιστατικά της υπόθεσης. Ανάμεσα στα περιστατικά πρωτεύουσα θέση κατέχει η ύπαρξη ή όχι ικανοποιητικής δικαιολογίας για την παράλειψη του αιτητή να κάμει μέσα στις καθορισμένες προθεσμίες αυτό που τώρα επιζητεί να κάμει (Λυρατζής ν. Χαραλάμπους κ.α.

(1989)1(Ε) ΑΑΔ 193, Loizou (πιο πάνω), Cyprian Seaway Agencies v. Republic

(1981)3 CLR 271). 2. Οι τασσόμενες προθεσμίες αποτελούν βασικό υποστήριγμα του νομικού μας συστήματος για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης (Μιχαηλίδης ν. Χρίστου

(1996)1 (Β) ΑΑΔ 1190, Κληρίδης ν. Σταυρίδη

(1997)1(Γ) ΑΑΔ 1348 και Βαρδιάνου ν. Richards

(1998)1 (Β) ΑΑΔ 698). Όπου ο νομοθέτης θέτει προθεσμίες για τη λήψη διαδικαστικών μέτρων οι πρόνοιες αναφορικά με τις προθεσμίες πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρά. Η τήρηση τους εξυπηρετεί άμεσα τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Πρόκειται για ζήτημα που συνδέεται με το δημόσιο συμφέρον για την τελεσιδικία και επηρεάζει άμεσα τα συμφέροντα των διαδίκων. Από τη συμμόρφωση προς τα χρονοδιαγράμματα που τάσσονται από τους θεσμούς εξαρτάται η απρόσκοπτη απονομή της δικαιοσύνης. Διαφορετική αντιμετώπιση θα δημιουργούσε επικίνδυνα ρήγματα στην απονομή της δικαιοσύνης (Χόππης ν. Παναγή

(1993)ΑΑΔ 140, Βαρδιάνου (πιο πάνω) και Cyprus Import Corporation Ltd v. Σενέκη

(1998)1 (Β) ΑΑΔ 1108). 3. Ειδικές περιστάσεις όπως υπερβολική αργοπορία δυνατόν να πείσουν το δικαστήριο να αρνηθεί την παράταση της προθεσμίας (Eaton v. Storer 22 CH. D. 92, C.A. και Phylactou v. Michael

(1982)1 CLR 904). 4. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτελεί αποκλειστικό οδηγό για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου για την παράταση της προθεσμίας (Χόππης (πιο πάνω), σελ. 143 βλ. και Ιωάννου ν. Θεοδούλου κ.α.

(2000)1 ΑΑΔ 7 στην οποία έχουν επισημανθεί τα εξής: "Ο προσδιορισμός των συμφερόντων της δικαιοσύνης σε κάθε περίπτωση, είναι έργο σύνθετο. Αντισταθμίζονται, αφενός, οι συνέπειες της παρεκτροπής από τα θέσμια, τα επακόλουθα τους στα δικαιώματα του αντιδίκου και, αφετέρου, οι συνέπειες άρνησης του αιτήματος στα συμφέροντα του αιτητή. Όπως εξηγείται στη Χόππης σελ. 143: "Το συμφέρον της δικαιοσύνης είναι έννοια σύνθετη και πολυδιάστατη, συνυφασμένη με το σύνολο των αρχών του δικαίου και τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης" (Βλ. επίσης Δημοκρατία ν. Χριστοδούλου

(1997)3 ΑΑΔ 241 και Πισσούριου ν. Golden Hand Co Ltd

(1999)1 ΑΑΔ 257)". Στην υπόθεση Επίσημος Παραλήπτης ως Εκκαθαριστής της Κ.S.S Trading Ltd v. Γενικές Ασφάλειες Κύπρου Λτδ

(2005)1(Β) ΑΑΔ 1446, είχε εκδοθεί εκ συμφώνου διάταγμα για ασφάλεια εξόδων ύψους Λ.Κ.12.000 εντός τριών

(3)μηνών με όρο σε περίπτωση παράλειψης, απόρριψης της αγωγής. Ο Εφεσείων παρέλειψε να συμμορφωθεί και υπέβαλε αίτηση παράτασης η οποία απορρίφθηκε πρωτόδικα. Ο Δικαστής κος Νικολάου στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αφού εξήγησε ότι εκ συμφώνου σημαίνει χωρίς ένσταση και ότι το Δικαστήριο διατηρούσε την εξουσία άσκησης διακριτικής ευχέρειας, και επεσήμανε ότι η ασφάλεια εξόδων δεν πρέπει να λειτουργεί με τρόπο που να στερεί το δικαίωμα πρόσβασης στο Δικαστήριο, ακύρωσε την πρωτόδικη απόφαση και έκδωσε διάταγμα παράτασης. Για τον τρόπο σκέψης, επί του θέματος της χρήσης των θεσμών, των Αγγλικών Δικαστηρίων, αν και εκεί ήταν άλλο ζήτημα, ίδε την υπόθεση Star News Shops Ltd v. Stafford Refrigeration Ltd (UPO (UK) Ltd and another, third Parties; L´unite Hermetique

(1997)Ewca Civ

1. Σχετική είναι και η αγγλική υπόθεση Husband's of Marchwood Ltd v. Drummond Walker Developments Ltd 1975 2 All E.R.
2. Να λεχθεί ότι στο μεσοδιάστημα από τις 12.10.07 που ήταν ορισμένη η υπόθεση για ακρόαση και 07.02.08 που ορίστηκε η νέα ημερομηνία για ακρόαση, καταχωρήθηκε εκ μέρους του Καθ΄ ου η Αίτηση στις 23.11.07 μονομερής αίτηση για αποκάλυψη εκ μέρους της Αιτήτριας ενόρκως των εγγράφων που σχετίζοντο με την υπόθεση. Το διάταγμα εκδόθηκε στην απουσία της Αιτήτριας και των δικηγόρων της, αφού η αίτηση ήταν μονομερής, στις 05.12.
3. Ως φαίνεται από το φάκελο το διάταγμα επιδόθηκε στις 22.01.08 σε ένα από τους δικηγόρους που χειρίζονταν την υπόθεση της Αιτήτριας. Διαφαίνεται από το φάκελο του Δικαστηρίου ότι ο εναγόμενος παρ΄ ότι δύο φορές ορίστηκε η υπόθεση για οδηγίες, ήτοι στις 19.09.06 και 05.10.06 δεν ζήτησε ένορκη αποκάλυψη εγγράφων και προτίμησε, με καθυστέρηση δέκα έξι

(16)μηνών από τότε, να ζητήσει, μονομερώς, την ένορκη αποκάλυψη εγγράφων και λίγο χρονικό διάστημα πριν την ημερομηνία της ακρόασης. Παρ΄ όλο τούτου, το Δικαστήριο ενέκρινε την αίτηση. Καταδεικνύεται ότι αν και στο καταλληλότερο στάδιο, που είναι αυτό των οδηγιών (Δ.30), δεν ζητήθηκε η αποκάλυψη εγγράφων εκ μέρους του Καθ΄ ου η Αίτηση, το Δικαστήριο παρόλη την μεγάλη καθυστέρηση που υποβλήθηκε η αίτηση για αποκάλυψη εγγράφων από τον Καθ΄ ου η Αίτηση βλέποντας το θέμα με επιείκεια εξέδωσε διάταγμα αποκάλυψης εγγράφων. Τώρα, ο Καθ΄ ου η Αίτηση, την αίτηση της Αιτήτριας ημερομηνίας 08.02.08 για παράταση του χρόνου του διατάγματος αποκάλυψης εγγράφων που καταχωρήθηκε την τρίτη ημέρα από την ημέρα που εξέπνευσε ο χρόνος συμμόρφωσης της Αιτήτριας με το διάταγμα, ήτοι στις 05.02.08, για το λόγο ότι απουσίαζε στο εξωτερικό, θεωρεί ότι θα πρέπει να απορριφθεί γιατί δεν απόσεισε το βάρος απόδειξης του αναφερθέντος ισχυρισμού της απουσίας της στο εξωτερικό και την μη καταχώρηση της ένορκης αποκάλυψης εγγράφων μέχρι την 05.02.08, ανάγοντας μάλιστα την συμπεριφορά αυτή σε αδιαφορία της Δικαστικής διαδικασίας. Η ένσταση δεν μπορεί να ευσταθίσει, καθ΄ ότι κανένας από τους λόγους που εισηγείται ο Καθ΄ ου η Αίτηση έχει πραγματικό ή νομικό έρεισμα. Η γενική άρνηση και αμφισβήτηση, ως προβάλλεται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, ότι η Αιτήτρια δεν βρισκόταν στο εξωτερικό κατά τις 22.01.08 που επιδόθηκε το διάταγμα μέχρι και της 04.02.08, δεν αποτελεί ένα ισχυρισμό βασισμένο σε ένα γεγονός. Ούτε χρειάζεται να δοθεί προφορική μαρτυρία, ως αμφισβητούμενο γεγονός, εάν η αιτήτρια εβρίσκετο ή όχι στο εξωτερικό, ως εισηγείται ο συνήγορος του Καθ΄ ου η Αίτηση. Σύμφωνα με την Δ.48 Θ.4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, η ακρόαση αίτησης διεξάγεται στην βάση των γεγονότων της αίτησης και των ενόρκων δηλώσεων, επιτρεπομένης για καλό λόγο της καταχώρησης συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων καθώς και την δυνατότητα αντεξέτασης, κατόπιν σχετικού αιτήματος, ομνύοντος ως προνοείται από την Δ.

1. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση είχε την ευκαιρία εάν επιθυμούσε να προκαλέσει την αντεξέταση της ενόρκως δηλούσας, πράγμα όμως που δεν έπραξε. Δεν βρίσκω κανένα λόγο γιατί να μην αποδεχθώ τον ισχυρισμό ότι η Αιτήτρια απουσίαζε κατά τον κρίσιμο χρόνο στο εξωτερικό. Απεναντίας, είμαι ικανοποιημένος ότι έτσι είναι τα γεγονότα. Ως εκ τούτου, η σχετική εισήγηση του δικηγόρου του Καθ΄ ου η Αίτηση απορρίπτεται. Ούτε βέβαια μπορεί να πετύχει η θέση του ότι η Αιτήτρια αφού ήρθε στην Κύπρο στις 04.02.08 θα μπορούσε να προβεί στην ένορκη αποκάλυψη εγγράφων την τελευταία ημέρα, ήτοι στις 05.02.08, αφού τούτο για να καταστεί δυνατό, χρειάζετο γνώση της ίδιας της Αιτήτριας του διατάγματος, πράγμα που δεν διαφαίνεται από τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν να ήταν έτσι. Μετά και εάν ακόμη ήταν διαφορετικά τα πράγματα, η επαφή με τους δικηγόρους της, η αναζήτηση και συλλογή των εγγράφων που σχετίζονται με την υπόθεση αποτελούν ενέργειες και πράξεις που χρειάζονται χρόνο για να καταστούν εφικτές. Επομένως ούτε αυτή η θέση του συνηγόρου του εναγομένου ευσταθεί και ως εκ τούτου απορρίπτεται. Ούτε βέβαια διακρίνεται από την όλη συμπεριφορά της Αιτήτριας αδιαφορία στην δικαστική διαδικασία αφού δεν γνώριζε για την αίτηση και το διάταγμα αποκάλυψης εγγράφων όταν έφευγε για το εξωτερικό, αφού αυτή έγινε μονομερώς και το διάταγμα εκδόθηκε στην απουσία της. Επίσης σίγουρα δεν υπάρχει οιαδήποτε καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης για παράταση του χρόνου του διατάγματος για ένορκη αποκάλυψη εγγράφων αφού αυτή καταχωρήθηκε την τρίτη ημέρα μετά την εκπνοή του διατάγματος. Ακόμη από τον φάκελο του Δικαστηρίου καμία αδιαφορία διακρίνεται εκ μέρους της αιτήτριας από την ημερομηνία καταχώρησης της υπόθεσης μέχρι και σήμερα. Με όλα όσα πιο πάνω προσπάθησα να αναλύσω και να εξηγήσω, κρίνω ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις και δικαιολογείται η έγκριση της αίτησης, αφού έχει δοθεί επαρκής εξήγηση για την παράλειψη της Αιτήτριας να καταχωρήσει εμπρόθεσμα την ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων, ουδεμία δυσμενής επίπτωση δεν θα επέλθει στα συμφέροντα του Καθ΄ ου η Αίτηση, δεν υπήρξε καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης για παράταση και η παράταση είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Ο χρόνος όμως της παράτασης θα είναι τέτοιος έτσι ώστε να έχει ο Καθ΄ ου η Αίτηση ικανοποιητικό χρόνο για να μελετήσει τα έγγραφα. Με έχει απασχολήσει το θέμα των εξόδων έχοντας κατά νου την σχετική πρόνοια στην Δ.57 Θ.
2. Όμως από την άλλη, έχω υπόψη και όλα τα γεγονότα που σχετίζονται με το δικαιολογημένο ή μη της ένστασης και κρίνω ότι η δημιουργία των εξόδων προκλήθηκε αδικαιολόγητα από τον Καθ΄ ου η Αίτηση. Έτσι, κάνοντας χρήση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου που προνοείται από την Δ.57 Θ.2 περί των εξόδων και έχοντας υπόψη την νομολογία επί του θέματος των εξόδων, κρίνω ότι θα πρέπει να ισχύσει ο γενικός κανόνας ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας. Κατά συνέπεια, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο παρατείνεται ο χρόνος συμμόρφωσης της ενάγουσας - Αιτήτριας με το διάταγμα του δικαστηρίου ημερομηνίας 05.12.07 μέχρι τις 17.03.2008 με έξοδα υπέρ της ενάγουσας - Αιτήτριας και εναντίον του Εναγομένου - Καθ΄ ου η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο καταβλητέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.) ............ Ν. Γερολέμου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο