ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ν. ΑΔΕΛΦΟΙ ΠΕΤΟΥΣΗ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 2917/06, 16.2.2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2009:A41 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Φ. Τιμοθέου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2917/06 Μεταξύ: ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ Ενάγοντα και ΑΔΕΛΦΟΙ ΠΕΤΟΥΣΗ ΛΤΔ Εναγομένων Αίτηση τροποποίησης ημερ. 14.11.08 Ημερομηνία: 16.2.2009 Για Ενάγοντα - Αιτητή: κ. Μ. Μιχαήλ Για Εναγόμενους - Καθ' ων η αίτηση: κ. Π. Κωνσταντίνου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγων με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές που υπέστη συνεπεία ατυχήματος, το οποίο επισυνέβη κατά την εργασία του, ως εργοδοτούμενος των εναγομένων και το οποίο οφειλόταν στην αμέλεια και/ή παράβαση των καθηκόντων των εναγομένων. Στις 14.11.08 ο ενάγων καταχώρησε την υπό εξέταση αίτηση δια της οποίας εξαιτείται τα ακόλουθα: Α. Άδεια ή/και διάταγμα του Δικαστηρίου που να επιτρέπει την τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης της αγωγής με τον πιο πάνω τίτλο και αριθμό ως ακολούθως: α. Με τη διαγραφή στην τρίτη γραμμή της παραγράφου 1 της Έκθεσης Απαίτησης του ποσού €1084.96 (Λ.Κ.635) και αντικατάσταση αυτού με το ποσό των €946.05 (Λ.Κ.553,70 καθαρές) β. Με την προσθήκη αμέσως μετά την παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαιτήσεως των ακόλουθων υποπαραγράφων: Ι. Ήταν ρητός ή/και εξυπακουόμενος όρος της μεταξύ του Ενάγοντος και των Εναγομένων σύμβασης εργοδότησης ή/και ήταν καθήκον ή/και υποχρέωση των τελευταίων όπως λαμβάνουν όλα τα ενδεικνυόμενα ή/και αναγκαία προφυλακτικά ή/και προληπτικά μέτρα για την ασφάλεια του Ενάγοντος κατά το χρόνο που εκτελούσε τα καθήκοντα του στην υπηρεσία τους ή/και ήταν καθήκον ή/και υποχρέωση των Εναγομένων να μην εκθέτουν τον Ενάγοντα σε κίνδυνο τραυματισμού ή/και ζημιών κίνδυνο που γνώριζαν ή/και όφειλαν να γνωρίζουν. ΙΙ. Ήταν επίσης ρητός ή/και εξυπακουόμενος όρος της πιο πάνω αναφερόμενης σύμβασης εργοδότησης του Ενάγοντος ή/και ήταν καθήκον ή/και υποχρέωση των Εναγομένων όπως παρέχουν στον Ενάγοντα ή/και διατηρούν ασφαλές μέρος ή/και ασφαλή μέσα ή/και ασφαλές ή/και κατάλληλο ή/και ενδεδειγμένο σύστημα εργασίας ή/και όπως δίδουν τις κατάλληλες οδηγίες ή/και όπως επιβλέπουν για την τήρηση των οδηγιών τους ή/και όπως λαμβάνουν γενικά όλα τα αναγκαία ή/και κατάλληλα μέτρα και διαθέτουν όλα τα απαραίτητα ή/και κατάλληλα προφυλακτικά μέσα για την ασφάλεια του Ενάγοντος κατά τη διάρκεια και ενώ αυτός εκτελούσε τα καθήκοντα του στην υπηρεσία τους. γ. Με τη διαγραφή ολόκληρου του περιεχομένου της παραγράφου 4 της Έκθεσης Απαίτησης και της αντικατάστασης του με το ακόλουθο: "4". Κατά ή/και περί την 6/7/2004 και σε ώρα εργάσιμη ενώ ο Ενάγων ασχολείτο με τα συνήθη καθήκοντα του στην πιο πάνω αναφερόμενη αποθήκη των Εναγομένων ή/και τα καθήκοντα που του ανατέθηκαν από αυτούς ή/και τους αντιπροσώπους τους και συγκεκριμένα ενώ τραβούσε με τα χέρια του πλακάζ που ευρίσκοντο τοποθετημένα πάνω σε ράφι ή/και σε ράφια και τα φόρτωνε πάνω σε αυτοκίνητο ή/και σε φορτηγό των Εναγομένων σε κάποια στιγμή τραβώντας ένα από τα πλακάζ γλίστρησε λόγω γλιστερών ουσιών ή/και λόγω ακαθαρσιών ή/και λόγω απορριμμάτων από μικρά κομμάτια ξύλων ή/και λόγω ροκανιδιών που ευρίσκοντο διασκορπισμένες ή/και διασκορπισμένα, αντίστοιχα, στο πάτωμα ή/και λόγω ολισθηρότητας ή/και λόγω φθοράς ή/και λόγω κακότεχνης κατασκευής του πατώματος με αποτέλεσμα να χάσει την ισορροπία του και στην προσπάθεια του να τοποθετήσει το αριστερό του χέρι για να στηριχτεί ή/και να κρατηθεί από την πτώση που ήταν απότομη, τραυματίστηκε σοβαρά στο εν λόγω χέρι. δ. Με τη διαγραφή ολόκληρου του περιεχομένου της κάθε μιας από τις παραγράφους 5, 6 και 7 της Έκθεσης Απαίτησης συμπεριλαμβανομένων και όλων ανεξαίρετα των περιεχομένων των εις την παράγραφο 7 αυτής αναγραφομένων με τον τίτλο Λεπτομέρειες Αμέλειας και/ή παραβάσεως των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων των Εναγομένων, υποπαράγραφοι Α, Β, Γ, Δ, Ε, Στ και Ζ με τον τίτλο ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΝΑΓΟΝΤΑ υποπαράγραφοι α, β, φ, δ και δ και με τον τίτλο ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ και αντικατάστασης αυτών ως ακολούθως: "5" Είναι δε ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι το επίδικο ατύχημα οφείλεται αποκλειστικά στην αμέλεια των Εναγομένων η/και των αντιπροσώπων τους ή/και στην παράβαση των νομικών ή/και των συμβατικών τους καθηκόντων ή/και υποχρεώσεων των Εναγομένων έναντι του Ενάγοντα. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΜΕΛΕΙΑΣ Η/ΚΑΙ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΚ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΠΟΡΡΕΟΝΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ. α. Παρέλειψαν να διατηρούν ασφαλή χώρο εργασίας για τον Ενάγοντα ή/και να διατηρούν ασφαλή πρόσβαση στο χώρο ή/και τους χώρους της εργασίας του. β. Παρέλειψαν να παράσχουν στον Ενάγοντα ή/και να διατηρούν ασφαλές ή/και κατάλληλο σύστημα εργασίας ή/ και ασφαλή μέσα εργασίας. γ. Παρέλειψαν να λάβουν όλα τα ενδεικνυόμενα ή/και απαιτούμενα ή/και κατάλληλα ή/και ασφαλή υπό τις περιστάσεις μέτρα ώστε να εκτελέσει ο Ενάγοντας τα εν λόγω καθήκοντα του με ασφάλεια. δ. Εξέθεσαν τον Ενάγοντα σε κίνδυνο τραυματισμού ή/και ζημιών, κίνδυνο τον οποίον εγνώριζαν ή/ και όφειλαν να γνωρίζουν. ε. Παρέλειψαν να αποτρέψουν ή/ και να προειδοποιήσουν τον Ενάγοντα για τον ελοχεύοντα κίνδυνο. στ. Αδιαφόρησαν για την ασφάλεια του Ενάγοντα ενώ αυτός εκτελούσε τα καθήκοντά του και τους παρείχε τις υπηρεσίες του σύμφωνα με τις οδηγίες τους. ζ. Παρέλειψαν ή/και αμέλησαν να λάβουν τις αναγκαίες προφυλάξεις για την εξάλειψη κάθε εύλογα προβλεπόμενου κινδύνου με αποτέλεσμα ο Ενάγοντας να εκτεθεί σε κίνδυνο τραυματισμού. η. Παρέλειψαν να διατηρούν το πάτωμα της αποθήκης ή και του χώρου εργασίας τους, όπου ο Ενάγων εκτελούσε ή και ασχολείτο με τα καθήκοντα του στη υπηρεσία τους, καθαρό και απαλλαγμένο από γλιστερές ουσίες ή/και ακαθαρσίες ή/και από απορρίμματα μικρών ξύλων ή/και από ροκανίδια ή/και άφησαν ή/και επέτρεψαν ώστε το εν λόγω πάτωμα να είναι ολισθηρό ή/και να φθαρεί ή/και κακότεχνα κατασκευασμένο. θ. Πριν δώσουν οδηγίες στον Ενάγοντα να εκτελέσει τα καθήκοντα που του ανάθεσαν παρέλειψαν να ελέγξουν το χώρο εργασίας του και να βεβαιωθούν ότι το πάτωμα και οι γύρω χώροι ήσαν καθαρά και ότι η χρήση του πατώματος της αποθήκης από τον Ενάγοντα ήταν ασφαλής. ι. Ενώ εγνώριζαν ή/και όφειλαν να γνωρίζουν ότι το εν λόγω πάτωμα ήταν γλιστερό και ότι υπήρχαν σ' αυτό γλιστερές ουσίες ή/και ακαθαρσίες ή/και απορρίμματα μικρών ξύλων ή/και ροκανίδια ή/και ότι αυτό ήταν ολισθηρό ή/και φθαρμένο ή/και κακότεχνα κατασκευασμένο καθιστώντας αυτό επικίνδυνο για την ασφάλεια του Ενάγοντα παρέλειψαν να λάβουν όλα τα αναγκαία ή/και τα κατάλληλα προφυλακτικά μέτρα καθαρισμού ή/και επισκευής ή/και επιδιόρθωσής του ώστε να αποτραπεί ο τραυματισμός του Ενάγοντα. ια. Γενικά αδιαφόρησαν για την ασφάλεια του Ενάγοντα ενώ αυτός εκτελούσε τα καθήκοντα του στην υπηρεσία τους ή/και στο χώρο εργασιών τους. "6". Σαν αποτέλεσμα του επίδικου εργατικού ατυχήματος ο Ενάγων υπέστη σοβαρές σωματικές βλάβες που του προκάλεσαν και θα του προκαλούν εφ' όρου ζωής πόνο, ταλαιπωρίες, ζημιές, έξοδα και απώλειες. Α. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΝΑΓΟΝΤΑ α. Υποκεφαλικό κάταγμα του 5ου μετακαρπίου της άκρας αριστερής χειρός. β. Ακινητοποίηση του κατάγματος σε γύψινο νάρθηκα για δύο
(2)μήνες. γ. Παραμονή κυρτώματος στην περιοχή του κατάγματος. δ. Πόνος μετά από χειρονακτική εργασία και αλλαγών του καιρού λόγω του πιο πάνω κυρτώματος. ε. Το κύρτωμα (διόγκωση) του κατάγματος και η περιστασιακή παρουσία πόνου θεωρούνται μόνιμα προβλήματα. στ. Χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια από 6.7.2004 μέχρι 31.10.
- Β. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ α. Ιατρικά έξοδα συμπεριλαμβανομένης και της έκδοσης ιατρικού πιστοποιητικού Δρος Φίλιππου Σιμιλλίδη. €427,15 β. Απώλεια εισοδημάτων από την 6.7.2004 μέχρι και την 31.10.
- €3786.80 "7". Ο Ενάγων με σκοπό την έγερση της παρούσας αγωγής αιτήθηκε τη βοήθεια του δικηγόρου του και υποχρεούται να πληρώσει σ' αυτόν ποσοστό Φόρου Προστιθέμενης Αξίας επί του ποσού των εξόδων που θα επιδικαστούν μέχρι την αποπεράτωση ή/και εκδίκαση της παρούσας αγωγής, ποσοστό που δικαιούται να αξιώσει και να εισπράξει από τους Εναγομένους. ε. Με τη διαγραφή στη παράγραφο Α του καταληκτικού ή/και παρακλητικού της έκθεσης απαίτησης του αριθμού Λ.Κ. 2.790 και αντικατάσταση του με τον αριθμό €4213.95 Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου όπως τα έξοδα της τροποποίησης ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της δίκης. Η αίτηση βασίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.
- Θ.1 και 5, Δ.48 Θ.1, 2, 3, στις συμφυείς εξουσίες και στην πρακτική του Δικαστηρίου καθώς και στη νομολογία. Υποστηρίζεται δε από σχετική ένορκη δήλωση του ενάγοντα - αιτητή (στο εξής ο αιτητής) όπου αναφέρει βασικά τα ακόλουθα: Σε συνάντηση που είχε ο ενάγοντας με το δικηγόρο του την προηγούμενη της 8.10.2008, ημερομηνία κατά την οποία η αγωγή ήταν ορισμένη με σκοπό να αρχίσει η ακροαματική της διαδικασία για πρώτη φορά από την ημερομηνία καταχώρησης της, ο δικηγόρος του του ανάφερε ότι καθίστατο αναγκαία η τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης με την προσθήκη μεταξύ των ήδη υπαρχόντων και κάποιων άλλων επιπλέον βασικών ισχυρισμών που έπρεπε αλλά παρέλειψε να συμπεριλάβει με σκοπό την καλύτερη παρουσίαση της υπόθεσης στο Δικαστήριο από αποδεικτικής απόψεως. Η τροποποίηση δεν γίνεται με σκοπό τη σύγχυση των εναγομένων ούτε και για να επηρεάσει τα συμφέροντά τους αλλά όπως ξεκάθαρα συνάγεται και από το σώμα της αίτησης με αυτή, εκτός όσον αφορά τους πιο πάνω ισχυρισμούς, απλά επιδιώκεται η ορθολογική ταξινόμηση κατά παραγράφους όλων γενικά των προβαλλόμενων ισχυρισμών του. Είναι άδικο να στερηθεί του δικαιώματος να ακουστεί και να παρουσιάσει ολοκληρωμένα την υπόθεση του γιατί κάτι τέτοιο θα τον οδηγούσε σε δύσκολη θέση από την άποψης της αποδεικτικής δυνατότητας των περιεχομένων στην αγωγή ισχυρισμών. Περαιτέρω η αιτούμενη τροποποίηση καθίσταται αναγκαία για να έχει το Δικαστήριο ενώπιον του όλους τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς του διαφορετικά δεν θα μπορεί να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη. Τέλος η ταλαιπωρία που πιθανό να προκληθεί στους εναγόμενους ένεκα της τροποποίησης δεν είναι τέτοια που να μην μπορεί να αποκατασταθεί με την επιδίκαση προς όφελος αυτών δικηγορικών εξόδων, η οποία εξαλείφει την οποιαδήποτε αδικία μπορούν να ισχυριστούν ότι υφίστανται, καθότι η τροποποίηση γίνεται πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας οπότε αυτοί μπορούν να προβάλουν εκ νέου την υπεράσπισή τους. Στις 17.12.08 οι εναγόμενοι - καθ' ων η αίτηση (στο εξής οι καθ' ων η αίτηση) καταχώρησαν ένσταση στην αίτηση, η οποία βασίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48 Θ.1-4, Δ.25 Θ.1, 2, 3 και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Οι λόγοι της ένστασης είναι οι ακόλουθοι:
- Η αίτηση γίνεται σε πολύ καθυστερημένο στάδιο.
- Ουδεμία δικαιολογία καl/ή επαρκής δικαιολογία δίδεται για το μακρόν της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης.
- Η αίτηση είναι κακόπιστη και/ή προϊόν δεύτερης σκέψης και/ή αχρείαστη και/ή καταχρηστική.
- Ανατρέπονται παραδοχές και/ή ισχυρισμοί του ενάγοντα κατά ουσιαστικό τρόπο και/ή ανασκευάζει προηγούμενους ισχυρισμούς.
- Επηρεάζονται τα συμφέροντα των εναγομένων που δεν είναι δυνατόν να θεραπευθούν με την επιδίκαση των εξόδων. Η ένσταση των καθ' ων η αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της κας Ειρήνης Κυπριανού, δικηγόρου στο γραφείο των δικηγόρων των εναγομένων, η οποία αναφέρει ότι γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης από το φάκελο αυτής, τις πληροφορίες που οι εναγόμενοι τους έχουν δώσει γραπτώς, ως επίσης και από πληροφορίες που της έδωσε η συνάδελφος της, η οποία χειρίζεται την υπόθεση. Στην ένορκη αυτή δήλωση αναφέρονται τα ακόλουθα: Ο ισχυρισμός του ενάγοντα όπως προβάλλεται από την έκθεση απαίτησης είναι ότι γλίστρησε κατά την φορτοεκφόρτωση πλακάζ. Συνδέει δηλαδή το γλίστρημα με την φορτοεκφόρτωση πλακάζ και όχι με το δάπεδο για το οποίο ουδεμία νύξη γίνεται στην έκθεση απαίτησης. Με την υπεράσπιση τους, την οποία οι εναγόμενοι καταχώρησαν την 12.9.06, έθεσαν μεταξύ άλλων τη θέση ότι διατηρούσαν ασφαλές δάπεδο εργασίας. Ενώ λοιπόν ο ενάγων γνώριζε αυτή τη θέση ουδόλως επιχείρησε να τροποποιήσει την έκθεση απαίτησης για να προβάλει ισχυρισμό για ολισθηρότητα και/ή ελαττωματικότητα του δαπέδου, κάτι το οποίο κάνει με την παρούσα αίτηση, 4 και πλέον χρόνια μετά το συμβάν και 2 και πλέον χρόνια μετά την καταχώρηση της αγωγής. Οι ισχυρισμοί αυτοί οι οποίοι επιχειρείται να εισαχθούν για πρώτη φορά είναι προϊόν δεύτερης σκέψης και προσπάθειας του ενάγοντα να συνδέσει το γλίστρημα του με τη δήθεν κακή κατάσταση του δαπέδου. Εάν έτσι είχαν τα πράγματα, κάτι που συνιστά ουσιωδέστατο ισχυρισμό, ο ενάγοντας θα τον πρόβαλλε και μάλιστα θα τον ετόνιζε. Οι όψιμοι ισχυρισμοί του ενάγοντα για δήθεν επικινδυνότητα του δαπέδου είναι κακόπιστοι και αναιρετικοί της θέσης του όπως αυτή έχει διαγραφεί με την έκθεση απαιτήσεως. Περαιτέρω ο ενάγοντας ψευδώς και αναληθώς ισχυρίζεται ότι για πρώτη φορά ορίσθηκε η αγωγή για ακρόαση στις 8.10.08 από την καταχώρηση της. Η αγωγή εκτός του ότι ορίσθηκε επτά φορές για οδηγίες, ορίσθηκε για ακρόαση στις 5.2.08 όταν αναβλήθηκε για τις 8.10.
- Ουδείς περαιτέρω λόγος δίδεται που να δικαιολογεί την καθυστέρηση της καταχώρησης της αίτησης για τροποποίηση αν ληφθεί υπόψη ότι η αγωγή ορίσθηκε για πρώτη φορά για οδηγίες την 9.1.
- Πολλές από τις αιτούμενες τροποποιήσεις είναι αχρείαστες και/ή καταχρηστικές, όπως η διαγραφή και αντικατάσταση των παρ. 6 και 7 της εκθέσεως απαιτήσεως. Περαιτέρω ψευδώς και αναληθώς ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι η επιδίωξη του με την τροποποίηση είναι η ορθολογική ταξινόμηση κατά παραγράφους των προβαλλόμενων ισχυρισμών και αυτό είναι προφανές από τις επιδιωκόμενες τροποποιήσεις που δεν συνιστούν ορθολογική ταξινόμηση κατά παραγράφους. Είναι προφανές πως ο ενάγοντας δεν προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. Κατά την ακρόαση της αίτησης και οι δύο πλευρές αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις υποστηρίζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις τους, όπως αυτές προβάλλονται στην αίτηση και στην ένσταση αντίστοιχα, επικαλούμενοι και σχετική νομολογία. Εξετάζοντας τη νομική πτυχή του θέματος σημειώνονται τα ακόλουθα: Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε σχέση με την προσέγγιση θεμάτων τροποποίησης δικογράφων είναι πλούσια. Η τροποποίηση, ως γενική τοποθέτηση, είναι επιτρεπτή και μάλιστα σε οποιοδήποτε στάδιο, όταν και εφόσον οι ανάγκες της υπόθεσης το απαιτούν ώστε να προσδιοριστεί η ουσία της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών (βλ. Δ.25 Θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγλαντζιάς ν. Χαρικλείδη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1608). Η τροποποίηση επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία ασκείται με γνώμονα το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το ανεπανόρθωτο των συνεπειών της τροποποίησης (βλ. Ταξί Κυριάκος ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560). Κυρίαρχο στοιχείο στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι η παροχή δυνατότητας σε κάθε διάδικο να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου το σύνολο των πραγματικών διαφορών των διαδίκων (βλ. Geto v. Vaslyayer
(1993)1 Α.Α.Δ. 714). Άρνηση στην άσκηση της δυνατότητας τροποποίησης μπορεί να προβληθεί όταν προκαλείται βλάβη στην αντίδικη πλευρά ή όπου η κακή πίστη είναι εμφανής (βλ. Περικτιόνη v. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934 και Λάμπρου ν. Λάμπρου
(2002)1 Α.Α.Δ. 1092). Δεν μπορούν να προδιαγράφουν άκαμπτοι κανόνες γενικής εφαρμογής, σε σχέση με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Αναγνωρίζονται σχετικοί παράγοντες με ποικίλουσα βαρύτητα ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης όπως πχ. η καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης σαν λογική απόρροια των διατάξεων του ΄Αρθρου 30
(2)του Συντάγματος, ο χρόνος υποβολής της και ο σκοπός για τον οποίο υποβλήθηκε (βλ. Βασιλειάδης v. Πετρολίνα
(1994)1 Α.Α.Δ. 16, Στυλιανού ν. Λαϊκή
(2002)1 Α.Α.Δ. 746 και Τσαγγάρης ν. Γαβριηλίδου
(2002)1 Α.Α.Δ. 156). Στην υπόθεση Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd. κ.α
(1989)1Ε Α.Α.Δ. 33 συνοψίσθηκαν οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας σε αιτήσεις τροποποίησης ως ακολούθως:
- Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
- Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.
- Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. ΄Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
- Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Ενόψει των ανωτέρω θα προχωρήσω να εξετάσω την παρούσα αίτηση. Οι καθ' ων η αίτηση υποστηρίζουν ότι με την αιτούμενη τροποποίηση ο ενάγων επιχειρεί να εισάξει για πρώτη φορά ισχυρισμούς, οι οποίοι είναι προϊόν δεύτερης σκέψης, κακόπιστοι και αναιρετικοί της θέσης του, ως αυτή έχει διαγραφεί με την έκθεση απαιτήσεως, αφού ανατρέπονται παραδοχές του ενάγοντα κατά ουσιαστικό τρόπο και ανασκευάζονται προηγούμενοι ισχυρισμοί του. Σε σχέση με το θέμα αυτό πρέπει να λεχθούν τα ακόλουθα: Η θέση των καθ' ων η αίτηση στηρίζεται στο ότι στην έκθεση απαίτησης ο ενάγων συνδέει το ατύχημα με την εκφόρτωση πλακάζ. Στην έκθεση απαίτησης του ενάγοντα στην παράγραφο 4 αναφέρεται βασικά ότι ο ενάγοντας ενώ ασχολείτο με εργασίες φορτοεκφόρτωσης πλακάζ ήτοι φόρτωνε πλακάζ από τα ράφια σε αυτοκίνητο εντός συγκεκριμένης αποθήκης, κατ' εντολή των εναγομένων και/ή μέσα στα πλαίσια των εργασιών του, γλίστρησε με αποτέλεσμα κατά την πρόσκρουση του στο έδαφος να τραυματιστεί στο αριστερό του χέρι. Είναι λοιπόν εμφανές ότι ο ισχυρισμός του ενάγοντα είναι ότι το ατύχημα έγινε κατά τη διάρκεια της εργασίας αυτής όταν ο ενάγων γλίστρησε, χωρίς όμως να αναφέρει λεπτομέρειες ως προς το που οφειλόταν αυτό. Με την επιζητούμενη τροποποίηση της η παράγραφος 4 θα αναφέρει ότι ο ενάγων «ενώ τραβούσε με τα χέρια του πλακάζ που ευρίσκοντο τοποθετημένα πάνω σε ράφι ή/και σε ράφια και τα φόρτωνε πάνω σε αυτοκίνητο και/ή σε φορτηγό σε κάποια στιγμή τραβώντας ένα από τα πλακάζ γλίστρησε» αναφέροντας στη συνέχεια που οφειλόταν το γλίστρημα αυτό, αιτία που έχει να κάνει με την κατάσταση του πατώματος. Συνεπώς με την αιτούμενη τροποποίηση δεν μεταβάλλεται ο υφιστάμενος ισχυρισμός του ενάγοντα ότι γλίστρησε κατά την εκτέλεση της πιο πάνω εργασίας αλλά προστίθεται η αιτία λόγω της οποίας αυτός γλίστρησε. Συναφώς δεν αποτελεί ουσιαστικά εισαγωγή νέου ισχυρισμού αλλά δίδονται περισσότερες λεπτομέρειες σε σχέση με τον υφιστάμενο ισχυρισμό και την σχετική με αυτόν αιτία του ατυχήματος και σίγουρα σε καμιά περίπτωση δεν μεταβάλλεται με αυτό το τρόπο η βάση της αγωγής. Συνεπώς δεν ευσταθεί η θέση για ανατροπή παραδοχών του ενάγοντα, για ανασκευή εκ μέρους του προηγούμενων ισχυρισμών και για προϊόν δεύτερης σκέψης. Εν πάση περιπτώσει πρέπει να λεχθεί περαιτέρω ότι ακόμη και αν διαπιστωνόταν ότι επιδιωκόταν με την τροποποίηση η εισαγωγή νέου ισχυρισμού, ειδικά όταν αυτός δεν θα μετέβαλε τη βάση της αγωγής, αυτό δεν θα οδηγούσε δίχως άλλο σε απόρριψη της αίτησης. Αυτό ισχύει ακόμη και σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής (βλ. Περικτιόνη ανωτέρω), πόσο μάλλον στην παρούσα που δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Όσον αφορά το θέμα της κακοπιστίας είναι γνωστό ότι ο διάδικος που ισχυρίζεται κάτι τέτοιο έχει και το βάρος απόδειξης του. Αναφορικά προς το ειδικό αυτό στοιχείο, όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Annual Practice 1958, σελ. 624, παρά το ότι γενικά τροποποιήσεις εγκρίνονται µε σχετική ευκολία, εγείρεται δυσχέρεια εκεί όπου υπάρχει βάσιμη πεποίθηση ότι η αίτηση δεν διαπνέεται από καλή πίστη. Στην παρούσα περίπτωση κρίνω ότι από τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου και με βάση τα όσα έχουν λεχθεί ανωτέρω δεν έχει καταδειχθεί τέτοια βάσιμη πεποίθηση για κακοπιστία του αιτητή. Είναι περαιτέρω η θέση των καθ' ων η αίτηση ότι πολλές από τις αιτούμενες τροποποιήσεις είναι αχρείαστες και/ή καταχρηστικές, όπως η διαγραφή και αντικατάσταση των παρ. 6 και 7 της εκθέσεως απαιτήσεως και ότι είναι προφανές από τις επιδιωκόμενες τροποποιήσεις ότι αυτές δεν συνιστούν ορθολογική ταξινόμηση κατά παραγράφους ως είναι η θέση του αιτητή. Η αιτούμενη τροποποίηση των παραγράφων 5, 6 και 7 γίνεται, ως αναφέρεται, για ορθολογική ταξινόμηση κατά παραγράφους όλων γενικά των προβαλλόμενων ισχυρισμών του ενάγοντα. Πράγματι ως φαίνεται από την έκθεση απαίτησης οι Λεπτομέρειες αμέλειας, σωματικών βλαβών και ειδικών ζημιών τίθενται ανεξάρτητα από τις παραγράφους που εισάγουν το κάθε ένα από τα θέματα αυτά, μετά την παράγραφο
- Περαιτέρω με την αιτούμενη αντικατάσταση των υπό αναφορά παραγράφων δεν μεταβάλλονται τα όσα αναφέρονται στην έκθεση απαίτησης πέραν των λεπτομερειών αμέλειας, οι οποίες προσαρμόζονται συγκεκριμένα στα γεγονότα που αναφέρονται στην αιτούμενη τροποποίηση της παραγράφου 4 σε σχέση δηλ. με την αιτία του ατυχήματος. Επίσης είναι εμφανές ότι με την αιτούμενη τροποποίηση ζητείται και η αναφορά των διεκδικούμενων ποσών σε ευρώ αντί σε λίρες. Ως εκ των άνω κρίνω ότι πράγματι με τις αιτούμενες τροποποιήσεις των παραγράφων 5, 6 και 7 δεν μεταβάλλονται οι θέσεις του ενάγοντα αλλά ταξινομούνται καλύτερα και με περισσότερη σαφήνεια και λεπτομέρεια οι ισχυρισμοί και οι θέσεις αυτού όπως διαμορφώνονται μετά από την επιδιωκόμενη τροποποίηση της παραγράφου
- Συνεπώς δεν με βρίσκει σύμφωνο η θέση των καθ' ων η αίτηση ότι οι αιτούμενες αυτές τροποποιήσεις είναι αχρείαστες ή καταχρηστικές και ότι με αυτές επηρεάζονται τα συμφέροντα των καθ' ων η αίτηση σε βαθμό που δεν μπορούν να θεραπευθούν με την επιδίκαση των εξόδων. Είναι τέλος η θέση των εναγομένων ότι η αίτηση γίνεται σε πολύ καθυστερημένο στάδιο χωρίς να δίδεται καμία ή επαρκής δικαιολογία για την καθυστέρηση αυτή. Υποστηρίζουν σχετικά ότι ενώ ο ισχυρισμός του ενάγοντα περί μη ασφαλούς δαπέδου εργασίας ήταν ουσιώδης και θα έπρεπε να τεθεί εξ υπαρχής και παρά το ότι αυτός γνώριζε, μέσω της υπεράσπισης των εναγομένων τη θέση αυτών για διατήρηση ασφαλούς δαπέδου εργασίας, δεν προχώρησε στην παρούσα αίτηση παρά 4 και πλέον χρόνια μετά το συμβάν και 2 και πλέον χρόνια μετά την καταχώρηση της αγωγής. Σύμφωνα με τη νομολογία ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manufacturing & Exporting Co. κ.ά. v. A. & G. Leventis κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726). Το όλο ζήτημα παραμένει στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλας
(1999)1 Α.Α.Δ. 44 αναφέρθηκε ότι η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στην Associated Leisure Ltd. and other v. Associated Newspapers Ltd.
(1970)2 All E.R. 754 λέχθηκε ότι η αρχή σε τέτοιου είδους αιτήσεις είναι ότι η τροποποίηση πρέπει να επιτρέπεται, έστω και αν η αίτηση υποβάλλεται καθυστερημένα, εάν τέτοια τροποποίηση είναι αναγκαία για την απονομή της δικαιοσύνης μεταξύ των διαδίκων, νοουμένου ότι οποιαδήποτε δυσχέρεια που προκαλείται στον αντίδικο, μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934 αναφέρθηκε ότι η σύγχρονη τάση, όπως συνάγεται από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσµα αµέλειας ή καθυστέρησης νοουµένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζηµιωθεί µε χρήµα. Ο λόγος που δίδεται από τον αιτητή στην παρούσα ως προς την αιτιολόγηση της καθυστέρησης είναι ότι ο δικηγόρος του παρέλειψε να συμπεριλάβει κάποιους βασικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι είναι αναγκαίοι για την καλύτερη παρουσίαση της υπόθεσης στο Δικαστήριο από αποδεικτικής απόψεως. Αυτό, αναφέρει, έγινε αντιληπτό κατά την προετοιμασία της υπόθεσης λίγο πριν την ακροαματική διαδικασία. Στο σημείο αυτό πρέπει να λεχθεί ότι η υπόθεση δεν ήταν για πρώτη φορά ορισμένη για ακρόαση κατά το χρόνο εκείνο, ως αναφέρει ο ενάγων, αλλά για δεύτερη φορά. Αυτό όμως δεν μεταβάλλει τη δικαιολογία που δίδεται ως προς την καθυστέρηση, η οποία οφειλόταν στην ουσία σε παραδρομή στην ολοκληρωμένη και πλήρη δικογράφηση των θέσεων του ενάγοντα από το δικηγόρο του. Στην υπόθεση SABA & Co. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 Α.Α.Δ. 426 λέχθηκε ότι καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Στην παρούσα ως έχει αναφερθεί ανωτέρω δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου καμία ένδειξη ότι η υπό εξέταση αίτηση υποβλήθηκε κακόπιστα και τέτοια κακοπιστία δεν μπορεί να αποδειχθεί απλά και μόνο λόγω της ύπαρξης καθυστέρησης. Έχει αντίθετα καταδειχθεί ότι η τροποποίηση γίνεται με σκοπό να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και να καταστεί δυνατή η παρουσίαση του συνόλου των πραγματικών ισχυρισμών του ενάγοντα στην υπόθεση. Συνεπώς λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν τίθεται θέμα κακοπιστίας και ότι η τροποποίηση γίνεται προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης, η καθυστέρηση που πράγματι υπήρξε στην υποβολή της αίτησης έστω και αν οφείλεται σε παραδρομή δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί από μόνη της ως αποφασιστικής σημασίας. Όσον δε αφορά τη θέση των καθ' ων η αίτηση ότι η αιτούμενη τροποποίηση επηρεάζει τα συμφέροντα των εναγομένων που δεν είναι δυνατό να θεραπευθούν με έξοδα πρέπει να λεχθεί ότι τέτοιος επηρεασμός δεν μπορεί να συναχθεί από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου. Ως έχει ήδη λεχθεί ο ενάγων με την αιτούμενη τροποποίηση δεν εισάγει διαφορετικούς νέους ισχυρισμούς και οι καθ' ων η αίτηση ήδη στην υπεράσπιση τους έχουν αναφερθεί στην παροχή εκ μέρους τους ασφαλούς δαπέδου εργασίας. Περαιτέρω με την αιτούμενη τροποποίηση τίθενται από τον ενάγοντα περισσότερες και πληρέστερες λεπτομέρειες της σχετικής θέσης του. Έτσι οι καθ' ων η αίτηση θα έχουν την ευκαιρία γνωρίζοντας πλήρως τις θέσεις του ενάγοντα να απαντήσουν και να προβάλουν ανάλογα με καλύτερο τρόπο την υπεράσπιση τους λαμβάνοντας υπόψην και το γεγονός ότι δεν έχει αρχίσει ακόμη η ακροαματική διαδικασία της ουσίας της υπόθεσης. Λαμβάνοντας συνεπώς υπόψη το γεγονός ότι δεν έχουν τεθεί τέτοια στοιχεία που να ικανοποιούν το Δικαστήριο ότι ο ενάγοντας καταχώρησε την επίδικη αίτηση µε κακή πίστη, ούτε ότι με την αιτούμενη τροποποίηση θα προκληθεί δυσμενής επηρεασμός στους καθ' ων η αίτηση εκτός από το θέμα των εξόδων για το οποίο μπορούν να αποζημιωθούν καθώς και το γεγονός ότι η ακροαµατική διαδικασία δεν έχει αρχίσει και το ότι η αιτούμενη τροποποίηση είναι αναγκαία ούτως ώστε να εκδικαστούν στα πλαίσια της αγωγής όλα τα θέµατα μεταξύ των διαδίκων, κάτι το οποίο είναι προς όφελος της αποτελεσματικής απονομής της δικαιοσύνης στην αγωγή, κρίνω ότι η διακριτική μου ευχέρεια μπορεί και πρέπει να ασκηθεί υπέρ της έγκρισης του αιτήματος για τροποποίηση. Ως αποτέλεσμα εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης ως η παράγραφος Α της αίτησης. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος και αντίγραφο αυτής να παραδοθεί την ίδια μέρα στο δικηγόρο των εναγομένων. Στη συνέχεια Υπεράσπιση στην Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών από την παράδοση στους καθ' ων η αίτηση της Τροποποιηµένης Έκθεσης Απαίτησης και αντίγραφο της Υπεράσπισης να παραδοθεί την ίδια μέρα στο δικηγόρο του ενάγοντα. Τυχόν Απάντηση στην Υπεράσπιση να καταχωρηθεί εντός 7 ημερών από την παράδοση της Υπεράσπισης στο δικηγόρο του ενάγοντα. Σε σχέση με το θέμα των εξόδων πρέπει να αναφερθεί ότι ενώ ο αιτητής ζητά με την παράγραφο Β της αίτησης του αυτά να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της δίκης, κατά την ακρόαση της αίτησης δεν στήριξε το αίτημα του αυτό αλλά αντίθετα, ως έχει αναφερθεί ανωτέρω, υποστήριξε ότι η ταλαιπωρία που πιθανό να προκληθεί στους καθ' ων η αίτηση ένεκα της τροποποίησης μπορεί να αποκατασταθεί με την επιδίκαση προς όφελος αυτών εξόδων. Ως εκ των άνω δεν διαφαίνεται οποιοσδήποτε λόγος γιατί να μην επιδικασθούν τα έξοδα υπέρ των καθ' ων η αίτηση αφού δεν φέρουν αυτοί την ευθύνη για αυτά. Συνεπώς τα έξοδα της αίτησης και όλα τα έξοδα που θα απολεσθούν συνεπεία της τροποποίησης επιδικάζονται σε βάρος του ενάγοντα - αιτητή και υπέρ των εναγομένων - καθ' ων η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα πληρωθούν στο τέλος της δίκης. (Υπ.) ............... Φ. Τιμοθέου, Ε. Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Civil/Other Action/Interim Judgment Αναφορά: Αίτηση τροποποίησης. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο