Άγγελου Χαραλάμπους ν. Ρόδα Στεφάνου, Αρ. Αγωγής. 143/2007, 9.1.2009

Άγγελου Χαραλάμπους ν. Ρόδα Στεφάνου, Αρ. Αγωγής. 143/2007, 9.1.2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2009:A2 ΣTO ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Καλογήρου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής. 143/2007 Μεταξύ: Άγγελου Χαραλάμπους Ενάγοντα - και - Ρόδα Στεφάνου Εναγομένης -------------------------------------- 9.1.2009 Για τον Ενάγοντα: κ. Ε. Αναστασίου Για την Εναγόμενη: κ. Α. Γλυκύς ΑΠΟΦΑΣΗ Η υπόθεση αφορά τροχαίο ατύχημα που συνέβη στις 19.2.2005 στην οδό Φραγκλίνου Ρούσβελτ στην Λεμεσό. Η μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού που οδηγούσε ο ενάγων (με αρ. εγγραφής CAV441) συγκρούστηκε με αυτοκίνητο που οδηγούσε η εναγόμενη ( υπ΄ αριθμό HAN601), τη στιγμή που η εναγόμενη επιχειρούσε επαναστροφή. Από τη σύγκρουση η μοτοσικλέτα ανατράπηκε με συνέπεια τον τραυματισμό του ενάγοντα και την πρόκληση ζημιών στα δύο οχήματα. Με την παρούσα αγωγή διεκδικεί αποζημιώσεις για τον τραυματισμό και τις άλλες ζημιές που έχει υποστεί. Η εναγόμενη αρνείται τις αξιώσεις του ενάγοντα τις οποίες θεωρεί διογκωμένες, ενώ δεν αποδέχεται ότι ευθύνεται αποκλειστικά για την πρόκληση του δυστυχήματος. Η εκδοχή του ενάγοντα είναι πως ενώ εκινείτο με ανατολική κατεύθυνση στην αναφερθείσα οδό, με ταχύτητα 40 - 50 χ.α.ω., η εναγόμενη επιχείρησε επαναστροφή όταν η μοτοσικλέτα βρισκόταν σε απόσταση ένα με δύο μέτρα, χωρίς να του αφήσει περιθώριο αντίδρασης. Η εναγόμενη υποστήριξε πως προτού επιχειρήσει την επαναστροφή έλεγξε τον δρόμο και δεν εντόπισε την μοτοσικλέτα ή άλλο όχημα να κινείται στο δρόμο. Απέδωσε τη σύγκρουση στην μεγάλη ταχύτητα με την οποία εκινείτο η μοτοσικλέτα. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Σε σχέση με τις περιστάσεις που περιβάλλουν το δυστύχημα κατάθεσαν ο αστυφ. 2532 Α. Παναγίδης (Μ.Ε.1), ο ενάγων (Μ.Ε.2) και η εναγόμενη (Μ.Υ.1). Ο ΜΕ1 κατάθεσε το σχεδιαγράφημα που ετοίμασε (τεκμήριο 2) το οποίο επεξήγησε. Σημείωσε την πορεία του οχήματος της εναγόμενης με το γράμμα Α, δείχνοντας την πορεία της επαναστροφής που είχε επιχειρήσει και με το γράμμα Β την πορεία της μοτοσικλέτας. Με το γράμμα Χ σημείωσε το σημείο σύγκρουσης το οποίο, όπως ανέφερε, του υπέδειξαν και οι δύο οδηγοί. Βρίσκεται μέσα στην λωρίδα που εκινείτο η μοτοσικλέτα και απέχει μόλις 60 εκ. από την αριστερή άκρη του δρόμου. Ακολουθεί αριστερότερα ασφάλτινο πεζοδρόμιο πλάτους 3.40 μ. Το πλάτος του δρόμου στο σημείο που έγινε η σύγκρουση είναι 13.10 μ. και χωρίζεται σε δύο λωρίδες με άσπρη συνεχόμενη γραμμή στο μέσο. Συνεχίζοντας ο Μ.Ε.1 επεξήγησε ότι τα δύο ενεχόμενα οχήματα δεν βρίσκονταν στις θέσεις που κατέληξαν μετά τη σύγκρουση γιατί είχαν μετακινηθεί προτού φθάσει στο μέρος. Στο δρόμο δεν υπήρχαν αποτυπώματα ιχνών τροχοπέδησης των οχημάτων παρά μόνο γδαρσίματα, τα οποία άφησε η μοτοσικλέτα κατά την ανατροπή της, όπως σημειώνονται με το γράμμα Β1 στο σχεδιαγράφημα. Τα αποτυπώματα αυτά σε συνδυασμό με συντρίμμια που υπήρχαν κοντά στο σημείο συνηγορούν, όπως ανέφερε, με το σημείο σύγκρουσης (Χ). Με το γεγονός αυτό, ανέφερε, συμφώνησαν και οι δύο οδηγοί όταν τους υπέδειξε το πρόχειρο σχεδιαγράφημα που ετοίμασε (τεκμήριο 1). Είπε, επίσης, ότι πήρε γραπτές καταθέσεις και από τους δύο οδηγούς οι οποίες κατατέθηκαν ως τεκμήρια 3 και 4, αντίστοιχα. Η εναγόμενη, κατέληξε, κατηγορήθηκε για αμελή οδήγηση, παραδέχτηκε ενοχή και της επιβλήθηκε ποινή. Υποστηρίζοντας την εκδοχή του ο ενάγων, ανάφερε πως την ημέρα εκείνη που ήταν Σάββατο, γύρω στο μεσημέρι, οδηγούσε την μοτοσικλέτα του, τύπου Harley Davidson με ιπποδύναμη 12 αλόγων, στην οδό Φραγκλίνου Ρούσβελτ με ανατολική κατεύθυνση. Η ταχύτητα του ήταν γύρω στα 40 - 50 χ.α.ω.. Είδε, από μεγάλη απόσταση, για πρώτη φορά το αυτοκίνητο της εναγόμενης να σταθμεύει στο απέναντι από την πορεία του πεζοδρόμιο. Υπήρχε αρκετή τροχαία κίνηση, πρόσθεσε, λόγω της ημέρας και της ώρας. Πλησιάζοντας το σημείο που είχε σταθμεύσει το όχημα της η εναγόμενη και ενώ εκινείτο με την ίδια ταχύτητα, η εναγόμενη εισήλθε ξαφνικά στην πορεία του, επιχειρώντας επαναστροφή και χωρίς να του αφήσει περιθώριο αντίδρασης χτύπησε την μοτοσικλέτα του. Η μοτοσικλέτα ανατράπηκε από τη σύγκρουση και ο ίδιος τραυματίστηκε. Η απόσταση που χώριζε την μοτοσικλέτα του από το αυτοκίνητο της εναγομένης, όταν επεχείρησε την επαναστροφή ήταν πολύ μικρή, ένα με δύο μέτρα, όπως υποστήριξε. Η εναγόμενη ανάφερε, με την σειρά της, πως οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγραφής ΗΑΝ601 στην οδό Φραγκλίνου Ρούσβελτ με δυτική κατεύθυνση και η πρόθεση της ήταν να μεταβεί σε συγκεκριμένο κατάστημα για να ψωνίσει. Σταμάτησε στο αριστερό παγκέτο του δρόμου αλλά επειδή το κατάστημα βρισκόταν στην απέναντι πλευρά, για να μην διασταυρώσει το δρόμο με τα παιδιά που βρίσκονταν στο αυτοκίνητο, επεχείρησε επαναστροφή για να σταθμεύσει δίπλα από το κατάστημα. Προτού επιχειρήσει την επαναστροφή, όπως είπε, έλεγξε την τροχαία κίνηση τόσο από δεξιά, όσο και από αριστερά και διαπίστωσε πως δεν εκινείτο οποιοδήποτε όχημα. Τη στιγμή που πλησίασε το παγκέτο και ετοιμαζόταν να σταματήσει, άκουσε ένα δυνατό θόρυβο και είδε, αμέσως μετά, την μοτοσικλέτα και τον οδηγό της πεσμένο στο οδόστρωμα. Η σύγκρουση, συνέχισε, ήταν τόσο σφοδρή, ώστε σπρώχθηκε το αυτοκίνητο της στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Άκουσε το θόρυβο στο αυτοκίνητο της, είπε, την ώρα που ετοιμαζόταν να σβήσει την μηχανή του και αφού είχε περάσει την κίτρινη γραμμή. Σταμάτησε, ισχυρίστηκε αντεξεταζόμενη, και μετά άκουσε το «μπαμ». Στον αστυνομικό, όπως ανέφερε, υπέδειξε το σημείο σύγκρουσης αριστερότερα και όχι εκεί που σημειώθηκε στο σχεδιάγραμμα με το γράμμα Χ. Δεν είδε, κατέληξε, προηγουμένως την μοτοσικλέτα και ρώτησε, μάλιστα, τον ενάγοντα από πού ερχόταν, λέγοντας του πως έτρεχε πολύ. Όσον αφορά τα τραύματα του ενάγοντα και τις συνέπειες τους, σχετική είναι η μαρτυρία του ιδίου και των γιατρών Αντρέα Πετρίδη (Μ.Ε.5) και Φίλιππου Συμιλλίδη (Μ.Ε.6), οι οποίοι κατάθεσαν για την πλευρά του, καθώς και του γιατρού Ηλία Γεωργίου, ο οποίος κλήθηκε από τον εναγόμενο. Οι κακώσεις που έχει υποστεί ο Ενάγων κατά τη σύγκρουση, είναι αποδεκτές. Όλοι οι γιατροί συμφωνούν πως έχει υποστεί: α) Κάταγμα αριστερού καρπού. β) Κάταγμα δεξιού μηριαίου και γ) Ρήξη οπίσθιου χιαστού συνδέσμου με μικρό αποσπαστικό κάταγμα στην κατάφυση του οπίσθιου χιαστού στην περιοχή του δεξιού γόνατος. Διάσταση στην ιατρική μαρτυρία, παρατηρείται μόνο ως προς τα κάταλοιπα των ανωτέρω κακώσεων. Περιγράφοντας τον τραυματισμό του, ο ενάγων ανάφερε πως αμέσως μετά τη σύγκρουση μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, όπου αφού του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες, εισήχθη στο χειρουργείο και ακολούθως στην κλινική καταγμάτων. Υποβλήθηκε σε τρεις συνολικά εγχειρήσεις, κατά τις οποίες τοποθετήθηκαν βίδες στο κάταγμα του μηριαίου και στο χιαστό. Υπόφερε, ανάφερε, από αφόρητους πόνους ιδιαίτερα κατά τις πρώτες είκοσι μέρες, διάστημα κατά το οποίο ήταν ακινητοποιημένος με βάρη. Παρέμεινε για ένα περίπου μήνα στο Νοσοκομείο και εξήλθε, χωρίς να μπορεί να περπατά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το πρώτο διάστημα, συνέχισε, απέφευγε να φορτίζει το χτυπημένο σκέλος του και για ένα χρόνο περπατούσε με την βοήθεια βακτηρίας. Μέχρι σήμερα υποφέρει, όπως υποστήριξε, από πόνους, ιδιαίτερα κατά τις καιρικές αλλαγές. Στο γόνατο, είπε, παρέμεινε μόνιμη αναπηρία και αναπτύχθηκε μετατραυματική αρθροίτιδα. Εξακολουθεί να έχει βίδες και πλάκα στα σημεία των καταγμάτων και στο γόνατο και το πόδι του ακόμα είναι αδύνατο αφού οι μύες βρίσκονται σε ατροφία. Από το δυστύχημα και τον τραυματισμό του, άλλαξε ριζικά η ζωή του. ΄Όπως ανέφερε, ήταν αθλητικός τύπος και ασχολείτο με κολύμπι, μπάσκετ, ποδόσφαιρο, καταδύσεις και ποδηλασία. Σήμερα δεν μπορεί να ασχοληθεί με οποιοδήποτε άθλημα ενώ κουράζεται στο παρατεταμένο περπάτημα. Επηρεάστηκε, ανέφερε, η ψυχολογία του και έπαθε κατάθλιψη. Όπως είπε χαρακτηριστικά, για έξι μήνες δεν βγήκε από το σπίτι του. Αισθάνεται, κατέληξε, ανήμπορος, απώλεσε την εργασία του και για το υπόλοιπο της ζωής του θα είναι ανίκανος να εκτελέσει το αγαπημένο του επάγγελμα που ήταν αυτό του πωλητή, έχοντας ιδιαίτερα καλές προοπτικές ανέλιξης. Ο ιατρός Α. Πετρίδης, ήταν ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα. Υιοθετώντας το περιεχόμενο των ιατρικών του βεβαιώσεων, Τεκμήρια 9α και 9β, ανέφερε, σε συντομία, τα ακόλουθα: α) Η κάκωση στον αριστερό καρπό δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε κατάλοιπα. Επρόκειτο για κάταγμα της κερκίδος το οποίο αντιμετωπίστηκε με κλειστή ανάταξη και τοποθέτηση γύψινου νάρθηκα. Το κάταγμα έχει πορωθεί πλήρως. β) Το κάταγμα στο δεξιό μηριαίο αντιμετωπίστηκε με ανοικτή ανάταξη και τοποθέτηση μεταλλικής πλάκας και βίδες. Η μετεγχειρητική πορεία υπήρξε ικανοποιητική και οι ακτινογραφίες έδειξαν πόρωση του κατάγματος. Παρέμεινε όμως ατροφία του δεξιού τετρακεφάλου μυός και δυσκαμψία του δεξιού γόνατος. Δεν μπορεί, όπως εξήγησε, να κάνει βαθύ κάθισμα και δυσκολεύεται, λόγω του περιορισμού της κινητικότητας, στο ανεβοκατέβασμα σκαλών. Η παρατεταμένη ορθοστασία και η οδήγηση επί μακρόν του προκαλούν αρθραλγίες. Θα χρειαστεί νέα χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης (μεταλλικής πλάκας με βίδες) γ) Η ρήξη οπίσθιου χιαστού αντιμετωπίστηκε με ανοικτή ανάταξη και σταθεροποίηση του χιαστού συνδέσμου με μια βίδα η οποία θα παραμείνει μόνιμα. Ανέφερε πως επρόκειτο για σοβαρό τραυματισμό που προκάλεσε μεγάλη ταλαιπωρία στον ασθενή. Για βελτίωση της κατάστασης είχε προτείνει μακροχρόνια φυσιοθεραπεία, η οποία δεν γνωρίζει αν ακολουθήθηκε. Κατά την εκτίμηση του Μ.Ε.5, ο Ενάγων δεν μπορεί να κάνει χειρονακτική ή άλλη εργασία που συνεπάγεται ανεβοκατέβασμα από σκάλες ή παρατεταμένη ορθοστασία και οδήγηση. Την ίδια εκτίμηση εξέφρασε και ο Μ.Ε.6, τόσο ως προς τη σοβαρότητα των κακώσεων, όσο και ως προς τις συνέπειες τους. Υιοθετώντας την ιατρική του έκθεση, Τεκμήριο 10, εξήγησε πως επρόκειτο για σοβαρές κακώσεις με κατάλοιπα που θα συνοδεύουν τον Ενάγοντα για το υπόλοιπο της ζωής του. Παρόλον ότι τα κατάγματα έχουν πλήρως πορωθεί και δεν υπήρξαν οποιεσδήποτε επιπλοκές, οι βλάβες στο γόνατο και στο μηριαίο δεν θα του επιτρέπουν να ασχοληθεί με χειρονακτική εργασία. Αναμένεται, όπως εξήγησε, μετά βεβαιότητας, ανάπτυξη οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στο δεξιό γόνατο οι οποίες άρχισαν ήδη να εμφανίζονται. Το γεγονός αυτό, ανέφερε αντεξεταζόμενος, είχε την ευκαιρία να διαπιστώσει από πρόσφατη μαγνητική τομογραφία. Είπε επίσης πως όταν τον εξέτασε τον Ιούλιο του έτους 2006, ο Ενάγων του είχε παραπονεθεί για πόνο στη μέση και εκτιμά ότι πιθανότατα είχε υποστεί θλάση σπονδυλικής στήλης. Οι κακώσεις, κατέληξε, δικαιολογούν τα παράπονα του Ενάγοντα, για πόνο κατά τη βάδιση, στο βαθύ κάθισμα και κατά το ανεβοκατέβασμα σκαλών. Με την κόπωση δε οι πόνοι θα επιδεινώνονται. Ο Μ.Υ.21, δεν διαφώνησε με την εκτίμηση των ιατρών που κατέθεσαν για τον Ενάγοντα, ως προς τη φύση και έκταση των κακώσεων. Η διαφωνία εστιάζεται στις συνέπειες και τα κατάλοιπα από τις κακώσεις., Ειδικότερα, ο κ. Γεωργίου εξέφρασε την άποψη πως δεν εγείρεται στην παρούσα περίπτωση ζήτημα αδυναμίας να εκτελέσει την εργασία του πωλητή ή άλλη χειρονακτική εργασία. Δεδομένου πως τα κατάγματα έχουν πλήρως πορωθεί, χωρίς να παρουσιαστεί οποιαδήποτε επιπλοκή, εξήγησε ο Μ.Υ.21, ο Ενάγων δεν εμποδίζεται να ασκήσει το επάγγελμα του πωλητή. Η μυϊκή ατροφία που παρουσιάζει ο δεξιός τετρακέφαλος και η δυσκαμψία στο γόνατο, δεν δικαιολογούν, κατά την εκτίμηση του, τα παράπονα του Ενάγοντα για αδυναμία εκτέλεσης της εργασίας του. Πρόσθεσε δε πως αν ο Ενάγων ακολουθούσε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας, το εύρος της μυϊκής ατροφίας θα ήταν μικρότερο. Σε σχέση με την πιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στο δεξιό γόνατο, δέχθηκε πως υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο, είναι όμως κατά την εκτίμηση του, απομακρυσμένη πιθανότητα και αν παρουσιαστεί, θα περιοριστεί η ανάπτυξη της στο σημείο του μικρού αποσπαστικού κατάγματος και όχι σε ολόκληρη την άρθρωση. Εξέφρασε, τέλος, απορία για τη διάγνωση αρχόμενης αρθρίτιδας από τον γιατρό Συμιλλίδη, υποδεικνύοντας πως η μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα διαγιγνώσκεται μόνο με ακτινογραφίες κα όχι με μαγνητική εξέταση, η οποία ουδέποτε τέθηκε υπόψη του. Το μεγαλύτερο μέρος των ειδικών ζημιών έχει συμφωνηθεί. Συγκεκριμένα, συμφωνήθηκε ότι επί ποσοστού πλήρους ευθύνης: α) Τα ιατρικά έξοδα ανέρχονται στο ποσό των €3.234,30, τα οποία περιλαμβάνουν τα έξοδα για την περίθαλψη του στο Γενικό Νοσοκομείο (€2.978), τα τέλη για την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού (€42.72), καθώς και τα έξοδα του ιατρού Συμιλλίδη (€213.58). β) Οι ζημιές της μοτοσικλέτας ανέρχονται στο ποσό των (€6.834). γ) Τα έξοδα για πισίνα (€145) και φυσιοθεραπεία (€384) στο συνολικό ποσό των €529 και δ) Τα έξοδα για μεταφορικά σε €341.72. Συμφωνήθηκε επίσης ότι τα έξοδα για τη μελλοντική εγχείρηση για την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης ανέρχονται στο ποσό των €1.537.74. Με την αποδοχή των ανωτέρω εξόδων και ζημιών, το μόνο ζήτημα που παρέμεινε ανοικτό σε σχέση με το κεφάλαιο των ειδικών αποζημιώσεων, είναι οι απώλειες εισοδημάτων του Ενάγοντα. Επί του θέματος αυτού σχετική είναι η μαρτυρία του ιδίου του Ενάγοντα, των ιατρών που αναφέρθηκαν, καθώς και των Μ.Ε.3 και 4, Μαρίνου Καλλινίκου και Χρίστου Σβανά, αντίστοιχα. Ο Μ.Ε.3 είναι διευθυντής της εταιρείας που ερογοδοτούσε τον Ενάγοντα κατά το χρόνο του ατυχήματος (G. Kallinikou & Son Imports Ltd). Αφού επιβεβαίωσε ότι ο μηνιαίος ακάθαρτος μισθός του Ενάγοντα ήταν €915,81 (£536.-) όπως αναφέρεται στη σχετική βεβαίωση, Τεκμήριο 6, αναφέρθηκε στη φύση της εργασίας που εκτελούσε και τις προοπτικές ανέλιξης που υπήρχαν. Όπως ανέφερε, ο Ενάγων ήταν εξωτερικός πωλητής και τα καθήκοντα του περιελάμβαναν τη λήψη και εκτέλεση παραγγελιών με την παράδοση των εμπορευμάτων (προϊόντων καθαρισμού) και τις εισπράξεις. Τα προϊόντα που εμπορεύεται η εταιρεία του είναι απορρυπαντικά και καθαριστικά, πακεταρισμένα σε 12άδες ή 24άδες. Κατά την παράδοση των εμπορευμάτων, πρόσθετε, ο Ενάγων τακτοποιούσε τα προϊόντα στα ράφια των καταστημάτων. Ήταν, συνέχισε, καλός πωλητής και υπήρχαν προοπτικές ανέλιξης στην ιεραρχία της εταιρείας. Θα μπορούσε, εξήγησε, να ανελιχθεί μέχρι τη θέση του Επιθεωρητή Πωλήσεων ή τουλάχιστον σε πωλητή μεγάλων καταστημάτων και οι απολαβές του θα αυξάνονταν σημαντικά. Μετά το τραυματισμό του, κατέληξε, ο Ενάγων δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στα καθήκοντα του και η εταιρεία τον απόλυσε με την επιστολή ημερομηνίας 30.11.2006, Τεκμήριο 5. Είχε ζητήσει αλλαγή των καθηκόντων του, αλλά η εταιρεία δεν μπορούσε να του αναθέσει γραφειακή εργασία, όπως ήθελε. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό, πως ο Ενάγων είχε αναφέρει στη μαρτυρία του ότι μετά τον τραυματισμό του, δεν μπορούσε να συνεχίσει την εργασία του, γι' αυτό και είχε ζητήσει από τους εργοδότες του να του αναθέσουν γραφειακά καθήκοντα, αλλά το αίτημα του απορρίφθηκε. Επειδή, συνέχισε, ήθελε πολύ να απασχοληθεί κάπου, αποτάθηκε στην εταιρεία ΑΓΡΟΚΤΗΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΒΑΝΑ ΛΤΔ για μερική γραφειακή απασχόληση και εργάστηκε για περίοδο 5 μηνών με απολαβές (€598) μηνιαίως. Ο Μ.Ε.4, επιβεβαίωσε, ότι ο Ενάγων εργάστηκε στην εταιρεία του την περίοδο Φεβρουαρίου-Ιουνίου 2007, με καθαρές μηνιαίες απολαβές (€598). Η πρόσληψη του, όπως επεξήγησε, ήταν δοκιμαστική και τον απέλυσε γιατί δεν μπορούσε να κάνει εξωτερικές εργασίες και μερικές φορές δεν πήγαινε στην εργασία του γιατί, όπως του έλεγε, πονούσε το πόδι του. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: Η γενική εικόνα που σχημάτισα για τον Ενάγοντα, ήταν θετική. Έδωσε σαφείς και ικανοποιητικές εξηγήσεις για τις περιστάσεις της σύγκρουσης. Η μαρτυρία του υποστηρίζεται από την πραγματική μαρτυρία που, σύμφωνα με τη νομολογία, αποτελεί σταθερό οδηγό για την ιχνηλάτηση των συνθηκών ενός δυστυχήματος. Ο ισχυρισμός του πως το όχημα της Εναγόμενης κινήθηκε αιφνίδια στην πορεία του, υποστηρίζεται από την ανυπαρξία ιχνών τροχοπέδησης, ενώ το σημείο σύγκρουσης που υπέδειξε στον Μ.Ε.1 και αναφέρεται στο σχεδιάγραμμα με το γράμμα «Χ», ελέγχεται ως ορθό από τα ίχνη τριβής (εκδορές) της μοτοσικλέτας κατά την ανατροπή της (Β1 επί του Τεκμηρίου 2). Η μαρτυρία του ως προς τις περιστάσεις της σύγκρουσης, γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Κάποια υπερβολή, όμως, διαφάνηκε ως προς τα παράπονα του από τα κατάλοιπα των κακώσεων που υπέστη. Η υποκειμενική του εκτίμηση πως ο τραυματισμός του ήταν τόσο σοβαρός ώστε να μην μπορεί να εκτελέσει την εργασία του, κρίνεται εξωπραγματική και χαρακτηρίζεται από υπερβολή. Η εντύπωση που σχημάτισα για την Εναγόμενη δεν ήταν καθόλου καλή. Προσπαθώντας να δικαιολογήσει την ενέργεια της να επιχειρήσει επαναστροφή, χωρίς να βεβαιωθεί ότι δεν θα έθετε σε κίνδυνο άλλους οδηγούς που υπήρχαν στο δρόμο, περιέπεσε σε ουσιαστικές αντιφάσεις. Ανέφερε πως προτού επιχειρήσει επαναστροφή, έλεγξε το δρόμο και δεν εκινείτο οποιοδήποτε όχημα ωσάν να εμφανίστηκε η μοτοσικλέτα του Ενάγοντα από το πουθενά. Το γεγονός ότι δεν αντελήφθηκε την κατεύθυνση της μοτοσικλέτας, υποδηλώνει πως η Εναγόμενη δεν είχε προβεί στον αναγκαίο έλεγχο, πρωτού επιχειρήσει την επαναστροφή. Η προσπάθεια της να μεταθέσει το σημείο σύγκρουσης στο παγκέτο, κρίνεται εντελώς ανεδαφική. Εκτός από το γεγονός ότι συγκρούεται με το περιεχόμενο της γραπτής της κατάθεσης στην οποία ρητά αναφέρει ότι συμφώνησε με το σχεδιάγραμμα που της υπέδειξε ο Μ.Ε1, τα αποτυπώματα που υπήρχαν στο οδόστρωμα από την ανατροπή της μοτοσικλέτας, καταρρίπτουν τον ισχυρισμό της. Αντιφάσεις υπάρχουν και σε άλλα σημεία της μαρτυρίας της. Αρχικά ανέφερε πως άκουσε το χτύπημα της μοτοσικλέτας τη στιγμή που πλησίασε το παγκέτο, ενώ στη συνέχεια υποστήριξε πως σταμάτησε το αυτοκίνητο της και μετά άκουσε το θόρυβο από τη σύγκρουση. Θετική ήταν η εντύπωση που σχημάτισα για τον αστυφύλακα Παναγίδη (Μ.Ε.1), ο οποίος φάνηκε να διερεύνησε το ατύχημα αντικειμενικά. Η εκτίμηση του για το σημείο σύγκρουσης υποστηρίζεται από τα ευρήματα του στη σκηνή. Καλή εντύπωση σχημάτισα επίσης για τους Μ.Ε.3 και 4, η μαρτυρία των οποίων δεν κλονίστηκε σε οποιοδήποτε σημείο. Την αποδέχομαι ως ορθή στο σύνολο της. Όσον αφορά την ιατρική μαρτυρία, παρατηρώ, εν πρώτοις, πως σε μεγάλο βαθμό οι τρεις γιατροί συμφωνούν. Η διαφωνία τους εστιάζεται μόνο ως προς τα κατάλοιπα των κακώσεων και την εκτίμηση τους ως προς την ικανότητα του Ενάγοντα να ασκεί την εργασία του πωλητή, ή άλλη χειρονακτική εργασία. Όσον αφορά τα κατάλοιπα των κακώσεων, όλοι οι γιατροί συμφώνησαν πως τα κατάγματα έχουν πορωθεί πλήρως χωρίς να παρουσιαστεί οποιαδήποτε επιπλοκή. Σύγκλιση παρατηρείται ως προς τη δυσκαμψία του δεξιού γόνατος, λόγω του αποσπαστικού κατάγματος του οπίσθιου χιαστού. Διαφώνησαν ως προς την Η διαφωνία τους εστιάζεται στην πιθαπιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων. Επί του προκειμένου, ο Μ.Ε.6, υποστήριξε πως είδε πρόσφατη μαγνητική τομογραφία στην οποία υπήρχαν ενδείξεις αρχόμενων αλλοιώσεων. Η μαρτυρία αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Πρώτα, γιατί τέτοια εξέταση δεν παρουσιάστηκε ως τεκμήριο, ούτε τέθηκε στη διάθεση του γιατρού της Εναγόμενης για να την σχολιάσει. Κατά δεύτερο λόγο, γιατί όπως πειστικά εξήγησε ο Μ.Υ.2, με τη μαγνητική τομογραφία δεν μπορούν να διαπιστωθούν οι οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, αλλά μόνο με τις ακτινογραφίες. Ακτινογραφίες στις οποίες να παρουσιάζονται τέτοιες - αρχόμενες - αλλοιώσεις -, δεν παρουσιάστηκαν και συνεπώς η θέση του Μ.Ε.6 περί αρχόμενων οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων απορρίπτεται. Αποδέχομαι όμως ότι είναι αναμενόμενο, λόγω του αποσπαστικού κατάγματος του οπίσθιου χιαστού, να αναπτυχθούν οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στο μέλλον. Δεν θεωρώ τόσο απομακρυσμένο αυτό το ενδεχόμενο, όπως υποστήριξε ο Μ.Υ.2 στην προσπάθεια του, βρίσκω, να βοηθήσει την πλευρά που του ανέθεσε να εξετάσει τον Ενάγοντα, αλλά αναμενόμενη πιθανότητα. Σε κατά πόσον σε περιπτώσεις αποσπαστικών καταγμάτων, αναπτύσσονται συνήθως οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, όπως εξήγησαν οι Μ.Ε.5 και 6, τη μαρτυρία των οποίων για το θέμα αυτό αποδέχομαι. Αποδέχομαι, περαιτέρω, τη θέση του Μ.Υ.2 την οποία θεωρώ λογική, ότι η ανάπτυξη των αλλοιώσεων δεν θα εκτείνεται σε ολόκληρη την άρθρωση, αλλά θα περιορίζεται στην περιοχή που αποσπάστηκε το μικρό κόκαλο με τον οπίσθιο χιαστό. Όσον αφορά την αναφορά του Μ.Ε.6 περί πιθανής θλάσης της σπονδυλικής στήλης και οσφυαλγίας, παρατηρώ πως τέτοια βλάβη δεν αναφέρθηκε από τον θεράποντα ιατρό του Ενάγοντα (Μ.Ε.5), ούτε και κατατέθηκε κάποια επιστημονική εξέταση που να την υποστηρίζει. Σε σχέση με την αδυναμία του τετρακεφάλου μυός, βρίσκω επίσης ότι υπάρχει σύγκλιση της ιατρικής μαρτυρίας. Ήταν επίσης κοινή θέση των τριών γιατρών, πως αν ο Ενάγων ακολουθούσε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας, η αδυναμία θα ήταν ηπιότερη, θέση την οποία βρίσκω λογική και αποδέχομαι. Αποδέχομαι επίσης την εκτίμηση όλων των ιατρών, πως ο Ενάγων δεν μπορεί να κάνει βαθύ κάθισμα και δυσκολεύεται στο ανεβοκατέβασμα σκαλών, καθώς και κατά την παρατεταμένη ορθοστασία ή οδήγηση. Εκτιμώ πως οι επιπτώσεις αυτές είναι λογικές και αναμενόμενες συνέπειεςεπείας της δυσκαμψίας που παρουσιάζει το δεξιό γόνατο του Ενάγοντα και της αδυναμίας του τετρακεφάλου μυός. Όσον αφορά, τέλος, το επίμαχο ζήτημα της ισχυριζόμενης αδυναμίας του Ενάγοντα να εκτελεί την εργασία του πωλητή ή άλλη χειρονακτική εργασία, προτιμώ τη μαρτυρία του Μ.Υ.2 η οποία συνηγορεί με τη λογική και κρίνεται πειστικότερη. Με δεδομένη την πλήρη πόρωση των καταγμάτων με μόνα κατάλοιπα τα όσα εξηγήθηκαν ανωτέρω, εκτιμώ πως ο Ενάγων παρά τις κάποιες ενοχλήσεις που θα αισθάνεται μετά από έντονη δραστηριότητα, δεν εμποδίζεται να εκτελεί την εργασία του πλασιέ ή άλλη ελαφριά χειρονακτική εργασία. Βρίσκω δε εξωπραγματική την περί του αντιθέτου μαρτυρία των Μ.Ε.5 και 6. Ε Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα στο στάδιο αξιολόγησης της μαρτυρίας του Ενάγοντα, η μαρτυρία του ως προς το ζήτημα αυτό, χαρακτηρίζεται από μεγάλη δόση υπερβολής. Η αναζήτηση από τον Ενάγοντα γραφειακής εργασίας υπό καθεστώς, όπως υποστήριξε, μερικής απασχόλησης, δεν είναι συμβατά με τις κακώσεις που υπέστη και τις συνέπειες τους. Ο Ενάγων είναι ένας νέος άνθρωπος, ηλικίας σήμερα 28 ετών και θα έπρεπε να ενθαρρυνθεί να εξεύρει εργασία της ειδικότητας του. Θεωρώ κατάλληλο το σημείο αυτό να σχολιάσω και το παράπονο του για τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει μετά τον τραυματισμό του. Ίσως και αυτό το πρόβλημα να είναι ένας από τους λόγους που παρουσιάζεται ανίκανος να εργαστεί. Θα αναμενόταν όμως να αναζητήσει τη βοήθεια ειδικών για να αντιμετωπίσει τα ψυχολογικά προβλήματα που παρουσιάστηκαν μετά τον τραυματισμό του. Καταλήγω συνεπώς πως η ισχυριζόμενη αδυναμία του Ενάγοντα να εκτελεί την εργασία του δεν έχει αντικειμενικά ερείσματα. ΕΥΡΗΜΑΤΑ: Mε βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, καταλήγω στα' ακόλουθα ευρήματα: α) Γύρω στις 12.50 της 19.2.2005, ο Ενάγων οδηγούσε την αναφερθείσα μοτοσικλέτα του επί τηςτης οδού Φραγκλίνου Ρούσβελτ στη Λεμεσό με ανατολική κατεύθυνση. Η ταχύτητα του ήταν γύρω στα 40-50 χ.α.ω.. Την ίδια στιγμή η Εναγόμενη οδηγούσε το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΗΑΝ 601 στην αντίθετη κατεύθυνση και στάθμευσε στο αριστερό παγκέτο, σύμφωνα με την πορεία της. β) Τη στιγμή που η μοτοσικλέτα πλησίασε σε απόσταση 1-2 μέτρα στο σημείο που είχε σταθμεύσει η Εναγόμενη, εντελώς αιφνίδια, επιχείρησε επαναστροφή με πρόθεση να σταθμεύσει το όχημα της στο απέναντι πεζοδρόμιο, χωρίς να ελέγξει και χωρίς ν' αντιληφθεί τη μοτοσικλέτα που είχε πλησιάσει και συνέχιζε την πορεία της. γ) Η πιο πάνω ενέργεια της Εναγόμενης, είχε ως αποτέλεσμα την ανακοπή της πορείας της μοτοσικλέτας και τη σύγκρουση των δύο οχημάτων με συνέπεια τον τραυματισμό του Ενάγοντα και την πρόκληση ζημιών στη μοσοτικλέτα. δ) Η Εναγόμενη δεν είχε αντιληφθεί την παρουσία της μοτοσικλέτας στο δρόμο, παρά μόνο μετά τη σύγκρουση. Η ορατότητα στο σημείο που έγινε το δυστύχημα ήταν πολύ καλή και εκτεινόταν σε απόσταση πέραν των 100 μ. και από τις δύο κατευθύνσεις, χωρίς να παρεμβάλλεται οποιονδήποτε εμπόδιο. ε) Από τη σύγκρουση ο Ενάγων υπέστη τις ακόλουθες κακώσεις: I. Kάταγμα του κάτω άκρου της αριστερής κερκίδος. II. Κάταγμα διάφυσης του δεξιού μηριαίου και III. Ρήξη οπίσθιου χιαστού συνδέσμου με μικρό συνοδευτικό αποσπαστικό κάταγμα στην κατάφυση του οπίσθιου χιαστού. στ) Αμέσως μετά τον τραυματισμό του, ο Ενάγων μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου υποβλήθηκε σε θεραπεία. Υ και υποβλήθηκε σε τρεις συνολικά χειρουργικές επεμβάσεις. Ειδικότερα, την ημέρα του ατυχήματος εισήχθη στο χειρουργείο και υπό γενική νάρκωση έγινε ανάταξη του κατάγματος της αριστερής πηχεοκαρπικής και ακινητοποίηση του με γύψινο νάρθηκα. Το τραύμα στο μηριαίο αντιμετωπίστηκε αρχικά με συρραφή και τοποθέτηση σκελετικής έλξης. Ακολούθως, στις 18.2.2005, υποβλήθηκε σε νέα εγχείρηση, υπό γενική νάρκωση, κατά την οποία έγινε ανοικτή ανάταξη του δεξιού μηριαίου και τοποθέτηση πλάκας με 8 βίδες για τη συγκράτηση του. Στις 8.3.2005 εισήχθη ξανά στο χειρουργείο και υπό γενική νάρκωση, έγινε ανάταξη του δεξιού οπίσθιου χιαστού συνδέσμου και σταθεροποίηση του με μία βίδα. ζ) Η μετεγχειρητική πορεία του Ενάγοντα ήταν ικανοποιητική, χωρίς οποιαδήποτε επιπλοκή. Τα κατάγματα πορώθηκαν πλήρως και σήμερα περπατά χωρίς χωλότητα. Η βελτίωση επήλθε, βεβαίως, σταδιακά και ο Ενάγων κατά τους πρώτους έξι μήνες υπόφερε από αρκετούς πόνους και υπέστη σοβαρή ταλαιπωρία. Ειδικότερα, κατά τις πρώτες 20 ημέρες, ήταν ακινητοποιημένος με βάρη και υπόφερε από συνεχείς και αφόρητους πόνους. Εξήλθε από το Νοσοκομείο στις 17.3.2005 και περπατούσε με τη βοήθεια βακτηρίων, χωρίς να φορτίζει το δεξιό σκέλος. Στις 31.3.2005, ο ακτινολογικός έλεγχος των καταγμάτων, έδειξε ικανοποιητική θέση και στις 29.4.2005 αφαιρέθηκε ο γύψινος νάρθηκας και συνεστήθη στον Ενάγοντα φυσιοθεραπεία και σταδιακή φόρτιση του σκέλους. Ο γύψινος νάρθηκας από την αριστερή πηχεοκαρπική είχε αφαιρεθεί από τις 23.3.2005 και η ακτινογραφία ήταν ικανοποιητική. Σταδιακά υπήρξε βελτίωση τόσο στο κάταγμα του δεξιού μηριαίου, όσο και στην κινητικότητα του δεξιού γόνατος. Σ μέχρι τις 2.11.2005, όταν οι ακτινογραφίες έδειξαν πλήρη πώρωση του δεξιού μηριαίου και αριστερού καρπού. η) Η σημερινή κατάσταση των κακώσεων παρουσιάζει την ακόλουθη εικόνα:
2. i)To κάταγμα στον αριστερό καρπό έχει αποκατασταθεί χωρίς να παρουσιάζει οποιοδήποτε πρόβλημα.
3. ii)Το κάταγμα του δεξιού μηριαίου έχει πορωθεί πλήρως χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα ή να παρουσιαστεί κάποια επιπλοκή. Υπάρχουν όμως τα υλικά οστεοσύνθεσης τα οποία θα πρέπει να αφαιρεθούν με νέα χειρουργική επέμβαση. Το κόστος της επέμβασης συμφωνήθηκε, όπως έχει αναφερθεί, στο ποσό των €1.537,74. iii) Η κάκωση στον οπίσθιο χιαστό προκάλεσε δυσκαμψία στο γόνατο και ατροφία του δεξιού τετρακεφάλου. Παρέμεινε περιορισμός πλήρουςης έκτασης του δεξιού γόνατος κατά 10ο και πλήρουςης κάμψης κατά 20ο . Με την πάροδο του χρόνου και τη συνέχιση της φυσιοθεραπείας που έχουν συστήσει οι ιατροί στον Ενάγοντα, αναμένεται βελτίωση της ατροφίας του τετρακεφάλου. Η δυσκαμψία όμως στο γόνατο θεωρείται μόνιμο κατάλοιπο. Αναμένεται, επίσης ανάπτυξη οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στο σημείο απόσπασης του χιαστού. Το μέταλλο (βίδα) που τοποθετήθηκε για σταθεροποίηση του οπίσθιου χιαστού, θα παραμείνει και δεν χρειάζεται η αφαίρεση του. θ) Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω κακώσεων και ιδιαίτερα της βλάβης του οπίσθιου χιαστού και των συνεπειών της, ο Ενάγων δεν μπορεί να κάνει βαθύ κάθισμα, ενώ θα δυσκολεύεται στο τρέξιμο, π. Παρατεταμένη ορθοστασία , παρατεταμένη οδήγηση ήστο περπάτημα και στο ανεβοκατέβασμα σκαλών. Με τη μελλοντική ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας στο δεξιό γόνατο, ο πόνος κατά τις πιο πάνω δραστηριότητες θα είναι εντονότερος. ι) Οι ανωτέρω επιπτώσεις, παρόλο που θα προκαλούν κάποια ενοχλήσειςόχληση στον Ενάγοντα, δεν τον εμποδίζουν, όπως εξήγησα πιο πριν, να ασκήσει το επάγγελμα του πωλητή ή άλλη χειρονακτική εργασία. Η περίπτωση του Ενάγοντα, εκτιμώ, πως δεν εμπίπτει στις σοβαρές εκείνες περιπτώσεις όπου οι επιπτώσεις από κατάγματα δημιουργούν μόνιμη αναπηρία ή αδυναμία εκτέλεσης ελαφριάς χειρονακτικής εργασίας, όπως είναι η εργασία του πωλητή/πλασιέ. Ο Ενάγων, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, δεν θα υποφέρει από συνεχείας και αναίτιους πόνους, αλλά οι ενοχλήσεις και οι πόνοι θα παρουσιάζονται σε περιόδους παρατεταμένης ορθοστασίας ή οδήγησης η οποία μπορεί να αποφεύγεται με κάποια λογικά και επιτρεπτά, εκτιμώ, για την εκτέλεση της εργασίας του, διαλείμματα. κ) Αποτελεί, τέλος, εύρημα του Δικαστηρίου, ότι ο Ενάγων για ένα έτος μετά τον τραυματισμό του δεν ήταν σε θέση να εργαστεί. Μετά όμως την πάροδο των 12 μηνών, όλες οι κακώσεις είχαν αποκατασταθεί ικανοποιητικά και μπορούσε να ασκήσει το επάγγελμα του πωλητή ή άλλη παρεμφερή εργασία. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξα αφού έλαβα υπόψη μου τη μαρτυρία του Μ.Ε.5 που ήταν ο θεράπων ιατρός του και ο οποίος του είχε χορηγήσει άδειες ασθενείας για ένα περίπου έτος. Η περαιτέρω περίοδος άδειας που του παραχωρήθηκε για σκοπούς Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όπως αναφέρθηκε, δεν έχει δικαιολογηθεί. Έλαβα επίσης υπόψη μου το γεγονός ότι τα κατάγματα πορώθηκαν πλήρως, εννιά, περίπου, μήνες μετά το ατύχημα, χωρίς να παρουσιαστεί κάποια επιπλοκή. Εκτιμώ, πως εδικαιολογείτοαι περαιτέρω χρονική περίοδος τριών μηνών, λόγω της φύσης των κακώσεων, για επάνοδο του Ενάγοντα στην εργασία του. Καθορίζω, συνεπώς, τη συνολική περίοδο ανικανότητας του Ενάγοντα να εργαστεί, λόγω των κακώσεων που υπέστη κατά το ατύχημα, σε 12 μήνες. ΕΥΘΥΝΗ Είναι πολύ καλά γνωστές οι αρχές με βάση τις οποίες επιμερίζεται η ευθύνη σε οδηγούς τροχαίων ατυχημάτων. Κάθε οδηγός έχει καθήκον επιμέλειας σε άλλους οδηγούς ή πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο και τα οποία, κατά λογική πρόβλεψη, μπορούν να ζημιωθούν από τις ενέργειες του. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό και αποφασίζεται κάτω από τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. (βλ. Κωμιάτης ν. Πόλιτσου κ.ά.