Bank of Cyprus Public Company Ltd ν. Χαράλαμπου Νικοδήμου κ.α., Συνενωμένες Αγωγές: 3979/05 και 3977/05, 17.3.2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2009:A73 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Α.Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές: 3979/05 και 3977/05 Αρ. Αγωγής: 3979/05 Μεταξύ: Bank of Cyprus Public Company Ltd Ενάγουσας - και -
- Χαράλαμπου Νικοδήμου, από τη Λεμεσό
- Παναγιώτας Γρηγορίου Φιάκκα, από τη Λεμεσό Εναγομένων - - - - - - - - - - - - - - - - Αρ. Αγωγής: 3977/05 Μεταξύ: Bank of Cyprus Public Company Ltd Ενάγουσας - και -
- Χαράλαμπου Νικοδήμου, από τη Λεμεσό
- Παναγιώτας Γρηγορίου Φιάκκα, από τη Λεμεσό Εναγομένων - - - - - - - - - - - - - - - - - Αίτηση ημερομηνίας 19.2.2009 17.3.2009 Για τους Ενάγοντες - Αιτητές: κα Α. Παναγιωτίδου (κα Χ"Γιώρκη για ν΄ ακούσει απόφαση) Για τους Εναγόμενους 1 και 2 - Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Ν. Πιριλλίδης Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι υπό τους ως άνω αριθμούς και τίτλους συνενωμένες αγωγές αφορούν δύο ξεχωριστές αξιώσεις της Ενάγουσας Τράπεζας κατά του Εναγόμενου 1 και της συζύγου του Εναγόμενης
- Η αξίωση στην αγωγή 3979/05 αφορά χρεωστικό υπόλοιπο που προέκυψε από πιστωτικές διευκολύνσεις που παραχωρήθηκαν από την Τράπεζα στον Εναγόμενο
- Τις υποχρεώσεις του Εναγόμενου 1 είχε εγγυηθεί η Εναγόμενη 2 που υποθήκευσε προς τούτο και ακίνητη περιουσία της προς όφελος της Τράπεζας. Η αξίωση στην αγωγή 3977/05 αφορά χρεωστικό υπόλοιπο που προέκυψε από δάνειο που η Τράπεζα χορήγησε στον Εναγόμενο
- Το δάνειο εξασφαλιζόταν με την ενεχυρίαση μετοχών του Εναγόμενου 1 προς όφελος της Τράπεζας και προσωπική εγγύηση της Εναγόμενης 2 αλλά και την πιο πάνω αναφερθείσα υποθήκη. Ήταν δηλαδή η υποθήκη εξασφάλιση και για τις δύο υποχρεώσεις του Εναγόμενου 1 προς την Τράπεζα. Οι πιστωτικές διευκολύνσεις είχαν παραχωρηθεί σε συγκεκριμένο λογαριασμό παρατραβήγματος. Για το δάνειο είχε ανοιχθεί άλλος λογαριασμός δανείου. Στην αγωγή 3979/05 αναφέρονταν δύο αριθμοί λογαριασμού, ένας ως ο αριθμός που είχε ο λογαριασμός παρατραβήγματος κατά την παραχώρηση των διευκολύνσεων, και άλλος ως αυτός που του δόθηκε στη συνέχεια, προφανώς αφότου η περίπτωση κατέστηκε προβληματική και μετατέθηκε στο Τμήμα Ανακτήσεων της Τράπεζας. Το ίδιο και στην αγωγή 3977/05 σε σχέση με το λογαριασμό δανείου. Ο αριθμός του λογαριασμού κατά τη χορήγηση του δανείου και ο αριθμός που δόθηκε όταν η περίπτωση κατέληξε στο Τμήμα Ανακτήσεων. Σύντομα μετά την καταχώρηση την 27.7.2005 των αγωγών και πριν αυτές επιδοθούν στους Εναγόμενους, επιτράπηκε η τροποποίηση τους γιατί οι αριθμοί τόσο στην 3979/05 του λογαριασμού παρατραβήγματος όσο και στην 3977/05 του λογαριασμού δανείου δεν ήσαν οι ορθοί. Υπήρξε λάθος, παραδρομή ή και αβλεψία κατά τη σύνταξη ή δακτυλογράφηση των αγωγών, όπως αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση που υποστήριζε τη σχετική αίτηση. Πολύ αργότερα, την 21.5.2008, μετά την εμφάνιση και καταχώρηση υπεράσπισης και ανταπαίτησης των Εναγομένων σε αμφότερες τις αγωγές και αφού τούτες συνενώθηκαν, η Ενάγουσα καταχώρησε νέα αίτηση τροποποίησης. Η πλευρά των Εναγομένων είχε φέρει ένσταση. Με απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 10.6.2008 οι εξαιτούμενες τροποποιήσεις επιτράπηκαν. Η Ενάγουσα δεν έκαμε χρήση του διατάγματος τροποποίησης. Αναφέρθηκε πως το διάταγμα παραδόθηκε στους δικηγόρους της Ενάγουσας 4 ημέρες μετά τη σύνταξη του και δεν πρόλαβαν να καταχωρήσουν τα τροποποιημένα δικόγραφα. Καταχωρίστηκε πανομοιότυπη αίτηση τροποποίησης την 3.7.2008 στην οποία υποβλήθηκε και πάλι ένσταση. Με απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 19.9.2008 οι εξαιτούμενες τροποποιήσεις επιτράπηκαν. Ως αποτέλεσμα στην 3979/05 διορθώθηκαν εκ νέου οι αριθμοί του λογαριασμού παρατραβήγματος και αναφέρεται και αριθμός που χρησιμοποιήθηκε ενδιαμέσως ενώ συγκεκριμενοποιήθηκε πως επρόκειτο για επανέγκριση ορίου το οποίο ήταν £20.
- Στην 3977/05 διορθώθηκαν εκ νέου οι αριθμοί του λογαριασμού δανείου και προστέθηκε πως το παρασχεθέν δάνειο ήταν τακτής προθεσμίας και για το ποσό των £56.
- Σύμφωνα με την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης που καταχωρήθηκε στις 25.9.2008 στην αγωγή 3979/05 είχαν παραχωρηθεί πιστωτικές διευκολύνσεις με όριο £20.000 στο λογαριασμό παρατραβήγματος αρ. 00348-11-004644 που έγινε 0333-11-018987 και κατέληξε σε 0384-22-
- Στην παράγραφο 18 που δεν είχε ποτέ επηρεαστεί από τις τροποποιήσεις αναφερόταν πως οφειλόταν ποσό £72.114,94 πλέον τόκους προς 14,50% επί του ποσού των £68.044,11 από 15.12.
- Τα ποσά αυτά αναφέρονταν και στο παρακλητικό μέρος της αγωγής. Σύμφωνα με την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης που καταχωρίστηκε στις 25.9.2008 στην αγωγή 3977/05 είχε χορηγηθεί δάνειο τακτής προθεσμίας ύψους £56.000 στο λογαριασμό δανείου 0333-13-017988 που έγινε 0384-22-
- Στην παράγραφο 14 που παρέμεινε εξυπαρχής αναλλοίωτη αναφερόταν πως οφειλόταν το ποσό των £30.593,61 πλέον τόκους προς 14,50% επί ποσού £28.866,62 από 15.12.
- Τα ποσά αυτά αναφέρονταν και στο παρακλητικό μέρος της αγωγής. Με αυτά τα δεδομένα άρχισε την 15.1.2009 η ακρόαση των συνενωμένων αγωγών που συνεχίστηκε την 28.1.2009 και την 2.2.2009 οπόταν η Ενάγουσα έκλεισε την υπόθεση της. Η Υπεράσπιση ήγειρε ζήτημα εκ πρώτης όψεως απόδειξης της αξίωσης στην αγωγή 3977/
- Ήταν η θέση του δικηγόρου των Εναγομένων πως, σύμφωνα με τη μαρτυρία που είχε δοθεί, η συμφωνία δανείου δεν είχε ποτέ τερματιστεί, κατά τη θέση του, απαραίτητη προϋπόθεση για να καταστεί το χρέος οφειλόμενο και απαιτητό. Η διαδικασία δεν είναι συνήθης στις αστικές υποθέσεις, προφανώς γιατί δεν εξυπηρετεί και ιδιαίτερο σκοπό. Όταν η Υπεράσπιση εγείρει τέτοιο ζήτημα δεν δύναται στη συνέχεια, εάν η αγωγή δεν απορριφθεί, να προσκομίσει μαρτυρία προς υπεράσπιση. Δεν εξομοιώνεται η διαδικασία με την περίπτωση που η υπεράσπιση δηλώνει πως δεν θα προσκομίσει μαρτυρία για υπεράσπιση της αξίωσης. Η διαφορά είναι πως κατ΄ ακολουθία εισήγησης όπως αυτή που έγινε, το Δικαστήριο θα αποφασίσει κατά πόσο εξ αντικειμένου δύναται να τεκμηριωθεί η αξίωση, κάτι που δεν οδηγεί απαρέκλητα στην επιτυχία της αφού θα πρέπει να ακολουθήσει η αξιολόγηση της αντικειμενικά επαρκούς μαρτυρίας. Σε κάθε περίπτωση, κατά τη μελέτη μου, διαπίστωσα ζήτημα αναφορικά με τα ποσά που αξιώνονται σε κάθε μια από τις συνενωμένες αγωγές και θεώρησα πως ήταν ορθό και δίκαιο να το θέσω υπόψη των διαδίκων όπως και έγινε. Καταχωρίστηκε κατ΄ ακολουθία η υπό κρίση αίτηση με την οποία ουσιαστικά ζητείται η τροποποίηση της παραγράφου 18 της Έκθεσης Απαίτησης της 3979/05 και της παραγράφου 14 της Έκθεσης Απαίτησης της 3977/05 που αναφέρονται στα χρεωστικά υπόλοιπα που αξιώνονται. Επιθυμεί η Ενάγουσα να διαμορφώσει τις αξιώσεις της ώστε το ποσό των £30.593,61 (€52.272,29) να διεκδικείται στην 3979/05 και αυτό των £72.114,94 (€123.215,69) στην 3977/05 και όχι αντίθετα όπως παρουσιάζεται με την υφιστάμενη δικογραφία. Οι Εναγόμενοι καταχώρησαν ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης όπου καταγράφονται οκτώ λόγοι ένστασης και που υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του κ. Αντρέα Ερωτοκρίτου ημερομηνίας 27.2.2009 δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των δικηγόρων των Εναγομένων. Η Δ.25, Θ. 1, των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας επί της οποίας βασίζεται η αίτηση προβλέπει πως: «Το Δικαστήριο, ή ο Δικαστής, μπορεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας να επιτρέψει σε οποιοδήποτε διάδικο να αλλάξει ή να τροποποιήσει το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα ή τα δικόγραφά του, με τέτοιο τρόπο και κάτω από τέτοιους όρους που θα κρίνει δίκαιο, και όλες οι αναγκαίες τροποποιήσεις θα γίνονται, οι οποίες θα είναι αναγκαίες για το σκοπό της διαλεύκανσης των πραγματικών θεμάτων για τα οποία οι διάδικοι έχουν διαφορές.» Θα προσπαθήσω, κατ΄ αρχάς να εκθέσω τις βασικές αρχές. Η αρχή που επιβεβαιώθηκε στην υπόθεση Associated Leisure Ltd and Others v. Associated Νewspapers Ltd [1970] 2 All E. R. 754, έχει υιοθετηθεί και στην Κύπρο σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, μεταξύ των οποίων η Nicolaides v. Yerolemi
(1980)1 A.A.Δ. 1, Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου κ. ά.
(1991)1 Α.Α.Δ. 934. Ο Λόρδος Denning είχε αναφέρει πως: "I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money." Στην υπόθεση Tildesley v. Harper 10 Ch. D. 393 αναφέρει ο Bramwell L. J. στη σελ. 396: "My practice has always been to give leave to amend unless I have been satisfied that the party applying was acting mala fide, or that, by his blunder he has done some injury to his opponent which could not be compensated for by costs or otherwise. However negligent or careless may have been the first omission and however late the proposed amendment, the amendment should be allowed if it can be made without injustice to the other side. There is no injustice if the other side can be compensated by costs. Before the hearing leave is readily granted on payment of the costs occasioned unless the opponent will be placed in a worse position than he would have been if the amendment pleading was delivered in the first instance (Steward v. North Metropolitan Transway Co. 16 Q.B.D. 556)." (Bλ. επίσης Ευριπίδου v. Καννάουρου
(1985)1 Α.Α.Δ. 24, William Patric Jack v. Philippa Estates Ltd
(1988)1 Α.Α.Δ. 607, Mahatton v. Viceroy Shipping Co. Ltd
(1979)1 Α.Α.Δ. 542, όπου το πιο πάνω απόσπασμα έχει υιοθετηθεί). Στην υπόθεση Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου κ. ά. (πιο πάνω) αναφέρεται πως: "Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα." Στην υπόθεση Geto Tracing Import - Export Ltd. V. To Πλοίο Μ/V Vladimir Vaslyayev, (αρ. 4)
(1993)1 Α.Α.Δ. 714, 716 λέχθηκε πως: "Ο κυρίαρχος λόγος που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη για να επιτρέψει τροποποίηση, είναι να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να θέσουν ενώπιόν του τις πραγματικές επίδικες διαφορές." Στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 704, προβάλλεται η σύγχρονη τάση αντιμετώπισης του θέματος: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.» Στην υπόθεση Ε. Φιλίππου Λτδ v. Compass Insurance Co Ltd
(1990)A.A.Δ. 24 υποβλήθηκε αίτημα για τροποποίηση στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων και αφού είχε ολοκληρωθεί η αγόρευση της μιας πλευράς. Η αίτηση βασίζετο στον Κ. 90 των Κυπριακών Θεσμών Ναυτοδικείου, όπου η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να εγκρίνει τροποποίηση της δικογραφίας, ασκείται με βάση τις ίδιες αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, στο ίδιο πεδίο, σε άλλους τομείς της αστικής δικαιοδοσίας. Αναφέρεται στη σελ. 26 πως: «Τα συμφέροντα της δικαιοσύνης είναι ο παράγων ο οποίος δεσπόζει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν και προσδιορίζουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης και εξισορροπούνται μετά από συνεκτίμηση των συμφερόντων των διαδίκων και των ευρύτερων συμφερόντων της δικαιοσύνης για τελεσφόρο επίλυση όλων των συναφών διαφορών μεταξύ τους και των συμφερόντων του δημοσίου στη εξασφάλιση της ταχείας απονομής της δικαιοσύνης.» (Bλέπε επίσης Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 33, Claraped v. Commercial Union Association 32 W. R., Steward v. North Metropolitan Transways Company (πιο πάνω), Michael v. United Sea Transport Co. Ltd
(1982)1 Α.Α.Δ. 401, Mahatton v. Viceroy Shipping Co. Ltd and Another (πιο πάνω), United Sea Transport Co. Ltd. and Another v. Zakou
(1980)1 Α.Α.Δ. 510). Ο παράγοντας καθυστέρηση στην υποβολή αίτησης για τροποποίηση, μπορεί, κάτω από ορισμένες περιστάσεις, να επηρεάσει το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, όμως ο παράγοντας αυτός δεν είναι αφ΄ εαυτού αποφασιστικής σημασίας στην έκβαση της αίτησης. Στην υπόθεση Astor Manufacturing & Export Co. κ. ά. v. A.G. Leventis Company (Nigeria) Ltd και άλλοι
(1993)1 Α.Α.Δ. 726 αναφέρεται πως: «O παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας.» Στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Αζά (πιο πάνω), αναφέρεται πως: «Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος που επιτάσσει τη διεξαγωγή και περάτωση της δίκης σε εύλογα χρονικά όρια.» (Bλέπε επίσης Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd κ. ά. (πιο πάνω) και Evripidou and Another v. Kannaourou (πιο πάνω). Προκύπτει πως ο παράγοντας καθυστέρηση εξετάζεται σε συνάρτηση με τους ουσιαστικότερους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο και βασικά σαν συνισταμένη τυχόν επηρεασμού των δικαιωμάτων του καθ΄ ου η αίτηση. Η υπόθεση Γραμμές Στριντζή v. Επίσημου Παραλήπτη
(1995)1 Α.Α.Δ. 607, 611 δίδει μια διαφοροποιημένη προσέγγιση. Αναφέρεται πως: «Τα γεγονότα τα οποία θεμελιώνουν την τροποποίηση ήταν γνωστά ή, εύλογα, μπορούσαν να εντοπίσουν από τους εναγομένους από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας. Η αλλαγή δικηγόρου διαδίκων δεν παρέχει αφ΄ εαυτής λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας, ούτε δικαιολογία για την καθυστέρηση υποβολής του αιτήματος.» Ακόμα, στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ. v. Αντρέας Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, στη σελ. 562 αναφέρεται πως: «Όσο φιλελεύθερη και να δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας είναι το σύνολο των περιστατικών και η εισήγηση των εφεσειόντων στην έκταση που τη θέλει να ασκείται μόνο με αναφορά στο επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης, ανεξάρτητα δηλαδή από οτιδήποτε άλλο, δεν μας βρίσκει σύμφωνους.» Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Νίκου Κ. Σιακόλα,
(1999)1 (Α) ΑΑΔ 44 παρατίθεται απόσπασμα από την υπόθεση Cropper v. Smith
(1884)26 Ch. D. 700, 710-711 ότι: "... I know of no kind of error or mistake which, if not fraudulent or intended to overreach, the Court ought not to correct, if it can be done without injustice to the other party. Courts do not exist for the sake of discipline, but for the sake of deciding matters in controversy, and I do not regard such amendment as a matter of favour or grace .. It seems to me that as soon as it appears that the way in which a party has framed his case will not lead to a decision of the real matter in controversy, it is as much a matter of right on his part to have it corrected, if it can be done without injustice, as anything else in the case is a matter of right." Και μνημονεύεται η Easton v. Ford Motor Co. Ltd.
(1993)4 All E. R. 257 που την επαναβεβαιώνει. Με αναφορά στη δική μας νομολογία και ειδικά σε σχέση με τις περιπτώσεις όπου η καθυστέρηση οφείλεται σε σφάλμα του αιτητή μνημονεύεται απόσπασμα από την Saba & Co. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.Α.Δ. 426, 432 ότι: «Μένει το ερώτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης. Η σημασία του ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στην παρούσα υπόθεση δεν έχει γίνει τέτοιος ή άλλος ανάλογος ισχυρισμός και δε συμφωνούμε πως καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή.» Σημειώνεται ακόμη πως: «Στην Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου το Εφετείο θεώρησε πως η χρονική διάσταση αποτελούσε παράγοντα που δεν επέτρεπε αποδοχή του αιτήματος για τροποποίηση, κατ΄ ουσία τη συνάρτησε, όπως προκύπτει από το ιστορικό, με την έλλειψη καλής πίστης που εκ προοιμίου καθιστούσε αδικαιολόγητη την καθυστέρηση.» Είναι πρόδηλο πως πρόκειται για καλόπιστο λάθος και δεν διατηρώ την παραμικρή αμφιβολία πως έτσι είναι. Δεν χωρεί άλλη λογική εξήγηση. Λόγω της συνάφειας των αγωγών έγινε σφάλμα και διεκδικήθηκε στην κάθε αγωγή το ποσό που θα έπρεπε να διεκδικηθεί στην άλλη. Το σφάλμα διέλαθε της προσοχής των δικηγόρων της Ενάγουσας. Αναφέρεται στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση και επιρρίπτεται ευθύνη στις δοθείσες οδηγίες. Φαίνεται πως οι δικηγόροι της Ενάγουσας δεν αντιλήφθηκαν το σφάλμα παρά μόνο κατόπιν της εγέρσεως του ζητήματος από το Δικαστήριο. Θα αναμένετο πως, τουλάχιστο στο στάδιο της μελέτης για την παρουσίαση της υπόθεσης της Ενάγουσας, θα διαπιστώνετο το σφάλμα, όμως κάτι τέτοιο δεν έγινε. Ο λόγος της υποβολής της υπό κρίση αίτησης στο στάδιο τούτο και όχι ενωρίτερα είναι γιατί τώρα έγινε αντιληπτό το σφάλμα από τους δικηγόρους της Ενάγουσας. Το συνολικό ποσό που διεκδικείται με τις δύο αγωγές δεν αλλάζει. Στην αγωγή 3979/05 το διεκδικούμενο ποσό μειώνεται και οι Εναγόμενοι κανένα παράπονο δεν μπορεί να έχουν προς τούτο. Άλλωστε αντί για αιτήματος για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης θα ήταν ίσως βολικότερο και οικονομικότερο για την Ενάγουσα να προβεί σε δήλωση δια των δικηγόρων της ότι περιορίζει την απαίτηση της στο μικρότερο ποσό ή και να μην πράξει οτιδήποτε και απλά να αποδείξει τη μικρότερη πραγματική της αξίωση. Η εισήγηση του δικηγόρου των Εναγομένων πως η δοθείσα μαρτυρία για την αξίωση στην 3979/05 ήταν εκτός δικογραφίας δεν είναι ορθή. Εάν δικογραφείς ότι έχεις να λαμβάνεις €1000 και παρουσιάζεις μαρτυρία για €500 ή και κατάσταση λογαριασμού ή και τιμολόγιο για το μικρότερο ποσό δεν είσαι εκτός δικογραφίας απλά έχει αποδείξει μερικώς την αξίωσή σου. Περίπτωση που χρήζει πιο προσεκτικής προσέγγισης είναι η εξαιτούμενη τροποποίηση στην 3977/05 γιατί σε αυτή το αξιούμενο ποσό υπερδιπλασιάζεται. Με δεδομένο ότι το λάθος της Ενάγουσας ήταν καλόπιστο, ζητήματα όπως αυτό της καθυστέρησης ή του προχωρημένου σταδίου στο οποίο η αίτηση υποβάλλεται δεν έχουν αφ΄ εαυτών καθοριστική σημασία, παρά μόνο ως παράμετροι του ουσιαστικότερου και καθοριστικού ζητήματος που θα πρέπει να εξεταστεί, δηλαδή του ενδεχόμενου πρόκλησης δυσμένειας στην υπόθεση της Υπεράσπισης των Εναγομένων 1 και 2 που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα. Όταν ομιλούμε για δυσμένεια ή ανεπανόρθωτη βλάβη σε αυτό το πεδίο εννοούμε διαδικαστικό μειονέκτημα κατά το δικαστικό αγώνα και όχι αναφορικά με την ουσία της διαφοράς. Αν ήταν διαφορετικά τα πράγματα καμιά τροποποίηση δεν θα επιτρεπόταν που θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της αξίωσης. Δεν είναι δυσμένεια, στην πιο πάνω έννοια, να έχω με την τροποποίηση να αντιμετωπίσω αξίωση €2000 αντί €
- Δυσμένεια είναι στο χρόνο που εισάγεται η τροποποιημένη απαίτηση να αδυνατώ ή να δυσκολεύομαι να την υπερασπίσω ενώ προηγουμένως να ήταν πιο ευχερές να το πράξω. Να έχω μέχρι στιγμής ακολουθήσει μια γραμμή υπεράσπισης που να με εμποδίζει ή να με δυσκολεύει να αντιμετωπίσω την επιπλέον αξίωση. Έχει λοιπόν μεγάλη σπουδαιότητα να δούμε τι παρουσιάστηκε κατά τη δίκη από την Ενάγουσα και πως αντιμετωπίστηκε από την Υπεράσπιση. Η Παμπίνα Θεοφίλου (Μ.Ε.1) υπάλληλος της Ενάγουσας παρουσίασε γραπτή της δήλωση (Τεκμήριο 1) ως μέρος της κύριας της εξέτασης. Αναφέρει στις δύο τελευταίες παραγράφους: «
- Ως εκ τούτου το σημερινό υπόλοιπο του τρεχουμένου λογαριασμού με αριθμό 033-11-018987 πρώην 0348-11-004644 νυν 0384-22-037427 ανέρχεται στο ποσό των €60.678,25 πλέον τόκο προς 9% επί ποσού €43.622,25 από 22.12.2008 συμπεριλαμβανομένης.
- Επίσης όσον αφορά το σημερινό υπόλοιπο του Δανείου με αριθμό 0333-13-017988 νυν 0384-22-037435 ο οποίος ανέρχεται στο ποσό των €149.573,06 πλέον τόκο προς 9% επί ποσού €145.185,74 από 22.12.2008 συμπεριλαμβανομένης.» Η μαρτυρία καλύπτει τις περιπτώσεις όπως σήμερα επιθυμεί να τις θέσει η Ενάγουσα και η διαφοροποίηση των ποσών και στις δύο αγωγές προς τα πάνω οφείλεται στους διεκδικούμενους τόκους με κεφαλαιοποίηση για τέσσερα περίπου χρόνια από 15.12.2004 μέχρι και την 22.12.2008 στην οποία η μάρτυρας αναφέρθηκε. Παρουσίασε ακόμα η μάρτυρας κατάσταση του τρεχούμενου λογαριασμού (παρατραβήγματος) (Τεκμήριο 25) και κατάσταση του λογαριασμού δανείου (Τεκμήριο 26) όπου παρουσιάζονται τα υπόλοιπα με κεφαλαιοποίηση. Τα ποσά δεν είναι επακριβώς αυτά που θέλει να διεκδικήσει η Ενάγουσα αλλά σαφώς φαίνεται πως ο λογαριασμός παρατραβήγματος αφορά το μικρότερο, ολιγότερο του μισού ποσού από το λογαριασμό δανείου. Κατάθεσε στη συνέχεια η μάρτυρας τα Τεκμήρια 30 και 31, αναθεωρημένες καταστάσεις των δύο λογαριασμών αντίστοιχα, που ανταποκρίνονται στα πραγματικά, κατά την Ενάγουσα, υπόλοιπα και όχι τα μέχρι στιγμής δικογραφημένα. Η εικόνα που αποκόμισα από την αντεξέταση ήταν πως η λανθασμένη δικογράφιση των ποσών διέλαθε της προσοχής και της πλευράς της Υπεράσπισης και αυτό λόγω του ότι επρόκειτο για δύο συναφείς υποθέσεις και οι δύο διεκδικήσεις μαζί ήταν ενδεχομένως ότι είχαν υπόψη τους οι Εναγόμενοι πως η Ενάγουσα θα διεκδικούσε. Την 17.4.2008, εννέα μήνες πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, η κα Γαβριέλλα Σεργίδου, δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο των δικηγόρων των Εναγομένων, προέβηκε σε ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων και αποκάλυψε ως 6(η) κατάσταση του τρεχούμενου λογαριασμού (παρατραβήγματος) με αρ. 0384-22-0037427 πρώην 0333-11-018987 όπου το χρεωστικό υπόλοιπο αναφέρεται σε £30.593,61 με τόκο 14,50% επί ποσού £28.866,62 από 15.12.
- Πρόκειται για το έγγραφο που παρουσιάστηκε στη δίκη από την Ενάγουσα ως Τεκμήριο
- Αποκάλυψε επίσης ως 6(θ) κατάσταση του λογαριασμού δανείου με αριθμό 0384-22-037435 πρώην 0333-13-017988 όπου το χρεωστικό υπόλοιπο αναφέρεται σε £72.114,94 με τόκο 14,50% επί ποσού £68.044,11 από 15.12.
- Πρόκειται για το έγγραφο που παρουσιάστηκε στη δίκη από την Ενάγουσα ως Τεκμήριο
- Το να κατέχεις κάποιο έγγραφο και να το αποκαλύπτεις σε μια ένορκη δήλωση αποκάλυψης δεν εξυπακούει πως αποδέχεσαι την ορθότητα του περιεχομένου του εγγράφου. Ήξερε όμως η πλευρά των Εναγομένων τι εμφανιζόταν στις καταστάσεις που εξέδιδε η Ενάγουσα τόσο για τον τρεχούμενο λογαριασμό (παρατραβήγματος) όσο και για το λογαριασμό του δανείου. Όταν παρουσιαζόταν η μαρτυρία πως ο λογαριασμός του δανείου είχε χρεωστικό υπόλοιπο £72.114,94 δεν υποβλήθηκε ένσταση από την Υπεράσπιση ότι ήταν εκτός δικογραφίας η μαρτυρία για χρέος πέραν του δικογραφημένου ποσού. Ούτε και το Δικαστήριο το πρόσεξε τότε. Ούτε και υποβλήθηκε ένσταση στην παρουσίαση των σχετικών καταστάσεων των λογαριασμών. Δεν υπήρξε αντεξέταση επί του χρεωστικού υπολοίπου των £72.114,94, δεν υποβλήθηκε ότι το ποσό είναι υπερβολικό ή ότι έπρεπε να ήταν κάποιο άλλο ποσό. Από την άλλη, οι Εναγόμενοι αντιμετώπιζαν αξίωση για £30.593,
- Δεν μπορεί να αποκλειστεί να ήταν της θέσης πως το χρέος του δανείου έπρεπε να ήταν τόσο αν και κάτι τέτοιο θα ήταν απίθανη σύμπτωση. Μπορεί όμως να πίστευαν πως το πραγματικό οφειλόμενο ποσό έπρεπε να ήταν 40 ή 50 χιλιάδες λίρες και εφόσον η αγωγή ήταν για £30.593,61 να αποφάσισαν ότι δεν θα αντεξέταζαν ως προς το ύψος του χρεωστικού υπολοίπου. Περαιτέρω, το πιο πάνω ενδεχόμενο μπορεί να είναι και ο λόγος που η Υπεράσπιση προέβηκε στην εισήγηση της μετά το πέρας της υπόθεσης της Ενάγουσας. Ίσως η Υπεράσπιση να είχε μαρτυρία να παρουσιάσει για να υποστηρίξει πως το οφειλόμενο στο λογαριασμό του δανείου ποσό έπρεπε να είναι ολιγότερο των £72.114,94 αλλά αφού μόνο £30.593,61 διεκδικούνταν να θεωρήθηκε αχρείαστο ή και για λόγους τακτικής λανθασμένο να ανακινήσει ζήτημα. Επαναλαμβάνω πως η εικόνα που αποκόμισα ήταν πως η λανθασμένη δικογράφηση διέλαθε και της προσοχής της Υπεράσπισης όμως δεν μπορώ να είμαι προς τούτο βέβαιος ώστε να μπορώ να αποκλείσω το πιο πάνω ενδεχόμενο. Εάν η πραγματικότητα είναι ότι στην Ενάγουσα οφείλονται τα ποσά των £72.114,94 και £30.593,61 από τους Εναγόμενους και οι προβαλλόμενες υπερασπίσεις απορριφθούν, η Ενάγουσα θα υποστεί μια ζημιά £41.514,94 εάν δεν της επιτραπεί να τροποποιήσει την απαίτηση της στην 3977/
- Είναι εφικτό στο στάδιο τούτο να παρασχεθεί η δυνατότητα στην Ενάγουσα να τροποποιήσει τις αξιώσεις της, και ουσιαστικά την αξίωση στην 3977/05, ενώ ταυτόχρονα να δοθεί η ευκαιρία στους Εναγόμενους να χειριστούν την υπεράσπιση τους με τον τρόπο που θα την χειρίζονταν, αν είναι διαφορετικός, εάν η αξίωση για το λογαριασμό δανείου ήταν εξ υπαρχής για £72.114,94 αντί για £30.593,61; Εάν ναι οι τροποποιήσεις θα πρέπει να επιτραπούν. Είμαι της κατάληξης πως τούτο μπορεί να επιτευχθεί με τις κατάλληλες οδηγίες. Έτσι θα δυνηθεί η Ενάγουσα να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου την πραγματική αντιδικία αναφορικά με το λογαριασμό του δανείου. Με τον τρόπο αυτό θα εξυπηρετηθεί η ορθή απονομή της δικαιοσύνης και θα επιλυθούν οι πραγματικές διαφορές των διαδίκων. Η μικρή περαιτέρω καθυστέρηση που θα προκληθεί δεν συνιστά υπό τας περιστάσεις τροχοπέδι στην εξυπηρέτηση των πιο πάνω βασικών αρχών δικαίου. Η δίκη έχει τους κανόνες της δεν είναι όμως παιγνίδι. Η Αίτηση εγκρίνεται με τους εξής όρους: Τροποποιημένα Ειδικά Οπισθογραφημένα Κλητήρια Εντάλματα - Εκθέσεις Απαίτησης σε κάθε μια από τις συνενωμένες αγωγές να καταχωριστούν εντός 3 ημερών από τη σύνταξη του παρόντος διατάγματος το οποίο να πληρωθεί μέχρι αύριο, και να επιδοθούν στους Εναγόμενους. Μετά την επίδοση οι Εναγόμενοι θα είναι ελεύθεροι να καταχωρίσουν Υπερασπίσεις στις Τροποποιημένες Εκθέσεις Απαίτησης εντός 3 ημερών. Οι Εναγόμενοι θα έχουν δικαίωμα να υποβάλουν αίτημα για την περαιτέρω αντεξέταση οποιουδήποτε των μαρτύρων που έχουν καταθέσει και να προσκομίσουν μαρτυρία σχετικά με τα θέματα που εισάγονται με τις τροποποιήσεις αυτές. Τα έξοδα της Αίτησης όπως και τα έξοδα που θα σπαταληθούν (thrown away expenses) όπως τούτα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ των Εναγομένων - Καθ΄ ων η Αίτηση και εναντίον της Ενάγουσας - Αιτήτριας. Υπέρ των Εναγομένων και εναντίον της Αιτήτριας επιφυλάσσονται και όλα τα έξοδα που θα δημιουργηθούν για την περαιτέρω αντεξέταση και προσαγωγή μαρτυρίας ως ανωτέρω (βλ. Ε. Φιλίππου Λτδ (πιο πάνω) σελ. 27). (Υπ.) ................ Χ. Μαλαχτός, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ Subject: Civil/Other Action/Interim Αναφορά: Αίτηση τροποποίησης Έκθεσης Απαίτησης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο