Mαρίας Παναγή και Ελισάβετ Τουμάζου ως Διαχειρίστριες της περιουσίας του αποβιώσαντος Γεώργιου Ανδρέα Αδάμου ν. Σταυρούλλας Ανδρέου, Αρ. Αγωγής: 5938/08, 5 Νοεμβρίου 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2009:A170 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Καλογήρου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5938/08 Μεταξύ: Mαρίας Παναγή και Ελισάβετ Τουμάζου ως Διαχειρίστριες της περιουσίας του αποβιώσαντος Γεώργιου Ανδρέα Αδάμου τέως εκ Λυμπιών Εναγουσών και Σταυρούλλας Ανδρέου εκ Λυμπιών Εναγομένης ----- Αίτηση ημερομηνίας 11.3.2009 για προσωρινό διάταγμα ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5 Νοεμβρίου 2009 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τις αιτήτριες/ενάγουσες: κ. Α. Πετουφάς Για την καθ΄ ης/εναγόμενη: κ. Μ. Ιωάννου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι αιτήτριες είναι διαχειρίστριες της περιουσίας του αποβιώσαντα πατέρα τους Γεώργιου Αδάμου και η καθ΄ ης είναι αδελφή τους. Με την πιο πάνω αγωγή επιδιώκουν ακύρωση της μεταβίβασης 22 συνολικά κτημάτων τα οποία μεταβίβασε επ΄ ονόματι της η καθ΄ης, δυνάμει δωρεάς από τον αποβιώσαντα πατέρα τους, με βάση πληρεξούσιο που της είχε παραχωρηθεί, δύο μήνες πριν από το θάνατό του. Οι αιτήτριες υποστηρίζουν ότι η καθ΄ ης απέσπασε την υπογραφή του πληρεξουσίου, ασκώντας αθέμιτη επιρροή στον πατέρα τους, που ήταν ανήμπορος και εξαρτημένος από αυτήν. Με την εξεταζόμενη αίτηση επιδιώκουν την έκδοση προσωρινού διατάγματος το οποίο να εμποδίζει την εναγόμενη να μεταβιβάσει, επιβαρύνει ή με οποιοδήποτε τρόπο αποξενώσει τα επίδικα ακίνητα καθώς και όλα τα ακίνητα που είναι εγγεγραμμένα στο όνομα της και βρίσκονται στο χωριό Λύμπια. Όπως αναφέρεται στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση, υπάρχει ορατός κίνδυνος να αποξενώσει τα κτήματα η καθ΄ ης, θέση την οποία στηρίζει στις ακόλουθες ενέργειες της: (α) Στο γεγονός ότι έχει ήδη μεταβιβάσει στο σύζυγο της 5 από τα 23 κτήματα τα οποία απέσπασε με την ισχυριζόμενη αθέμιτη επιρροή, από τον πατέρα της και (β) Αγόρασε τα μερίδια των συνιδιοκτητών της σε δύο από τα επίδικα κτήματα, κατόπιν σχετικών αιτήσεων που είχε υποβάλει για την πώληση τους με δημόσιο πλειστηριασμό, ως αδιανεμήτων. Η καθ΄ ης καταχώρισε ένσταση, προβάλλοντας σειρά από λόγους, οι οποίοι θα μπορούσαν να συνοψιστούν στους ακόλουθους τρεις: (α) Οι αιτήτριες εμποδίζονται από δεδικασμένο να προωθήσουν την παρούσα αίτηση τους γιατί είχε προηγηθεί πανομοιότυπη αίτηση η οποία απορρίφθηκε από το Δικαστήριο. (β) Δεν συντρέχει το στοιχείο του κατεπείγοντος γιατί τα γεγονότα που επικαλούνται ήταν σε γνώση τους από το Φεβρουάριο τυ έτους 2007, που απεβίωσε ο πατέρας τους, και (γ) Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την χορήγηση της αιτούμενης θεραπείας. Οι αρχές με βάση τις οποίες ασκείται η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου για την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων είναι τόσο καλά γνωστές που θεωρώ αχρείαστο να επαναληφθούν. Θα αρκεστώ να πω, επιγραμματικά, πως ο ενάγων οφείλει να καταδείξει συζητήσιμη υπόθεση με ορατό ενδεχόμενο επιτυχίας και ότι συντρέχουν λόγοι που δικαιολογούν την χορήγηση προσωρινού διατάγματος, διαφορετικά θα είναι δύσκολη η απονομή ορθής δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο (βλ. Odysseos v. Pieris Estates and others
(1982)1 C.L.R. 557, Πουργουρίδη κ.α. ν. Μέζου κ.α.
(1994)1 Α.Α.Δ. 201). Προτού εξετάσω αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις θεωρώ χρήσιμο να αναφερθώ στο ιστορικό της διαδικασίας όπως προκύπτει από το φάκελο. Στις 17.10.2008 οι αιτήτριες καταχώρισαν την παρούσα αγωγή και στις 23.10.2008 πέτυχαν την έκδοση προσωρινού διατάγματος, κατόπιν μονομερούς αίτησης. Με το εν λόγω διάταγμα εμποδιζόταν η καθ΄ ης να μεταβιβάσει ή με οποιοδήποτε τρόπο αποξενώσει τα 18 από τα 23 επίδικα κτήματα τα οποία ήταν εγγεγραμμένα στο όνομα της. Την ίδια, δηλαδή, θεραπεία την οποία επιδιώκει με την παρούσα αίτηση. Να σημειωθεί πως η δεύτερη θεραπεία που ζητούσε, αναφορικά με μη αποξένωση οποιουδήποτε άλλου κτήματος της ευρισκόμενου στο χωριό Λύμπια, (όπως ακριβώς ζητά και με την εξεταζόμενη αίτηση) αποσύρθηκε και απορρίφθηκε από το Δικαστήριο. Αφού επιδόθηκε το πιο πάνω αναφερόμενο προσωρινό διάταγμα στην καθ΄ ης καταχώρισε ένσταση και η αίτηση προγραμματίστηκε για ακρόαση στις 26.1.
- Ο δικηγόρος των αιτητριών καθυστέρησε να εμφανισθεί ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την προγραμματισθείσα ώρα εκδίκασης της αίτησης και το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση. Την ίδια ημέρα, οι αιτήτριες αντέδρασαν με αίτηση για επαναφορά της απορριφθείσας αίτησης και του προσωρινού διατάγματος αλλά μετά την καταχώριση ένστασης από την καθ΄ ης, απέσυραν την αίτηση τους και προχώρησαν με την παρούσα αίτηση, την οποία καταχώρισαν στις 11.3.
- Μικρές μόνο διαφοροποιήσεις υπάρχουν στην παρούσα από την αρχική αίτηση, η οποία, όπως επεξηγήθηκε, απορρίφθηκε λόγω της παράλειψης του συνηγόρου των αιτητριών να εμφανιστεί έγκαιρα στο Δικαστήριο. Το μόνο νέο στοιχείο αφορά την απόκτηση από την εναγόμενη των υπόλοιπων μεριδίων σε δύο από τα επίδικα κτήματα. Το γεγονός αυτό, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 13 της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την αίτηση, περιήλθε στην αντίληψη των αιτητριών, μέσω του δικηγόρου τους, μετά την καταχώριση της πρώτης αίτησης. Όλα τα άλλα γεγονότα που περιβάλλουν την εξεταζόμενη αίτηση, περιελήφθηκαν στην αρχική αίτηση και στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση που καταχώρισαν οι αιτήτριες, μετά από σχετική άδεια του Δικαστηρίου. Τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως καταγράφονται στις ένορκες δηλώσεις που συνοδεύουν την αίτηση και ένσταση, αντίστοιχα, θα μπορούσαν να συνοψιστούν ως ακολούθως: Η πλευρά των αιτητριών υποστηρίζει ότι η καθ΄ ης, εκμεταλλευόμενη τη μεγάλη ηλικία του πατέρα τους και το γεγονός ότι ήταν ανήμπορος και βρισκόταν κάτω από τη φροντίδα της καθ΄ ης, απέσπασε από αυτόν πληρεξούσιο έγγραφο το οποίο χρησιμοποίησε, μεταβιβάζοντας στο όνομα της 23 κτήματα. Η καθ΄ ης απορρίπτει τους ισχυρισμούς των αιτητριών περί φυσικών και διανοητικών προβλημάτων του πατέρα τους, κατά το χρόνο της υπογραφής του πληρεξουσίου εγγράφου. Επισυνάπτει, μάλιστα, ιατρική βεβαίωση για την πνευματική ικανότητα του καθώς και μεταγενέστερη δήλωση του ιδίου του πατέρα τους για την επιθυμία του να μεταβιβάσει ολόκληρη την περιουσία του στην καθ΄ ης η αίτηση (τεκμήρια 2 και 3). Η εισήγηση της καθ΄ ης για δημιουργία δεδικασμένου δεν ευσταθεί. Όπως προκύπτει από το ιστορικό, στο οποίο έγινε αναφορά πιο πάνω, η προηγηθείσα αίτηση απορρίφθηκε από το Δικαστήριο, γιατί καθυστέρησε να εμφανιστεί ο δικηγόρος των αιτητριών, χωρίς να εξεταστεί η ουσία της αίτησης. Είναι πολύ καλά γνωστό ότι για να δημιουργηθεί εμπόδιο λόγω δεδικασμένου (res judicata) θα πρέπει το Δικαστήριο να ασχοληθεί με την ουσία του επίδικου θέματος (βλ. Halsbury´s Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 16, παράγραφος 1529, Κ.S.R. Komersio S.A. κ.α. ν. Bluestar Nav. Ltd
(1995)1 Α.Α.Δ. 309). Η απόρριψη αγωγής ή αίτησης λόγω μη προώθησης τους (for want of prosecution) δε δημιουργεί εμπόδιο στην καταχώριση νέας αγωγής ή αίτησης εφόσον δεν συντρέχουν άλλοι ειδικοί λόγοι που να δημιουργούν κώλυμα, όπως για παράδειγμα παραγραφή ή κατάχρηση της διαδικασίας (βλ. μεταξύ άλλων Pople v. Evans
(1968)2 Αll E.R. 743, Βirkett v. James
(1977)2 Αll E.R. 801). Ακολουθεί η εξέταση των γνωστών προϋποθέσεων που θέτει το άρθρο 32 του Ν. 14/60 για τη χορήγηση της αιτούμενης θεραπείας. Αναμφίβολα οι πρώτες δύο προϋποθέσεις συντρέχουν. Υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και οι αιτήτριες, με όσα παράθεσαν στην αίτηση τους, έχουν ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η αξίωση τους έχει πιθανότητες επιτυχίας. Δεν αμφισβητείται ότι η καθ΄ ης, δύο μήνες περίπου πριν από το θάνατο του ηλικιωμένου πατέρα τους, μεταβίβασε στο όνομα της ολόκληρη σχεδόν την ακίνητη περιουσία του, με βάση πληρεξούσιο που υπέγραψε ο θανών λίγες μέρες πριν. Η θέση της καθ΄ης ότι αυτή ήταν η πραγματική επιθυμία του πατέρα τους, για τους λόγους που εξηγεί σε δήλωση που υπέγραψε μεταγενέστερα, δεν αποδυναμώνει την υπόθεση των αιτητριών σε βαθμό που να μην δικαιολογείται η χορήγηση ενδιάμεσης θεραπείας. Είναι καλά καθιερωμένη αρχή πως το Δικαστήριο δεν υπεισέρχεται στο στάδιο αυτό σε αξιολόγηση του μαρτυρικού υλικού ώστε να καταλήξει σε τελικά ευρήματα ως προς τα γεγονότα της ουσίας της διαφοράς. Η πνευματική κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο αποθανών, όταν υπόγραψε το πληρεξούσιο και τη μεταγενέστερη δήλωση, είναι ζητήματα που θα αποφασίσει το Δικαστήριο κατά την εκδίκαση της αγωγής, αφού σταθμίσει το σύνολο της μαρτυρίας που θα παρατεθεί εκατέρωθεν. Ότι απαιτείται στο στάδιο αυτό είναι να καταδειχθεί συζητήσιμη υπόθεση με ορατό ενδεχόμενο επιτυχίας (βλ. Odysseos v. Pieris Estates Ltd (ανωτέρω)). Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι κατά την εκδίκαση αίτησης για προσωρινό διάταγμα, το Δικαστήριο πρέπει να αποφεύγει να καταλήγει σε συμπεράσματα αναφορικά με την πλήρη εξέταση του πραγματικού και νομικού καθεστώτος της υπόθεσης (βλ. Γρηγορίου κ.α. ν. Χριστοφόρου κ.α.
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, Μιχαηλίδης ν. Παπακυριακού
(2004)1 Α.Α.Δ. 209). Ερχόμενος στην τρίτη προϋπόθεση, εκτιμώ ότι, κάτω από τα περιστατικά της υπόθεσης, η μη έκδοση του διατάγματος, είναι πολύ πιθανό ότι θα δημιουργήσει επιπλοκές και δυσκολίες τόσο στην εκδίκαση της αγωγής όσο και στην εκτέλεση της τυχόν εκδοθείσας απόφασης υπέρ των αιτητριών. Είναι παραδεκτό από την καθ΄ ης ότι έχει αποκτήσει τα επίδικα κτήματα δυνάμει δωρεάς από τον πατέρα της, με βάση πληρεξούσιο, την εγκυρότητα του οποίου αμφισβητούν οι αιτήτριες. Υποδεικνύεται, περαιτέρω, ότι η καθ΄ ης μεταβίβασε ήδη 5 από τα επίδικα κτήματα στο σύζυγο της και δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος αποξένωσης και των υπολοίπων, γεγονός που θα δημιουργήσει περαιτέρω επιπλοκές στην όλη δικαστική διαδικασία. Σταθμίζοντας το ισοζύγιο της ευχέρειας, η πλάστιγγα γέρνει σαφώς προς την πλευρά των αιτητριών, αφού η καθ΄ ης δεν θα επηρεασθεί καθ΄ οιονδήποτε τρόπο αν παραμείνουν τα κτήματα στο όνομα της. Δεδομένου, μάλιστα, ότι έχει δηλώσει στην ένορκη της δήλωση πως δεν προτίθεται να μεταβιβάσει τα κτήματα. Αυτή, βέβαια, η δήλωση δεν εξανεμίζει τον κίνδυνο αποξένωσης τους. Όπως εύστοχα υπόδειξε ο ευπαίδευτος συνήγορος των αιτητριών, ο κίνδυνος είναι υπαρκτός, εν όψει της μεταβίβασης των 5 κτημάτων στο σύζυγο της αλλά και της απόφασης της να αγοράσει τα μερίδια των άλλων συνιδιοκτητών με τη διαδικασία του δημόσιου πλειστηριασμού. Όσον αφορά, τέλος, την προταθείσα καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος, συνεκτιμώντας όλα τα δεδομένα, δεν θεωρώ πως δικαιολογεί απόρριψη του αιτήματος. Υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης, με δεδομένη την ύπαρξη σοβαρού ζητήματος για εκδίκαση και ορατή την πιθανότητα επιτυχίας, η προστασία των δικαιωμάτων των αιτητριών καθίσταται επείγον ζήτημα. Εφόσον δε, η καθ΄ ης δεν επηρεάζεται από την έκδοση του διατάγματος, η όποια καθυστέρηση παρατηρήθηκε, δεν δημιουργεί εμπόδιο στην επιτυχία της αίτησης. Ας σημειωθεί ακόμη ότι η αίτηση δεν εξετάστηκε μονομερώς αλλά δόθηκαν οδηγίες για την επίδοση της και ακούστηκαν οι θέσεις της καθ΄ ης. Το ζήτημα του κατεπείγοντος, τυγχάνει εφαρμογής στις περιπτώσεις όπου χορηγείται θεραπεία στην απουσία της άλλης πλευράς (άρθρο 9
(1), Κεφ. 6). Για όλους τους λόγους που εξήγησα αποφάσισα να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ της έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα ως η παράγραφος Α της αίτησης, με ισχύ μέχρι την αποπεράτωση της αγωγής. Το δεύτερο μέρος του αιτητικού θεωρώ ότι έχει εγκαταλειφθεί γι΄ αυτό και απορρίπτεται. Τα έξοδα της αίτησης, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στο τέλος της υπόθεσης, επιδικάζονται υπέρ των αιτητριών. (Υπ.) ............ Λ. Καλογήρου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΦΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο