Claire Jane Morris ν. Αντώνη Μπελέκα, Αρ. Αγωγής: 495/05, 2 Ιουνίου 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2008:A14 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ (που συνεδριάζει στη Λάρνακα) ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 495/05 Μεταξύ: Claire Jane Morris Ενάγουσας -και- Αντώνη Μπελέκα Εναγομένου ____________________ Ημερομηνία: 2 Ιουνίου 2008 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: Η κα Μαρία Χατζηκωνσταντή. Για τον Εναγόμενο: Ο κ. Γρηγόρης Σαββίδης. ΑΠΟΦΑΣΗ Η ενάγουσα διεκδικεί από τον εναγόμενο γενικές αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες και ειδικές αποζημιώσεις για τις ζημιές που έχει υποστεί συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος που συνέβηκε στις 10.2.2005 στη Λεωφόρο Πρωταρά - Κάβο Γκρέκο. Στις 20.4.2007, ημερομηνία κατά την οποία η υπόθεση ήταν ορισμένη για ακρόαση, οι δύο πλευρές δήλωσαν ενώπιον του Δικαστηρίου ότι αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα έφερε ο εναγόμενος. Κατά την 19.6.2007, αφού κατατέθηκε εκ συμφώνου το Τεκμήριο 1, ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 21.4.2005, οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι συμφωνούν ότι οι ζημιές του αυτοκινήτου της ενάγουσας ανέρχονταν σε Λ.Κ.960 και τα ιατρικά έξοδα σε Λ.Κ.215, πλέον τόκο από 3.6.
- Συνεπεία των πιο πάνω παρέμεινε ως επίδικο θέμα η απώλεια χρήσης του αυτοκινήτου, η απώλεια εισοδήματος και οι γενικές αποζημιώσεις. Η αξίωση για τη μείωση αξίας του αυτοκινήτου απεσύρθη. Η πρώτη μάρτυρας ήταν η ενάγουσα, Μ.Ε.
- Στις 10.2.2005 ενεπλάκη στο επίδικο δυστύχημα. Ήταν συνοδηγός στο αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΗΧΚ458, το οποίο οδηγούσε ο Κώστας Στεφάνου, Μ.Ε.
- Επισκέφθηκε το Δρ. Κωνσταντίνου, ο όποιος της έδωσε 21 μέρες αναρρωτική άδεια και της έκδωσε το πιστοποιητικό, Τεκμήριο
- Τραυματίστηκε στο σβέρκο, μπράτσο και καρπό. Έπρεπε να φορέσει κολάρο για 21 μέρες αλλά το φόρεσε για 27 γιατί όταν το έβγαζε ο πόνος ήταν μεγάλος. Οι τραυματισμοί της προκάλεσαν δυσκολίες. Το έβρισκε δύσκολο να γονατίζει, έπρεπε να τη βοηθά ο σύζυγος της, της ήταν οδυνηρό να στέκεται για μακρά διαστήματα αλλά και γενικά «για κανονικά πράγματα». Ακόμη έχει πόνο με τις αλλαγές του καιρού ή όταν κάνει έντονες ασκήσεις. Επαγγέλλεται τη σύμβουλο ψυχαγωγίας, διδάσκει χορό και σπορ σε νεαρούς «διασκεδαστές». Επειδή δεν μπορούσε να σκύψει ή να χορέψει εργοδότησε μια κοπέλα, την οποία πλήρωσε Λ.Κ.1.200, Λ.Κ.50 την ημέρα από 10.2.
- Κατέθεσε σχετικά το Τεκμήριο
- Αρχικά δανείστηκε το αυτοκίνητο της πεθεράς της, η οποία βρισκόταν στην Αγγλία αλλά όταν επέστρεψε νοίκιασε αυτοκίνητο για Λ.Κ.310 (βλ. Τεκμήριο 3) από την 28.2.2005 μέχρι την 19.3.
- Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι δεν είναι σίγουρη αν το αυτοκίνητο ήταν εγγεγραμμένο στην εταιρεία Claire Premier Animator Ltd. Η ίδια πλήρωσε για το αυτοκίνητο. Δύο μέρες μετά το δυστύχημα πήγε στο εξωτερικό, το νοσοκομείο της είχε ενέσεις για τον πόνο. Είχαν δοκιμές, έπρεπε να εργοδοτήσουν 60 - 70 άτομα. Αν δεν πήγαινε θα είχαν τεράστιες ζημιές, είχαν συμβόλαια υπογραμμένα, η ίδια «θα στεκόταν και θα κοίταζε». Δεν θυμόταν το ύψος του μισθού της. Οι Λ.Κ.1.200 πληρώθηκαν από την εταιρεία. Η εταιρεία και αυτή είναι «το ίδιο πράγμα». Το αυτοκίνητο το πήρε για επιδιόρθωση την επομένη. Αρνήθηκε υποβολή ότι χρειάζονταν μόνο 4 μέρες για τις επιδιορθώσεις. Αρνήθηκε υποβολή ότι μεγάλο μέρος του πόνου της οφειλόταν στο γεγονός ότι ταξίδεψε στην Αγγλία. Δεν θυμάται πόσο έμεινε στην Αγγλία. Ο Μ.Ε.2, Κώστας Στεφάνου, ήταν ο σύζυγος της ενάγουσας. Στην αρχή η ενάγουσα δεν μπορούσε να πέσει πίσω ή να σηκωστεί. Τον πρώτο μήνα είχε πρόβλημα. Για δύο χρόνια δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Για να ταξιδέψει ρώτησε ο ίδιος το γιατρό, ο οποίος είπε πως δεν ήταν πρόβλημα. Έμειναν στο εξωτερικό μια βδομάδα, διάστημα κατά το οποίο η ενάγουσα δούλεψε, «έκατσε εθώρεν», όπως είπε. Η επιδιόρθωση του αυτοκινήτου καθυστέρησε γιατί χρειαζόταν να έρθει από το εξωτερικό η πόρτα (πισινή) στον Κουτσόφτα. Αντεξεταζόμενος αρνήθηκε υποβολή ότι στο εξωτερικό έμεινε περισσότερο από μια βδομάδα. Είχαν πάει για συνεντεύξεις για να φέρει η ενάγουσα υπαλλήλους για τα ξενοδοχεία. Σε ερώτηση αν στα δύο χρόνια που πονούσε επισκέφθηκε γιατρό απάντησε αρνητικά, δεν μπορούσαν να της κάνουν τίποτε. Ο γιατρός του είπε πως μπορούσε να ταξιδέψει αλλά να μην χορέψει. Αρνήθηκε υποβολή ότι τα εξαρτήματα για το αυτοκίνητο υπήρχαν στην Κύπρο. Του είπαν πως δεν υπήρχαν. Πλήρωσε τα εξαρτήματα του Τεκμηρίου 4 και παρέλαβε το αυτοκίνητο στις 19 ή 20 Μαρτίου. Ο Μ.Ε.3, Δρ. Κωνσταντίνου, από το 2000 ασκεί το επάγγελμα του γιατρού στην Κύπρο. Υιοθέτησε το περιεχόμενο του πιστοποιητικού του, Τεκμήριο 1, ημερομηνίας 21.4.2005, στο οποίο αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η πιο πάνω αναφερόμενη ασθενής προσήλθε στο ιατρείο μετά από αναφερόμενο τροχαίο. Παρουσίαζε έντονο άλγος στην αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης με έντονες αιμοδιές στο δεξιό άνω άκρο. Οι κινήσεις των άνω άκρων ήταν φυσιολογικές. Επίσης παρουσίαζε υπαισθησία δεξιού άνω άκρου στο δεξιό ώμο και βραχιόνιο. Έγινε ακτινολογικός έλεγχος όπου διαπιστώθηκε ευθειασμός αυχενικής μοίρας. Παρέμεινε στην κλινική υπό φαρμακευτική αγωγή για 24 ώρες, όπου εξήλθε με αυχενικό περιλαίμιο, και φαρμακευτική αγωγή. Δόθηκε αναρρωτική άδεια για 21 ημέρες.» Εξέτασε την ενάγουσα στις 10.2.
- Έμεινε μια νύχτα στην κλινική και μετά την εξέτασε ακόμα μια φορά, στις 25.2.
- Τα συμπτώματα είχαν υποχωρήσει αρκετά. Επέτρεψε στην ενάγουσα να ταξιδέψει γιατί δεν είχε μετατόπιση σπονδύλου και μπορούσε να το κάνει με μαλακό περιλαίμιο. Σήμερα υπάρχει πιθανότητα να έχει μικρές ενοχλήσεις. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι από το ταξίδι δεν μπορεί να υπάρξει επιδείνωση στην κατάσταση της ενάγουσας αν φορεί το περιλαίμιο. Στις 25.2.2005 η ενάγουσα δεν είχε υπαισθησία αλλά μυϊκό σπασμό. Υπάρχει μικρή πιθανότητα με την αλλαγή του καιρού να έχει προβλήματα. Ο ίδιος δεν γνωρίζει γιατί δεν την εξέτασε. Ο Μ.Υ.1 ήταν ο Άριστος Γεωργίου, ασφαλιστής και εκτιμητής οχημάτων για οκτώ χρόνια. Στις 17.2.2005 επισκέφθηκε το συνεργείο του Κουτσόφτα και επιθεώρησε τις ζημιές του αυτοκινήτου ΗΧΚ
- Κατέγραψε και φωτογράφισε τις ζημιές, Τεκμήριο 5, οι οποίες ήταν στην πισινή πόρτα των αποσκευών, χρειάζονταν 4 εργάσιμες μέρες για την επιδιόρθωση των ζημιών. Οι ζημιές δεν δημιουργούσαν πρόβλημα να χρησιμοποιηθεί το αυτοκίνητο. Από την πείρα του υπάρχουν πολλά εξαρτήματα αυτού του είδους, διαθέσιμα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι τόσο το κόστος όσο και οι μέρες επιδιόρθωσης ήταν συμφωνημένα (Τεκμήριο 6). Είχαν συμφωνηθεί τέσσερις μέρες με το συνεργείο. Δεν γνωρίζει γιατί καθυστέρησε το συνεργείο αλλά ήταν η θέση του ότι μπορούσε να ενημερώσει την ενάγουσα να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο μέχρι να έρθουν τα εξαρτήματα, αν ο λόγος καθυστέρησης ήταν αυτός. Έχω θέσει ενώπιον μου τις αγορεύσεις των εκπαιδευτών δικηγόρων των δύο πλευρών και θα σταθώ σ΄ αυτές όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. Η ενάγουσα δεν μπορώ να πω ότι δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της σε σχέση με τον πόνο και ταλαιπωρία της, η οποία εξάλλου συνάδει με το Τεκμήριο
- Δεν αποδέχομαι όμως το μέρος της μαρτυρίας του Μ.Ε.2, το οποίο αναφέρεται στον πόνο και ταλαιπωρία της γυναίκας του, το οποίο κρίνω υπερβολικό. Η θέση του ότι για δύο χρόνια η γυναίκα του δεν μπορούσε να κοιμηθεί ουδόλως συνάδει με τη μαρτυρία του γιατρού Μ.Ε.3, με τη θέση του κατά την αντεξέταση του ότι δεν επισκέφθηκαν γιατρό για τα δύο πιο πάνω χρόνια αλλά και με το γεγονός ότι η ίδια ήταν σε θέση να ταξιδέψει δύο μέρες μετά το ατύχημα. Ούτε και το μέρος της μαρτυρίας της Μ.Ε.1 ότι δεν εργάστηκε την πρώτη βδομάδα μετά το ατύχημα αποδέχομαι. Όπως για πρώτη φορά ανέφερε, όταν ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση της, δύο μέρες μετά το δυστύχημα μετέβηκε στο εξωτερικό για προγραμματισμένη δουλειά. Εξάλλου, σύμφωνα με το Μ.Ε.2, έμειναν στο εξωτερικό για μια βδομάδα. Το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας των Μ.Ε.1 και 2 το αποδέχομαι αφού ουδόλως κλονίστηκε κατά την αντεξέταση τους και ήταν σαφές. Κρίνω σκόπιμο να σημειώσω ότι δεν αμφισβητήθηκαν οι ημερομηνίες παραλαβής του αυτοκινήτου. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του Μ.Ε.3, ο οποίος μου έκανε καλή εντύπωση. Τα ευρήματα του καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου. Ο Μ.Υ.1 δεν μπορώ να πω ότι δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Η βαρύτητα όμως που μπορεί να δοθεί στη μαρτυρία του είναι μηδαμινή αφού οι θέσεις του ότι χρειάζονταν μόνο τέσσερις εργάσιμες μέρες για επιδιόρθωση του αυτοκινήτου είχαν ως υπόβαθρο την ύπαρξη εξαρτημάτων του είδους που χρειάζονταν. Η θέση του μάρτυρα ότι υπάρχουν πολλά εξαρτήματα αυτού του είδους διαθέσιμα ήταν υποθετική αφού εμφανώς δεν αναφερόταν στα συγκεκριμένα γεγονότα της υπόθεσης. Και η θέση του ότι μπορούσε να είχε ενημερωθεί η ενάγουσα για τη μη ύπαρξη εξαρτημάτων ούτως ώστε να χρησιμοποιηθεί το αυτοκίνητο παρέμεινε σε υποθετικό επίπεδο. Συνεπώς, έχοντας υπόψη την πιο πάνω αξιολόγηση προβαίνω στα ακόλουθα ευρήματα: Στις 10.2.2005 η ενάγουσα ενεπλάκη σε τροχαίο δυστύχημα. Εξετάστηκε από το Μ.Ε.
- Σύμφωνα με το Τεκμήριο 1 «παρουσίαζε έντονο άλγος στην αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης με έντονες αιμοδίες στο δεξιό άνω άκρο. Οι κινήσεις των άνω άκρων ήταν φυσιολογικές. Επίσης παρουσίαζε υπαισθησία δεξιού άνω άκρου στο δεξιό ώμο και βραχιόνιο. Έγινε ακτινολογικός έλεγχος όπου διαπιστώθηκε ευθειασμός αυχενικής μοίρας. Παρέμεινε στην κλινική υπό φαρμακευτική αγωγή για 24 ώρες, όπου εξήλθε με αυχενικό περιλαίμιο, και φαρμακευτική αγωγή. Δόθηκε αναρρωτική άδεια για 21 ημέρες.» Δύο μέρες μετά το δυστύχημα μετέβη για 7 μέρες στο εξωτερικό για δουλειά αφού πήρε παυσίπονα. Φόρεσε το κολάρο για 27 μέρες αντί
- Οι τραυματισμοί της προκάλεσαν δυσκολίες γενικά στις κινήσεις της. Νιώθει ακόμη ενοχλήσεις λόγω της αλλαγής του καιρού ή σε περιπτώσεις έντονης άσκησης. Εργοδότησε αντικαταστάτρια, την Irvina Laura για 24 μέρες από την 10.2.2005 - 6.3.2005 (βλ. Τεκμήριο 2). Ενοικίασε αυτοκίνητο για 20 μέρες (βλ. Τεκμήριο 3). Το αυτοκίνητο της παρελήφθη στις 19 ή 20 Μαρτίου (βλ. Τεκμήριο 4). Στη συνέχεια θα εξετάσω την αξίωση της ενάγουσας για αποζημιώσεις. Σε σχέση με την αξίωση για απώλεια εισοδήματος κρίνω ότι η ενάγουσα έχει αποδείξει ότι δικαιούται τους μισθούς που πλήρωσε στην αντικαταστάτρια της μόνο για 17 μέρες αφού για 7 μέρες απουσίαζε για δουλειά στο εξωτερικό. Κρίνω, συνεπώς, ότι δικαιούται το ποσό των Λ.Κ.850 (17ΧΛ.Κ.50), €1.452,
- Όσον αφορά την απώλεια χρήσης του οχήματος με βάση το Τεκμήριο 3 βρίσκω ότι η ενάγουσα δικαιούται το ποσό των Λ.Κ.310, €529,
- ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Οι αρχές που καθοδηγούν τα Δικαστήρια κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων συνοψίζονται στην απόφαση του Εφετείου Χαριλάου v. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460, στις σελίδες 1473 και 1474. Έχοντας υπόψη μου τις πιο πάνω αρχές θα παραθέσω ενδεικτικά κάποιες αποφάσεις, έχοντας κατά νου ότι τα ουσιώδη γεγονότα δύο υποθέσεων δεν είναι ποτέ τα ίδια. Στην υπόθεση Αρετούλα Μερακλή κ.ά. v. Α. Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1148 ο εφεσίβλητος είχε υποστεί θλάση του αυχένα (soft tissue injuries) και μωλώπισμα δεξιού ώμου. Λόγω προϋπαρχόντων εκφυλιστικών οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων επιδεινώθηκαν οι επώδυνες κακώσεις των μαλακών μορίων. Ο εφεσίβλητος αποθεραπεύτηκε πλήρως, όχι βέβαια σε ένα μήνα που είναι η συνήθης περίοδος ίασης για θλάση του αυχένα (λόγω των τελευταίων) από τις συνέπειες των τραυμάτων του δυστυχήματος. Πρωτόδικα επιδικάστηκαν Λ.Κ.3.500 ως γενικές αποζημιώσεις οι οποίες μειώθηκαν σε Λ.Κ.1.500 κατ΄ έφεση. Στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους v. Simon John Worley
(2001)1 Α.Α.Δ. 652 ο εφεσείων υπέστη βαρύ διάστρεμμα του αυχένα. Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα ο θεράπων ιατρός του παρατήρησε μεγάλη αύξηση των οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων από αυτές που προϋπήρχαν του τραυματισμού, αύξηση που δεν κρίθηκε φυσιολογική, αποδίδεται δε μερικώς στον τραυματισμό. Επιδικάστηκαν πρωτόδικα αποζημιώσεις ύψους Λ.Κ.2.000 οι οποίες κρίθηκαν ανεπαρκείς από το Εφετείο και αυξήθηκαν σε Λ.Κ.3.
- Στις συνεκδικαζόμενες Αγωγές Ναυτοδικείου αρ. 79/02, 80/02, 81/02 και 82/02, James Harmsworth και Salamis Glory κ.ά., στην αγωγή 81/02 η ενάγουσα υπέστη διάστρεμμα αυχένα και οσφύος, αιμάτωμα αριστερού μηρού και θλάση κοιλιακού τοιχώματος. Τοποθετήθηκε αυχενικό κολάρο και της παρασχέθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία. Ανέπτυξε μετατραυματικό άγχος. Το ποσό των Λ.Κ.2.500 θεωρήθηκε ως εύλογη αποζημίωση. Στην πρόσφατη υπόθεση Κεζαρίδης v. Κωνσταντίνου, Πολιτική Έφεση αρ. 12058, ημερομηνίας 21.12.2007, ο εφεσίβλητος είχε υποστεί σοβαρό διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κακώσεις στην κεφαλή και εγκεφαλική διάσειση. Οι ακτινογραφίες της αυχενικής μοίρας έδειξαν ευθειασμό της σπονδυλικής στήλης και σπονδυλοαρθριτικές αλλοιώσεις στους Α 5 και Α 6 σπόνδυλους. Φορούσε κολάρο για 14 μήνες είχε πόνο στον αυχένα και στο κεφάλι και για κάποια περίοδο υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία. Το Δικαστήριο αφού έλαβε υπόψη τα πιο πάνω καθώς και τη φθίνουσα διαβάθμιση που παρουσίασαν οι πόνοι κατά την περίοδο των 14 μηνών επιδίκασε Λ.Κ.6.000 γενικές αποζημιώσεις. Το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση, σημείωσε δε ότι το εν λόγω ποσό θεωρείται πολύ κοντά στο ανώτατο όριο της αποζημίωσης που θα μπορούσε δικαίως να επιδικαστεί. Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, ιδιαίτερα τη φύση και έκταση του τραυματισμού και τις αρχές που ισχύουν, κρίνω ότι το ποσό των Λ.Κ.1.500, €2.562,90, είναι δίκαιο ποσό ως γενικές αποζημιώσεις. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων για ποσό: (α) €2.562,90 ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% από 10.2.
- (β) €3.989,58 ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% από 3.6.
- Επιδικάζονται έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ....................................... Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο