Intersys Computer Ltd ν. Λαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ, Αγωγή αρ. 7996/2005, 30 Απριλίου 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2009:A94 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ Αγωγή αρ. 7996/2005 Μεταξύ: Intersys Computer Ltd Ενάγουσα Και Λαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ Εναγομένων ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30 Απριλίου 2009 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγουσα: κα Γ. Στυλιανού για Σωτήρης Δράκος και Συνεργάτες. Για Εναγόμενη: κα Σιακαλλή για Τ. Παπαδόπουλος και Συνεργάτες. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Ενάγουσα αξιώνει ποσό USD 6.568,75 και ή το ισάξιο σε Κυπριακές Λίρες ως οφειλόμενο δυνάμει ασφαλιστικού συμβολαίου μεταφοράς εμπορευμάτων και ή ως αποζημιώσεις οφειλόμενες δυνάμει του εν λόγω συμβολαίου. Είναι παραδεκτό πως η Ενάγουσα ασχολείται με την πώληση ηλεκτρονικών υπολογιστών, ενώ η Εναγόμενη με ασφαλιστικές εργασίες κάθε είδους περιλαμβανομένων και ασφαλίσεων παντός κινδύνου δια απώλεια, βλάβη ή ζημιά εμπορευμάτων μεταφερομένων δια ξηράς θαλάσσης ή αέρος. Επίσης ότι δυνάμει του υπ' αρ. 1101-31-09171 ασφαλιστικού συμβολαίου η Εναγόμενη συμφώνησε να παράσχει στην Ενάγουσα κάλυψη για κάθε ενδεχόμενη ζημιά ή απώλεια θα υφίστατο όσον αφορά τη μεταφορά εμπορευμάτων αεροπορικώς από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Λευκωσία μέσω του αεροδρομίου Λάρνακας. Η Εναγόμενη όμως αρνείται τις περιγραφές των εμπορευμάτων, την αξία τους και ιδιαίτερα το ότι, μετά την κατ' ισχυρισμόν διαπίστωση απώλειας μέρους των εμπορευμάτων, η Ενάγουσα προέβη στις απαραίτητες ενέργειες προσκομίζοντας τα απαραίτητα έγγραφα κατά την υποβολή της απαίτησης της προς την Εναγόμενη. Υπέρ της Ενάγουσας κλήθηκε και κατέθεσε μόνον ο κ. Πέτρος Άππιος ο οποίος κατά πάντα ουσιώδη χρόνο και μέχρι τον Δεκέμβριο του 2006 εργοδοτείτο στην Ενάγουσα. Η τελευταία ανήκε στην Ι.T.S.Computers Ltd και είχε άλλους διευθυντές και μετόχους. Επέμεινε όμως πως ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για την καθημερινή λειτουργία της Ενάγουσας. Μεταξύ των καθηκόντων του ήταν και η συνεννόηση με τις ασφαλιστικές εταιρείες. Στη μαρτυρία του αναφέρθηκε στο ότι περί τις 26.11.03 μεταφέρθηκαν εμπορεύματα τους με πτήση των Τσέχικων Αερογραμμών από το Η.Β. στη Λευκωσία και ότι κατά την παραλαβή τους διαπίστωσαν ότι είχαν χαθεί 115 σκληροί δίσκοι συνολικής αξίας U.S.D.6.568,75. Παρουσίασε αντίγραφα της αεροφορτωτικής (airway bill) και του πιστοποιητικού τελωνείου για την απώλεια ως Τεκμήρια 1 και 2 αντίστοιχα. Επικοινώνησε με την Εναγόμενη τηλεφωνικώς, η οποία όμως με επιστολή της ημερ. 5.12.03 (Tεκμήριο 3) ζήτησε κάποια έγγραφα. Ήταν η θέση του πως συμμορφώθηκαν προμηθεύοντας την Εναγόμενη με τα ζητηθέντα έγγραφα. Εξήγησε ότι το πρωτότυπο του ασφαλιστηρίου ευρίσκετο στην κατοχή της Εναγόμενης. Παρουσίασε επίσης επιστολή του προς τους αντιπροσώπους του αερομεταφορέα ημερ. 10.12.03 ως Τεκμήριο 4, την απάντηση τους ως Τεκμήριο 5, και νεώτερη επιστολή της Εναγόμενης ως Τεκμήριο 6. Μετά την τελευταία, ο ίδιος αποτάθηκε στο εργοστάσιο Galileo International με επιστολή του ημερ. 26.3.04 (Τεκμήριο 7) εξασφαλίζοντας πρωτότυπο τιμολόγιο το οποίο ξαναπαρέδωσε στην Εναγόμενη (Τεκμήριο 8). Παρουσίασε επίσης Κατάσταση Συσκευασίας (Packing List) ως Τεκμήριο 9 και το ασφαλιστικό συμβόλαιο ως Τεκμήριο 10. Κατά την αντεξέταση του δέχθηκε ότι με το θέμα υποβολής της απαίτησης προς την Εναγόμενη ασχολούντο εκ μέρους της Ενάγουσας τρία πρόσωπα, αλλά επέμεινε πως την τελική ευθύνη είχεν ο ίδιος. Ήταν επίσης η θέση του πως επικοινωνούσε με διάφορα πρόσωπα στην Εναγόμενη και αυτό κατά την γνώμη του ήταν και το πρόβλημα. Ενθυμείτο τα ονόματα κάποιας Αγγέλικας και κάποιας Κωνσταντινίδου. Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το πρώτο τηλεφώνημα προς την Εναγόμενη να έγινε από τον ασφαλιστή της Ενάγουσας κ. Σταύρο Παναγιώτου. Η γενικότερη θέση του ήταν πως όλα τα απαραίτητα έγγραφα είχαν δοθεί κανονικά στην Εναγόμενη. Η Μ.Υ. είναι στην υπηρεσία της Εναγόμενης τα τελευταία 15 έτη και συγκεκριμένα εργάζεται στον Κλάδο Απαιτήσεων. Είναι το πρόσωπο που ανέλαβε το χειρισμό της απαίτησης της Ενάγουσας από την αρχή μέχρι την ακρόαση. Κατά την μαρτυρία της αναφέρθηκε στην υπογραφή του συμβολαίου (Τεκμήριο 10) στο επισυνημμένο "red clause" (Τεκμήριο 12) και στους πλήρεις όρους αυτού (Τεκμήριο 11). Ήταν η θέση της πως το συμβόλαιο παραδόθηκε στην Ενάγουσα περί τις 21.11.03, ενώ λίγες ημέρες αργότερα, στις 5.12.03 επικοινώνησε μαζί της ένας εκ των ασφαλιστών της τελευταίας ήτοι ο κ. Σταύρος Παναγιώτου, αναφέροντας της για την απαίτηση. Με βάση πληροφορίες που της έδωσε ο κ. Παναγιώτου η ίδια πήρε τηλέφωνο τον κ. Θωμά Θωμά στην Ενάγουσα και του εξήγησε την όλη διαδικασία που έπρεπε να ακολουθηθεί και την ίδια μέρα του απέστειλε το Τεκμήριο 3. Την ίδια μέρα παρέλαβε μέσω τηλεομοιοτύπου τον Πίνακα του Ασφαλιστηρίου από τον κ. Θωμά και σε νέα τηλεφωνική τους επικοινωνία του εξήγησε ότι αυτό δεν ήταν αρκετό, αφού απαιτείτο το πλήρες και πρωτότυπο ασφαλιστήριο έγγραφο. Η μάρτυρας ουδέποτε συνάντησε τον Μ.Ε. ή τον κ. Θωμά. Για τις ανάγκες της υπόθεσης μίλησε όμως στο τηλέφωνο με τον κ. Θωμά και κάποιον κ. Χριστόδουλο Χριστοδούλου. Στις 2.3.04 παρέλαβε στο γραφείο της φάκελο από την Ενάγουσα στον οποίον περιείχετο το πρωτότυπο του Τεκμηρίου 2 (πιστοποιητικό τελωνείου). Αμέσως ετοίμασε νέα επιστολή προς την Ενάγουσα υπενθυμίζοντας της ότι εκκρεμούσε η από πλευράς της αποστολή και άλλων πρωτοτύπων εγγράφων. Η επιστολή αυτή στάληκε την επόμενη μέρα (3.3.04) υπογραμμένη από την συνάδελφο της κα Ελένη Αναστασιάδου λόγω ξαφνικής απουσίας της ιδίας (Τεκμήριο 6). Την επόμενη μέρα μίλησε με τον κ. Θωμά τηλεφωνικώς στον οποίο επανέλαβε τα αιτήματα τους. Στις 6.4.04 την επισκέφθηκε στο γραφείο της ο κ. Χριστόδουλος Χριστοδούλου από την Ενάγουσα ο οποίος της έφερε αντίγραφα των τεκμηρίων 1, 2, 4, 5, 7, 8 και 9 καθώς και το πρωτότυπο έγγραφο ενός προτιμολογίου ημερ. 19.11.03 ("Pro-Forma Invoice"). Εκεί της ανέφερε ότι δεν βρίσκουν το πρωτότυπο ασφαλιστήριο έγγραφο και η ίδια του πρότεινε να δηλώσουν την απώλεια και να ζητήσουν να γίνει πιστό αντίγραφο για να χρησιμοποιηθεί. Επίσης του εξήγησε ότι για τα 4 κιβώτια από τα οποία έλειπαν από μέσα κάποια εμπορεύματα ως αναφέρεται στο Πιστοποιητικό Τελωνείου (Τεκμήριο 2), υπήρχε πρόβλημα επειδή το Τελωνείο δεν πιστοποιούσε την παραβίαση των κιβωτίων. Για τα υπόλοιπα 4 κιβώτια ζήτησε από τον κ. Χριστοδούλου να αποστείλουν επιστολή στους μεταφορείς (Louis Tourist Agency) ζητώντας να επιβεβαιώσουν ότι αυτά έχουν πράγματι και τελικώς χαθεί (definitely lost) και να δηλώσουν κατά πόσο αναλάμβαναν οι ίδιοι να αποζημιώσουν. Περί τις 13.5.04 ο κ. Χριστοδούλου της τηλεφώνησε λέγοντας της ότι οι μεταφορείς Louis Tourist Agency δεν μπορούσαν να του χορηγήσουν τέτοια βεβαίωση πριν περάσουν 6 μήνες. Για τελευταία φορά μίλησε με τον κ. Χριστοδούλου στις 23.7.04 όπου και του θύμισε ότι έπρεπε να προσκομίσει την εν λόγω επιστολή από τους μεταφορείς και τα πιστά αντίγραφα του ασφαλιστηρίου και της φορτωτικής (ή τα πρωτότυπα τους). Μέχρι σήμερα δεν προσκομίστηκαν τα εν λόγω έγγραφα. Τα έγγραφα που παρέλαβε στις 6.4.04 παρουσίασε ως τεκμήρια. Αξιολόγηση μαρτυρίας - Ευρήματα Όπως έχει ήδη αναφερθεί, είναι παραδεκτό πως η Εναγόμενη συμφώνησε να παράσχει στην Ενάγουσα ασφαλιστική κάλυψη, για την μεταφορά κάποιων εμπορευμάτων από το Ηνωμένο Βασίλειο (μέσω Πράγας) στην Κύπρο βάσει του ασφαλιστηρίου συμβολαίου υπ' αρ. 1101-31-09171 έναντι του κινδύνου απώλειας ή ζημιάς κατά τη μεταφορά. Αυτό παραδέχεται και η Μ.Υ (στην παρ. 2 του Τεκμηρίου Β) ονομάζοντας το ως Συμβόλαιο Ναυτασφάλισης (Marine Policy). Βεβαίως, προφανώς παρασυρόμενη από το αριθμητικό σφάλμα που υπήρχε στην έκθεση απαίτησης το αναφέρει με λήγοντα αριθμό "121", ενώ ο ορθός αριθμός είναι με λήγοντα "171", όπως εξηγήθηκε αργότερα. Όπως όμως ορθώς αναφέρει η Μ.Υ το συμβόλαιο εκδόθηκε στις 21.11.03, πράγμα που επιβεβαιώνεται και από το ίδιο το ασφαλιστήριο (Τεκμήρια 10 και 19). Αλλά και ο Μ.Ε. παρουσίασε το Συμβόλαιο ως Τεκμήριο 10, το οποίο συνοδεύεται από τους Πλήρεις Όρους και τους Ερυθρούς Όρους (Red Clause). Τα ίδια έγγραφα παρουσίασε και η Μ.Υ ως Τεκμήρια 19, 11 και 12 αντίστοιχα. Το σημαντικό όμως είναι πως με βάση τη μαρτυρία της Μ.Υ., (στην παρ. 3 του Τεκμηρίου Β), συνάγεται πως το Τεκμήριο 10 είναι αντίγραφο του επίδικου ασφαλιστηρίου, αν και αλλού αποκαλεί την πρώτη σελίδα του ως "Πίνακα". Σημασία έχει πως αυτό το έγγραφο (Τεκμήριο 10 ή 19) είναι υπογραμμένο από την Εναγόμενη, ενώ είναι παραδεκτό μεταξύ των διαδίκων πως ίσχυαν επίσης οι Πλήρεις Όροι και οι Ερυθροί Όροι όπως έχουν παρουσιαστεί (επισυνημμένα στο Τεκμήριο 10 ή τα Τεκμήρια 11 και 12) τόσο από τον Μ.Ε. όσον και από την Μ.Υ. Από το περιεχόμενο του ασφαλιστηρίου συνάγεται πως ασφαλίστηκαν εξαρτήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών με βάση το προτιμολόγιο υπ' αρ. 181103AR ημερ. 18.11.03 ("computer accessories as per proforma invoice no. 181103AR dated 18.11.03") τα οποία θα προμήθευε η εταιρεία Galileo International. Το ασφαλισμένο ποσό ήταν Λ.Κ.5.185. Το ασφαλιστήριο παραπέμπει στους Ερυθρούς Όρους και στις επισυνημμένες Οπισθογραφήσεις. Η κάλυψη ήταν για ζημιά λόγω απώλειας ή άλλα έξοδα, ως προνοείτο. Όπως συνάγεται επίσης από το ίδιο το συμβόλαιο τα εμπορεύματα ασφαλίστηκαν για μεταφορά αεροπορικώς από το Ηνωμένο Βασίλειο στη Λευκωσία μέσω του αεροδρομίου Λάρνακος. Από το πιστοποιητικό Τελωνείου (Τεκμήριο 26) προκύπτει επίσης πως αυτά έπρεπε να φθάσουν στη Λάρνακα στις 5.12.03 με την πτήση ΟΚ406 από Πράγα βάσει της αεροφορτωτικής υπ' αρ. 064-65296615. Είναι αναντίλεκτο πως η Ενάγουσα ενημέρωσε τηλεφωνικώς την Εναγόμενη στις 5.12.03 για τον ισχυρισμό απώλειας εμπορευμάτων καθώς και ότι η τελευταία απάντησε με τηλεφωτομήνυμα ίδιας ημερομηνίας (Τεκμήριο 3) απαιτώντας τα ακόλουθα πρωτότυπα έγγραφα: 1. Ναυτασφαλιστήριο (Policy). 2. Φορτωτική (Bill of Lading). 3. Τιμολόγιο. 4. Κατάσταση Συσκευασίας (Packing List). 5. Πιστοποιητικό Τελωνείου (Custom Certificate). 6. Επιστολή της Ενάγουσας προς την Αεροπορική Εταιρεία με την οποία την καθιστούσε υπεύθυνη για τη ζημιά. 7. Απάντηση Αεροπορικής Εταιρείας (Carriers Reply). 8. Εκτίμηση ζημιών από τους πραγματογνώμονες Lloyd´s Agents. Έτσι, η Ενάγουσα με επιστολή της ημερ. 10.12.03 προς την Louis Tourist Agency (Τεκμήριο 4) ενημέρωσε ότι είχαν παραληφθεί μόνον 4 κιβώτια (εκ των οποίων μάλιστα τα 2 περιείχαν λιγότερα αντικείμενα από όσα θα έπρεπε) καθώς και ότι καθιστούσαν την αεροπορική εταιρεία υπεύθυνη για την απώλεια. Η Louis Tourist Agency απάντησε με την επιστολή της ημερ. 13.12.03 (Τεκμήριο 5) ως εξής: "Reference airwaybill 064-65296615 This is to confirm receipt of your letter claiming that airwaybill 064-65296615 received 04 cartons instead of 08 cartons. Please proceed with your claim, giving us all details in order to enable us forward all necessary documents to our Principals Czech Airlines. We need copies of invoices for above shipment and the F93 form from Customs". Όσον αφορά το απαιτούμενο έντυπο F93, το Τμήμα Τελωνείων εξέδωσε το σχετικό του πιστοποιητικό στις 13.2.04 (Τεκμήρια 2 και 26) στο οποίο αναφέρει μεταξύ άλλων:
- i)Ότι από τα 8 κιβώτια που έπρεπε να φθάσουν στη Λάρνακα με τη πτήση ΟΚ406 από Πράγα βάσει της αεροφορτωτικής αρ. 064-65296615 έφθασαν μόνο 4 κιβώτια στην Τελωνειακή Αποθήκη του Αεροδρομίου Λάρνακας.
- ii)Ότι αυτά προωθήθηκαν στο Τμήμα Τελωνείων στην Λευκωσία για εκτελώνιση. iii) Ότι μετά από τελωνειακή εξέταση του περιεχομένου τους διαπιστώθηκε ότι τα 4 κιβώτια περιείχαν: 1 κιβώτιο: 20 MAXTOR 80G 1 κιβώτιο: 11 MAXTOR 40G 1 κιβώτιο: 9 MAXTOR 40G 1 κιβώτιο: 5 MAXTOR 40G
- iv)Ότι συνολικά παραλήφθηκαν 45 σκληροί δίσκοι αντί 160 που αναφέρετο στο τιμολόγιο αρ. 5001595. Παρακολούθησα με προσοχή και τους δύο μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την αξιοπιστία και τη μαρτυρία τους έχοντας υπόψιν την συνολική τους εικόνα, την συμπεριφορά τους στο εδώλιο, τον τρόπο και ευθύτητα με την οποία απαντούσαν στις ερωτήσεις και τον συσχετισμό της προφορικής τους μαρτυρίας με την υπόλοιπη (έγγραφη) μαρτυρία. Όσον αφορά τον Μ.Ε. αυτός γενικά μου έδωσε την εντύπωση πως δεν είχε καθόλου προσωπική γνώση και επαφή με τα γεγονότα που ακολούθησαν μετά τις 5.12.03. Παρά την εμφανή του προσπάθεια (ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της μαρτυρίας του) να πείσει για το αντίθετο, ήταν εντούτοις φανερό πως ο ίδιος δεν είχε ενεργή προσωπική ανάμιξη στον χειρισμό της απαίτησης προς την Εναγόμενη ή έστω κάποια επαφή με τους υπαλλήλους της. Ειδικότερα ο Μ.Ε. σε καμιά περίπτωση δεν ήταν σε θέση να αναφέρει έστω και μια συγκεκριμένη ημερομηνία ή κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο προς το οποίο παρέδωσε ένα έγγραφο. Αρκέστηκε επανειλημμένως στην εύκολη, γενικόλογη και αόριστη θέση ότι του ήταν αδύνατο να θυμάται κάτι συγκεκριμένο επειδή "ήταν διαφορετικά έγγραφα, σε διάφορα πρόσωπα σε διαφορετικές ημερομηνίες". Είναι ενδεικτικό πως και στην γραπτή του δήλωση αρκέστηκε σε δύο επίσης απλές γενικόλογες αναφορές ότι παρέδωσε το τιμολόγιο και τα υπόλοιπα έγγραφα (παρ. 7 και 11 της γρ. δήλ.), ενώ κατά την αντεξέταση του υποχρεώθηκε να παραδεχθεί πως με το θέμα της απαίτησης προς την Εναγόμενη ασχολούντο εκ μέρους της Ενάγουσας ο κ. Θωμάς Θωμά, ο κ. Χριστόδουλος Χριστοδούλου και ο κλητήρας τους. Δεν απέκλεισε δε ότι και την πρώτη επικοινωνία με την Εναγόμενη την είχε εκ μέρους τους ο ασφαλιστής τους κ. Σταύρος Παναγιώτου. Στην πορεία της αντεξέτασης του δέχθηκε πως όταν χρησιμοποιεί πληθυντικό για τις διάφορες ενέργειες τους εννοεί πως ενημερώνετο από τους άλλους υπαλλήλους τους για την επικοινωνία και συζήτηση με την Εναγόμενη. Πλήν όμως δεν ήταν σε θέση να αναφέρει καμιά τέτοια ειδική ενημέρωση στην οποίαν θα μπορούσε να στηριχθεί η επιμονή και βεβαιότητα του για όσα κατέθεσε. Άλλωστε η θέση του ότι τα έπραξε όλα ο ίδιος αντιφάσκει με την άλλη παραδοχή του ότι στο θέμα είχαν αναμιχθεί άλλα τέσσερα πρόσωπα. Επέμεινε μεν πως ο ίδιος έπαιρνε την κάθε τελική απόφαση, αλλά δεν μπορούσε να θυμηθεί τίποτε συγκεκριμένο, τονίζοντας πως δεν το θεωρούσε και σημαντικό. Ουσιαστικά η βασική του θέση αποκρυσταλλώνεται στην εξής απάντηση του από την αντεξέταση του: "Α. Όπως είπα και προηγουμένως παρέδωσα διάφορα έγγραφα σε διαφορετικές ημερομηνίες, ήταν αδύνατο να θυμούμαι πότε παρέδωσα και ποια έγγραφα διότι πρώτον δεν το θεωρώ και σημαντικό". Η μόνη φορά που αναφέρθηκε σε παράδοση συγκεκριμένου εγγράφου ο Μ.Ε. ήταν για το τιμολόγιο για το οποίο είπε πως το παρέδωσε δύο φορές ήτοι μια περί τις 5.12.03 και μια δεύτερη όταν το παρέλαβε από την προμηθεύτρια εταιρεία μετά τις 26.3.04. Σε καμιά περίπτωση και πάλι δεν μπορούσε να αναφέρει σε ποιον και πως τα παρέδωσε. Γενικά είναι η κατάληξη μου πως για τα γεγονότα μετά τις 5.12.03 δεν μπορεί να εξαχθεί κανένα ασφαλές συμπέρασμα με βάση τη δική του μαρτυρία. Παρά ταύτα πρέπει να σημειώσω πως εν σχέσει με την έκδοση και αποστολή του ασφαλιστηρίου μέσω τηλεομοιοτύπου στην Ενάγουσα, η μαρτυρία του ενισχύεται από τις καταγραφές και ημερομηνίες που εμφαίνονται στα Τεκμήρια 10 και 19. Από τις ημερομηνίες αυτές συνάγεται ότι το ασφαλιστήριο στάληκε από την Εναγόμενη προς την Ενάγουσα στις 21.11.03, δηλαδή κατά την ημερομηνία έκδοσης του και από την Ενάγουσα προς την Εναγόμενη στις 5.12.03. Ειδικά η αποστολή του από την Ενάγουσα στις 5.12.03 επιβεβαιώνεται και από την Μ.Υ, της οποίας ανάλυση της μαρτυρίας για το θέμα ακολουθεί κατωτέρω. Συνεπώς από τη μαρτυρία του Μ.Ε. δέχομαι μόνον πως μέχρι τις 5.12.03 δεν είχαν ακόμα παραλάβει το πρωτότυπο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Ως προς τα υπόλοιπα θέματα έχω πειστεί πως ο ίδιος δεν είχε προσωπική γνώση για την υποβολή της απαίτησης και των σχετικών εγγράφων στην Εναγόμενη και κανένα ασφαλές συμπέρασμα δεν μπορεί να εξαχθεί με βάση τη δική του μαρτυρία. Σε αντίθεση με τον Μ.Ε., η Μ.Υ είναι πρόσωπο που - με εξαίρεση το θέμα της αποστολής του συμβολαίου στην Ενάγουσα - είχε άμεση προσωπική εμπλοκή αλλά και το χειρισμό της υπόθεσης εκ μέρους της Εναγόμενης. Η ίδια είχε τη δυνατότητα να αναφερθεί κατά τη μαρτυρία της σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, σε συγκεκριμένα έγγραφα, αλληλογραφία, σφραγίδες της εταιρείας και ονόματα προσώπων με τα οποία είχε επαφές ή επικοινωνία. Απαντούσε σε όλες τις ερωτήσεις με σαφήνεια και πειστικότητα, χωρίς υπεκφυγές. Με βάση λοιπόν την συνολική καλή εικόνα που έχω σχηματίσει για την ίδια καταλήγω πως τα γεγονότα μετά τις 5.12.03 εξελίχθηκαν όπως τα περιέγραψε η Μ.Υ. Ειδικά όμως για την αποστολή του πρωτότυπου συμβολαίου στην Ενάγουσα, όπως έχει αναφερθεί, δεν δέχομαι τη θέση της. Εν πρώτοις η ίδια απασχολείται από 15ετίας στον Κλάδο Απαιτήσεων και ως θέμα λογικής δεν αναμένεται ότι είχε οποιαδήποτε ανάμιξη στη συνομολόγηση της ασφάλισης και στην αποστολή του εγγράφου. Η μαρτυρία της ήταν γενική και αόριστη σε αυτό το θέμα. Ανέφερε μεν με λεπτομέρεια την γενικότερη πρακτική της Εναγόμενης αλλά δεν έπεισε ότι γνώριζε κάτι συγκεκριμένο για την εκδικαζόμενη περίπτωση (παρ. 3, 4 της αρχικής γραπτής δήλωσης της). Η αναφορά της ότι "η Εναγόμενη ουδέποτε κράτησε το επίδικο ασφαλιστήριο στην κατοχή της, ενώ παρέδωσε αυτό στην Ενάγουσα περί τις 21.11.03" δεν προσθέτει ο,τιδήποτε στην γενικότερη μαρτυρία της για το θέμα, αφού στην προφορική της μαρτυρία υιοθέτησε τη θέση πως τα συμβόλαια στέλλοντο είτε ταχυδρομικώς, είτε παραδίδοντο ιδιοχείρως μέσω του Καταστήματος της Λαϊκής Τράπεζας με το οποίο συνεργάζετο ο πελάτης. Δεν ήταν όμως καθόλου βέβαιη ως προς την πρακτική που ακολουθείτο ειδικά στην περίπτωση της Ενάγουσας. Συγκεκριμένα είπε πως "εξ όσων γνωρίζει" έχει ζητηθεί να στέλλονται "τα πλείστα" στο κατάστημα της Λαϊκής Τράπεζας, αλλά δεν γνώριζε και δεν εξήγησε τι τελικά έγινε σε σχέση με το επίδικο συμβόλαιο. Ήταν δε φανερό πως δεν είχε γνώση για το θέμα αυτό. Οι αναφερθείσες καταγραφές αποστολής με τηλεομοιότυπο του Τεκμηρίου 19 (ή 10) βασικά επιβεβαιώνουν την εκφρασθείσα θέση του Μ.Ε. πως όταν εκδόθηκε το ασφαλιστήριο στάληκε στην Ενάγουσα με τηλεομοιότυπο (για να μπορέσουν να προχωρήσουν) και για αυτό δεν είχαν το πρωτότυπο έγγραφο μέχρι τις 5.12.03. Ως θέμα κοινής λογικής δεν υπάρχει κανένας λόγος για την Ενάγουσα εάν είχε το πρωτότυπο να μην έστελλε εκείνο στις 5.12.03 και από την άλλη δεν υπάρχει καμιά αξιόπιστη ή συγκεκριμένη μαρτυρία ότι η Εναγόμενη είχε όντως παραδώσει το πρωτότυπο με την έκδοση του συμβολαίου. Όσον αφορά τα γεγονότα μετά τις 5.12.03 η ίδια η Μ.Υ. είχε την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία με τον ασφαλιστή κ. Σταύρο Παναγιώτου και ακολούθως με τον κ. Θωμά Θωμά. Προς τον τελευταίο απέστειλε και το τηλεομοιότυπο ημερ. 5.12.03 με το οποίο ζήτησε τα 8 έγγραφα που έχουν αναφερθεί πιο πριν. Της αποστάληκε την ίδια μέρα το αντίγραφο του ασφαλιστηρίου (Τεκμήριο 19) το οποίο φέρει και σφραγίδα παραλαβής ίδιας ημερομηνίας από την Εναγόμενη. Περί τις 2.3.04 παρέλαβε φάκελο από την Ενάγουσα ο οποίος περιείχε το πρωτότυπο του Πιστοποιητικού Τελωνείου, δηλαδή το Τεκμήριο 26. Την επόμενη μέρα η Εναγόμενη απέστειλε νέο τηλεφωτομήνυμα προς την Ενάγουσα, το οποίο ο Μ.Ε. είχε στην κατοχή του και παρουσίασε ως Τεκμήριο 6. Να σημειωθεί πως τηλεφωνικές επικοινωνίες για το θέμα, είχε καθ' όλο το διάστημα μετά τις 5.12.03, η Μ.Υ. με τον κ. Θωμά και τον κ. Χριστοδούλου. Ενδεικτικό είναι πως και το Τεκμήριο 6 στάληκε σε προσοχή του κ. Θωμά. Με το Τεκμήριο αυτό ζητήθηκαν τα πρωτότυπα του ασφαλιστηρίου, της φορτωτικής του τιμολογίου, της κατάστασης συσκευασίας και της απάντησης των μεταφορέων. Η έκθεση των Lloyd´s είχε ήδη ζητηθεί με την αρχική επιστολή και η παράλειψη σημείωσης της στο Τεκμήριο 6 ήταν εκ παραδρομής και εν πάση περιπτώσει δεν μπορεί να εκληφθεί ότι υπήρξε συμμόρφωση με αυτή την απαίτηση, αφού ούτως ή άλλως δεν υπάρχει καν τέτοιος ισχυρισμός από πλευράς της Ενάγουσας. Όπως αναφέρει η Μ.Υ. στις 6.4.04 την επισκέφθηκε στο γραφείο της ο κ. Χριστόδουλος Χριστοδούλου εκ μέρους της Ενάγουσας, (ο οποίος της παρουσιάστηκε ως απεσταλμένος του κ. Θωμά) και της παρέδωσε αντίγραφα των Τεκμηρίων 1, 2, 4, 5, 7, 8, 9 καθώς και το πρωτότυπο ενός προτιμολογίου ημερ. 19.11.03 το οποίο η ίδια προσκόμισε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο 23. Παρατηρείται πως στα έγγραφα που η Μ.Υ. παρουσίασε με σφραγίδα ημερ. 6.4.04 περιλαμβάνονται: 1. Το Τεκμήριο 14 που είναι έγγραφο της Κυπριακής Δημοκρατίας το οποίο προφανώς σχετίζεται με το Τμήμα Τελωνείων. Το έγγραφο αναφέρεται στην πτήση ΟΚ406 ημερ. 5.12.03, στο τιμολόγιο αρ. 5001595 ημερ. 26.11.03, στην αεροφορτωτική και στην άφιξη 4 κιβωτίων με σκληρούς δίσκους. 2. Τα Τεκμήρια 15 και 16 που είναι ταυτόσημα αντίγραφα της απάντησης από την εταιρεία Louis Tourist Agency, η οποία είχε κατατεθεί και ως Τεκμήριο 5. 3. Το Τεκμήριο 17 που είναι η επιστολή της Ενάγουσας προς τον προμηθευτή, η οποία είχε κατατεθεί και ως Τεκμήριο 7. 4. Το Τεκμήριο 18 που είναι χειρόγραφη Κατάσταση Συσκευασίας και που είχε κατατεθεί και ως Τεκμήριο 9. 5. Το Τεκμήριο 19 που είναι το ασφαλιστήριο το οποίο κατατέθηκε και ως Τεκμήριο 10. 6. Τα Τεκμήρια 20 και 21 που είναι ταυτόσημες Διαταγές Παράδοσης. 7. Το Τεκμήριο 22 που είναι αντίγραφο της αεροφορτωτικής και είχε κατατεθεί και ως Τεκμήριο 1. 8. Το Τεκμήριο 23 που είναι το πρωτότυπο Προτιμολόγιο υπ' αρ. 191101 ημερ. 19.11.03. Μετά την πιο πάνω επίσκεψη η Μ.Υ είχε ξανά τηλεφωνική επικοινωνία με τον κ. Χριστοδούλου στις 13.5.04 κατά την οποίαν της εξηγήθηκε πως οι Louis Tourist Agency δεν τους είχαν ακόμα προσκομίσει βεβαίωση ότι τα εμπορεύματα ήταν πράγματι χαμένα και ότι δεν θα μπορούσαν να το πράξουν πριν την πάροδο 6 μηνών από την δοθείσα ειδοποίηση προς τον μεταφορέα. Η Μ.Υ. του εξήγησε πως η 6μηνη προθεσμία θα έληγε σε λίγες ημέρες, οπότε θα ανέμενε να της την παραδώσουν. Για τελευταία φορά μίλησε με τον κ. Θωμά στο τηλέφωνο στις 23.7.04, οπότε και του θύμισε ότι έπρεπε να προσκομίσουν τόσο την εν λόγω επιστολή όσο και τα πρωτότυπα του ασφαλιστηρίου και της φορτωτικής. Μέχρι σήμερα όμως δεν προσκομίστηκαν άλλα έγγραφα από την Ενάγουσα. Νομική Πτυχή Αποτελεί γενικά βασική αρχή του δικαίου των ασφαλιστικών συμβάσεων πως ο ασφαλισμένος δικαιούται σε πληρωμή με την επέλευση του κινδύνου έναντι του οποίου έχει ασφαλιστεί. Τα ασφαλιστικά συμβόλαια είναι δυνατόν να περιέχουν πρόνοιες για την ακολουθούμενη διαδικασία, κατά την υποβολή της απαίτησης. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, Specific Contracts, 27η έκδ., παρ. 39-056, σελ. 920: "It is, however, the general practice for insurance contracts to contain terms stipulating the steps which the assured must take after the occurrence of the event insured against, and it is a matter of construction in each case as to whether such terms are conditions precedent to the liability of the insurer, or only collateral terms not enabling the insurer to escape liability but merely entitling him to recover or set off any damages suffered by the breach. In the absence of clear words, the courts are reluctant to construe provisions as conditions precedent". Όπως αναφέρεται παρακάτω στο ίδιο σύγγραμμα (παρ. 39-058) σε περιπτώσεις που δεν εγείρεται θέμα απάτης, μικροανακρίβειες στη στοιχειοθέτηση της φύσης και έκτασης της ζημιάς δεν θα εμποδίσουν συνήθως τον ασφαλισμένο να διεκδικήσει με βάση το συμβόλαιο, αλλά εάν υπάρχει ρητή πρόνοια που να απαιτεί τέτοιες λεπτομέρειες είναι δυνατό να κωλύεται ο ασφαλισμένος στην περίπτωση που δεν δοθούν. Είναι δε δυνατόν επίσης με βάση το συμβόλαιο να απαιτείται από τον ασφαλισμένο να βοηθήσει τον ασφαλιστή στη συγκεκριμενοποίηση της ζημιάς. Όπως δε αναφέρεται στην παρ. 39-061: "The burden of proof The burden is upon the assured to prove on the balance of probabilities that his loss or the event was proximately caused by perils insured against." Στην επίδικη περίπτωση με βάση τον όρο 1 του Συμβολαίου καλύπτοντο όλοι οι κίνδυνοι απώλειας ή ζημιάς εκτός από εξαιρέσεις που αναφέρονται στους όρους 4, 5, 6 και 7. Να σημειωθεί πως μεταξύ των εξαιρέσεων είναι και η περίπτωση μη ικανοποιητικής ή μη κατάλληλης συσκευασίας των αντικειμένων. Μια από τις υποχρεώσεις που είχε η ασφαλισμένη - Ενάγουσα ήταν (με βάση τον όρο 16.2) να διασφαλίσει ότι όλα τα δικαιώματα έναντι των μεταφορέων έχουν ικανοποιητικά διαφυλαχθεί και ασκηθεί. Επίσης με ειδική σημείωση στο κάτω μέρος του συμβολαίου προβλέπεται ότι είναι αναγκαίο για τον ασφαλισμένο, όταν λάβει γνώση του επελθόντος κινδύνου να δώσει την "δέουσα ειδοποίηση" ("prompt notice") στους ασφαλιστές και ότι το δικαίωμα αποζημίωσης εξαρτάται από την τήρηση αυτής της υποχρέωσης. Οι σημαντικότερες όμως υποχρεώσεις για τη διαδικασία υποβολής της απαίτησης προβλέπονται στους λεγόμενους Ερυθρούς Όρους εκ των οποίων είναι και οι εξής: "1. To claim immediately on the Carriers, Port Authorities or other Bailees for any missing packages. ............................ SURVEY AND CLAIM SETTLEMENT In the event of loss or damage which may involve a claim under this insurance, immediate notice of such loss or damage should be given to and a Survey Report obtained from the nearest Lloyd´s Agent(s). ............................ DOCUMENTATION OF CLAIMS To enable claims to be dealt with promptly, the Assured or their Agents are advised to submit all available supporting documents without delay, including when applicable: 1. Original policy or certificate of insurance. 2. Original or copy shipping invoices, together with shipping specification and/or weight notes. 3. Original Bill of Lading and/or other contract of carriage. 4. Survey report or other documentary evidence to show the extent of the loss or damage. 5. Landing account and weight notes at final destination. 6. Correspondence exchanged with the Carriers and other Parties regarding their liability for the loss or damage". Είναι προφανές πως οι πιο πάνω όροι σε συνδυασμό με την σχετική σημείωση στο ίδιο το συμβόλαιο αποτελούσαν ουσιώδεις και απαραίτητους όρους του ασφαλιστικού συμβολαίου και ορθώς η ευπαίδευτη συνήγορος της Εναγόμενης επικαλείται το ακόλουθο σχετικό απόσπασμα από το Halsbury´s Laws of England, 4η έκδ., (1996 Reissue), Toμ. 25, παρ. 175 ε.π., σελ. 110: "The insured is . required by a stipulation in the policy to make a formal claim upon the insurers, containing full particulars of the loss, and to deliver proofs supporting it. .The giving of proper particulars and proofs is usually made a condition precedent to any right of recovery for the loss. . (The particulars) must be furnished with such details as are reasonably practicable. .Whether the details given are sufficient or not is a question of degree." Γενικά οι ασφαλιστές οφείλουν βεβαίως να μην ενεργούν ετσιθελικά έχοντας υπερβολικές ή ιδιότυπες απαιτήσεις. Εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή το μέτρο του μέσου λογικού ανθρώπου. Από την άλλη έχει λεχθεί πως όπου απαιτείται από τον ασφαλισμένο να παράσχει πλήρεις λεπτομέρειες για την απόδειξη της απώλειας του αυτό σημαίνει στην καλύτερη περίπτωση να δώσει τα καλύτερα στοιχεία που δύναται λογικά να δώσει αλλά και τα οποία θα είναι αρκετά για να υποβοηθήσουν τους ασφαλιστές να διευκρινίσουν την φύση, την έκταση και το χαρακτήρα της απώλειας (βλ. υπ. Mason V. Harvey
(1853)8 Ex. 819). Σ' αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η υποχρέωση του ασφαλισμένου να προσκομίσει τέτοια αποδεικτικά στοιχεία και πληροφορίες που λογικά απαιτούνται από τους ασφαλιστές. Τέτοια ήταν και η υποχρέωση της Ενάγουσας. Σημειώνω πως αν δεν υπήρχαν άλλα κενά και παραλείψεις εκ μέρους της Ενάγουσας τα οποία αποδυναμώνουν την απαίτηση της, θα θεωρούσα ότι συμμορφώθηκε όσον αφορά την παράδοση του συμβολαίου, αφού απέστειλε το καλύτερο δυνατό έγγραφο που είχε στην κατοχή της υπό τις περιστάσεις. Κρίνεται όμως πως η Ενάγουσα απέτυχε τόσο να ακολουθήσει την προβλεπόμενη διαδικασία, όσο και να στοιχειοθετήσει την απαίτηση της κατά της Εναγόμενης για τους εξής λόγους:
- Απέτυχε να καταδείξει ποια ήταν τα εμπορεύματα που ασφαλίστηκαν δεδομένου ότι το αναφερόμενο στο συμβόλαιο προτιμολόγιο αρ. 181103AR ημερ. 18.11.03 δεν έχει προσκομιστεί ούτε στην Εναγόμενη αλλά ούτε και στο Δικαστήριο. Σημειώνεται πως το παραδοθέν Τεκμήριο 23 φέρει άλλον αριθμό και ημερομηνία, χωρίς να δοθεί εξήγηση.
- Παρέλειψε να παραδώσει προς την Εναγόμενη πρωτότυπο (αλλά ούτε και αντίγραφο) του τιμολογίου, (δηλαδή πρωτότυπο του Τεκμηρίου 8).
- Παρέλειψε να παραδώσει προς την Εναγόμενη πρωτότυπο της φορτωτικής, δηλαδή πρωτότυπο των Τεκμηρίων 1 και 22, η οποία εκτός των άλλων στοιχείων θα περιείχε και τους όρους ευθύνης του μεταφορέα. Κατά συνέπειαν ελλείπει μαρτυρία για τα αντικείμενα που έχουν πραγματικά φορτωθεί.
- Κυρίως όμως παρέλειψε να συμμορφωθεί με την ρητή υποχρέωση της να παράσχει άμεση ειδοποίηση στον πλησιέστερο Αντιπρόσωπο των Lloyd´s και να ζητήσει την ετοιμασία σχετικής Έκθεσης Εκτίμησης. Όπως προκύπτει από το σχετικό δείγμα τέτοιας έκθεσης από άλλη περίπτωση που έχει παρουσιαστεί ως Τεκμήριιο 28, η σύνταξη της εξυπακούει και προϋποθέτει και την εξέταση σχεδόν όλων των άλλων απαιτούμενων εγγράφων (φορτωτικής, τιμολογίου, κατάστασης συσκευασίας κ.λ.π) πράγμα που θα διευκόλυνε τα μέγιστα την προώθηση της απαίτησης.
- Όσον αφορά την αλληλογραφία με τους μεταφορείς παρατηρείται πως δεν υπάρχουν στοιχεία ότι μετά την πρώτη επιστολή της η Ενάγουσα τους εφοδίασε με τα απαιτούμενα έγγραφα ήτοι, το τιμολόγιο και το Πιστοποιητικό Τελωνείου. Αυτό έχει ως συνέπεια την μη διαφύλαξη όλων των δικαιωμάτων έναντι τους, καθώς και συνεπαγόμενους κινδύνους όσον αφορά την ενδεχόμενη άσκηση τους αργότερα από την ασφαλιστική, κατά παράβαση του πρώτου όρου των Ερυθρών Όρων.
- Η κατάσταση συσκευασίας είναι ένα απλό χειρόγραφο κείμενο το οποίο σε περίπτωση παρουσίασης των πρωτοτύπων εγγράφων του τιμολογίου και της φορτωτικής ενδεχομένως θα ήταν ικανοποιητική, αλλά στην απουσία τέτοιων εγγράφων, θεωρώ πως δικαιολογημένα η Ενάγουσα διατηρεί τις αμφιβολίες της για το ποια αντικείμενα συσκευάστηκαν και φορτώθηκαν. Γενικά πρέπει να λεχθεί πως η Ενάγουσα απέτυχε να καταδείξει στον απαιτούμενο βαθμό ποια εμπορεύματα ασφάλισε και ιδίως ποια εμπορεύματα φορτώθηκαν στο αεροπλάνο της πτήσης ΟΚ406 ή έστω ότι φορτώθηκαν αυτά που είχαν ασφαλιστεί, καθώς και ότι μέρος αυτών έχουν απωλεστεί. Κυρίως απέτυχε να καταδείξει ότι τήρησε τα συμφωνηθέντα με την Ενάγουσα όσον αφορά την υποβολή της απαίτησης της με τα απαραίτητα στοιχεία και πληροφορίες. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος της Ενάγουσας ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή με νόμιμο τόκο και Φ.Π.Α. (Υπ.) ............. Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Ε.Χ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο