Ελένη Χαράλαμπου Σαββίδη ν. Σάββα Χαραλάμπους Σαββίδη, Αρ. Αγωγής: 5376/06, 4.3.2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2009:A53 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. ΚΛΗΡΙΔΗ, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5376/06 ΜΕΤΑΞΥ: Ελένη Χαράλαμπου Σαββίδη, Ενάγουσας, - και - Σάββα Χαραλάμπους Σαββίδη, Εναγομένου. ---------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4.3.2009. Αίτηση ημερ. 12.12.08 για Αναστολή Εκτέλεσης της εκδοθείσας Απόφασης εκκρεμούσας Έφεσης ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Εναγόμενο-Αιτητή : κ. Ζ. Νικολάου. Για την Ενάγουσα-Καθ΄ ων η αίτηση: κ. Ρ. Βραχίμης. ----------------- ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την έκδοση της τελικής απόφασης στην παρούσα αγωγή κατά την 5.11.08, επιβεβαιώθηκε το δικαίωμα επικαρπίας της ενάγουσας εφ΄ όρου ζωής επί κτήματος 80 σκαλών στην Πάνω Δευτερά και εκδόθηκε εναντίον του εναγoμένου-γιού της διάταγμα με το οποίο του απαγορεύεται να εισέρχεται και/ή επεμβαίνει καθ΄ οιονδήποτε τρόπο στο ακίνητο. Με την έκδοση της απόφασης, είχε δοθεί αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο αναστολή εκτέλεσης του διατάγματος 60 ημερών έτσι ώστε να διδόταν στον εναγόμενο η ευκαιρία ομαλότερης εγκατάλειψης του ακινήτου, στο οποίο λειτουργούσε επιχείρηση φυτωρίου επί σειρά ετών. Ο εναγόμενος στις 27.11.08 εφεσίβαλε την απόφαση και λίγο αργότερα, στις 12.12.08 υπέβαλε μονομερώς αίτηση γι΄ αναστολή εκτέλεσης της απόφασης μέχρι την τελική εκδίκαση της έφεσης του. Δόθηκαν οδηγίες όπως δοθεί ειδοποίηση της αίτησης προς την πλευρά της ενάγουσας, η οποία και καταχώρησε Ένσταση στην αίτηση. Όπως συνοπτικά αναφέρεται στην ένορκη δήλωση του ίδιου του εναγόμενου η οποία και συνοδεύει την αίτηση του, σε περίπτωση επιτυχίας του στην έφεση, δεν θα υπάρχει τρόπος θεραπείας της κατάστασης η οποία θα δημιουργηθεί αν δεν εκδοθεί το διάταγμα αναστολής, καθότι ο χρόνος που θα διαρρεύσει χωρίς την παρουσία του στο ακίνητο, θα προκαλέσει το ολοκληρωτικό κλείσιμο του φυτωρίου που λειτουργεί εκεί, με αποτέλεσμα την οικονομική του καταστροφή. Οι σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας στην έφεση, σε συνδυασμό με το μη αναστρέψιμο της κατάστασης που θα δημιουργηθεί, καθιστούν την έκδοση διατάγματος αναστολής ορθή και δίκαιη. Από την άλλη, καμμιά ζημιά δεν θα προκληθεί στην ενάγουσα λόγω της έγκρισης του αιτήματος, αφού ο ίδιος ο εναγόμενος είναι φερέγγυο πρόσωπο και μπορεί ν΄ αποκαταστήσει οποιαδήποτε ζημιά ήθελε προκληθεί και συνάμα είναι σε θέση να καταθέσει οποιαδήποτε εξασφάλιση ήθελε κρίνει πρέπουσα το Δικαστήριο κατά τη διάρκεια της αναστολής. Σημειώνεται ότι στην ένορκη δήλωση του, ο εναγόμενος-αιτητής επισυνάπτει αντίγραφο της Ειδοποίησης Έφεσης, στην οποία εμφαίνονται και επεξηγούνται οι συγκεκριμένοι λόγοι έφεσης. Η Ένσταση της ενάγουσας συνοδεύεται από υποστηρικτική ένορκη δήλωση δικηγόρου που εργάζεται στο γραφείο το οποίο την εκπροσωπεί. Ιδιαίτερα τονίζεται στους Λόγους Ένστασης και στην ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της, η άποψη ότι εν πάση περιπτώσει, ο εναγόμενος κωλύεται από του να ζητεί την αναστολή εκτέλεσης της απόφασης εφ΄όσον και ενόσω τελούσε και τελεί σε παρακοή του απαγορευτικού διατάγματος του Δικαστηρίου λόγω του ότι ενώ παρήλθε η περίοδος αναστολής που του είχε δοθεί ταυτόχρονα με την έκδοση της απόφασης, εν τούτοις δεν συμμορφώθηκε εγκαταλείποντας το ακίνητο, ούτε και προτίθεται να το πράξει. Περαιτέρω, τίθεται ο ισχυρισμός ότι ο εναγόμενος κακόβουλα και κακόπιστα άσκησε το δικαίωμα έφεσης, αφού κανένα νομικό έρεισμα δεν είχε προς υπεράσπιση του έναντι του δικαιώματος επικαρπίας που αποδεδειγμένα έχει η ενάγουσα. Όπως δε προστίθεται, ο εναγόμενος δεν έχει καμμιά πιθανότητα επιτυχίας στην έφεση που καταχώρησε. Επισείεται ακόμα στην Ένσταση, ο κίνδυνος να αποβιώσει η ενάγουσα μέχρι την εκδίκαση και αποπεράτωση της έφεσης λόγω της μεγάλης της ηλικίας (είναι τώρα σχεδόν 87 ετών) και της κλονισμένης υγείας της, γεγονός που θα έχει σαν αποτέλεσμα αυτή να μη μπορέσει ποτέ να απολαύσει το δικαίωμα επικαρπίας της. Όσον αφορά στην επαπειλούμενη ζημιά την οποία προβάλλει ο εναγόμενος, σύμφωνα πάντα με την ομνύουσα στην ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της Ένστασης, ο εναγόμενος δεν επεξήγησε τι είδους ζημιά θα υποστεί από τη μη έκδοση διατάγματος αναστολής, αφού η κύρια απασχόληση του είναι η εισαγωγή και πώληση καλλωπιστικών φυτών, επιχείρηση την οποία μπορεί εύκολα να διεξάγει αλλού. Αγορεύοντας προς υποστήριξη του αιτήματος αναστολής, ο συνήγορος του εναγόμενου, αφού αναφέρθηκε στα γεγονότα που έχουν προηγηθεί και στις νομικές και δικονομικές αρχές που διέπουν το υπό εξέταση θέμα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επαπειλούμενη ζημιά που θα υποστεί ο εναγόμενος αν δεν εκδοθεί το διάταγμα. Παρέπεμψε προς τούτο, σε στοιχεία μαρτυρίας τα οποία είχαν δοθεί κατά τη δίκη, σύμφωνα με τα οποία, ο εναγόμενος είχε ξοδέψει χιλιάδες λίρες σε εξοπλισμό και εγκαταστάσεις για το φυτώριο τα τελευταία χρόνια προς το σκοπό της αναβάθμισης και ανάπτυξης του, γι΄ αυτό και η τυχόν μετακίνηση του αλλού συνεπάγεται ολοκληρωτική καταστροφή και αδυναμία επαναλειτουργίας του σε περίπτωση επιτυχίας της έφεσης του. Η πλάστιγγα εξισορρόπησης των επιπτώσεων των δύο πλευρών, σαφώς κλίνει, κατά τον ίδιο συνήγορο, υπέρ του εναγόμενου. Από την άλλη, ούτε μπορεί να προβλεφθεί πόσο ακόμα θα ζήσει η ενάγουσα, ούτε και μπορεί να γίνει καμμιά πρόγνωση ως προς το αποτέλεσμα της έφεσης. Ως προς τον ισχυρισμό περί κωλύματος του εναγόμενου να ζητά αναστολή εκτέλεσης της απόφασης ενόσω αυτός δεν έχει συμμορφωθεί με αυτήν, ο κ. Ζένιος επεσήμανε ότι η πλευρά του εναγόμενου καταχώρησε έγκαιρα την έφεση της και επίσης καταχώρησε την παρούσα αίτηση προτού εκπνεύσει η αναστολή εκτέλεσης του διατάγματος που είχε δοθεί με την Απόφαση. Δεν θα είχε δε κανένα νόημα ή λογική το να υποβληθεί η παρούσα αίτηση για αναστολή εάν η απόφαση του Δικαστηρίου εκτελείτο. Στη δική του αγόρευση, ο κ. Βραχίμης για την ενάγουσα επεσήμανε το γεγονός ότι κατά τη στιγμή της ακρόασης της αίτησης του, ο αιτητής-εναγόμενος τελεί σε παρακοή της εκδοθείσας διαταγής του Δικαστηρίου, ενώ δεν είχε ποτέ κανένα νομικό έρεισμα να βρίσκεται στο ακίνητο και να ασκεί εκεί επιχείρηση. Ουσιαστικά, αυτό που επιζητεί είναι να του επιτραπεί να συνεχίζει την παράνομη κατοχή του ακινήτου και να αποστερεί από την ενάγουσα την ευκαιρία να εκμεταλλευθεί το κτήμα επί του οποίου έχει δικαίωμα επικαρπίας, ενώ αυτή με τα πολλά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει και τη μεγάλη ηλικία της πιθανόν τελικά να μην αξιωθεί ποτέ να απολαύσει το δικαίωμα της. Νομική πτυχή της αίτησης Κύρια δικονομική βάση της παρούσας αίτησης είναι οι πρόνοιες της Δ.35 Κ.18 με τις οποίες, αφού διευκρινίζεται ότι αυτή ταύτη η καταχώριση έφεσης δεν επενεργεί σαν αναστολή εκτέλεσης της εφεσιβαλλόμενης απόφασης, εν τούτοις το Εφετείο ή το ίδιο το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, δυνατόν να διατάξουν αναστολή με την προϋπόθεση παροχής εγγύησης, αν αυτό ήθελε διαταχθεί. Όπως είχε επισημανθεί και στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση ΑBR Holdings Ltd κ. άλλοι ν. Α. Κιταλίδη και άλλων (Αρ. 1)
(1994)1 Α.Α.Δ. 287, κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, το Δικαστήριο που επιλαμβάνεται αιτήματος για αναστολή εκτέλεσης λόγω έφεσης θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη: (α) Το ότι ο επιτυχών διάδικος δεν θα πρέπει ν΄ αποστερείται, χωρίς ουσιαστικό λόγο, των καρπών της επιτυχίας του και από την άλλη το ότι, (β) Το ένδικο μέσο της έφεσης το οποίο ασκείται δικαιωματικά, δεν πρέπει να χάνει την αποτελεσματικότητα του. Σε άλλη γνωστή απόφαση του, το Εφετείο στην υπόθεση Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1991)1 Α.Α.Δ 1147, αφού αναφέρθηκε στη διακριτική ευχέρεια την οποία έχει το Δικαστήριο σε τέτοιες περιπτώσεις, επεσήμανε ότι η εξισορρόπηση των συγκρουόμενων δικαιωμάτων των διαδίκων επιβάλλει τη στάθμιση κάθε γεγονότος που σχετίζεται τόσο με τις επιπτώσεις της αναστολής, όσο και τη ζωτικότητα του δικαιώματος για την άσκηση έφεσης. Αναφορικά με τον παράγοντα του πόσο βάσιμη παρουσιάζεται να είναι η έφεση, το Εφετείο τόνισε ότι οι προοπτικές επιτυχίας της έφεσης είναι μεν παράγοντας σχετικός, αλλ΄ η σημασία του είναι οριακή στις πλείστες περιπτώσεις. Ο λόγος είναι βέβαια το ότι το πλαίσιο για τη διάγνωση των δικαιωμάτων του εφεσείοντα, σε συνάρτηση με την αποτίμηση των λόγων της έφεσης, είναι η ακρόαση της έφεσης. Μόνο εκεί όπου μπορεί να γίνει πρόγνωση με βεβαιότητα ως προς την επιτυχία ή αποτυχία της έφεσης χωρίς περαιτέρω συζήτηση του θέματος, ο παράγοντας αυτός αποκτά σπουδαιότητα στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Σχετικές προς το θέμα είναι επίσης και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Βογιαζιανού ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1997)1 Α.Α.Δ. 107 και Χαραλάμπους ν. Α. Panayides Contracting Ltd
(2001)1(Γ) A.A.Δ. 1978. Επανέρχομαι στα ιδιαίτερα περιστατικά που περιβάλλουν την παρούσα αίτηση για να παρατηρήσω τα εξής: Κατ΄ αρχήν, πρέπει να εξετασθεί κατά προτεραιότητα η θέση της πλευράς της ενάγουσας ως προς εγειρόμενο κώλυμα λόγω παρακοής. Το θέμα του κατά πόσο ο εναγόμενος εμποδίζεται από του να ζητά αναστολή ενόσω βρίσκεται σε παρακοή του διατάγματος Η αναστολή εκτέλεσης του τελικού απαγορευτικού διατάγματος που είχε δοθεί μαζί με την έκδοση της Απόφασης, έληξε στις 5.1.09 και είναι κοινά παραδεκτό το γεγονός ότι ο εναγόμενος δεν συμμορφώθηκε προς το διάταγμα με το οποίο του απαγορευόταν να εισέρχεται στο επίδικο ακίνητο. Σύμφωνα με την πλευρά της ενάγουσας, αυτό το γεγονός εμποδίζει τον εναγόμενο από του να απευθύνεται στο Δικαστήριο και να επιζητεί τη θεραπεία της αναστολής εκτέλεσης. Κατά την άποψη μου, σ΄ αυτή την περίπτωση ισχύουν και εφαρμόζονται παρόμοιες αρχές με αυτές οι οποίες εφαρμόζονται σε σχέση με εκδοθέντα προσωρινά διατάγματα στη συνέχιση της ισχύος των οποίων ενίσταται ένας διάδικος εναντίον του οποίου το διάταγμα στρέφεται χωρίς όμως αυτός να έχει εν τω μεταξύ συμμορφωθεί προς τις πρόνοιες του διατάγματος. Το Εφετείο είχε ασχοληθεί με ένα τέτοιο θέμα, μεταξύ άλλων, και στην απόφαση του στην υπόθεση Vuitton v. Δέρμοσακ Λτδ και άλλης
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 1453. Όπως είχε επιβεβαιωθεί στη σελ. 460 του τόμου Αποφάσεων: «.. Η παρακοή διατάγματος δικαστηρίου δε συνεπάγεται αυτόματα και τη στέρηση του δικαιώματος ακρόασης του εν παρακοή διαδίκου σε παρεμπίπτουσα διαδικασία ή κατά την ακρόαση της υπόθεσης. Παρέχεται όμως διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να μη επιτρέψει σε διάδικο που καταφρονεί διαταγή του δικαστηρίου ν΄ ακουστεί σ΄ άλλη διαδικασία από την υπόθεση που εκδηλώθηκε η ανυπακοή εφόσο κριθεί ότι η παρακοή του παρεμβάλλει εμπόδια στην απονομή της δικαιοσύνης ...» (βλπ. Επίσης Α. Mouzouris & another v. Xylophagou Plantations Ltd
(1977)1 C.L.R. 287). Όπως είχε αποφασισθεί και στην υπόθεση Γρηγορίου και άλλοι ν. Σταύρου και άλλων
(1992)1 Α.Α.Δ 237, μπορεί για παράδειγμα, ανεξάρτητα από τις συνέπειες της παρακοής, να επιτραπεί σε διάδικο εν παρακοή, ν' ακουστεί σε διαδικασία που αποβλέπει στην ακύρωση του διατάγματος, παρά την παρακοή με την οποία βαρύνεται. Κατ΄ ανάλογο τρόπο, πιστεύω ότι και εδώ, μπορεί να επιτραπεί στον εναγόμενο ο οποίος τελεί εν παρακοή, ν΄ ακουστεί σε διαδικασία η οποία αποβλέπει ακριβώς στην αναστολή της ισχύος του διατάγματος, έστω και αν δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί προς τις πρόνοιες του. Ασκώντας δε τη διακριτική μου ευχέρεια και λαμβανομένου υπόψη ότι εδώ ο εναγόμενος αποτάθηκε στο Δικαστήριο με την αίτηση του ζητώντας την αναστολή της εκτέλεσης του διατάγματος προτού αυτό καταστεί εκτελεστό και επίσης λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του διατάγματος που είχε εκδοθεί, κρίνω ότι ο εναγόμενος δεν πρέπει να εμποδιστεί από του να τύχει ακρόασης ως προς το αίτημα του που έχει υποβάλει αν και δεν έχει ακόμα συμμορφωθεί προς τις πρόνοιες του. Παράγοντες υπέρ και κατά της αιτούμενης θεραπείας. Έχω παραθέσει προηγουμένως τους διάφορους παράγοντες οι οποίοι συνήθως λαμβάνονται υπόψη σε αιτήσεις αναστολής όπως η παρούσα. Με έχει προβληματίσει ιδιαίτερα ο ορατός κίνδυνος ο οποίος ενυπάρχει στην υπό εξέταση περίπτωση, της εξανέμισης της αξίας της καταχωρηθείσας έφεσης σε περίπτωση επιτυχίας του εφεσείοντα-εναγόμενου κατ' έφεση, αν δεν παρασχεθεί αναστολή εκτέλεσης. Σε σχέση με αυτό τον παράγοντα, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω ότι οι επιπτώσεις τις οποίες συνεπάγεται η μη αναστολή εκτέλεσης του διατάγματος θα είναι μη αναστρέψιμες και οικονομικά καταστροφικές για τον εναγόμενο. Όπως είχε διαπιστωθεί από τη δοθείσα μαρτυρία, ασκεί επιχείρηση φυτωρίου ο εναγόμενος στο επίδικο κτήμα η συνολική έκταση του οποίου είναι 80 σκάλες. Εκεί έχει επενδύσει σε εξοπλισμό και εγκαταστάσεις χιλιάδων λιρών και ασφαλώς σε έργα μόνιμης κατασκευής επί της γης, που αναπόφευκτα δεν θα μπορούν να μετακινηθούν σε άλλο ακίνητο είτε επειδή αυτό θα είναι περιοριστικά πολυέξοδο, είτε επειδή έχουν καταστεί αμετακίνητο μέρος του ακινήτου. Η τυχόν δε επιστροφή του εναγόμενου στο ακίνητο μετά από τον σημαντικό χρόνο οποίος συνήθως απαιτείται για εκδίκαση της έφεσης του σε περίπτωση επιτυχίας του, δεν μπορεί παρά να είναι, όπως εισηγείται, ιδιαίτερα ζημιογόνα και πολυέξοδη, σε βαθμό που ίσως να μη αξίζει τον κόπο και τα έξοδα. Έχω λάβει επίσης υπόψη τα όσα είχα αναφέρει στην τελική απόφαση που είχα εκδώσει, σαν διαπιστώσεις ανυπαρξίας σοβαρού νομικού ερείσματος επί του οποίου θα μπορούσαν ν΄ αναγνωρισθούν δικαιώματα στον εναγόμενο ως προς τη χρησιμοποίηση του επίδικου κτήματος επί του οποίου την επικαρπία διατηρεί η ενάγουσα-μητέρα του. Κατανοώ όμως ότι ο εναγόμενος με την έφεση του προβάλλει διάφορους λόγους οι οποίοι καθάπτονται της ορθότητας της απόφασης και έχει κάθε δικαίωμα να τύχει μιας δεύτερης ευκαιρίας. Δεν μπορεί δε να λεχθεί ότι οι λόγοι έφεσης που προβάλλει είναι εκτός συζήτησης και η μόνη πρόγνωση που μπορεί να γίνει προοιωνίζει την αποτυχία της έφεσης επί όλων των εγειρόμενων σημείων. Έχει από την άλλη προβληθεί, ότι ο εναγόμενος ο οποίος παράνομα ασκεί την επιχείρηση του στο επίδικο κτήμα, θα αφεθεί να συνεχίζει να παρανομεί κατακρατώντας το και αποστερώντας την ενάγουσα του δικαιώματος επικαρπίας της. Όσο και αν αυτή η εισήγηση δεν στερείται βάσης, από την άλλη θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι την επικαρπία επί του κτήματος την είχε η ενάγουσα και ο αποβιώσας σύζυγος της από το 1996 και όμως είχαν επιτρέψει στον εναγόμενο μέχρι σχεδόν και το 2005 που καταχωρήθηκε η παρούσα αγωγή να λειτουργεί εκεί και/ή να διαχειρίζεται φυτώριο, για σειρά ετών με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί η επικρατούσα τώρα εκεί κατάσταση οικονομικής εξάρτησης του εναγόμενου από την επιχείρηση εκείνη. Ισοζυγίζοντας κάθε σχετικό παράγοντα, έχω καταλήξει στο ότι υπό τις ιδιάζουσες περιστάσεις αυτής της υπόθεσης είναι ορθό και δίκαιο όπως παρασχεθεί η αιτούμενη αναστολή εκτέλεσης του διατάγματος μέχρι την εκδίκαση και πλήρη αποπεράτωση της έφεσης υπό τους ακόλουθους όρους: (α) Όπως ο εναγόμενος καταθέσει στον Πρωτοκολλητή τραπεζική εγγύηση ή μετρητά για ποσό €20.000 για αντιμετώπιση της όποιας ζημιάς ήθελε προκληθεί στην ενάγουσα από τη μη άσκηση του δικαιώματος επικαρπίας της επί του χώρου που χρησιμοποιεί ο εναγόμενος. Η εγγύηση ή μετρητά να κατατεθούν εντός 30 ημερών από σήμερα. (β) Ο εναγόμενος να καταβάλει προς την ενάγουσα, αν δεν το έχει ήδη πράξει, τα έξοδα που έχουν επιδικασθεί στην αγωγή εντός επίσης 30 ημερών από της ημερομηνίας υπολογισμού τους από τον Πρωτοκολλητή και έγκρισης τους από το Δικαστήριο. Τυχόν παράλειψη του αιτητή-εναγόμενου να συμμορφωθεί προς τους ανωτέρω όρους εμπρόθεσμα, θα έχει σαν αποτέλεσμα την άμεση άρση ισχύος της αναστολής. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης επίσης επιδικάζονται εναντίον του εναγόμενου-αιτητή όπως θα υπολογισθούν και εγκριθούν και διατάσσεται όπως καταβληθούν μαζί με τα έξοδα της αγωγής σαν μέρος του όρου αναστολής. [Υπ.] Κ. Κληρίδης, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο