Τραπέζης Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Ευγενίας Παπαχριστοφόρου κ.α., Αγωγή Αρ. 3080/06, 6 Μαρτίου, 2009

(1985)1 C.L.R. 548) νοουμένου ότι ικανοποιούνται ορισμένες προϋποθέσεις, σύνοψη των οποίων δίδει η υπόθεση Χ¨Οικονόμου ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1992)1 Α.Α.Δ. 949 από την οποία και το απόσπασμα που ακολουθεί:- «Οι αρχές που διέπουν την προκαταρκτική εκδίκαση νομικών σημείων που εγείρονται στις έγγραφες προτάσεις, έχουν νομολογηθεί. (Βλ., μεταξύ άλλων, Costas Mavromoustaki v. Iacovos N. Yeroudes as Executor of the Will of the deceased Spyros Michaelides

(1065)1 CLR 176, Maroulla Athanassi Michaelides (Wife of Aristotelis Gregoriades) v. Pinelopi HjiMichael Diakou

(1986)1 CLR 392, Michael v. United Sea Transport

(1981)1 C.L.R. 322). Οι αρχές αυτές που καθορίζουν τα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: Η σχετική αίτηση πρέπει να καθορίζει το συγκεκριμένο νομικό σημείο που εγείρεται και να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα αργότερα. Κανονικά η προκαταρκτική εκδίκαση θα πρέπει να ζητείται στην Αίτηση για Οδηγίες (Summons for Directions). Η έκδοση τέτοιας διαταγής γίνεται κατά κανόνα, όταν το Δικαστήριο κρίνει ότι το κρινόμενο νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή, αποφασίζεται η όλη υπόθεση, ή ένα ουσιώδες θέμα της αγωγής. Μια τέτοια διαταγή θα πρέπει να εκδίδεται με φειδώ και σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και όχι στις περιπτώσεις εκείνες που τα εγειρόμενα θέματα, λόγω της ασάφειας των γεγονότων ή του νόμου, θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. Ακόμα, η διαταγή αυτή δεν εκδίδεται όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα.» Στην υπό κρίση περίπτωση, παρά τις περί του αντιθέτου θέσεις της ενάγουσας (στο εξής η καθ΄ ης η αίτηση), διαπιστώνεται ότι όχι μόνο συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις για προκαταρκτική εκδίκαση του νομικού σημείου που καθορίζεται στην αίτηση, αλλά τα γεγονότα είναι τέτοια που καθιστούν δυνατή και την άμεση δικαστική κρίση σ΄ ότι αφορά την ουσία του. Συγκεκριμένα:-

1. Με την αίτηση ζητείται να εκδικασθεί προκαταρκτικά η ένσταση που εγείρουν οι αιτητές στην παρ. 1(Β) της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης τους, σύμφωνα με την οποία η αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί στο παρόν στάδιο γιατί:- «1.Β) Υπάρχει δεδικασμένο λόγω του ότι καταχωρήθηκε άλλη αγωγή, σχετική με τον επίδικο στην παρούσα αγωγή λογαριασμό, ήτοι η αγωγή 85/98, η οποία όμως αποσύρθηκε από τους ενάγοντες». Όπως είναι φανερό το εγειρόμενο θέμα είναι καθαρά νομικό σημείο, το οποίο σχετίζεται με τις προεκτάσεις της Δ.15 και αν αποφασισθεί προς όφελος των αιτητών θα επιφέρει την απόρριψη της αγωγής στο παρόν στάδιο λόγω δεδικασμένου.
2. Τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα στη βάση των οποίων θα κριθεί το πιο πάνω νομικό σημείο είναι εξαιρετικά απλά και έχουν ως ακολούθως:- Μέσα στο 1998 η καθ΄ ης η αίτηση καταχώρησε την υπ΄ αρ. 85/98 αγωγή εναντίον της Εμπορικής Εταιρείας Λούκος Λτδ και των αιτητών της παρούσας υπόθεσης, αξιώνοντας διάφορες θεραπείες για οφειλόμενο υπόλοιπο δανείου που παραχώρησε στην εν λόγω εταιρεία υπό την εγγύηση των αιτητών. Πέραν της αγωγής αυτής, η καθ΄ ης η αίτηση είχε καταχωρήσει εναντίον των ίδιων προσώπων ακόμη πέντε

(5)αγωγές. Τις υπ΄ αρ. 1625/98, 1626/98, 86/98, 210/98 και 84/98, όλες του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Μέχρι 4.7.02 είχαν εκδοθεί αποφάσεις προς όφελος της καθ΄ ης η αίτηση στις αγωγές 1625/98, 1626/98 και 86/98. Συμφωνήθηκε, τότε, ότι αν οι εναγόμενοι πλήρωναν συγκεκριμένο ποσό στις ημερομηνίες που καθορίσθηκαν όλες οι αγωγές θα θεωρούνταν εξοφλημένες (βλ. τεκμήριο 1 που επισυνάπτεται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, το οποίο υπογράφεται από αμφότερους τους δικηγόρους των διαδίκων) και η αγωγή 85/98:- «(δ) . θα αποσυρθεί άνευ βλάβης και χωρίς έξοδα και δεν θα ξανακαταχωρηθεί εκτός κι αν υπάρχει παράβαση στον πιο κάτω τρόπο αποπληρωμής». Κατ΄ ακολουθία της πιο πάνω συμφωνίας η καθ΄ ης η αίτηση προχώρησε στις 5.7.02 σε απόσυρση της αγωγής 85/98 και η παράθεση αυτούσιου του σχετικού πρακτικού κρίνεται άκρως απαραίτητη γιατί σ΄ αυτό στηρίζουν οι αιτητές τη θέση τους για ύπαρξη δεδικασμένου. Έχει ως ακολούθως:- «5.7.02 Για ενάγοντες: Ι. Μαλέκκου (κα) για Π. Πολυβίου Για όλους τους εναγόμενους: Φ. Πελίδης Παρών ο κ. Λ. Παπαχριστοφόρου Συνήγορος Εναγόντων: Ζητώ την άδεια του Δικαστηρίου ν΄ αποσύρω την αγωγή αυτή με επιφύλαξη των δικαιωμάτων των εναγόντων να καταχωρήσουν νέα αγωγή και χωρίς έξοδα ενόψει συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων όπως φαίνεται σε επιστολή των δικηγόρων των εναγομένων ημερ. 4.7.02 που παρουσιάζουμε και ζητούμε να γίνει Κανών Δικαστηρίου. κ. Πελίδης: Συμφωνώ και αποσύρω την ανταπαίτηση χωρίς έξοδα. Δικαστήριο: Η συμφωνία (επιστολή 4.7.02) σημειώνεται Α. Δίδεται άδεια για απόσυρση της αγωγής. Η αγωγή απορρίπτεται ως αποσυρθείσα. Καμιά διαταγή για έξοδα. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται ως αποσυρθείσα και χωρίς έξοδα. Οι ενάγοντες δεν εμποδίζονται από του να εγείρουν νέα αγωγή στο μέλλον με την ίδια βάση αγωγής, νοουμένου βέβαια ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε άλλο νομικό κώλυμα, π.χ. παραγραφή, κ.λ.π. Η προαναφερθείσα συμφωνία των διαδίκων που έχει σημειωθεί με «Α» γίνεται Κανών Δικαστηρίου (Rule of Court). (Υπ.) Μ. Φωτίου, Π.Ε.Δ. » Αποτελεί θέση του κ. Δράκου ότι η αγωγή 85/98 δεν διεκόπη σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.15, αλλά απεσύρθη με αποτέλεσμα τη δημιουργία δεδικασμένου. Επομένως, εισηγήθηκε, η καθ΄ ης η αίτηση δεν είχε δικαίωμα να εγείρει την παρούσα αγωγή και προς τούτο επικαλέσθηκε τις υποθέσεις Παμπορίδης ν. Κτηματικής Τράπεζας Λτδ

(1995)1 Α.Α.Δ. 670 και Πατσαλίδης ν. Δίσπυρου

(2006)1 A.A.Δ. 17. Η κ. Μαυρικίου, με τη σειρά της, ανάπτυξε τους έντεκα λόγους που προβάλλει η καθ΄ ης η αίτηση εναντίον της προεκδίκασης, στους οποίους δεν χρειάζεται να αναφερθώ. Αυτό που έχει σημασία , όπως θα διαφανεί στη συνέχεια, είναι η εισήγηση της επί της ουσίας της ένστασης. Ό,τι, δηλαδή, η απόσυρση της αγωγής 85/98 έγινε κατόπιν αδείας του δικαστηρίου με ταυτόχρονη αναγνώριση δικαιώματος για καταχώριση νέας. Έχω εξετάσει τις εκατέρωθεν θέσεις. Κρίνω ότι το πρακτικό του δικαστηρίου ημερ. 5.7.02 είναι τόσο απλό και ξεκάθαρο που δίδει τη δυνατότητα στο δικαστήριο να αποφασίσει την ουσία της προκαταρκτικής ένστασης στο παρόν στάδιο. Πρόκειται για ένσταση έκδηλα αβάσιμης και προς τούτο είναι αρκετό να παραθέσω αυτούσιο το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Πατσαλίδης (ανωτέρω):- «Το ζήτημα καλύπτεται από τη Δ.15 των Θεσμών περί Πολιτικής δικονομίας. Οι προεκτάσεις της εξηγήθηκαν στις υποθέσεις Kypreos

(1984)1 C.L.R. 565 και Eleptheriades v. Cyprus Hotels

(1985)1 C.L.R. 677. Με τη θέσπιση της η ελευθερία που αναγνωριζόταν στον ενάγοντα για απόσυρση της αγωγής οποτεδήποτε, διατηρώντας δικαίωμα επαναφοράς της αιτίας της αγωγής που αποτελούσε το αντικείμενο της με νέα αγωγή ή σε μεταγενέστερη διαδικασία, δεν υπάρχει πλέον. Ο ενάγων μπορεί να αποφασίσει αν θα προωθήσει την αγωγή του ή αν θα την αποσύρει. Αυτό είναι δικό του προνόμιο και είναι ο κανόνας πως στο βαθμό που η απόσυρση της αγωγής διενεργείται για να οδηγηθεί η ορισμένη αντιδικία σε οριστικό τέλος, ούτε ο εναγόμενος έχει λόγο αλλά ούτε και το Δικαστήριο. Εκείνο που δεν δικαιούται να κάμει είναι να τερματίσει οποτεδήποτε θέλει τη διαδικασία διατηρώντας μονομερώς το δικαίωμα να επανέλθει στα ίδια. Οι περιορισμοί εν προκειμένω είναι σαφείς. Ο ενάγων δικαιούται να διακόψει (discontinue) με γραπτή ειδοποίηση την αγωγή, δηλαδή να την τερματίσει με δικαίωμα καταχώρισης νέας, οποτεδήποτε πριν την παραλαβή της υπεράσπισης, ή μετά την παραλαβή της πριν προβεί σε οποιοδήποτε άλλο δικονομικό διάβημα, (με επιφύλαξη ως προς οποιανδήποτε ενδιάμεση αίτηση). Από εκεί και πέρα ο ενάγων παύει να είναι dominus litis. Η διακοπή της αγωγής τελεί πλέον υπό την αίρεση της εξασφάλισης άδειας από το Δικαστήριο. Η απόσυρση της αγωγής και η επακόλουθη απόρριψη της χωρίς τέτοια άδεια που εξ ορισμού εμπεριέχει την αναγνώριση στον ενάγοντα δικαιώματος καταχώρισης νέας αγωγής, δημιουργεί δεδικασμένο. Βλ. Spencer Bower and Turner - the Doctrine of Res Judicata 2η έκδοση σελ. 36, παράγραφος 39).» (Οι υπογραμμίσεις είναι της δικαστού) Όπως προκύπτει από την πιο πάνω περικοπή, η απόσυρση μιας αγωγής κατόπιν αδείας του δικαστηρίου δεν δημιουργεί δεδικασμένο. Δεδικασμένο δημιουργείται στην περίπτωση που ο ενάγοντας τερματίζει τη διαδικασία μονομερώς μετά την παραλαβή της υπεράσπισης και τη λήψη (στη συνέχεια) κάποιου δικονομικού διαβήματος. Στην υπό κρίση όμως περίπτωση, η καθ΄ ης η αίτηση όχι μόνο εξασφάλισε την άδεια του δικαστηρίου για απόσυρση της αγωγής - κάτι που εξ ορισμού εμπεριέχει και αναγνώριση δικαιώματος καταχώρισης νέας - αλλά, περαιτέρω, το εν λόγω δικαίωμα αναγνωρίσθηκε ρητά από το δικαστήριο όταν της έδωσε την υπό αναφορά άδεια. Έπεται ότι δεν έχει δημιουργηθεί δεδικασμένο και η σχετική (προδικαστική) ένσταση είναι νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη και απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των αιτητών. Τα έξοδα, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή, θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο