ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΚΤΗΜΑΤΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΛΤΔ ν. Ανδρέα Χαραλάμπους Συμεού κ.α., Αριθ.Αγωγής: 11622/2001, 30 Απριλίου, 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2009:A93 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Κυριακίδου, Ε.Δ. Αριθ.Αγωγής: 11622/2001 Μεταξύ: ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΚΤΗΜΑΤΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΛΤΔ Ενάγουσας και 1.Ανδρέα Χαραλάμπους Συμεού 2.Ειρηνούλλας Ανδρέα Χαραλάμπους 3.Μαρίας Ανδρέα Χαραλάμπους Εναγομένων Ημερομηνία: 30 Απριλίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Ενάγουσα: κα Λειβαδιώτου Για τους Εναγόμενους: κος Πέτσας A Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα αξιώνει από τους Εναγόμενους ποσό £4200 ως εύλογη προμήθεια και/ή συμφωνηθείσα αμοιβή και διαζευκτικά ως αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας. Είναι ισχυρισμός της στην ΄Εκθεση Απαίτησης ότι κατά ή περί τον Ιούνιο και/ή Ιούλιο του 2000 οι Εναγόμενοι και/ή ο Εναγόμενος 1 για εαυτόν και ως αντιπρόσωπος των Εναγομένων 2 και 3 ανέθεσε στη Ενάγουσα την εξεύρεση αγοραστού έτοιμου και πρόθυμου να αγοράσει συγκεκριμένη υπό ανέγερση κατοικία και ότι ρητώς συμφωνήθηκε και/ή ήταν κοινώς αντιληπτό ότι σε τέτοια περίπτωση οι Εναγόμενοι θα κατέβαλαν στην Ενάγουσα εύλογη και/ή συμφωνηθείσα προμήθεια εκ 3% επί της τιμής πωλήσεως. Ως τιμή πωλήσεως της μιας κατοικίας εκ των αναφερθέντων καθορίστηκε το ποσό των £165.000 το οποίο ήταν διαπραγματεύσιμο. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός της ότι προέβηκε σε ενέργειες προς εξεύρεση αγοραστού και τελικά βρήκε πρόθυμη και έτοιμη αγοράστρια την κα Λούση ΄Οσκαρ Γιαμχούρη την οποία σύστησε στον Εναγόμενο 1 τον Ιούλιο του 2000 όπου έγινε και ξενάγηση στη εν λόγω οικία. Μετά την πιο πάνω συνάντηση συνεχίσθηκαν οι διαπραγματεύσεις προς το σκοπό επίτευξης συμφωνίας πώλησης. Μετά πάροδο μικρού χρονικού διαστήματος και/ή κατά ή περί 1.9.2001 οι Εναγόμενοι συμφώνησαν και πώλησαν στη εν λόγω πελάτισσα τους τη εν λόγω κατοικία έναντι του ποσού των £140.000 και/ή οποιουδήποτε ποσού χωρίς γνώση της Ενάγουσας το οποίο πληροφορήθηκαν από την αγοράστρια μετά τη πάροδο ενός και πλέον μηνός. Μετά τη παράδοση της οικίας η Ενάγουσα ζήτησε επανειλημμένως πληρωμή της προμήθειας της αλλά οι Εναγόμενοι δεν κατέβαλαν κανένα ποσό. Στην Υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται προδικαστικά ότι η Ενάγουσα δεν νομιμοποιείται να αξιώνει οποιαδήποτε προμήθεια καθ' ότι δεν είναι εγγεγραμμένοι κτηματομεσίτες σύμφωνα με το νόμο. Επίσης ισχυρίζονται ότι η Ενάγουσα είναι άγνωστη στους Εναγόμενους 1,2 και 3 και κανένας των Εναγομένων δεν ανέθεσε στην Ενάγουσα την εξεύρεση αγοραστού και οι Εναγόμενοι ουδέποτε εξουσιοδότησαν οποιοδήποτε πρόσωπο ή αντιπρόσωπο τους να αναθέσει την πώληση των υπό ανέγερση οικιών ούτε την εξεύρεση αγοραστών. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι η Λούση Γιαμχούρη πράγματι επισκέφθηκε την υπό ανέγερση οικοδομή, αρχικά μόνη της και μετά με το σύζυγο της, ουδέποτε όμως με τους Ενάγοντες και ουδέποτε ως πρόσωπο που συνεστήθη από τους Ενάγοντες. Η κα Γιαμχούρη επέδειξε ενδιαφέρον και πήρε τα αρχιτεκτονικά σχέδια για μελέτη και ουδέποτε η ίδια ανέφερε για τους Ενάγοντες και οι Ενάγοντες ουδέποτε αναμείχθηκαν στη πώληση της οικίας τους. Το Σεπτέμβριο συμφωνήθηκε η πώληση της εν λόγω οικίας με την κα Γιαμχούρη δίδοντας ως αντάλλαγμα ένα διαμέρισμα που η ίδια είχε αξίας £45.000 και £95.
- Τέλος, αρνούνται ότι της εζητήθηκε η καταβολή προμήθειας εκτός μετά τη παράδοση της οικίας από κάποια Γεωργία Ματθαίου η οποία όμως κανένα ποσό δεν δικαιούται ως προμήθεια εν όψει του ότι ουδέποτε της ανατέθηκε η πώληση και καμιά υπηρεσία δεν προσέφερε. Κατά τη ακρόαση της υπόθεσης η πλευρά της Ενάγουσας για να αποδείξει την υπόθεση της κάλεσε τρεις μάρτυρες. Την υπάλληλο της Ενάγουσας κα Κυπρούλλα Κουκουλλή, (ΜΕ1), την αγοράστρια της επίδικης οικίας κα Λούση Γιαμχούρη (ΜΕ2) και τον Διευθυντή της Ενάγουσας κ.Ανδρέα Κυριακίδη (ΜΕ3) ενώ η υπεράσπιση κάλεσε την κα Μαρία Γεωργίου γραμματέα του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών (ΜΥ1) και τον κ.Ανδρέα Χαραλάμπους Συμεού Εναγόμενο 1 στην αγωγή (ΜΥ2). Ήταν η εκδοχή της Ενάγουσας μέσω των μαρτύρων της ότι η Ενάγουσα είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με έδρα την Λευκωσία και συστάθηκε στις 17.3.1997 με κύρια απασχόληση της την διεξαγωγή κτηματικών συναλλαγών και ασκούσε κατά κύριο λόγο το επάγγελμα του Κτηματομεσίτη και διατηρούσε σε κτηματομεσιτικό γραφείο το εγγεγραμμένο της γραφείο με την επωνυμία Γεωργία Ματθαίου. Η Γεωργία Ματθαίου ήταν, το έτος 2000, Διευθύντρια της πιο πάνω εταιρείας και εγγεγραμμένη κτηματομεσίτρια και κατείχε άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος του κτηματομεσίτη, η οποία ασκούσε το επάγγελμα της μέσω της ενάγουσας εταιρείας. Το 2000 διευθυντής ήταν και ο κ.Ανδρέας Κυριακίδης, (ΜΕ3) και επίσης υπάλληλος στην εταιρεία ήταν και η κα Κυπρούλλα Κουκουλλή (ΜΕ1) η οποία ασκούσε γενικά καθήκοντα στην Ενάγουσα εταιρεία και εξουσιοδοτημένο πρόσωπο από τους Διευθυντές να προβαίνει σε όλες τις ενέργειες προς το σκοπό επίτευξης της κτηματικής συναλλαγής του κτηματομεσίτη. Η κα Λούση Γιαμχούρη (ΜΕ2) περί τον Ιούνιο 2000 αποτάθηκε στη Ενάγουσα για να τις βρούνε σπίτι να αγοράσει και ανέλαβε η κα Κουκουλλή η οποία την ξενάγησε σε διάφορες κατοικίες στη Λευκωσία, μεταξύ των οποίων και στη επίδικη οικία που ήταν επί της οδού Μελίνας Μερκούρη αρ.20 στη ΄Εγκωμη Λευκωσίας. Στο εν λόγω οικόπεδο ήδη κτιζόταν διπλοκατοικία και ο Εναγόμενος 1 ήταν ο υπεύθυνος για την ανέγερση και την πώληση της μιας εξ αυτών, όπως είχε αναφέρει στην κα Κουκουλλή. Μετά από συνομιλία με την κα Κουκουλλή ο Εναγόμενος 1 ανέθεσε στην Ενάγουσα την πώληση μιας εξ αυτών και να καταβάλει το σύνηθες 3% επί της τιμής πωλήσεως το οποίο καθόρισε σε £165.
- Η κα Κουκουλλή, μετά την πιο πάνω συμφωνία, πήρε την κα Λούση Γιαμχούρη περί τα τέλη Ιουνίου αρχές Ιουλίου στη επίδικη οικία και μαζί με τον Εναγόμενο 1 ξενάγησε την αγοράστρια στην εν λόγω οικία. Η αγοράστρια ζήτησε σχέδια της οικίας και ο Εναγόμενος 1 τους παρέπεμψε στον αρχιτέκτονα ο οποίος τα έφερε στα γραφεία της Ενάγουσας (βλ. Τεκμήριο 1). Η τιμή που ζήτησε ο Εναγόμενος 1 ήταν £165.000 και συζήτησε η αγοράστρια αν διαπραγματεύεται τη τιμή. Μετά ξαναπήγε η ΜΕ1 με την κα Γιαμχούρη και το σύζυγο της στο σπίτι, τους άρεσε και αποφάσισαν να το πάρουν. Η κα Κουκουλλή μίλησε τηλεφωνικά με τον Εναγόμενο 1 όπως περάσουν από τα γραφεία της Ενάγουσας για να γίνουν τα συμβόλαια και ο ίδιος της ανέφερε ότι το συμβόλαιο θα το έκανε μέσω δικηγόρου. Το Σεπτέμβριο του 2000 η κα Γιαμχούρη τηλεφώνησε στη κα Κουκουλλή και την ενημέρωσε ότι το Σεπτέμβριο 2000 έκλεισαν συμφωνία και είχε δώσει προκαταβολή £10.
- Η κα Κουκουλλή πήρε τηλέφωνο τον Εναγόμενο 1 ζητώντας την προμήθεια της Ενάγουσας επί της τιμής πώλησης, αλλά ο ίδιος της ανέφερε ότι μόνο £10.000 πήρε και θα πλήρωνε μετά. Αργότερα η κα Γιαμχούρη επικοινώνησε μαζί με την κα Κουκουλλή για καθυστέρηση στη ανέγερση της οικοδομής και η κα Κουκουλλή επικοινώνησε μαζί με τον Εναγόμενο 1 για να της στείλει τη συμφωνία αλλά αυτός αρνήθηκε να το κάνει. Μετά ανέλαβε ο Διευθυντής της Ενάγουσας Εταιρείας και έστειλε επιστολές προς τον Εναγόμενο 1 με fax. Η οικία παραδόθηκε στην αγοράστρια τον επόμενο χρόνο. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις ο Εναγόμενος 1 αρνήθηκε να πληρώσει οποιοδήποτε ποσό για προμήθεια και εξακολουθεί να χρωστά το ποσό της απαίτησης. Η εκδοχή των Εναγομένων, όπως προκύπτει από την μαρτυρία που παρουσίασαν στο Δικαστήριο, είναι ότι ο Εναγόμενος 1 ήταν εργολάβος οικοδομών για πέρα από 45 χρόνια και ανήγειρε και τη επίδικη οικία. Γνωρίζει την κα Γιαχμούρη γιατί τον επισκέφθηκε και ήρθε στο χώρο που κτιζόταν η επίδικη οικία ως ενδεχόμενος αγοραστής περί το Μάιο - Ιούνιο. ΄Ηρθε μόνη της, εκεί μίλησε πρώτα με ανθρώπους που ήταν εκεί και μετά τον εφώναξαν να έρθει για να συζητήσουν αν πουλιέται το σπίτι. ΄Ηθελε να δει το σπίτι γιατί ήταν υπό ανέγερση και φεύγοντας του είπε ότι θα έρθει αργότερα με το σύζυγο της. Επειδή ήθελε πολλές αλλαγές στην επίδικη οικία έκλεισε συμφωνία μετά από 2-3 μήνες μαζί με την κα Γιαμχούρη για την πώληση της επίδικης οικίας και του έδωσε προκαταβολή. Το συμβόλαιο υπογράφηκε στα γραφεία του δικηγόρου του κ.Κιτρομηλίδη. Οι ιδιοκτήτες της επίδικης οικίας είναι οι τρεις Εναγόμενοι και συμφώνησαν και οι τρεις για τη πώληση τους. Δεν είχε πληρεξούσιο από τους άλλους ιδιοκτήτες όταν εσυμφώνησαν για την πώληση της επίδικης οικίας αλλά υπόγραψαν και οι τρεις συνιδιοκτήτες όμως για την μεταβίβαση της οικίας λόγω προβλημάτων υγείας των άλλων συνιδιοκτητών πήγε και μεταβίβασε την οικία ο ίδιος, αφού ετοιμάστηκαν πληρεξούσια από το συνήγορο του. Εξοφλήθηκε το τίμημα και μεταβιβάστηκε και το σπίτι στην κα Γιαμχούρη. Την κα Κουκουλλή δεν τη γνωρίζει, ούτε την είδε ποτέ, ούτε συνεργάστηκε ποτέ μαζί της αλλά ούτε και τη Ενάγουσα εταιρεία τη γνωρίζει, ούτε είχε οποιαδήποτε σχέση μαζί της. Ουδέποτε η κα Γιαμχούρη του ανέφερε για την ύπαρξη κτηματομεσιτών. Ούτε στη μεταβίβαση στο Κτηματολόγιο η κα Γιαμχούρη ανέφερε για μεσολάβηση κτηματομεσιτών γιατί δεν υπήρχαν κτηματομεσίτες. Τα αρχιτεκτονικά σχέδια τα έδωσε ο ίδιος στην κα Γιαχμούρη. Ο ίδιος ουδέποτε ανέθεσε τη πώληση στην Ενάγουσα ούτε την γνωρίζει. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προχωρώ να εξετάσω τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα της απαίτησης για πληρωμή μεσολαβητικής προμήθειας που αποτελεί το αγώγιμο δικαίωμα της ενάγουσας. Η σχέση κτηματομεσίτη-πωλητή αποτελεί σύμβαση αντιπροσωπείας. Η αμοιβή του κτηματομεσίτη δύναται να είναι συμβατική ή και εύλογη, όπως καθορίζεται από το Νόμο. Η εκπλήρωση δε της εντολής που ο πωλητής έδωσε είναι το γεγονός που του παρέχει δικαίωμα αμοιβής. Το πότε δε αυτή η εντολή θεωρείται εκπληρωθείσα ούτως ώστε ο μεσίτης να δικαιούται αμοιβής έχει αναλυθεί σε αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Βασικά εκείνο που προκύπτει είναι ότι ο κτηματομεσίτης δικαιούται αμοιβής όταν η μεσολάβηση του ήταν η κύρια και άμεση αιτία της συναλλαγής. Στην υπόθεση J.F. Aho et Fils and another v. Photo Photiades & Co
(1968)1 C.L.R 477 παρατίθεται το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα POLLOCK AND MULLA`S INDIAN CONTRACT AND SPECIFIC RELIEF ACTS, 8η έκδοση σελ. 679: "But in order to establish a claim for commission the agent must show that the transaction in respect of which the claim is made was a direct result of his agency. It is not sufficient to show that the transaction would not have been entered into but for his introduction. He must go further and show that the introduction was the direct cause of the transaction." Η άποψη αυτή δεν επηρεάζεται από το γεγονός ότι μεσολάβησε ένα χρονικό διάστημα μεταξύ της αρχικής εισαγωγής του αγοραστή από τον ενάγοντα και της πώλησης. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Lella Sofocli Schiza v. Charalambos Pambolos
(1979)1 C.L.R 373 δεν είναι αναγκαίο όπως ο κτηματομεσίτης ολοκληρώσει την πράξη αλλά πρέπει να αποδείξει ότι η πράξη ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της μεσολάβησης του. Και από τη στιγμή που ο κτηματομεσίτης έχει συστήσει τα μέρη ο αντιπροσωπευόμενος δεν θα κάνει οτιδήποτε που θα εμποδίσει τον αντιπρόσωπο του-κτηματομεσίτη από του να λάβει την προμήθεια του εφόσον οι υπηρεσίες του μεσίτη ήταν καθοριστικές για την επίτευξη του αποτελέσματος. Και αυτό ακόμη και αν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των μερών είχαν σταματήσει για κάποιο χρονικό διάστημα αν το αποτέλεσμα της σύστασης παραμένει και είναι ο καθοριστικός παράγων για την πώληση. Παραθέτω πιο κάτω την ακόλουθη περικοπή από τη σελ. 381 της απόφασης:- "Thus, it appears that if the principal enters into a binding contract with the purchaser and the latter is able and willing to complete, a fact which the agent must establish, and the principal refuses to complete, the commission is payable. But, remuneration can be claimed only on transactions which are the direct consequence of the agency. It is not necessary that the agent should actually complete the transaction but he must show that it was brought about as the direct result of his intervention." Στην υπόθεση Κωνσταντινίδης ν. AMF Christofides Ltd
(1996)1(A) Α.Α.Δ 571, 575 λέχθηκε ότι για την τεκμηρίωση απαίτησης για την πληρωμή μεσολαβητικής προμήθειας πρέπει να αποδειχθεί άμεση αιτιώδης σχέση μεταξύ της μεσολάβησης και της πώλησης και η πρώτη να είναι αποφασιστικός παράγοντας για τη διενέργεια της δεύτερης. Στην υπόθεση Stelios P. Orphanides v. Vyron K. Michaelides
(1967)1 C.L.R 309 αναφέρεται στη σελ. 317 το εξής απόσπασμα στην υπόθεση James T. Burchell v. Gowrie and Blockhouse Collieries Ltd
(1910)A.C. 614 Privy Council: "It was admitted that, in the words of Erle C.J in Green v. Bartlett "if there relation of buyer and seller is really brought about by the act of the agent he is entitled to commission although the actual sale has not been effected by him". Or in the words of the later authorities the plaintiff must show that some act of his was the causa causans of the sale (Tribe v. Taylor) or was an efficient cause of the sale (Nillar v. Radford)." ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης, είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατάθεσαν ενόρκως ενώπιον μου. Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο, ποιότητα και σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και καθοδηγούμενη από σειρά παραγόντων όπως η σαφήνεια και η αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων και η ύπαρξη σ΄αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος οδηγεί το Δικαστήριο στη κρίση ότι οι μάρτυρες της ενάγουσας είπαν την αλήθεια στο Δικαστήριο. Η ΜΕ1 Κυπρούλλα Κουκουλλή μου έκανε πολύ καλή εντύπωση όταν κατέθετε στο Δικαστήριο. Η μάρτυρας απαντούσε με φυσικότητα, χωρίς υπεκφυγές και ασάφειες και η μαρτυρία της δεν κλονίστηκε από την αντεξέταση αλλά, απεναντίας, διευκρινίστηκε με κάθε λεπτομέρεια. Με φυσικότητα αφηγήθηκε όλα τα σχετικά γεγονότα που αφορούσαν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ήλθε σ΄επαφή με τον Εναγόμενο 1 την συμφωνία που έγινε μεταξύ τους και το γεγονός ότι έφερε σ'επαφή με τον Εναγόμενο 1 την κα Λούση Γιαμχούρη ΜΕ2, ως ενδιαφερόμενη αγοραστή για τη επίδικη οικία. Αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στο πως εξελίχθηκαν τα σχετικά γεγονότα και ότι μετά πάροδο κάποιου χρονικού διαστήματος είχε πληροφορηθεί ότι η κα Γιαμχούρη ΜΕ2 είχε υπογράψει συμβόλαιο αγοράς της επίδικης οικίας και ότι η ίδια ζήτησε την προμήθεια από το Εναγόμενο 1 αλλά ο ίδιος της ανέφερε ότι μόνο £10.000 πήρε προκαταβολή και θα το διευθετούσε αργότερα. Αξιολογώντας την μαρτυρία της στο σύνολο της και σε συνδυασμό με τη όλη συμπεριφορά της ενώ κατέθετε δεν έχω καμία αμφιβολία ότι κατέθεσε πλήρως τα αληθινά γεγονότα της υπόθεσης και συνεπώς αποδέχομαι την μαρτυρία της στο σύνολο της και γίνονται ανάλογα ευρήματα. Εξετάζοντας στη συνέχεια τη μαρτυρία της ΜΕ2 Λούσης Γιαμχούρη αναφέρω από την αρχή ότι η μάρτυρας αυτή κατέθεσε με άνεση και αυθορμητισμό τα γεγονότα που η ίδια γνώριζε ως αγοραστής της επίδικης οικίας που οι εναγόμενοι πώλησαν και την οποία είδε κατόπιν μεσολάβησης της ΜΕ1 κας Κουκουλλή. Εξήγησε με σαφήνεια την επίσκεψη της στη επίδικη οικία μαζί με την κα Κουκουλλή την συνάντηση της με το Εναγόμενο 1 και όσα διαδραματίσθηκαν εκεί και τα όσα επακολούθησαν μέχρι την αγορά της επίδικης οικίας ΄Ηταν σαφής ότι το συμβόλαιο και όλα τα έγγραφα που ετοιμάσθηκαν για την μεταβίβαση της επίδικης οικίας τα διευθέτησε ο Εναγόμενος 1 και αφέθηκε στις δικές του οδηγίες τόσο κατά την υπογραφή της συμφωνίας όσο και τη μεταβίβαση της επίδικης οικίας. Η μαρτυρία της δεν κλονίστηκε ούτε στη αντεξέταση της. Κατά τη κρίση μου, ήταν απόλυτα αξιόπιστη μάρτυρας η οποία ήρθε στο Δικαστήριο να καταθέσει και κατέθεσε τα γεγονότα που αφορούσαν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η αγορά της οικίας που ανήκε στους Εναγόμενους και το ρόλο της ανάμειξης της ΜΕ1 κας Κουκουλλή και κατ΄επέκταση της Ενάγουσας και προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Ο ΜΕ3 Ανδρέας Κυριακίδης με σαφήνεια και θετικότητα αφηγήθηκε τα γεγονότα που εγνώριζε από την θέση που κατείχε σε συνάρτηση με τα Τεκμήρια που κατέθεσε στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του σ΄όλη της την έκταση ήταν θετική και πειστική. Η αντεξέταση του, αν και επίμονη, δεν πέτυχε να κλονίσει την αξιοπιστία του. Τα όσα ανέφερε σε σχέση με την ενημέρωση που έτυχε από την κα Κουκουλλή για την αγορά της επίδικης οικίας ενισχύονται από τα όσα ανέφεραν τόσο η κα Κουκουλλή ΜΕ1 όσο και η αγοραστής ΜΕ
- Στο σύνολο της η μαρτυρία του ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και ως τέτοια γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο και γίνονται ανάλογα ευρήματα. Επίσης αποδεκτά γίνονται και τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Η ΜΥ1 Μαρία Γεωργίου γραμματέα στο Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών ήταν περιορισμένη, πλην όμως η μαρτυρία της κρίνεται ως φυσική και θετική. Η μάρτυρας για τα θέματα που γνώριζε απάντησε με σαφήνεια και πειστικότητα αλλά δεν βοήθησε με οποιοδήποτε τρόπο την πλευρά της Υπεράσπισης αφού η ίδια ως ξακαθάρισε κατά την αντεξέταση της δεν μπορούσε να γνωρίζει την κατάσταση που επικρατούσε για το θέμα της εγγραφής εταιρειών στο μητρώο Κτηματομεσιτών κατά τον ουσιώδη χρόνο αφού η ίδια πολύ μεταγενέστερα προσελήφθη στο Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσίτων. Όμως δέχομαι την μαρτυρία της ως προς τα κατατεθέντα από αυτή Τεκμήρια 15-18 τα οποία λαμβάνοντας υπόψη. Εξετάζοντας τέλος τη μαρτυρία του ΜΥ2 Ανδρέα Συμεού Εναγόμενου 1 σε συνδυασμό με την όλη συμπεριφορά από το εδώλιο του μάρτυρα (ύφος και τρόπος που κατέθετε) ως και της μη λογικοφανούς ή αληθοφανούς εκδοχής που προσπάθησε να προωθήσει στο Δικαστήριο είμαι απόλυτα πεπεισμένη ότι δεν κατέθεσε τα αληθινά γεγονότα. Παρά το ότι η κα Κουκουλλή ΜΕ1 κατέθεσε με σαφήνεια για τον τρόπο που εξασφάλισε τόσο τα αρχιτεκτονικά σχέδια, όσο και τους τεχνικούς όρους της επίδικης οικίας ο ίδιος με ασαφή τρόπο προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο ότι αυτά είχαν εξασφαλισθεί από την ίδια την κα Γιαμχούρη και το σύζυγο της χωρίς οποιαδήποτε επαφή με τη ΜΕ1 κα Κουκουλλή. Τα πιο πάνω δεν υποστηρίχθηκαν από την κα Γιαμχούρη αγοραστή της οικίας η μαρτυρία της οποίας ήταν εντελώς αντίθετη με τους ισχυρισμούς του. Ενώ παραδέχθηκε ότι τα αρχιτεκτονικά σχέδια έγιναν από το Αρχιτεκτονικό γραφείο του κ.Χρίστου Bros καμιά εξήγηση έδωσε ούτε προσέφερε μαρτυρία από το αρχιτέκτονα του που να αποκλείσει τη μαρτυρία της κα Κουκουλλή ότι τα πήρε από τον ίδιο τον αρχιτέκτονα της επίδικης οικίας. Σε όλα τα στάδια της μαρτυρίας του ήταν εμφανής η προσπάθεια του να μη αναφέρει οποιαδήποτε επαφή με την ΜΕ1 κα Κουκουλλή γιατί έτσι θεωρούσε ότι βοηθούσε την υπόθεση του. Ενόψει των πιο πάνω δεν μπορώ να στηριχθώ στη μαρτυρία του ως προς τα αμφισβητούμενα γεγονότα και την απορρίπτω. Προτού ασχοληθώ με οποιοδήποτε άλλο ζήτημα προέχει η εξέταση της προδικαστικής ένστασης των εναγομένων με την οποία ισχυρίζονται ότι η Ενάγουσα δεν νομιμοποιείται να αξιώνει οποιαδήποτε προμήθεια καθ΄ότι δεν ήταν εγγεγραμμένη κτηματομεσίτης. Έρεισμα στη πιο πάνω θέση έδωσε η μαρτυρία της ΜΥ1 Μαρίας Γεωργίου η οποία ανέφερε ότι η Ενάγουσα κατείχε άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος για το 1999 (Τεκμήριο 15) και ήταν εγγεγραμμένη στο Μητρώο εγγεγραμμένων κτηματομεσιτών το έτος 1999 στο οποίο ήταν εγγεγραμμένη τόσο η Ενάγουσα, όσο και η Διευθύντρια της Ματθαίου Γεωργία (Τεκμήριο 17) ενώ για το έτος 2000 δεν ήταν εγγεγραμμένη κτηματομεσίτης η Ενάγουσα Εταιρεία αλλά μόνο το φυσικό πρόσωπο κα Ματθαίου Γεωργία. Ως εμφαίνεται στο Μητρώο εγγεγραμμένων κτηματομεσιτών για το έτος 2000 (Τεκμήριο 18) δεν ενεγράφη καμία εταιρεία. ΄Ηταν η θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Ενάγουσας ότι η Εταιρεία νομιμοποιείται να εγείρει την παρούσα αγωγή αφού δεν ήταν ανάγκη η εγγραφή της Ενάγουσας τόσο από τον ορισμό της λέξης «Κτηματομεσίτης» που περιλαμβάνεται στο άρθρο 2 του Νόμου όσο και ότι η εγγραφή αφορά μόνο φυσικά πρόσωπα και όχι εταιρείες. Συμφωνώ με την θέση της κας Λειβαδιώτου ότι με βάση τις πρόνοιες του περί Εγγραφής Κτηματομεσιτών και περί Συναφών Ζητημάτων Νόμο 66/87 όπως τροποποιήθηκε η Ενάγουσα δεν ήταν αναγκαίο να εγγραφεί στο Μητρώο Εγγεγραμμένων Κτηματομεσιτών. Σύμφωνα με το άρθρο 2 «Κτηματομεσίτης» σημαίνει «πρόσωπο έχον ως κύριαν απασχόλησιν των έναντι αμοιβής μεσολάβησιν δια κτηματικήν συναλλαγήν περιλαμβάνει δε εταιρείαν περιορισμένης ευθύνης η οποία έχει ως αποκλειστικόν σκοπόν την διεξαγωγήν κτηματικών συναλλαγών, νοουμένου ότι ο Διευθυντής αυτής είναι εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης». Επίσης από το λεκτικό των άρθρων 4, 5 και 6 του πιο πάνω Νόμου και ιδιαίτερα τα προσόντα που απαιτούνται προκύπτει ότι στο Μητρώο Κτηματομεσιτών εγγράφονται φυσικά πρόσωπα και όχι νομικά πρόσωπα αφού στο άρθρο 6 αναφέρεται ότι μπορεί να εγγραφεί «πας πολίτης της Δημοκρατίας ή Κράτους μέλους» καθορίζει ηλικία άνω των 25 ετών αλλά και δυνατότητα του Συμβουλίου να υποβάλει τον αιτητή σε εξετάσεις. Με βάση τα πιο πάνω και ειδικότερα τις πιο πάνω πρόνοιες του Νόμου δεν ήταν αναγκαία η εγγραφή της Ενάγουσας εταιρείας στο Μητρώον Κτηματομεσιτών κατά τον ουσιώδη χρόνο ούτε η παροχή άδειας στην Ενάγουσα εταιρεία για να ασκεί το επάγγελμα του Κτηματομεσίτη αλλά αυτή μπορούσε να ασκεί το επάγγελμα με βάση το άρθρο 2 του εν λόγω νόμου. Ως εκ τούτου, βρίσκω ότι η Ενάγουσα Εταιρεία με βάση το άρθρο 2 ήταν Κτηματομεσίτης εν τοι εννοία του Νόμου αφού ήταν εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η οποία με βάση το καταστατικό της, Τεκμήριο 3 είχε αποκλειστικό σκοπό τη διεξαγωγή κτηματικών συναλλαγών και η Διευθύντρια της Γεωργία Ματθαίου ήταν εγγεγραμμένη στο Μητρώον Κτηματομεσίτων και κατείχε άδεια εξασκήσεως του επαγγέλματος των Κτηματομεσιτών. Με βάση τα πιο πάνω η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί και απορρίπτεται. Ήταν επίσης η θέση των Εναγομένων ότι δεν αποδείχθηκε σχέση αντιπροσωπείας μεταξύ της Ενάγουσας και των Εναγομένων 1, 2 και 3 και εν πάση περιπτώσει ότι οι Εναγόμενες 2 και 3 δεν μπορούσαν να αντιπροσωπευθούν από την Ενάγουσα με βάση την προσαχθείσα μαρτυρία. Όπως προκύπτει από τα γεγονότα που έχουν γίνει αποδεκτά και αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου η Ενάγουσα Εταιρεία μέσω της υπαλλήλου της κας Κουκουλλή μετά που έγινε προφορική συμφωνία με τον Εναγόμενο 1 για να του εξεύρει ενδιαφερόμενο αγοραστή για τη υπό ανέγερση κατοικία που είχε προς πώληση στην οδό Μελίνας Μερκούρη 20 στην Έγκωμη, ο Εναγόμενος 1 συμφώνησε και συναντήθηκε με την ενδιαφερόμενη αγοραστή που η Ενάγουσα μέσω της ΜΕ1 κας Κουκουλλή, έφερε επί τόπου και την σύστησε, προκύπτει ότι η Ενάγουσα κατέστη αντιπρόσωπος του Εναγόμενου 1 με σκοπό την εξεύρεση ενδιαφερόμενου αγοραστή για να αγοράσει την επίδικη κατοικία. Η Ενάγουσα θα μπορούσε να διεκδικήσει ολόκληρο το ποσό της προμήθειας μόνο από τον Εναγόμενο 1 ο οποίος παρουσιάσθηκε ως ο υπεύθυνος της πώλησης της επίδικης οικίας. Εν όψει όμως ότι εγείρεται η αγωγή και εναντίον των Εναγομένων 2 και 3 θα εξετάσω την θέση της Υπεράσπισης ως προς το αν αποδείχθηκε σχέση αντιπροσωπείας μεταξύ Εναγομένων 2 και 3 και Ενάγουσας. Ως προς τις Εναγόμενες 2 και 3 τόσο από την δικογραφημένη θέση των Εναγομένων όσο και από την προσαχθείσα μαρτυρία προέκυψε και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Εναγόμενος 1 ήταν αντιπρόσωπος των Εναγομένων 2 και 3 για σκοπούς πώλησης της επίδικης οικίας. Αυτό το γεγονός το δέχθηκε και ο ίδιος ο Εναγόμενος 1 κατά την αντεξέταση του αλλά και ο ίδιος ανέφερε στην κα Κουκουλλή ότι ήταν ο υπεύθυνος για την πώληση της επίδικης οικίας και αντιπρόσωπος των Εναγομένων 2 και
- Σημειώνω ότι με βάση την μαρτυρία της κας Γιαχμούρη καμιά ανάμειξη είχαν οι Εναγόμενες 2 και 3 στις διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας πώλησης της επίδικης οικίας. Κατέληξε τόσο ως προς το ποσό πληρωμής όσο και σε αλλαγές της υπό ανέγερση οικίας μόνο μετά από διαπραγματεύσεις με τον Εναγόμενο 1, χωρίς οποιαδήποτε συμμετοχή των Εναγομένων 2 και 3 και οι Εναγόμενες 2 και 3 απλώς υπέγραψαν τη συμφωνία πώλησης, μετά που συμφωνήθηκαν όλα τα υπόλοιπα. Από τα πιο πάνω και χωρίς άλλη μαρτυρία των Εναγομένων 2 και 3 που να διαφοροποιεί την εν λόγω πραγματική κατάσταση ως προς τις σχέσεις τους με τον Εναγόμενο 1 και ενώ είχαν την δυνατότητα να το πράξουν, δεν δικαιολογεί διαφορετικό εύρημα του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου η Ενάγουσα κατέστη αντιπρόσωπος του Εναγόμενου 1 και υποαντιπρόσωπος των Εναγομένων 2 και 3 μέσω του Εναγομένου
- Από την πιο πάνω προσαχθείσα μαρτυρία προέκυψε ότι η πράξη πώλησης της αγοράς από την κα Γιαμχούρη της επίδικης οικίας έλαβε χώρα χωρίς την παρουσία της Ενάγουσας. Όμως η Ενάγουσα Εταιρεία έφερε σε επαφή τον Εναγόμενο 1 με την κα Γιαμχούρη και το σύζυγο της για τη αγορά της επίδικης οικίας και ήταν τελικά για αυτή την κατοικία που έγινε η πράξη της πώλησης από μέρους των Εναγομένων και αγοράς από την κα Γιαμχούρη. Ως αναφέρθηκε πιο πάνω δεν είναι αναγκαίο ο Κτηματομεσίτης να ολοκληρώσει την πράξη αλλά πρέπει να αποδειχθεί ότι η πράξη ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της μεσολάβησης του. Υπό τις περιστάσεις βρίσκω ότι η μεσολάβηση της Ενάγουσας Εταιρείας μέσω της υπαλλήλου της κας Κουκουλή ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας για την διενέργεια της πράξης πώλησης της επίδικης οικίας. Η αμοιβή της Ενάγουσας συμφωνήθηκε στο ποσοστό 3% επί της τιμής πώλησης της επίδικης οικίας, δηλαδή του ποσού των ΛΚ140.
- Εν όψει των πιο πάνω η Ενάγουσα πέτυχε να αποδείξει την απαίτηση στο βαθμό που απαιτείται σε αυτού του είδους τις υποθέσεις. Συνεπώς εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1, 2 και 3 για 1/3 έκαστος επί του ποσού των Λ.Κ.4.200 το οποίο αποτελεί την προμήθεια που δικαιούται η Ενάγουσα, ήτοι €2.392,04 (ΛΚ1400) έκαστος πλέον νόμιμο τόκο, με έξοδα εναντίον των Εναγομένων 1,2 και 3 όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ) .............. Γ.Κυριακίδου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο