Ηλίκκος Ηλία ν. Χρίστος Χριστοφόρου, Αρ. Αγωγής: 2897/06, 10.02.2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2009:A33 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Δ.Ι. Κίτσιου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2897/06 Μεταξύ: Ηλίκκος Ηλία, εκ Λεμεσού Ενάγοντα και Χρίστος Χριστοφόρου, εξ Ηνωμένου Βασιλείου άλλως CHRISTOFER CHRISTO Εναγομένων --------------------- Ημερομηνία: 10.02.2009 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Στ. Σταυρινίδης για Α. Παπαντωνίου (κος Τ. Σωτηριάδης για να ακούσει απόφαση) Για Εναγόμενο: κ. Α. Χαβιαράς (κα Μ. Σωκράτους για να ακούσει απόφαση) Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή: Ο ενάγοντας ήγειρε την παρούσα αγωγή εναντίον του εναγομένου διεκδικώντας το ποσό των ΛΚ2.840,00 πλέον ΦΠΑ, συνολικά το ποσό των ΛΚ3.266,00 ως υπόλοιπο συμφωνηθείσας και/ή εύλογης αμοιβής του για την παροχή υπηρεσιών ως πολιτικός μηχανικός. Οι υπηρεσίες αφορούν στη (α) μελέτη και ετοιμασία προσχεδίων για έξι κατοικίες (β) έξι προοπτικά σκίτσα και μέρος όψεων και (γ) επίβλεψη και αποπεράτωση ανεγειρόμενης ημιτελούς κατοικίας η οποία ολοκληρώθηκε με υπηρεσίες του ενάγοντα, καθ΄ ότι, ο προηγούμενος αρχιτέκτονας του εν λόγω έργου διέκοψε τη συνεργασία του με τον εναγόμενο. Η εργασία του ενάγοντα στην εν λόγω κατοικία αφορούσε στην έκδοση διατακτικών πληρωμής εργολάβου, συναντήσεις με το μηχανικό του έργου, το διακοσμητή και τους εργολάβους για υπογραφή νέων συμβολαίων. Ως περαιτέρω διευκρινίζει ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησης του, ενώ παρείχε τις υπηρεσίες του προς τον εναγόμενο ο τελευταίος του κατέβαλε το ποσό των ΛΚ2.400,00 έναντι της συμφωνηθείσας και/ή εύλογης αμοιβής και παρέμεινε υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό ΛΚ2.840,00 πλέον ΦΠΑ. Ο εναγόμενος στην Υπεράσπιση του πλην του ισχυρισμού ότι ο ενάγοντας είναι πολιτικός μηχανικός εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ, αρνείται τους υπόλοιπους ισχυρισμούς που περιέχονται στην έκθεση απαίτησης του ενάγοντα και προβάλλει διαφορετική θέση. Ειδικότερα ισχυρίζεται πως οι διάδικοι ουδέποτε κατάρτησαν οποιαδήποτε συμφωνία και ότι οι ισχυριζόμενες εργασίες-υπηρεσίες δεν προσφέρθηκαν, η δε σχέση τους παρέμεινε στο επίπεδο διαπραγματεύσεων παρά το ότι κατά την πορεία τους ο εναγόμενος κατέβαλε στον ενάγοντα το ποσό των ΛΚ2.400,00 αυτό όμως ήταν εν αναμονή κατάρτισης συμφωνίας κάτι που τελικά δεν έγινε. Επιπλέον ο εναγόμενος ισχυρίζεται πως εν όψει του ότι δεν καταρτίστηκε συμφωνία μεταξύ των διαδίκων, έγινε συνάντηση περί τις 30.12.2004 στην παρουσία τρίτου προσώπου (Βασίλη Παύλου) οπότε συμφωνήθηκε ο τερματισμός των διαβουλεύσεων και η επιστροφή του ποσού των ΛΚ2.400,00 από τον ενάγοντα στον εναγόμενο, ωστόσο ο ενάγοντας ουδέποτε του επέστρεψε το εν λόγω ποσό, ως εκ τούτου ο εναγόμενος το διεκδικεί με Ανταπαίτηση πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα. Στην Απάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση που ο ενάγοντας έχει καταχωρήσει απορρίπτει τις θέσεις του εναγόμενου και ισχυρίζεται ότι μεταξύ των διαδίκων συνάφθηκε προφορική και/ή γραπτή συμφωνία μέσω και της αλληλογραφίας που αντάλλαξαν, η δε εργασία που επρόκειτο να γίνει εκ μέρους του ενάγοντα αφορούσε πολύ μεγαλύτερης αξίας έργο, επειδή όμως, η συμφωνία τερματίστηκε εξ υπαιτιότητας του εναγομένου δεν έγινε εξ ολοκλήρου η μελέτη και η επίβλεψη όλου του έργου, ως εκ τούτου ο ενάγοντας διεκδικεί υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό για δεδουλευμένη και/ή εκτελεσθείσα εργασία του. Προσαχθείσα μαρτυρία: Κατά την ακροαματική διαδικασία για την απαίτηση του ενάγοντα κατέθεσε ο ίδιος ενώ για την υπεράσπιση και ανταπαίτηση, η οποία συνεκδικάστηκε με την αγωγή, κατέθεσαν ο εναγόμενος (ΜΥ1) και ο Βασίλης Παύλου (ΜΥ2). Κατατέθηκαν επίσης ως τεκμήρια τα πιο κάτω έγγραφα: Τεκμήριο 1: Επιστολή ημερομηνίας 06.10.
- Τεκμήριο 2: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 05.10.
- Τεκμήριο 3: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 29.01.2004 με απόδειξη παραλαβής. Τεκμήριο 3(α): Δέσμη σκίτσων. Τεκμήριο 4: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 02.02.
- Τεκμήριο 4(α): Τιμολόγιο αρ. 8 ημερομηνίας 02.02.
- Τεκμήριο 5: Επιστολή ημερομηνίας 17.02.
- Τεκμήριο 6: Επιστολή ημερομηνίας 17.02.
- Τεκμήριο 7: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 25.02.
- Τεκμήριο 8: Χειρόγραφη επιστολή ημερομηνίας 11.03.
- Τεκμήριο 9: Επιστολή ημερομηνίας 16.03.2004 με δύο χειρόγραφα έγγραφα. Τεκμήριο 10: Επιστολή ημερομηνίας 26.10.
- Τεκμήριο 11: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 19.11.
- Τεκμήριο 12: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 22.11.
- Τεκμήριο 13: Επιστολή ημερομηνίας 23.11.
- Τεκμήριο 14: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 22.11.
- Τεκμήριο 15: Επιστολή ημερομηνίας 25.11.
- Τεκμήριο 16: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 25.11.
- Τεκμήριο 16(α): Τιμολόγιο αρ. 41 ημερομηνίας 25.11.
- Τεκμήριο 17: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 29.11.
- Τεκμήριο 18: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 04.01.
- Τεκμήριο 19: Επιστολή ημερομηνίας 10.01.
- Τεκμήριο 20: Επιστολή ημερομηνίας 27.01.
- Τεκμήριο 21: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 31.01.
- Τεκμήριο 22: Επιστολή ημερομηνίας 08.02.
- Τεκμήριο 23: Επιστολή ημερομηνίας 23.07.
- Τεκμήριο 23(α): Τιμολόγιο αρ. 30 ημερομηνίας 23.07.
- Τεκμήριο 24: Προσωρινή Πιστοποίηση Πληρωμής αρ.1 (extra) ημερομηνίας 02.03.
- Τεκμήριο 25: Προσωρινή Πιστοποίηση Πληρωμής αρ. 3 ημερομηνίας 02.03.
- Τεκμήριο 26: Επιστολή ημερομηνίας 29.11.
- Τεκμήριο 27: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 27.10.
- Τεκμήριο 28: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 28.10.
- Τεκμήριο 29: Επιστολή ημερομηνίας 26.10.
- Τεκμήριο 29(α): Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 26.10.
- Τεκμήριο 30: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 26.10.
- Τεκμήριο 31: Επιστολή δικηγόρων ενάγοντα προς εναγόμενο ημερομηνίας 07.03.
- Τεκμήριο 32: Επιστολή εναγομένου προς δικηγόρους ενάγοντα ημερομηνίας 18.03.
- Τεκμήριο 33: Ένα προσχέδιο και έξι όψεις για έξι κατοικίες. Τεκμήριο 34: Τηλεομοιότυπο ημερομηνίας 26.11.
- Τεκμήριο 34(α): Πίνακας εμβαδών, σε τετραγωνικά μέτρα, για (επίδικες) έξι κατοικίες. Τεκμήριο 35: Επιστολή ενάγοντα προς το ΕΤΕΚ ημερομηνίας 17.05.
- Τεκμήριο 36: Πρακτικά συνάντησης ημερομηνίας 30.12.2004 (αρχικά κατατέθηκε ως τεκμήριο Α προς αναγνώριση). Τεκμήριο 37: Επιστολή ημερομηνίας 22.02.
- ΜΕ, ως αναφέρθηκε κατέθεσε ο ενάγοντας, σύμφωνα με τη μαρτυρία του περί το Μάιο του 2003 άρχισε η συνεργασία του με τον εναγόμενο, αυτή συνίστατο σε συμφωνία με την οποία θα παρείχε στον εναγόμενο τις υπηρεσίες του ως αρχιτέκτονας και πολιτικός μηχανικός για την ανέγερση έξι κατοικιών στο χωριό Συλίκου της επαρχίας Λεμεσού τις οποίες ο εναγόμενος επιθυμούσε να ανεγείρει. Επιπλέον θα παρέχονταν υπηρεσίες για τη συνέχιση μιας ημιτελούς κατοικίας του εναγόμενου η οποία είχε παραμείνει στο μέσο, λόγω διακοπής της συνεργασίας του εναγόμενου με τον προηγούμενο αρχιτέκτονα. Ακολούθως της πιο πάνω συμφωνίας ο ενάγοντας, ως ανέφερε, αποτάθηκε γραπτώς στην Πολεοδομική Αρχή για προκαταρκτικές απόψεις, ως αναγκαίο διάβημα, πριν αρχίσει το σχεδιασμό των έξι κατοικιών, προκειμένου να μάθει για τυχόν επηρεασμό του τεμαχίου του εναγομένου από το οδικό δίκτυο της περιοχής. Η πολεοδομική αρχή απάντησε στον εναγόμενο με επιστολή που στάληκε στον ενάγοντα (τεκμήριο 1) οπότε η εν λόγω επιστολή κοινοποιήθηκε στον εναγόμενο με τηλεομοιότυπο (τεκμήριο 2). Εν όψει αυτής της εξέλιξης ο τελευταίος του έδωσε οδηγίες για να προχωρήσει με την ετοιμασία των σχεδίων. Αυτός άρχισε τη μελέτη του και περί τον Ιανουάριο του 2004 απέστειλε στον εναγόμενο με τηλεομοιότυπο (τεκμήριο 3 και 3(α)) τις προτάσεις του για τις έξι προτιθέμενες κατοικίες. Μαζί με τις προτάσεις σχεδίων έκδωσε τιμολόγιο για ΛΚ1.200,00 έναντι λογαριασμού, λαμβανομένου υπόψη ότι είχε ήδη μεσολαβήσει παροχή υπηρεσιών του και για την ημιτελή κατοικία, για την ολοκλήρωση της οποίας πέραν της επίβλεψης του αυτός διόρθωσε πολλές ατασθαλίες, αφού υπήρχαν συμβόλαια τα οποία δεν ήταν καθαρά και για προστασία του εναγόμενου ζήτησε και έγιναν άλλα από την αρχή κανονικά συμβόλαια. Μετά τα πιο πάνω και ενώ ανέμενε διευθέτηση του τιμολογίου του ο εναγόμενος δεν του απαντούσε ούτε έβγαινε στο τηλέφωνο, οπότε του έγραψε χειρόγραφη επιστολή ημερομηνίας 11.03.04 (τεκμήριο 8) εκφράζοντας του την απογοήτευση του, πρότεινε δε στον εναγόμενο να παραμείνουν φίλοι και δεν θα απαιτούσε οτιδήποτε για τα σχέδια που του πρότεινε ως προς τις έξι κατοικίες. Δεν πήρε απάντηση στην επιστολή του όμως περί τον Ιούλιο του 2004 ο εναγόμενος ο οποίος ζει στην Αγγλία , ήρθε στην Κύπρο και τον επισκέφθηκε στο γραφείο του, είχαν συζήτηση, εκεί του έδειξε την εργασία που είχε αυτός κάνει μέσα από ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ο εναγόμενος τότε του ζήτησε συνέχιση της συνεργασίας τους, αυτός δέχθηκε, ζήτησε όμως να πληρώνεται και να τυγχάνει σεβασμού και απάντησης στα τηλεφωνήματα του. Συμφώνησαν επίσης να ακυρωθεί το προηγούμενο τιμολόγιο και να εκδοθεί καινούριο στη βάση της εργασίας που είχε κάνει μέχρι τότε, ως εκ τούτου στις 23.07.2004 έστειλε στον εναγόμενο επιστολή με τηλεομοιότυπο και νέο τιμολόγιο (τεκμήρια 23 και 23(α)) και ζήτησε πληρωμή μέχρι τέλος Ιουλίου 2004 ακυρώνοντας το προηγούμενο τιμολόγιο. Το νέο τιμολόγιο ήταν ύψους ΛΚ2.400,00 πλέον Φ.Π.Α. και στη βάση των όσων του είχε αναφέρει για την αμοιβή του. Ο εναγόμενος πλήρωσε το τιμολόγιο ενώ ταυτόχρονα ζήτησε από αυτόν να προχωρήσει και να τελειώσει τα προσχέδια για τις έξι κατοικίες. Ο ενάγοντας προχώρησε με την ετοιμασία των προσχεδίων για τις έξι κατοικίες και όταν τα ετοίμασε τα έστειλε στον εναγόμενο με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail) περί το Νοέμβριο του 2004 (τεκμήριο 33). Στις 22.11.2004 πήρε επιστολή του εναγόμενου (τεκμήριο 14) με την οποία του ζητούσε τα τετραγωνικά μέτρα των έξι κατοικιών περιλαμβανομένων των βεραντών. Παρ΄ όλο που αυτά τα στοιχεία φαίνονταν στα προσχέδια που έστειλε στον εναγόμενο, του ξαναέστειλε τα στοιχεία με τηλεομοιότυπο υπό τύπο πίνακα και ξεχωριστά για την κάθε κατοικία (τεκμήριο 34 και 34(α)). Επειδή πλέον αυτός θεώρησε ότι είχε τελειώσει τα προσχέδια για τις έξι κατοικίες στις 25.11.2004 έστειλε στον Ανδρέα Θρασυβούλου (πράγμα που είχε ζητήσει ο εναγόμενος), λογιστή του εναγόμενου με κοινοποίηση στον τελευταίο, τιμολόγιο τεκμήριο 16(α), αξίας ΛΚ1.600,00 πλέον Φ.Π.Α. παρακαλώντας για πληρωμή μέχρι το τέλος Νοεμβρίου
- Ακολούθησε επιστολή του εναγομένου (τεκμήριο 15) για κάποιες διευκρινίσεις και αυτός του απάντησε με το τεκμήριο
- Το τιμολόγιο (τεκμήριο 16(α)) ωστόσο δεν πληρώθηκε παρά και τα τηλεφωνήματα προς το λογιστή του εναγόμενου. Τα Χριστούγεννα του 2004 ο εναγόμενος βρισκόταν στην Κύπρο, έγινε συνάντηση στο σπίτι του τελευταίου παρουσία του Βασίλη Παύλου τον οποίο είχε προσλάβει ο εναγόμενος ως τεχνικό σύμβουλο για τις έξι κατοικίες. Ο ενάγοντας τότε εξέφρασε παράπονο για την μη πληρωμή του τιμολογίου. Έγινε περαιτέρω συζήτηση, δεν του άρεσε ο τρόπος που τον αντιμετώπισε ο εναγόμενος, οπότε αυτός του απάντησε ότι δεν μπορούσε πλέον να συνεχίσει τη συνεργασία τους και έφυγε. Στη συζήτηση που έγινε ο εναγόμενος, όντας θιγμένος από όσα του είπε του ζήτησε να του στείλει τιμολόγιο για να τον πληρώσει, καθ΄ ότι, δεν ήθελε να χρωστά σε οποιοδήποτε. Τότε αυτός στις 04.01.05 του έστειλε συνολική χρέωση, τεκμήριο 18, η οποία ήταν αξίας ΛΚ5.240,00 πλέον Φ.Π.Α. δηλαδή ΛΚ4.000,00 για τα προσχέδια, πλέον ΛΚ600,00 για τα έξι σκίτσα και μέρος όψεων καθώς και ΛΚ640,00 για την ημιτελή κατοικία, αφαιρουμένου δε του ποσού των ΛΚ2.400,00 που είχαν ήδη πληρωθεί, ζητούσε την πληρωμή ΛΚ2.840,00 συν Φ.Π.Α. (ως η απαίτηση). Μετά τα πιο πάνω ακολούθησε κάποια αλληλογραφία και στη συνέχεια έγινε καταγγελία του στο ΕΤΕΚ, χωρίς να υπάρχει άλλη επικοινωνία μεταξύ τους. ΜΥ1 κατέθεσε ο εναγόμενος, είναι Κύπριος και ζει στην Αγγλία, προβάλλοντας τη δική του εκδοχή, ανέφερε πως πράγματι περί τον Απρίλιο-Μάιο του 2003 πήρε προσφορές από αρχιτέκτονες για σκοπούς ανέγερσης έξι κατοικιών στο χωριό Συλίκου, μία εκ των προσφορών ήταν και η προσφορά του ενάγοντα ο οποίος δεν του την είχε δώσει γραπτώς όμως τελικά τον επέλεξε. Όσον αφορά την αμοιβή του ενάγοντα η συμφωνία δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2004 και όχι νωρίτερα, αφού, ήταν πάντοτε αίτημα του προς τον ενάγοντα να έχει γραπτώς κατάσταση για την αμοιβή του. Στην πορεία αυτός άρχισε να μην έχει εμπιστοσύνη στον ενάγοντα καθ΄ ότι ενώ του υποσχόταν ότι θα του παραδώσει σχέδια ο καιρός περνούσε και δεν τα ετοίμαζε. Περί τις 18.10.2003 σε συνάντηση που είχε μαζί με τον ενάγοντα ο τελευταίος του έδειξε κάποια σχέδια τα οποία όμως αφορούσαν άλλο έργο, και του απολογήθηκε γι΄ αυτό ενώ η συνάντηση συνεχίστηκε με άλλο αρχιτέκτονα του γραφείου του ενάγοντα. Περί τον Ιούλιο του 2004 συμφώνησαν ότι ο ενάγοντας έπρεπε να του ετοιμάσει τελικά προσχέδια και να του τα παραδώσει το Νοέμβριο του ιδίου έτους οπότε θα πληρωνόταν για την αξία τους ΛΚ4.000,00 μείον οι ΛΚ2.400,00 που του είχε ήδη καταβάλει. Ο ενάγοντας ωστόσο δεν του ετοίμασε τα προσχέδια και ως εκ τούτου προγραμματίστηκε συνάντηση τα Χριστούγεννα του 2004 που θα ήταν αυτός στην Κύπρο για να του παραδώσει τα προσχέδια. Ο ενάγοντας πήγε στη συνάντηση λέγοντας από την αρχή ότι ήταν πολύ βιαστικός, δεν είχε μαζί του προσχέδια και του δήλωσε ότι δεν ήθελε πλέον να δουλέψει γι΄ αυτόν. Έγινε τότε σημείωση και τηρήθηκαν πρακτικά για το τι είχε γίνει μέχρι εκείνη τη στιγμή. Στην παρουσία του Βασίλη Παύλου, συμφωνήθηκε, όπως (α) ο ενάγοντας είτε ολοκληρώσει τα προσχέδια και όταν τα παραδώσει, να πληρωθεί για το υπόλοιπο της αμοιβής του με δικαίωμα να γίνει χρήση των σχεδίων του. (β) Αν δεν συμφωνήσει σ΄ αυτό τότε να επιστρέψει το ποσό των ΛΚ2.400,00 που εισέπραξε προηγουμένως, όμως ο ενάγοντας στο τέλος έφυγε από τη συζήτηση με μη επαγγελματικό τρόπο και δεν δέχθηκε να παραχωρήσει δικαίωμα χρήσης των σχεδίων του. Τέλος ο εναγόμενος για την ημιτελή κατοικία ανέφερε πως παρά το γεγονός ότι σε κάποιες από τις συναντήσεις τους ο ενάγοντας του δήλωνε ότι οι υπηρεσίες του θα ήταν δωρεάν αυτός δεν το δέχεται και αν του έστελλε τιμολόγιο θα το πλήρωνε. Απ΄ ότι πιστεύει ο ενάγοντας του κίνησε αγωγή επειδή τον προειδοποίησε ότι θα τον κατάγγελλε στο ΕΤΕΚ. ΜΥ2 κατέθεσε ο Βασίλης Παύλου, αναγνώρισε το τεκμήριο 36 ως τα πρακτικά που ο ίδιος ετοίμασε και αφορούσαν τη συνάντηση που έγινε μεταξύ ενάγοντα και εναγομένου τα Χριστούγεννα του
- Ως διευκρίνισε τα πρακτικά ετοιμάστηκαν 2-3 ημέρες ή και μία εβδομάδα αργότερα από σημειώσεις που έπαιρνε κατά τη συνάντηση. Τη συνάντηση την κάλεσε αυτός, ως τεχνικός σύμβουλος που είχε διοριστεί από τον εναγόμενο, με σκοπό να προσκομίσει ο ενάγοντας προσχέδια για τη μελέτη του σχετικά με τις έξι κατοικίες στη Συλίκου και να γίνει συζήτηση επί αυτών. Ο ενάγοντας κατά τη συνάντηση πήγε χωρίς τα προσχέδια και εξέφρασε παράπονα ότι δεν τον σεβόταν ο εναγόμενος και έτσι σκεφτόταν τη διακοπή της συνεργασίας τους. Ως περαιτέρω ανέφερε με τον ενάγοντα είχε ξανασυναντηθεί αναφορικά με τις έξι προτιθέμενες κατοικίες, τόσο στο γραφείο του όσο και στο χωριό Συλίκου όπου θα γινόταν η ανέγερση. Μέσα από την αγόρευση του ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγόμενου εισηγήθηκε πως η δικογραφημένη θέση του ενάγοντα είναι πως δεν υπήρξε συμφωνία για συγκεκριμένο ποσό ως προς την αμοιβή του, αλλά η αμοιβή θα ήταν εύλογη και δίκαιη. Η θέση όμως της εύλογης και δίκαιης αμοιβής ενώπιον του Δικαστηρίου έχει παραμείνει ανυποστήρικτη από πλευράς μαρτυρίας, τόσο για τις έξι προτιθέμενες κατοικίες όσο και για την ημιτελή κατοικία. Ειδικότερα γι΄ αυτό το θέμα συνάγεται από το τεκμήριο 6 ότι ο εναγόμενος αποδέκτηκε τη χρέωση για το ποσό των ΛΚ350,00 πλέον ΦΠΑ, ενώ ο ενάγοντας στην αγωγή του ζητά ΛΚ640,00 πλέον ΦΠΑ χωρίς εξήγηση και χωρίς να εκδώσει τιμολόγιο ζητά ΦΠΑ. Τέλος υπήρξε εισήγηση πως ότι και αν δύναται να εξαχθεί από την αλληλογραφία που είχαν οι διάδικοι αυτό έχει ανατραπεί με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 36 στη βάση του οποίου συμφωνήθηκε η διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων και επιστροφή του ποσού (ΛΚ2.400,00) που είχε καταβληθεί στον ενάγοντα, πράγμα το οποίο αυτός δεν έπραξε, συνεπώς είναι δίκαιο να απορριφθεί η αγωγή του και να εκδοθεί απόφαση στην Ανταπαίτηση υπέρ του εναγόμενου πλέον τόκους και έξοδα. Από την άλλη πλευρά ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα διατύπωσε τη θέση πως ο ενάγοντας έχει αποδείξει την απαίτηση του, παραπέμποντας στα τεκμήρια-αλληλογραφία που υπήρξε μεταξύ των διαδίκων η οποία ενισχύει τη θέση και αξιοπιστία του ενάγοντα. Ο ενάγοντας παρείχε τις υπηρεσίες του ζητώντας να πληρώνεται στη βάση των όσων είχαν συμφωνηθεί τον Ιούλιο του 2004, δηλαδή 5% επί του προϋπολογισμένου κόστους των έξι κατοικιών ήτοι ΛΚ800.000,
- Εισηγήθηκε πως το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να δεχθεί την εκδοχή του εναγόμενου, ιδιαίτερα τα όσα αναγράφονται στο τεκμήριο 36 τα οποία ο ΜΥ2 κατέγραψε προκειμένου να εξυπηρετήσει συμφέροντα του εναγόμενου για τον οποίο εργαζόταν τότε και είχε διοριστεί ως τεχνικός σύμβουλος. Συνακόλουθα ζητήθηκε η έκδοση απόφασης ως η απαίτηση, διαζευτικά σε περίπτωση που το Δικαστήριο δεν αποδεχθεί ότι υπήρξε συμφωνία για την αμοιβή τότε το ποσό που ζητά ο ενάγοντας δικαιολογείται ως εύλογη αμοιβή από τους «Όρους Αναθέσεως Εργασίας Οικοδομικών Έργων» του Συνδέσμου Πολιτικών Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων Κύπρου. Αξιολόγηση μαρτυρίας: Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευχέρεια και παρακολούθησε με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Από την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα καθώς επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους σε συνυφασμό με το περιεχόμενο των τεκμηρίων της υπόθεσης το Δικαστήριο προβαίνει στην αξιολόγηση τους. Ο ενάγοντας και ο εναγόμενος κατέθεσαν ουσιαστικά υποστηρίζοντας και εμμένοντας στην εκδοχή τους. Κρίνεται σκόπιμο όπως σε κάποιο βαθμό να γίνει σύγκριση και παραλληλισμός της μαρτυρίας τους προκειμένου να διαφανεί ο λόγος που το Δικαστήριο θα επιλέξει τη μία εκ των δύο εκδοχών οι οποίες παρέμειναν αντίθετες μέχρι το τέλος της δίκης. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω και αφού το Δικαστήριο έχει μελετήσει τις δύο εκδοχές και την ενώπιον του μαρτυρία καταλήγει πως ο ενάγοντας παρουσίασε την υπόθεση του αφήνοντας πολύ θετική εικόνα κατά τη μαρτυρία του παρά ο εναγόμενος και ο ΜΥ
- Κρίνεται περαιτέρω πως η μαρτυρία του ενάγοντα διεπόταν από στοιχεία τα οποία νομιμοποιούν το Δικαστήριο να κρίνει τον ενάγοντα αξιόπιστο μάρτυρα, σε αντίθεση με την εικόνα που άφησαν ο εναγόμενος και ο ΜΥ
- Οι λόγοι εξηγούνται στη συνέχεια. Ο ενάγοντας παρουσίασε με σταθερότητα και συνέπεια όλα τα γεγονότα που συνθέτουν την εκδοχή του, κυρίως τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί κατόπιν εντολής του εναγόμενου και στη βάση συμφωνίας προκειμένου να του παρέχει τις υπηρεσίες του. Οι ενέργειες του υποστηρίζονται απόλυτα από τα έγγραφα που έχει παρουσιάσει, ενδεικτικά τέτοια αποτελούν το τεκμήριο 1 (αίτηση στην Πολεοδομία), τεκμήριο 2 (Απάντηση της Πολεοδομίας), τεκμήριο 3 και 3(α) (δέσμη σκίτσων για τις έξι προτιθέμενες κατοικίες) αλλά και το τεκμήριο 33 που αποτελεί τα προσχέδια και τα οποία ως ανέφερε τα έστειλε στον εναγόμενο. Επιπλέον σε συνοχή με τα πιο πάνω αλλά και ενίσχυση της εκδοχής του ενάγοντα αποτελούν τα τεκμήρια 23(α) (τιμολόγιο) το οποίο πληρώθηκε από τον εναγόμενο χωρίς να διατυπωθεί οποιαδήποτε επιφύλαξη. Επίσης διαπιστώνεται ότι η εξέλιξη όλων των ουσιωδών γεγονότων συνοδεύεται από την υποστήριξη με έγγραφα που ο ενάγοντας συνέταξε και απέστελλε στον εναγόμενο. Γενικότερα ο ενάγοντας κατά τη μαρτυρία του υπήρξε θετικός και συνεπής, επεξηγηματικός και ταυτόχρονα πειστικός, κυρίως όμως σταθερός με τη μαρτυρία που παρουσίασε αλλά και με τη βάση της εκδοχής του όπως αυτή διατυπώνεται στα δικόγραφα του. Αντίθετα ο εναγόμενος μέσα από τη μαρτυρία του ουσιαστικά σε κύρια σημεία της εκδοχής του αυτοαναιρέθηκε. Πιο συγκεκριμένα όπως προκύπτει από την Υπεράσπιση του ισχυρίζεται πως (α) ουδέποτε υπήρξε συμφωνία μεταξύ των διαδίκων για παροχή υπηρεσιών εκ μέρους του ενάγοντα και ότι μόνο διαπραγματεύσεις γίνονταν. (β) Οι ισχυριζόμενες από τον ενάγοντα υπηρεσίες ουδέποτε προσφέρθηκαν και (γ) ότι κατέβαλε το ποσό των ΛΚ2.400,00 στον ενάγοντα εν αναμονή κατάρτισης συμφωνίας, που δεν καταρτίστηκε ποτέ. Ωστόσο στη μαρτυρία του αναφορικά με τις πιο πάνω θέσεις κατέθεσε στοιχεία τα οποία τις ανατρέπουν. Ειδικότερα και κατά αντιστοιχία, ως προς το: (α) αποδέχθηκε από την κύρια εξέταση του ότι τον Ιούλιο του 2004 (και όχι πιο πριν) καταρτίστηκε συμφωνία με τον ενάγοντα για να είναι ο αρχιτέκτονας-πολιτικός μηχανικός για τις έξι κατοικίες που θα ανέγειρε στο χωριό Συλίκου αλλά και να προσφέρει υπηρεσίες για σκοπούς επίβλεψης και ολοκλήρωσης ημιτελούς κατοικίας. Ως προς το: (β) από τη μαρτυρία εκείνο που συνάγεται δεν συμπίπτει με τη δικογραφημένη θέση του εναγόμενου, αφού κατέθεσε πως εκείνο που ετοίμασε ο ενάγοντας (τεκμήριο 33) δεν αποτελεί τελικά προσχέδια, όμως αποδέχθηκε ότι πήρε το τεκμήριο 33 απλώς δεν υπήρχαν προσόψεις. Ακόμη ως προς την ημιτελή κατοικία σε υποβολή ότι έγιναν οι εργασίες που αναφέρονται στο τεκμήριο 18 που του έστειλε ο ενάγοντας τοποθετήθηκε ως εξής: «Δεν μπορώ να απαντήσω διότι δεν ξέρω αν έγιναν. Δέχομαι ότι έκανε δουλειά εκεί». Επί του ιδίου θέματος στην αντεξέταση του ανέφερε πως αν ο ενάγοντας του έστελλε τιμολόγιο ευχαρίστως θα το πλήρωνε, δεν του έστειλε όμως. Για το: (γ) στοιχείο, ενώ κατέβαλε το ποσό των ΛΚ2.400,00 πληρώνοντας το σχετικό τιμολόγιο, το οποίο προέκυψε κατόπιν συμφωνίας του με τον ενάγοντα, και αφού προηγήθηκε ακύρωση προγενέστερων τιμολογίων, δεν πρόβαλε οποιαδήποτε ένσταση ή επιφύλαξη κατά την πληρωμή. Συνεπώς λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό των γεγονότων αυτών δεν δικαιολογείται αποδοχή της θέσης του ότι η πληρωμή έγινε εν αναμονή κατάρτισης συμφωνίας αφού αποδέχεται πως έγινε συμφωνία από Ιούλιο του 2004 ενώ η πληρωμή του τιμολογίου, τεκμήριο 23(α), έγινε αργότερα, το Νοέμβριο του
- Τα πιο πάνω είναι ενδεικτικά, υπάρχει ακόμη κάτι στη μαρτυρία του εναγόμενου που προβάλλει ως αντιφατικό και σχετίζεται με ουσιαστικό επίδικο θέμα, αφορά το ύψος της αμοιβής του ενάγοντα. Ενώ του είχε σταλεί επιστολή (τεκμήριο 23) με πλήρη ανάλυση της χρέωσης με επισυνημμένο τιμολόγιο (τεκμήριο 23(α)) το οποίο πλήρωσε, σε κάποια σημεία της μαρτυρίας του ανέφερε πως δεν υπήρξε συμφωνία για 5% για την αμοιβή του ενάγοντα επί του κόστους των κατοικιών, λέγοντας ότι ο ενάγοντας του άφησε να νοηθεί πως η χρέωση του δεν θα ξεπερνούσε το 4,5%. Αυτό όμως και αν ειπώθηκε θα ήταν στην αρχή του 2003, αφού ο ενάγοντας με το τεκμήριο 23 μιλά ξεκάθαρα για 5% κάτι που αναλύεται και στο τιμολόγιο. Σε άλλο μέρος της μαρτυρίας του ο εναγόμενος προβάλλοντας τη θέση πως ο ενάγοντας δεν του παρέδωσε προσχέδια ή ότι αυτά που του παρέδωσε δεν ήταν τελικά προσχέδια, ανέφερε πως αν του τα παρέδιδε θα τον πλήρωνε το υπόλοιπο ποσό των ΛΚ1.600,00 ώστε να συμπληρωθεί η αμοιβή του ΛΚ4.000,
- Με αυτή όμως τη μαρτυρία αφενός μεν έμμεσα αποδέχεται τη θέση του ενάγοντα αφετέρου ανατρέπει δικές του δικογραφημένες θέσεις. Εν όψει όλων των πιο πάνω κρίνεται πως θα ήταν ακροασφαλές για το Δικαστήριο να στηριχθεί στη μαρτυρία και εκδοχή του εναγόμενου και ως εκ τούτου την απορρίπτει. Ως προς το ΜΥ2 ουσιαστικά αυτός κατέθεσε εκ μέρους του εναγομένου για να ενισχύσει και αποδείξει τα όσα καταγράφονται στο τεκμήριο 36 και τα οποία σκοπό έχουν τη στήριξη της θέσης για τερματισμό της συνεργασίας των διαδίκων και ότι ως αποτέλεσμα ο ενάγοντας έπρεπε να επιστρέψει το ποσό των ΛΚ2.400,00 στον εναγόμενο. Ο ΜΥ2 εργαζόταν ως διαφάνηκε για τον εναγόμενο, για να αποδεχθεί το Δικαστήριο τα όσα καταγράφονται στο τεκμήριο 36 θα ήταν ορθό να ζητηθεί από όλους να τα υπογράψουν και όχι να ετοιμάσει το τεκμήριο 36 σε μεταγενέστερο χρόνο τον οποίο προσδιόρισε από 2 έως 7 μέρες. Κρίνεται έτσι πως απουσιάζουν τα εχέγγυα για αντικειμενική αποτύπωση των λεγομένων κατά τη συζήτηση άλλωστε είναι ξεκάθαρο πως ο ενάγοντας δεν αποδέχεται το περιεχόμενο του τεκμηρίου 36 και το έπραξε απαντώντας στον εναγόμενο με επιστολές του τεκμήρια 18 και 21 μετά τη συνάντηση συνεπώς το Δικαστήριο απορρίπτει το περιεχόμενο του τεκμηρίου
- Πρόβαλε ακόμη ο ΜΥ2 τη θέση ότι στη συνάντηση που έγινε τα Χριστούγεννα του 2004 ο ενάγοντας πήγε χωρίς προσχέδια προφανώς επειδή δεν είχαν ετοιμασθεί ενώ ανέμεναν κάτι τέτοιο. Στην αντεξέταση του όμως δέχθηκε πως είχαν ήδη σταλεί κάποια προσχέδια από τον ενάγοντα στον ίδιο. Σημειώνεται πως και ο εναγόμενος αποδέχθηκε ότι του στάληκε το τεκμήριο 33 πριν τα Χριστούγεννα
- Επίσης ο ΜΥ2 αποδέχθηκε ότι κάποια έγγραφα από το τεκμήριο 33 αποτελούσαν προσχέδια, έτσι όμως στην πορεία της μαρτυρίας του αυτοανατράπηκε αφού αρχικά υποστήριξε πως το τεκμήριο 33 δεν συνιστούσε προσχέδια. Προς το τέλος της μαρτυρίας του ακόμη αποδέχθηκε πως θα έπρεπε να πληρωθεί ο ενάγοντας γι΄ αυτό που έχει δουλέψει, όμως το τεκμήριο 33 δεν συνιστούσε τελικά προσχέδια. Ευρήματα Δικαστηρίου: Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση και την αποδεκτή μαρτυρία του ενάγοντα διαπιστώνεται πως τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που συνθέτουν την παρούσα υπόθεση, και τα οποία αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου επί των γεγονότων, έχουν ως παρατίθενται στη συνέχεια. Ο ενάγοντας είναι πολιτικός μηχανικός και διατηρεί γραφείο στη Λεμεσό για παροχή υπηρεσιών όπως μελέτες και ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων, επίβλεψη κατά την ανέγερση οικοδομών και συναφών υπηρεσιών. Ο εναγόμενος που είναι Κύπριος και ζει στην Αγγλία είναι ιδιοκτήτης ενός κτήματος στο χωριό Συλίκου της επαρχίας Λεμεσού, είχε πρόθεση να ανεγείρει σ΄ αυτό έξι κατοικίες και ζήτησε προσφορές από διάφορους αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, επέλεξε τον ενάγοντα και έτσι περί το Μάιο του 2003 κατόπιν προφορικής συμφωνίας των διαδίκων, δόθηκε εντολή στον ενάγοντα όπως προχωρήσει για τις αναγκαίες ενέργειες ούτως ώστε να αρχίσει η συνεργασία τους με απώτερο σκοπό τη μελέτη και επίβλεψη για ανέγερση και ολοκλήρωση των έξι κατοικιών. Επίσης οι διάδικοι συμφώνησαν όπως ο ενάγοντας παράσχει τις υπηρεσίες του για σκοπούς ολοκλήρωσης μιας ημιτελούς κατοικίας που ο εναγόμενος ανήγειρε την ίδια περίοδο. Καμία όμως συμφωνία έγινε ως προς την αμοιβή του ενάγοντα σ΄ αυτό το στάδιο, παρά μόνο κάποιες αναφορές σε ποσοστά εκ μέρους του ενάγοντα για χρέωση 5%. Στα πλαίσια της πιο πάνω συμφωνίας ο ενάγοντας προέβηκε σε διάφορες ενέργειες, αποτάθηκε στην πολεοδομική αρχή για τυχόν επηρεασμό του ακινήτου του εναγόμενου από το οδικό δίκτυο της περιοχής (τεκμήριο 1), όταν δε πήρε γραπτή απάντηση (τεκμήριο 2) ενημέρωσε τον εναγόμενο οπότε ο τελευταίος του έδωσε οδηγίες για να προχωρήσει τη μελέτη του και να ετοιμάσει προτάσεις και προσχέδια για τις έξι κατοικίες. Είναι εύρημα του Δικαστηρίου πως μεταξύ των διαδίκων έχει συμφωνηθεί η αμοιβή του ενάγοντα περί τον Ιούλιο του 2004, αυτό έγινε με την αποστολή επιστολής του ενάγοντα ημερομηνίας 23.07.2004 (τεκμήριο 23) και το τεκμήριο 17 και με την αποδοχή του εναγόμενου διά της συμπεριφοράς του μετά την παραλαβή των εν λόγω τεκμηρίων να πληρώσει το τιμολόγιο των ΛΚ2.400,00 που ήταν επισυνημμένο στην εν λόγω επιστολή (τεκμήριο 23(α)) και το οποίο αναφέρεται σε ίδια ποσοστά χρέωσης και χωρίς να προβάλει οποιαδήποτε επιφύλαξη ή αμφισβήτηση κατ΄ εκείνο το στάδιο. Η συμφωνία συνίστατο στο 5% επί του υπολογιζόμενου κόστους των έξι κατοικιών που θα ανερχόταν στις ΛΚ800.000,00 και με την ολοκλήρωση των προσχεδίων θα καταβαλλόταν το ποσό των ΛΚ4.000,00 πλέον Φ.Π.Α. Περαιτέρω είναι εύρημα του Δικαστηρίου πως ο ενάγοντας κατόπιν νέων οδηγιών του εναγόμενου, που δόθηκαν μετά την πληρωμή του τιμολογίου (τεκμήριο 23(α)), προχώρησε στην ετοιμασία και ολοκλήρωση προσχέδιων τα οποία όταν τα ετοίμασε τα απέστειλε στον εναγόμενο δίδοντας τις λεπτομέρειες των εμβαδών τόσο με τα προσχέδια όσο και με τον πίνακα (τεκμήριο 34(α)). Ταυτόχρονα έστειλε το τιμολόγιο (τεκμήριο 16(α)) για πληρωμή αφού γι΄ αυτόν η εργασία του για την ετοιμασία των προσχέδιων είχε ολοκληρωθεί. Επιπλέον αναφορικά με την ημιτελή κατοικία ο ενάγοντας πρόσφερε υπηρεσίες επίβλεψης, συναντήσεις με εργολάβους, διακοσμητή, σύνταξη νέων, συμβολαίων. Προκύπτει δε, από το τεκμήριο 6 (ημερομηνίας 17.02.04) το οποίο ο εναγόμενος σύνταξε και έστειλε στον ενάγοντα ότι υπήρξε συμφωνία των διαδίκων στην πορεία της συνεργασίας τους για συγκεκριμένη αμοιβή του ενάγοντα ως προς αυτές τις υπηρεσίες, και είναι το 2,5% επί του κόστους της κατοικίας το οποίο προσδιορίστηκε στις ΛΚ120.000,00 και αυτό έγινε αποδεκτό και από τον ενάγοντα. Παρά την αποστολή του τεκμηρίου 33 (προσχέδια) από τον ενάγοντα, δεν πληρώθηκε το τιμολόγιο αξίας ΛΚ1.600,00 (τεκμήριο 16(α)). Τα Χριστούγεννα του 2004 κλήθηκε από τον ΜΥ2 συνάντηση για να είναι παρόντες ο ενάγοντας, ο εναγόμενος που ήταν στην Κύπρο, και ο ΜΥ2 ως τεχνικός σύμβουλος του εναγόμενου. Κατά τη συνάντηση, εκφράστηκαν παράπονα από τον ενάγοντα για τη μη πληρωμή του τιμολογίου του, και προφανώς από τον εναγόμενο για μη ύπαρξη τελικών προσχεδίων ως αυτός πίστευε παρά το ότι ο ενάγοντας του είχε αποστείλει και σκίτσα των έξι κατοικιών (τεκμήριο 3 και 3(α)) από τις 29.01.
- Συζητήθηκε θέμα διακοπής της συνεργασίας και πληρωμής του ενάγοντα για τη μέχρι τότε εργασία του και ο τελευταίος να δώσει δικαίωμα, αφού προηγουμένως πληρωθεί, να χρησιμοποιηθούν τα προσχέδια που είχε ετοιμάσει από άλλο αρχιτέκτονα. Ακολούθησε επιστολή του ενάγοντα (τεκμήριο 18) και προφανώς λόγω διαφωνίας του εναγομένου με τη συνολική χρέωση ακολούθησε η παρούσα αγωγή παρά η ομαλή διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων. Νομική πτυχή: Η παρούσα υπόθεση είναι πολιτική, η απόσειση του βάρους απόδειξης θα κριθεί με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Επιπλέον, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ενάγοντες, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους οι οποίοι περιλαμβάνονται στην έκθεση απαίτησης. Η απόσειση του βάρους απόδειξης θα αποτιμηθεί υπό το φως της παραδεκτής μαρτυρίας και όχι το παραδεκτό της μαρτυρίας υπό το πρίσμα πάντοτε του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου διευκρινίζεται και τονίζεται πως η απόσειση του βάρους απόδειξης συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αξιόπιστη. Συμπεράσματα Δικαστηρίου: Μέσα από τα ευρήματα του Δικαστηρίου και εν όψει της απόρριψης της εκδοχής που παρουσίασε ο εναγόμενος είναι πρόδηλο πως η αποτυχία της Ανταπαίτησης έχει προδιαγραφεί. Συνεπώς παραμένει για το Δικαστήριο, εν όψει των ευρημάτων ότι επήλθε συμφωνία για την αμοιβή του ενάγοντα στη βάση του 5% επί του ποσού των ΛΚ800.000,00 (ως υπολογιζόμενου κόστους των έξι κατοικιών) αλλά και 2,5% για την ημιτελή κατοικία, να αποφασίσει κατά πόσο η εργασία που ο ενάγοντας έχει διενεργήσει δικαιολογεί την απαίτηση του ΛΚ1.600,00 ως υπόλοιπο συμφωνηθείσας αμοιβής του ποσού των ΛΚ4.000,00, καθώς και ότι έχει παράσχει τις υπηρεσίες του για ολοκλήρωση της ημιτελούς κατοικίας. Τέλος κατά πόσο δικαιούται αμοιβή για ΛΚ600,00 για τα σκίτσα που έχει ετοιμάσει και απέστειλε στον εναγόμενο. Στο σημείο αυτό κρίνεται πως δεν είναι αναγκαίο για το Δικαστήριο να εξετάσει αν το ποσό ήταν ΛΚ2.400,00 καλώς εισπράχθηκε στα πλαίσια των συμφωνηθέντων ή τυχόν επιστροφή του, καθ΄ ότι αυτό ζητήθηκε σε άλλη βάση από τον εναγόμενο, δηλαδή επί τη βάση συμφωνίας να επιστραφεί σύμφωνα με το τεκμήριο 36, θέση που απορρίφθηκε. Επομένως το ζητούμενο είναι: (α) Αν δικαιολογείται η είσπραξη του ποσού των ΛΚ1.600,00 πλέον Φ.Π.Α. που ο ενάγοντας ζήτησε από τον εναγόμενο με το τιμολόγιο, τεκμήριο 16(α), ως υπόλοιπο για το συμφωνηθέν ποσό των ΛΚ4.000,
- (β) Αν ο ενάγοντας δικαιούται και σε ποια βάση το ποσό των ΛΚ600,00 πλέον ΦΠΑ που ζητά για την ετοιμασία προοπτικών σκίτσων και μέρος όψεων. (γ) Αν ο ενάγοντας δικαιούται το ποσό των ΛΚ640,00 πλέον ΦΠΑ ως συμφωνημένη αμοιβή για την ημιτελή κατοικία του εναγομένου. Αρχίζοντας από το (γ) σημείο, ως προς το ποσό των ΛΚ640,00 για την ημιτελή κατοικία, κρίνεται πως δικαιολογείται αμοιβή του ενάγοντα για το ποσό των ΛΚ480,00 πλέον Φ.Π.Α. Αυτό προκύπτει από το ότι ο εναγόμενος με το τεκμήριο 6 αποδέχεται τη χρέωση στη βάση του 2,5% επί του κόστους ανέγερσης το οποίο προσδιορίζει τις ΛΚ120.000,
- Ο ενάγοντας έχει εξηγήσει τις εργασίες που προσέφερε και αξιολόγησε ότι ήταν το 0,4% του 2,5% που συμφωνήθηκε (0,4% επί ΛΚ120.000,00 = ΛΚ480,00). Βεβαίως ο ενάγοντας στην επιστολή του που ακολούθησε της συνάντησης των Χριστουγέννων του 2004 αναφέρει ως κόστος της ημιτελούς κατοικίας το ποσό των ΛΚ160.000,00 υπολογίζοντας έτσι ότι η αμοιβή του θα πρέπει να είναι ΛΚ640,
- Αυτό όμως δεν εγκρίνεται καθ΄ότι η συμφωνημένη τιμή κόστους που αποδέχθηκε ο εναγόμενος ήταν ΛΚ120.000,00 και όχι ΛΚ160.000,
- Όσον αφορά δε την αμοιβή του ενάγοντα γι΄ αυτές τις υπηρεσίες του σημειώνεται πως και ο ίδιος ο εναγόμενος κατά τη δίκη τις αναγνώρισε λέγοντας πως αν ο ενάγοντας του έστελλε τιμολόγιο θα το πλήρωνε. Επιπλέον εξετάζοντας όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας κρίνεται ότι ο ενάγοντας έχει αποδείξει ότι δικαιούται το υπόλοιπο ποσό των ΛΚ1.600,00 πλέον Φ.Π.Α. στη βάση του τιμολογίου τεκμήριο 16(α) καθ΄ ότι με το τεκμήριο 23 ξεκαθαρίζεται πως όταν τελειώσουν πλήρως τα προσχέδια η αμοιβή του θα ήταν ΛΚ4.000,00, το δε υπόλοιπο των ΛΚ1.600,00 αφορά στην ολοκλήρωση αυτών των προσχεδίων. Βεβαίως εδώ υπάρχει ένα ζήτημα που έχει προβληματίσει το Δικαστήριο. Ο ενάγοντας ανέφερε πως ενώ γι΄ αυτόν ήταν τα τελικά προσχέδια είναι δυνατό να προκύψουν κάποιες αλλαγές που τυχόν επιθυμεί ο πελάτης - ο εναγόμενος, αφού είναι απαραίτητο να βλέπει ο πελάτης τα προσχέδια και να τα εγκρίνει. Κρίνεται ωστόσο πως δεν θα ήταν δίκαιο να στερηθεί ο ενάγοντας της αμοιβής γι΄ αυτό και μόνο το λόγο, ιδιαίτερα όταν η πλευρά του εναγόμενου ουδέποτε έθεσε ζήτημα επιθυμίας της για αλλαγές ή ελαττώματα επί των προσχεδίων, παρόλο που αυτά είχαν δοθεί στον εναγόμενο από το Νοέμβριο του 2004, ούτε και κατά τη συνάντηση που έγινε τα Χριστούγεννα του 2004, αλλά ούτε και στη δίκη εκφράστηκε παράπονο ως προς το θέμα αυτό. Αναφορικά με το ποσό των ΛΚ600,00 που αφορούν στα σκίτσα και μέρος όψεων κρίνεται πως δεν δόθηκε η απαραίτητη μαρτυρία εκ μέρους του ενάγοντα ως προς το στάδιο που αυτός εντάσσει την εν λόγω εργασία, ούτως ώστε να είναι ξεκάθαρο για το Δικαστήριο ότι δικαιούται το εν λόγω ποσό στη βάση των συμφωνηθέντων και πέραν των προσχεδίων, ως εκ τούτου απορρίπτεται. Το γεγονός ότι ο ενάγοντας ζητά το εν λόγω ποσό στην επιστολή του ημερομηνίας 31.01.05 (τεκμήριο 18) δεν είναι αρκετό, άλλωστε δεν έγινε αποδεκτό από τον εναγόμενο κάτι τέτοιο, εξ ού και η παρούσα αγωγή. Παρατηρείται επίσης πως αφέθηκε να νοηθεί ότι ο ενάγοντας τα σκίτσα αυτά τα έστειλε όταν ο εναγόμενος το ζήτησε για να έχει πλήρη άποψη για τα προσχέδια, συνεπώς το Δικαστήριο δεν έχει ικανοποιηθεί ότι ήταν κάτι πέραν των προσχεδίων. Πριν κλείσει το Δικαστήριο την παρούσα του απόφαση, κρίνει ορθό να αναφερθεί στη θέση που πρόβαλε ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγόμενου, πως η δικογραφημένη θέση του ενάγοντα δεν ήταν για συμφωνημένη αμοιβή αλλά για εύλογη αμοιβή. Το Δικαστήριο απορρίπτοντας την εν λόγω θέση παρατηρεί πως πράγματι η δικογραφημένη θέση του ενάγοντα δεν διατυπώθηκε με τον καλύτερο και πιο ξεκάθαρο τρόπο ως προς το θέμα της συμφωνημένης αμοιβής παρά όπως την διατύπωσε για την εύλογη αμοιβή. Ωστόσο πέραν από την Έκθεση Απαίτησης του και δη την παράγραφο 5 όπου μιλά για υπόλοιπο συμφωνηθείσας αμοιβής, ο ενάγοντας στην Απάντηση του στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση, κάνει ρητή αναφορά σε αλληλογραφία μεταξύ των διαδίκων και εξειδίκευση σε επιστολές με συγκεκριμένες ημερομηνίες. Δύο εξ αυτών των επιστολών είναι τα τεκμήρια 6 και 18 με βάση τα οποία το Δικαστήριο έκρινε πως συνάφθηκε συμφωνία για την αμοιβή του ενάγοντα. Σημειώνεται δε πως οι δύο αυτές επιστολές μαζί με πολλά άλλα τεκμήρια της υπόθεσης κατατέθηκαν εκ συμφώνου από τις δύο πλευρές. Συνακόλουθα το Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να τις αγνοήσει ως μαρτυρία, ιδιαίτερα όταν ο εναγόμενος δεν αμφισβήτησε το περιεχόμενο τους, αντίθετα, ουσιαστικά το αποδεχόταν και σε κάποια σημεία το πρόβαλλε προκειμένου να προωθήσει τη θέση πως τα προσχέδια που του δόθηκαν δεν ήταν τα τελικά και ως εκ τούτου δεν είχε υποχρέωση να πληρώσει το υπόλοιπο των ΛΚ1.600,
- Εν όψει των πιο πάνω κρίνεται πως δεν υπάρχει πρόσφορο έδαφος για επιτυχία τέτοιου ζητήματος το οποίο απορρίπτεται. Τέλος απορρίπτεται η θέση του εναγόμενου πως ο ενάγοντας δεν δικαιούται Φ.Π.Α. καθ΄ ότι για τη χρέωση ως προς την ημιτελή κατοικία δεν εξέδωσε τιμολόγιο. Ο λόγος απόρριψης οφείλεται στο ότι μέσα από το τεκμήριο 6 ο εναγόμενος αποδέχθηκε τέτοια χρέωση πλέον το Φ.Π.Α. Συνακόλουθα όλων των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση προς όφελος του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου για το ποσό των €3.553,89 (ΛΚ1.600 + ΛΚ480,00) με νόμιμο τόκο μέχρι εξοφλήσεως πλέον έξοδα όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η Ανταπαίτηση απορρίπτεται, καμιά διαταγή για έξοδα εν όψει της συνεκδίκασης με την αγωγή. (Υπ.) .. ............ Δ. Ι. Κίτσιος, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΤΑ Subject: Civil/Other actions/Final Αναφορά: Συμφωνία αρχιτέκτονα - αμοιβή - εύλογη αμοιβή cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο