Νεόφυτου Γεωργίου ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου κ.α., Αγωγή Αρ. 1468/06, 26.6.09

(1985)1 C.L.R. 548) νοουμένου ότι ικανοποιούνται ορισμένες προϋποθέσεις, σύνοψη των οποίων δίδει η υπόθεση Χ¨Οικονόμου ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1992)1 Α.Α.Δ. 949 από την οποία και το απόσπασμα που ακολουθεί:- «Οι αρχές που διέπουν την προκαταρκτική εκδίκαση νομικών σημείων που εγείρονται στις έγγραφες προτάσεις, έχουν νομολογηθεί. (Βλ., μεταξύ άλλων, Costas Mavromoustaki v. Iacovos N. Yeroudes as Executor of the Will of the deceased Spyros Michaelides

(1065)1 CLR 176, Maroulla Athanassi Michaelides (Wife of Aristotelis Gregoriades) v. Pinelopi HjiMichael Diakou

(1986)1 CLR 392, Michael v. United Sea Transport

(1981)1 C.L.R. 322). Οι αρχές αυτές που καθορίζουν τα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: Η σχετική αίτηση πρέπει να καθορίζει το συγκεκριμένο νομικό σημείο που εγείρεται και να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα αργότερα. Κανονικά η προκαταρκτική εκδίκαση θα πρέπει να ζητείται στην Αίτηση για Οδηγίες (Summons for Directions). Η έκδοση τέτοιας διαταγής γίνεται κατά κανόνα όταν το Δικαστήριο κρίνει ότι το κρινόμενο νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή, αποφασίζεται η όλη υπόθεση, ή ένα ουσιώδες θέμα της αγωγής. Μια τέτοια διαταγή θα πρέπει να εκδίδεται με φειδώ και σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και όχι στις περιπτώσεις εκείνες που τα εγειρόμενα θέματα, λόγω της ασάφειας των γεγονότων ή του νόμου, θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. Ακόμα, η διαταγή αυτή δεν εκδίδεται όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα.» Είναι επίσης νομολογημένο ότι «. θέματα που άπτονται της αρμοδιότητας του δικαστηρίου πρέπει να επιλύονται το ενωρίτερο δυνατό (επειδή) είναι αντινομικό το δικαστήριο να αναλαμβάνει και να ασκεί δικαιοδοσία εκτός του πεδίου της αρμοδιότητας του». (Λανίτη Λτδ κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα

(1991)1 Α.Α.Δ. 225). Όπως δε είναι γνωστό «. τα γεγονότα που στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου είναι, όπως υποδεικνύεται στη Sevegep Ltd v. United Sea Transport Ltd and others

(1989)1 ΑΑΔ 729, εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση και αποκλειστική πηγή αναζήτησης τους είναι η έκθεση απαίτησης». Στην υπό κρίση περίπτωση προβάλλεται από τον αιτητή ότι τα γεγονότα που επικαλείται ο ενάγοντας (στο εξής ο καθ΄ ου η αίτηση) στην έκθεση απαίτησης του είναι τέτοια που εγείρουν θέμα δικαιοδοσίας του δικαστηρίου για εκδίκαση της υπόθεσης, καθώς επίσης και ζήτημα κωλύματος του να επικαλείται αμέλεια του αιτητή. Πρόκειται για τις δύο προδικαστικές ενστάσεις της παρ. 1(β) και (γ) της έκθεσης υπεράσπισης του αιτητή οι οποίες, όπως διατείνεται, αφορούν καθαρά νομικά σημεία που πρέπει να εκδικασθούν προκαταρκτικά. Ο καθ΄ ου, με τη σειρά του, προβάλλει ότι τα εγειρόμενα σημεία δεν είναι αμιγώς νομικά και για να αποφασισθούν θα πρέπει να εξετασθούν τα γεγονότα που τα περιβάλλουν. Διαφωνώ με τη θέση αυτή για τον απλό λόγο ότι το αίτημα για προεκδίκαση στηρίζεται στα γεγονότα που ο ίδιος ο καθ΄ ου επικαλείται και, περαιτέρω, σ΄ ότι αφορά το θέμα δικαιοδοσίας, «. τα γεγονότα που την στοιχειοθετούν είναι εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση και αποκλειστική πηγή αναζήτησης τους είναι η έκθεση απαίτησης». Επιβάλλεται, επομένως, ο προσδιορισμός της φύσης της αξίωσης του καθ΄ου η αίτηση και τι σχετικά επικαλείται στην έκθεση απαίτησης του για στοιχειοθέτηση της. Ο καθ΄ου η αίτηση αξιώνει εναντίον αμφοτέρων των εναγομένων ειδικές, γενικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις ύψους εκατοντάδων χιλιάδων λιρών, καταλογίζοντας τους αμέλεια και παράνομες πράξεις ή παραλείψεις, αποτέλεσμα των οποίων ήταν να προσβληθεί από καρκίνο με ό,τι συνεπάγεται η επάρατη αυτή νόσος. Αιτία της προσβολής του, όπως ισχυρίζεται στην έκθεση απαίτησης του, ήταν η έκθεση του σε ηλεκτρομαγνητικά κύματα «. λόγω της παρουσίας πυλώνων και/ή εγκαταστάσεων της εναγόμενης 1 υπεράνω και/ή πλησίον και/ή δίπλα της οικίας του». Παρόλο δε που οι εγκαταστάσεις είναι της εναγόμενης 1 εντούτοις για την κατάσταση του ευθύνεται και ο αιτητής, θέμα που το συνδέει και με την άδεια οικοδομής που του έκδωσε και τι στη συνέχεια παρέλειψε να πράξει. Σχετικά προβάλλει τα ακόλουθα:- Το 1976 ανήγειρε διώροφη κατοικία στη Λεωφόρο Λεμεσού αρ. 11 στη Σια και έκτοτε κατοικεί στο ισόγειο, ενώ στο ανώγειο διαμένει η κόρη του με τα παιδιά της. Παρόλ΄ αυτά η άδεια οικοδομής εκδόθηκε το 1982, κάτι που ο αιτητής δεν θα έπρεπε να πράξει λόγω της ύπαρξης των εγκαταστάσεων της εναγόμενης

1. Η έκδοση, επομένως, της άδειας ήταν παράνομη, γεγονός που γνώριζε ο αιτητής ή όφειλε να γνωρίζει αν προέβαινε σε όλες τις αναγκαίες έρευνες πριν την έκδοση της. Περαιτέρω, παρέλειψε να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να μην τον εκθέτει σε επικίνδυνη ακτινοβολία, όπως παρέλειψε να ανακαλέσει ή ακυρώσει την άδεια λειτουργίας του πυλώνα της εναγομένης
2. Τέλος, παρέλειψε να του δώσει κατάλληλες συμβουλές ή να τον προστατεύσει από την ακτινοβολία και γενικά επέδειξε ασύγγνωστη ολιγωρία με αποτέλεσμα την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του. Αυτά, ουσιαστικά, καταλογίζει στον αιτητή και σ΄ αυτά στηρίζει την αξίωση του για αποζημιώσεις εναντίον του. Με βάση τα γεγονότα που ο ίδιος καθ΄ ου η αίτηση επικαλείται, εισηγήθηκε η κα Μαυρομουστάκη, εγείρεται θέμα αρμοδιότητας του δικαστηρίου για εκδίκαση της υπόθεσης, και αυτό θα πρέπει να εξετασθεί προκαταρκτικά. Επεσήμανε, συναφώς, ότι οι καταλογιζόμενες στον αιτητή λεπτομέρειες αμέλειας πηγάζουν από εκτελεστή διοικητική πράξη - την έκδοση, δηλαδή, της άδειας οικοδομής - η οποία εκδόθηκε κατόπιν αίτησης του ίδιου του καθ΄ ου και η οποία δεν προσβλήθηκε δυνάμει του άρθρου 146 του Συντάγματος. Η αγωγή, αντέτεινε η κα Νικολάου, κινήθηκε με βάση το άρθρο 172 του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο η Δημοκρατία ευθύνεται για κάθε ζημιογόνο άδικη πράξη ή παράλειψη των υπαλλήλων της κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους ή κατ΄ επίκληση της άσκησης τους. Υπέδειξε, επίσης, ότι σύμφωνα με την παρ. 4 της Υπεράσπισης του αιτητή η αίτηση για άδεια οικοδομής υπεβλήθη το 1976 από τη σύζυγο του καθ΄ου η αίτηση και όταν εκδόθηκε δεν μπορούσε να προσβληθεί από τον ίδιο γιατί δεν είχε έννομο συμφέρον. Εξέτασα τις εκατέρωθεν θέσεις υπό το πρίσμα των νομικών αρχών που διέπουν το θέμα. Κατέληξα ότι τα περιστατικά της υπόθεσης δεν δικαιολογούν αποδοχή των αιτήσεων, γιατί ακόμη κι στην περίπτωση που και οι δύο ενστάσεις θα γίνονταν αποδεκτές αυτό δεν θα οδηγούσε και σε απόφαση για την τύχη ολόκληρης της αγωγής - σ΄ ότι αφορά τον αιτητή - αλλά σε απόφαση για το επιμέρους θέμα που αφορά το τι καταλογίζεται στον αιτητή με την έκδοση της άδειας οικοδομής. Ο καθ΄ου η αίτηση, όμως, δεν θεωρεί υπεύθυνο τον αιτητή για την κατάσταση της υγείας του αποκλειστικά και μόνο γιατί προχώρησε σε έκδοση της άδειας, αλλά και για άλλες ισχυριζόμενες πράξεις ή παραλείψεις. Επομένως, δεν πρόκειται για μια εξαιρετικά απλή και καθαρή περίπτωση που θα δικαιολογούσε την έκδοση διατάγματος για προκαταρκτική εκδίκαση, το οποίο εκδίδεται με φειδώ. Δεν θα΄ ταν όμως εντελώς αχρείαστο να παρατηρηθεί ότι στην περίπτωση που η ισχυριζόμενη ευθύνη του αιτητή συνδεόταν αποκλειστικά με την έκδοση της άδειας το αίτημα για προεκδίκαση θα ικανοποιούνταν, επισήμανση που γίνεται για σκοπούς προβληματισμού αλλά και για σκοπούς εξόδων. Δηλαδή η σύνδεση της ισχυριζόμενης ευθύνης και με την έκδοση της άδειας οικοδομής δικαιολογούσε την καταχώριση των αιτήσεων και ενόψει τούτου κρίνω ότι δεν πρέπει να επιδικασθούν έξοδα προς όφελος οποιασδήποτε πλευράς. Για όλα τα πιο πάνω και οι δύο αιτήσεις απορρίπτονται χωρίς έξοδα. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο