Κωστάκη Καναρίνη ν. Fanadria Properties Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής: 7386/04, 28.05.2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2009:A141 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Δ. Ι. Κίτσιου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7386/04 Μεταξύ: Κωστάκη Καναρίνη, από τη Λεμεσό Ενάγοντα και
- Fanadria Properties Ltd, από Λεμεσό
- Θεοφανώς Φάνου Ευσταθίου, από Λεμεσό Εναγομένων --------------------- Ημερομηνία: 28.05.2009 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Σ. Πούγιουρος Για Εναγόμενους: κ. Κ. Χατζηκωστής (κ. Κοϊνάς για να ακούσει απόφαση) Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή: Η απαίτηση του ενάγοντα εναντίον και των δύο εναγομένων στηρίζεται σε παράβαση συμφωνίας με την οποία οι εναγόμενοι ανέλαβαν την υποχρέωση να κατασκευάσουν και να πωλήσουν στον ενάγοντα μια κατοικία στην τοποθεσία Αλώνια στα Κ. Πολεμίδια στη Λεμεσό. Ως αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας κατέστηκαν και τεχνικοί όροι κατασκευής της οικίας. Είναι ο ισχυρισμός του ενάγοντα πως ενώ η συμφωνία και οι τεχνικοί όροι προβλέπουν διπλούς τοίχους με μόνωση, στα σημεία των κοινών τοίχων, οι κοινοί τοίχοι με τη διπλανή οικοδομή θα έπρεπε να κατασκευαστούν διπλοί με μόνωση όπως είναι η πολυστερίνη ή άλλο μονωτικό υλικό, οι εναγόμενοι κατά παράβαση των συμφωνηθέντων παρέδωσαν στον ενάγοντα την κατοικία του με τοίχο μονό και όχι διπλό, με τούβλα διάτρητα και χωρίς οποιαδήποτε μόνωση. Επιπρόσθετα ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι οι εναγόμενοι του παρέδωσαν την κατοικία του με τρεις μήνες καθυστέρηση. Εξαιτίας των πιο πάνω ο ενάγοντας διεκδικεί το ποσό των ΛΚ3.452,00 για την κατεδάφιση του μονού τοίχου και ανέγερση νέου διπλού τοίχου ως προνοείται στη συμφωνία, ως επίσης διεκδικεί το ποσό των ΛΚ600,00 για τους τρεις μήνες που υπήρξε καθυστέρηση στην παράδοση. Οι εναγόμενοι στην Υπεράσπιση τους αρνούνται την απαίτηση του ενάγοντα και ισχυρίζονται πως τήρησαν τα συμφωνηθέντα, τα οποία προβλέπουν κατασκευή τοίχου με τούβλα με πάχος 25 εκ. και διπλή στρώση μονωτικού υλικού. Περαιτέρω ισχυρίζονται πως πέραν από τα συμφωνηθέντα αυτοί έκτισαν τον επίδικο τοίχο στον οποίο αναφέρεται ο ενάγοντας κατά 5 εκ. μεγαλύτερου πάχους και ως εκ τούτου υπάρχει καλύτερη μόνωση. Αναφορικά με τον ισχυρισμό του ενάγοντα περί καθυστέρησης στην παράδοση της κατοικίας οι εναγόμενοι απορρίπτουν τον εν λόγω ισχυρισμό, λέγοντας ότι η οικοδομή ετοιμάστηκε από αυτούς εντός των συμφωνηθέντων χρονικών πλαισίων, ωστόσο υπήρξε καθυστέρηση στην παράδοση επειδή ο ενάγοντας παρακάλεσε όπως η παράδοση καθυστερήσει γιατί αυτός περί τις 31.12.2005 δεν είχε στη διάθεση του τη δόση και/ή το ποσό που συμφώνησε να καταβάλει στους εναγόμενους ταυτόχρονα με την παράδοση. (Σημειώνεται πως η απαίτηση για καθυστερήσεις αποσύρθηκε στο μέσο της ακρόασης και ως εκ τούτου δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο). Προσαχθείσα μαρτυρία: Κατά την ακροαματική διαδικασία παρουσιάστηκαν για την απόδειξη της απαίτησης δύο μάρτυρες και για την Υπεράσπιση τέσσερις μάρτυρες. Επίσης κατατέθηκαν ως τεκμήρια τα πιο κάτω έγγραφα: Τεκμήριο 1: Συμφωνία ημερομηνίας 23.04.2003 με επισυνημμένα τις Γενικές Προδιαγραφές Κτιρίου και αρχιτεκτονικά σχέδια. Τεκμήριο 2: Επιστολή δικηγόρου ενάγοντα προς τους εναγόμενους ημερομηνίας 03.09.
- Τεκμήριο 3: Επιστολή δικηγόρου εναγομένων προς δικηγόρο ενάγοντα ημερομηνίας 10.09.
- Τεκμήριο 4: Εκτίμηση Ιωάννη Ιωάννου (ΜΕ2) ημερομηνίας 28.06.
- Τεκμήριο 5: Εκτύπωση προγράμματος υπολογισμού της αντίστασης ήχου σε ντεσιμπέλ (dB). O ME1 ήταν ο ενάγοντας στην παρούσα υπόθεση, αναφέρθηκε στο ιστορικό της αγοράς εκ μέρους του μιας κατοικίας από τους εναγόμενους κατόπιν συμφωνίας (Τεκμήριο 1). Μέσα στα κριτήρια που κατέληξε στην αγορά ήταν και το ότι παρόλο η κατοικία δεν είναι ανεξάρτητη στο σημείο που συνορεύει και είναι ενωμένη με τη διπλανή κατοικία θα υπήρχαν δύο τοίχοι. Αυτό το αντιλήφθηκε από τις προδιαγραφές του κτιρίου που είναι επισυνημμένες επί της συμφωνίας την οποία υπέγραψε. Δηλαδή θα υπήρχε με αυτό τον τρόπο ηχομόνωση. Στη συνέχεια και μετά την παραλαβή της κατοικίας του αντιλήφθηκε ότι άκουγε ομιλίες από το γειτονικό του σπίτι, ακόμη και διακόπτες κάποιων ηλεκτρικών παροχών, οπότε ζήτησε τη γνώμη του ΜΕ2 ο οποίος αφού προέβηκε σε έλεγχο διαπίστωσε, ως του ανέφερε, ότι ο τοίχος που κτίστηκε στο σημείο που αυτός συνορεύει με τη διπλανή κατοικία δεν κτίστηκε με ηχομονωτικά υλικά επρόκειτο απλά για τοίχο με συνηθισμένα τούβλα. ΜΕ2, κατέθεσε ο Ιωάννης Ιωάννου, είναι πολιτικός μηχανικός και ασκεί το επάγγελμα του στη Λεμεσό από το 1983 έχοντας δικό του γραφείο. Του ζητήθηκε από τον ενάγοντα όπως διεξάγει κάποια έρευνα σε σχέση με τον τοίχο του σπιτιού του σε σημείο όπου συνορεύει με την διπλανή κατοικία και να του δώσει τη γνώμη του, συγκρίνοντας τα στοιχεία της έρευνας με τους όρους του συμβολαίου που ο ενάγοντας είχε συνάψει. Ακολούθως αυτός επισκέφθηκε το σπίτι του ενάγοντα, εκεί άνοιξε κάποιες οπές στον επίδικο τοίχο και διαπίστωσε ότι αντί να κτιστεί διπλός τοίχος με τα τούβλα σε όρθια θέση των 10 εκ. (2 X 10 εκ.) και με κενό στο ενδιάμεσο τους 5 εκ., κτίστηκε ένας τοίχος με οριζόντια θέση τα τούβλα πάχους 25 εκ. ενώ τα συνηθισμένα τούβλα είναι 20 εκ. πάχος. Στη συνέχεια προέβηκε σε σχετική έκθεση για τη γνώμη του αλλά και την εκτίμηση του ως προς το θέμα της αποκατάστασης και συμμόρφωσης με τους όρους των τεχνικών προδιαγραφών της οικοδομής όπως αυτοί επισυνάφθηκαν στη συμφωνία του ενάγοντα με τους εναγόμενους. Σύμφωνα με την έκθεση του (τεκμήριο 4) η λύση για την επαναφορά της κατασκευής στη σωστή κατάσταση είναι η κατεδάφιση του κοινού τοίχου και η επανακατασκευή με τον τρόπο που αυτός περιγράφει, το συνολικό δε κόστος αυτής της εργασίας ανερχόταν τον Ιούνιο του 2004 στο ποσό των ΛΚ3.452,00 ενώ σήμερα απαιτούνται κατά πολύ περισσότερα χρήματα. ΜΥ1 κατέθεσε ο Χρίστος Ρουσουνίδης, είναι πολιτικός μηχανικός, έχει δουλέψει σε πάρα πολλά έργα που έχουν γίνει στη Δημοκρατία, αλλά και την Ελλάδα. Από το 1991 βρίσκεται στην Κύπρο όπου εργάζεται στον τομέα των σπουδών του. Υπήρχε δε και είναι ακόμη τεχνικός σύμβουλος της εναγόμενης 1 εταιρείας, είναι πελάτες του, ως εκ τούτου δίνει κατά καιρούς τη γνώμη του προς αυτούς. Για το συγκεκριμένο έργο που αφορούσε συνολικά δώδεκα κατοικίες στα Πολεμίδια μεταξύ αυτών και η κατοικία που πωλήθηκε στον ενάγοντα, δεν ήταν ο επιβλέπων μηχανικός, λόγω απόστασης αφού διαμένει στην Πάφο, έχει όμως υπόψη του τις τεχνικές προδιαγραφές της οικοδομής αφού είχαν τεθεί ενώπιον του για γνωμοδότηση όταν αποπερατώθηκε ο σκελετός και τέθηκε ζήτημα αγοράς τούβλων για το κτίσιμο των τοίχων. Ήταν η γνώμη του πως ο τοίχος που κτίστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση δηλαδή 25 εκ. αντί 20 εκ. όπως αναγράφουν οι τεχνικοί όροι που συνοδεύουν τη συμφωνία, παρέχει μεγαλύτερη ηχομόνωση δηλαδή μέχρι 50 dB αντί 40 που θα παρείχε ο τοίχος όπως προβλεπόταν στους όρους. Αυτό έγινε κατ΄ επιλογή και γνώμη δική του για να εξασφαλίζεται μεγαλύτερη ηχομόνωση επειδή συνορεύουν οι κατοικίες παρά το γεγονός ότι αυτή η εισήγηση του είχε πολύ μεγαλύτερο κόστος για τους εναγόμενους. Σύμφωνα δε με τον όρο για την τοιχοποιία η υποχρέωση ήταν να ανεγερθεί τοίχος με τούβλα 20 εκ. και με μόνωση στη μεσοτοιχία, όμως με τα τούβλα των 25 εκ. που κτίστηκε ο επίμαχος τοίχος ικανοποιείται το θέμα της ηχομόνωσης. Περαιτέρω ανέφερε πως στην κοινή πρακτική όταν γίνεται λόγος για διπλό τοίχο εννοείται ανάλογα με το πάχος του τοίχου και όχι ως προς την τοποθέτηση των τούβλων. ΜΥ2 κατέθεσε ο Μάρκος Ευσταθίου, είναι εκ των μετόχων της εναγόμενης εταιρείας η οποία ασχολείται με την ανέγερση και πώληση κατοικιών. Αναφέρθηκε στη συμφωνία που υπήρξε μεταξύ της εναγόμενης 1 και του ενάγοντα για την αγοραπωλησία μιας κατοικίας η οποία ήταν μέρος μεγαλύτερου έργου, συνολικά δώδεκα κατοικιών στην περιοχή Πολεμιδιών. Οι πλείστες κατοικίες είχαν κοινό τοίχο (περί τα 27 τ.μ.) με άλλη κατοικία. Όταν ανεγειρόταν η κατοικία του ενάγοντα και επειδή οι κολώνες-δοκοί ήταν πάχους 25 εκ., με την ανέγερση τοίχου 20 εκ. όπως προβλέπουν οι τεχνικές προδιαγραφές, θα έμεναν στις άκριες των τοίχων σημεία αντιαισθητικά αφού ο τοίχος θα ήταν πιο λεπτός από τις δοκούς. Για να αποφευχθεί η αισθητική αυτή αδυναμία συζητήθηκε το θέμα με τον Μιχάλη Ρουσουνίδη (ΜΥ1) ο οποίος εισηγήθηκε να κτισθούν τούβλα των 25 εκ. όπως και έγινε γεγονός που παρέχει καλύτερη ηχομόνωση και θερμομόνωση. Ήταν η άποψη του πως η αναφορά στις τεχνικές προδιαγραφές για διπλό τοίχο εννοείται να κτισθούν τούβλα το ένα πάνω από το άλλο και να χρησιμοποιηθεί μόνωση ώστε να υπάρχει και υγρομόνωση. Επίσης δήλωσε πως σε καμία περίπτωση συμφωνήθηκε διπλός δρομικός τοίχος (δύο τούβλα όρθια κτισμένα με κενό στο ενδιάμεσο) και μόνο αν υπάρχει ρητή πρόνοια στη συμφωνία κτίζονται τέτοιοι τοίχοι. Εν πάση περιπτώσει αυτή η πρακτική δεν ακολουθείται πλέον διότι δεν είναι συμπαγείς οι τοίχοι και δημιουργούνται ρωγμές, γι΄ αυτό το λόγο η Πολεοδομική Αρχή σήμερα συστήνει την ανέγερση τοίχου με τούβλα 25 εκ.. ΜΥ3 κατέθεσε ο Ανδρέας Πιπεράς, είναι εργολάβος οικοδομών, πρόκειται για τον εργολάβο που ανήγειρε κατόπιν συμφωνίας με τους εναγόμενους τις κατοικίες στα Κ. Πολεμίδια, περιλαμβανομένης της κατοικίας του ενάγοντα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του αυτός είχε υποχρέωση να ανεγείρει τον επίδικο τοίχο σύμφωνα με τις προδιαγραφές, ήταν η θέση του πως όταν το τούβλο κτίζεται οριζόντια, αυτό σημαίνει ότι είναι διπλή τοιχοποιία και έτσι είναι κατανοητό μέσα στο «παζάρι», ως χαρακτηριστικά ανέφερε, εν πάση περιπτώσει ότι αυτός έκανε ήταν με τη συγκατάθεση της εταιρείας (εναγόμενης 1) και του Μιχάλη Ρουσουνίδη (ΜΥ1). ΜΥ4 ήταν ο Ανδρέας Ηρακλέους, είναι πολιτικός μηχανικός και διατηρεί από το 1988 γραφείο για αρχιτεκτονικές και στατικές μελέτες καθώς και επιβλέψεις οικοδομών. Είναι επίσης τεχνικός σύμβουλος σε διάφορα Δημοτικά Συμβούλια για θέματα αδειών οικοδομής. Ήταν η θέση του πως ένας τοίχος συνηθισμένος έχει 10 εκ. οπότε όταν κτιστεί τοίχος 20 εκ. τότε εννοείται διπλός τοίχος. Ερωτώμενος για να τοποθετηθεί επί του συγκεκριμένου θέματος και επί του οποίου έγκειται η διαφορά των διαδίκων ανέφερε πως πράγματι υπάρχει ασάφεια στον όρο των τεχνικών προδιαγραφών καθ΄ ότι βλέποντας τα σχέδια φαίνεται ότι ο τοίχος έπρεπε να κτιστεί 20 εκ. οπότε δεν συνάδει με τον όρο «διπλοί τοίχοι με μόνωση». Επειδή όμως έχει ανεγερθεί τοίχος 25 εκ. είναι καλύτερος απ΄ ότι ο τοίχος των 20 εκ. και καλύπτει και το θέμα της μόνωσης κάτι που οι αρμόδιες αρχές ζητούν πλέον επειδή ο τοίχος των 25 εκ. είναι πιο ηχομονωτικός και πιο θερμομονωτικός. Ήταν η άποψη του πως η πολυστερίνη η οποία γενικά τοποθετείται ανάμεσα σε δύο τοίχους δεν προσφέρει τίποτα στην ηχομόνωση και ότι το πιο κατάλληλο υλικό για σκοπούς ηχομόνωσης είναι η πολυουρεθάνη 5 εκ. η οποία όμως κοστίζει πολλά γι΄ αυτό επιλέγεται η πολυστερίνη που είναι πιο φθηνή. Τέλος, ανέφερε πως στην περίπτωση του επίδικου τοίχου μπορεί να δοθεί μεγαλύτερη ηχομόνωση χωρίς όμως να την προσδιορίσει, οπότε δεν χρειάζεται να γκρεμιστεί ο επίδικος τοίχος, αλλά μπορεί να επενδυθεί με ξύλο ή ειδικό πλαστικό λάστιχο, συνθετικό 4-5 χιλιοστά, το οποίο απορροφά τον ήχο και τη θερμότητα. Το κόστος τέτοιας εργασίας είναι περί τα €30,00 το τ.μ. το υλικό μαζί με την τοποθέτηση. Κατά το στάδιο των αγορεύσεων ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων εισηγήθηκε πως μέσα από την ακροαματική διαδικασία προκύπτει πως ο όρος της συμφωνίας δεν είναι σαφής και δεν βοηθά την υπόθεση του ενάγοντα. Παράλληλα επιτρέπει στους εναγόμενους να κινηθούν στα πλαίσια της πρακτικής που ακολουθείται για τέτοιες περιπτώσεις. Το είδος του τοίχου ωστόσο το οποίο έκτισαν οι εναγόμενοι είναι τέτοιο που παρέχει μεγαλύτερη ηχομόνωση στον ενάγοντα συνεπώς δεν δικαιολογείται το παράπονο του. Περαιτέρω και σε περίπτωση που ήθελε αποδειχθεί ότι οι εναγόμενοι έχουν παραβιάσει τους τεχνικούς όρους δεν σημαίνει αυτόματα ότι δικαιολογείται και ζημιά. Ειδικότερα ως προς το παράπονο του ενάγοντα για έλλειψη ηχομόνωσης θα έπρεπε να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου επιστημονική μαρτυρία και όχι με την υποκειμενική του κρίση. Τέλος εισηγήθηκε ότι είναι αδόκιμος ο τρόπος που επέλεξε η πλευρά του ενάγοντα εισηγούμενη κατεδάφιση του τοίχου και ανέγερση νέου τοίχου, όταν βέβαια υπάρχουν πολύ πιο χαμηλές και πιο φθηνές επιλογές όπως ήταν η πρόταση του ΜΥ
- Από την άλλη πλευρά ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα διατύπωσε τη θέση πως συνάγεται αβίαστα από όλη τη μαρτυρία πως οι εναγόμενοι παραβίασαν τον όρο των γενικών προδιαγραφών του κτιρίου, ως προς την τοιχοποιία, και ότι ο τοίχος που ανήγειραν οι εναγόμενοι δεν προβλέπεται πουθενά στη συμφωνία. Συνακόλουθα θα πρέπει να εκδοθεί απόφαση προς όφελος του ενάγοντα αφού αυτός λόγω της συμπεριφοράς των εναγομένων δεν απολαμβάνει την ησυχία του. Αξιολόγηση μαρτυρίας: Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευχέρεια και παρακολούθησε με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια την όλη συμπεριφορά και στάση τους στο εδώλιο του μάρτυρα κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους κρίνεται στη συνέχεια η αξιοπιστία τους. Λαμβανομένου υπόψη ότι το μόνο επίδικο θέμα το οποίο έχει παραμείνει είναι η ερμηνεία του επίμαχου όρου των τεχνικών προδιαγραφών το Δικαστήριο ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων επικεντρώνεται στα πιο κάτω: Ο ενάγοντας άφησε καλή εντύπωση και περιορίστηκε σε ζητήματα που είχε προσωπική γνώση, ως προς τα γεγονότα, εξάλλου η μαρτυρία του φαίνεται να είναι αποδεκτή και η διαφωνία του με τους εναγόμενους είναι στην ερμηνεία που θα δώσει το Δικαστήριο σε όρο της συμφωνίας-γενικών προδιαγραφών. Τα ίδια σχόλια ισχύουν και για τους ΜΥ2 και ΜΥ3 δηλαδή το μέτοχο της εναγόμενης 1 εταιρείας που προχώρησε στη συμφωνία (τεκμήριο 1) με τον ενάγοντα και τον εργολάβο της κατοικίας αντίστοιχα. Η μαρτυρία τους γίνεται όλων αποδεκτή πλην των όσων σχετίζονται με την ερμηνεία που έδωσαν για τον επίμαχο όρο, αφού για τους λόγους που θα εξηγηθούν αργότερα άλλη είναι η ορθή ερμηνεία κατά το Δικαστήριο. Η άλλη ομάδα μαρτύρων (ΜΕ1, ΜΥ1 και ΜΥ4) ανήκει στην ίδια κατηγορία αφού όλοι τους σχεδόν ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο όντες πολιτικοί μηχανικοί. Όλοι τους ήταν αρκετά βοηθητικοί για το Δικαστήριο δίδοντας εξηγήσεις για τεχνικούς όρους και την εμπειρία τους στις οικοδομές η μαρτυρία τους ουσιαστικά σ΄ αυτά τα θέματα ήταν σύμφωνη, εκτός από την άποψη τους και την ερμηνεία που έδωσαν για τον επίμαχο όρο. Ανεξάρτητα ότι υπήρχαν συγκρούσεις στις απόψεις τους κρίνεται πως καμία από τις τρεις θέσεις ή απόψεις τους έχει πείσει το Δικαστήριο ότι πρέπει να ακολουθήσει τη γνώμη ή ερμηνεία τους. Συνακόλουθα η μαρτυρία των ΜΕ1, ΜΥ1 και ΜΥ4 γίνεται αποδεκτή πλην της άποψης τους για την ερμηνεία που έδωσαν ως προς τον επίδικο όρο και τούτο για τους λόγους που θα εξηγήσει το Δικαστήριο στη συνέχεια. Ευρήματα Δικαστηρίου: Παρατίθεται κατ΄ αρχήν αυτούσιος ο επίδικος όρος από το τεκμήριο 1 όπως αυτός αναγράφεται στις Γενικές Προδιαγραφές Κτιρίου: «Τοιχοποιία: 200 μ.μ. τούβλα. Κοινοί τοίχοι διπλοί με μόνωση». Λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές που διέπουν την ερμηνεία συμβατικών όρων καθώς και το πιο πάνω λεκτικό κρίνεται πως στην παρούσα περίπτωση η γραμματική ερμηνεία του εν λόγω όρου προσφέρεται ως η πιο ασφαλής υπό τις περιστάσεις. Η εν λόγω ερμηνεία δικαιολογεί εύρημα πως μεταξύ των διαδίκων συμφωνήθηκε ότι: (α) Η τοιχοποιία, όλη δηλαδή, της κατοικίας του ενάγοντα θα ήταν 20 εκατοστά (200 μ.μ.) πάχος χωρίς όμως να συμφωνηθεί ο τρόπος που θα τοποθετούνταν τα τούβλα. (β) Ότι στα σημεία όπου το σπίτι του ενάγοντα είναι ενωμένο με άλλη κατοικία θα υπήρχαν διπλοί τοίχοι επίσης 20 εκατοστά έκαστος, δηλαδή δύο ανεξάρτητοι τοίχοι από μόνοι τους, και σε καμία περίπτωση θα ήταν δυνατό να ερμηνευθεί ότι ο διπλός τοίχος σημαίνει ένα τοίχο πάχους 20 εκ. όπως ερμήνευσαν κάποιοι από τους μάρτυρες. (γ) Όσον αφορά στο θέμα της μόνωσης, περιλαμβάνεται και ηχομόνωση δεν έχει όμως προσδιοριστεί το είδος και η φύση της, αφού όπως διαφάνηκε από τη μαρτυρία υπάρχουν στην πραγματικότητα διάφορα είδη μόνωσης. Η πιο πάνω ερμηνεία προβάλλει ως η πιο λογική αφού στα σημεία όπου τα σπίτια συνορεύουν και είναι ενωμένα είναι αναμενόμενο να επιτυγχάνεται η εξασφάλιση καλύτερης ηχομόνωσης, συνεπώς δεν θα ήταν αναμενόμενο να συμφωνηθεί τοίχος ιδίου πάχους και στο συγκεκριμένο σημείο όπου ενώνονται δύο σπίτια. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση και ερμηνεία που έχει δώσει το Δικαστήριο διαπιστώνεται ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που διέπουν την παρούσα υπόθεση και τα οποία αποτελούν ευρήματα επί των πραγματικών γεγονότων έχουν ως ακολούθως: Στις 23.04.2003 οι εναγόμενοι υπόγραψαν συμφωνία πώλησης μίας κατοικίας στην περιοχή Κάτω Πολεμιδιών, τοποθεσία «Κ. Αλώνια», στη Λεμεσό, με τον ενάγοντα. Μαζί με τη συμφωνία (τεκμήριο 1) επισυνάφθηκαν και αποτελούν μέρος αυτής οι Γενικές Προδιαγραφές Κτιρίου και μέρος αρχιτεκτονικών σχεδίων. Ακολούθως της ανέγερσης και ολοκλήρωσης της κατοικίας αυτή παραδόθηκε στον ενάγοντα ο οποίος κατοίκησε εντός αυτής οπότε άρχισε να αντιλαμβάνεται από τη διπλανή κατοικία την οποία επίσης ανήγειραν οι εναγόμενοι, και η οποία στη μία πλευρά της είναι ενωμένη και όχι ανεξάρτητη από την κατοικία του, ότι ακούγονταν ομιλίες καθώς και η χρήση ηλεκτρικού διακόπτη προερχόμενα από τη διπλανή τοιχοποιία. Συνεπεία των πιο πάνω ζήτησε τη γνώμη του ΜΕ1, πολιτικού μηχανικού ο οποίος αφού διενήργησε δύο οπές στον τοίχο όπου το σπίτι του ενάγοντα είναι ενωμένο με το διπλανό του σπίτι, διαπίστωσε ότι υπήρχε μόνο ένας τοίχος και ως είναι αποδεκτό από τους εναγόμενους αυτός έχει πάχος 25 εκ. και τα τούβλα τοποθετήθηκαν οριζόντια (δηλαδή τα τούβλα είναι 10 Χ 25 εκ.). Σύμφωνα με την εκτίμηση που έχει ετοιμάσει ο ΜΕ1 το κόστος κατεδάφισης του εν λόγω τοίχου και ανέγερση διπλού τοίχου (δρομικού) δηλαδή 10 εκ. ο καθένας, και με κενό 5 εκ. με πολυστερίνη στο ενδιάμεσο των δύο τοίχων ανέρχεται σε τιμές του 2004 στο ποσό των ΛΚ3.252,00 και τα έξοδα εκτίμησης του ΜΕ1 σε ΛΚ230,
- Ο επίδικος τοίχος όπως έχει ανεγερθεί στα 25 εκ. πέραν του σοβά και μπογιατίσματος δεν έχει τοποθετηθεί σ΄ αυτόν οποιοδήποτε άλλο ηχομονωτικό υλικό πλην του πάχους του τοίχου το οποίο παρέχει κάποια ηχομόνωση. Είναι εύρημα του Δικαστηρίου ακόμη πως σύμφωνα με την ορθή ερμηνεία του όρου επί της τοιχοποιίας οι εναγόμενοι είχαν την υποχρέωση να αναγείρουν δύο ξεχωριστούς τοίχους πάχους 20 εκ. έκαστος και με κάποιου είδους μόνωση η οποία όμως δεν προσδιορίζεται στους τεχνικούς όρους ούτε και υπήρξε μαρτυρία για προφορική συμφωνία ως προς το θέμα αυτό. Περαιτέρω σύμφωνα με την αποδεκτή μαρτυρία των ΜΕ1 κυρίως όμως του ΜΥ1 είναι εύρημα πως ο τοίχος 25 εκ. παρέχει μεγαλύτερη ηχομόνωση από τον τοίχο 20 εκ. Είναι δε πρόσθετο εύρημα του Δικαστηρίου πως αν ανεγείρονταν διπλοί ξεχωριστοί τοίχοι ως προβλέπεται στον επίμαχο όρο, στο σημείο όπου τα δύο σπίτια είναι ενωμένα, τότε θα υπήρχε καλύτερη ηχομόνωση από ότι υπάρχει σήμερα με τον τοίχο των 25 εκ. αφού το συνολικό πάχος των δύο τοίχων θα ήταν 40 εκ. Νομική πτυχή: Η παρούσα υπόθεση είναι πολιτική, η απόσειση του βάρους απόδειξης θα κριθεί με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Επιπλέον, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στον Ενάγοντα, να αποδείξει τους ισχυρισμούς του οι οποίοι περιλαμβάνονται στην έκθεση απαίτησης. Η απόσειση του βάρους απόδειξης θα αποτιμηθεί υπό το φως της παραδεκτής μαρτυρίας και όχι το παραδεκτό της μαρτυρίας, υπό το πρίσμα πάντοτε του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου διευκρινίζεται και τονίζεται πως η απόσειση του βάρους απόδειξης συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αξιόπιστη. Περαιτέρω κρίνεται χρήσιμο να γίνει αναφορά στις αρχές που διέπουν την ερμηνεία εγγράφων και το σκοπό τους που δεν είναι άλλος από του να ανακαλυφθεί η πρόθεση των μερών η οποία πρέπει να απορρέει από το έγγραφο. Δεν επιτρέπεται να εικάζεται η πρόθεση των μερών και να αντικαθίστανται η ρητή με την τεκμαιρόμενη πρόθεση (βλέπε υπόθεση Σ. Οικονόμου κ.ά. ν. Γ. Α. Ττοφινή κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ. 436). Επιπρόσθετα γίνεται παραπομπή στην υπόθεση Θ. Λαζούρας ν. κ. Στυλλαριώτου
(1992)1 Α.Α.Δ. 168 όπου επαναλήφθηκε η αρχή πως η ερμηνεία εγγράφων είναι γενικά νομικό ζήτημα το οποίο αποφασίζεται από το Δικαστήριο. Ως επίσης παραπομπή γίνεται στην υπόθεση Marcou n. Theothorou
(1984)1 C.L.R. 635 όπου τονίστηκε η αρχή πως δεν είναι επιτρεπτή η προσαγωγή μαρτυρίας για απόδειξη ότι οι υποκειμενικές προθέσεις των μερών δεν είναι σύμφωνες με τις ειδικές εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν στο έγγραφο. Συμπεράσματα Δικαστηρίου: Με βάση όλα τα πιο πάνω καθώς και τα ευρήματα του Δικαστηρίου ειδικότερα τον επίμαχο όρο στις τεχνικές προδιαγραφές το Δικαστήριο προβαίνει στα ακόλουθα συμπεράσματα: (α) Ο επίμαχος όρος δεν είναι ασαφής και δεν θα ήταν δυνατό να κριθεί ως αβέβαιος ή και άκυρος όπως κρίθηκε στην υπόθεση Ττοφινής (ανωτέρω) άλλωστε δεν υπήρξε δικογραφημένος τέτοιος ισχυρισμός. Το μόνο στοιχείο το οποίο δικαιολογούσε μαρτυρία εξωγενή ήταν τα είδη και οι τύποι μόνωσης όχι βέβαια για την ερμηνεία του όρου αλλά για την πληροφόρηση του Δικαστηρίου, γι΄ αυτό άλλωστε αφέθηκε τέτοια μαρτυρία κατά τη δίκη. (β) Οι εναγόμενοι 1 έχουν παραβεί τον επίμαχο όρο των τεχνικών προδιαγραφών καθ΄ ότι ως ερμηνεύθηκε ανωτέρω, ενώ είχαν υποχρέωση για να ανεγείρουν δύο τοίχους πάχους 20 εκ. έκαστος, στο σημείο όπου το σπίτι του ενάγοντα συνορεύει με το διπλανό σπίτι ανήγειραν ένα τοίχο 25 εκ. Το πώς θα κτιζόταν τα τούβλα του τοίχου είναι ουδέτερης σημασίας αφού κάτι τέτοιο δεν προβλέφθηκε στη συμφωνία των διαδίκων, και ο μόνος προσδιορισμός ήταν το πάχος του τοίχου, συνεπώς, είτε όρθια τούβλα 10 εκ. επί δύο για κάθε τοίχο είτε οριζόντια ένα τούβλο πάχους 20 εκ. θα κάλυπτε την υποχρέωση των εναγομένων αν και οι δύο τοίχοι είχαν σύνολο 40 εκ. (γ) Ενώ οι εναγόμενοι είχαν υποχρέωση να παρέχουν μόνωση για το πάνω επίμαχο τοίχο, περιλαμβανομένης και της ηχομόνωσης, παρ΄ όλο στον εν λόγω όρο δεν εξειδικεύεται η φύση της μόνωσης δικαιολογείται συμπέρασμα ότι οι εναγόμενοι 1 έχουν παραβιάσει αυτήν την υποχρέωση τους. Το ότι όλοι οι μάρτυρες εμπειρογνώμονες αποδέχθηκαν ότι το τούβλο από μόνο του παρέχει μόνωση η οποία αυξάνεται με την επικάλυψη σουβά και μπογιάς δεν είναι αρκετό αφού το λεκτικό του όρου εννοεί κάτι επιπρόσθετο από τα τούβλα και το σουβά. Ωστόσο η εισήγηση-εκδοχή του ενάγοντα ότι θα έπρεπε να τοποθετηθεί πολυστερίνη επίσης δεν βρίσκει έρεισμα στη συμφωνία αφού κάτι τέτοιο ούτε προσδιορίστηκε στο τεκμήριο 1 αλλά ούτε και εξωγενής μαρτυρία υπήρξε ότι συμφωνήθηκε για το θέμα της μόνωσης είτε συγκεκριμένης για τον τύπο της μόνωσης. Εδώ προστίθεται ως αδυναμία στην εισήγηση του ενάγοντα και η αποδεκτή μαρτυρία του ΜΥ4, πως με την πολυστερίνη δεν παρέχεται ηχομόνωση αλλά θερμομόνωση, συνεπώς και αν τοποθετούνταν πολυστερίνη πάλι δεν θα πρόσθετε οτιδήποτε θετικό στο παράπονο του ενάγοντα. Εν όψει των προαναφερθέντων προβάλλει στο παρόν στάδιο ένα θεμελιακό ερώτημα ως προς το κατά πόσο ο ενάγοντας έχει υποστεί οποιαδήποτε ζημιά ή η απαίτηση του είναι δικαιολογημένη εξαιτίας της αθέτησης της υποχρέωσης των εναγομένων να ανεγείρουν διπλό τοίχο 20 εκ. έκαστο, αλλά έκτισαν τοίχο 25 εκ. Για τους λόγους που εξηγούνται στη συνέχεια η απάντηση και τοποθέτηση του Δικαστηρίου στο πρώτο ζήτημα είναι αρνητική. Καμία μαρτυρία υπήρξε ενώπιον του Δικαστηρίου για πρόκληση ζημιάς, άλλωστε δεν ζητείται μέσα από την έκθεση απαίτησης, συνεπώς δεν τίθεται ζήτημα μόνο απόδειξης αλλά απουσίας ζημιάς (βλέπε McGregor on Damages, 14η έκδοση, σελ. 222). Όσον αφορά στο δεύτερο ζήτημα διαπιστώνονται τα ακόλουθα: Η μόνη απαίτηση του ενάγοντα είναι ουσιαστικά η αποκατάσταση του στη θέση που θα βρισκόταν αν ο επίμαχος τοίχος κτιζόταν ως προβλέπει ο όρος των τεχνικών προδιαγραφών. Δηλαδή να υπήρξε αποκατάσταση του αφού δεν έφερε αυτός ευθύνη ως βασική αρχή του δικαίου (βλέπε υπόθεση Αλπάν (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.ά. ν. Θέλμας Τρυφωνίδου
(1996)1 Α.Α.Δ. σελ. 10). Με αναφορά στις νομικές αρχές επιδίκασης αποζημιώσεων και στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης κρίνεται ότι ο ενάγοντας για να δικαιούται της αιτούμενης αποκατάστασης όφειλε να ικανοποιήσει το Δικαστήριο πως εξαιτίας της παράβασης είναι επιβεβλημένη η παροχή θεραπείας σ΄ αυτόν όπως την απαιτεί και στο ύψος που την απαιτεί. Ούτε για το ένα σκέλος αλλά ούτε για το άλλο έχει ικανοποιήσει το Δικαστήριο. Ο λόγος είναι πως αφ΄ ενός καμία επιστημονική μαρτυρία υπήρξε ενώπιον του Δικαστηρίου από πλευράς ενάγοντα, ότι ο τρόπος που απαιτεί αυτός να κτιστεί ο τοίχος θα παρείχε την ίδια ηχομόνωση με τον διπλό τοίχο που όφειλαν οι εναγόμενοι να ανεγείρουν. Αφ΄ ετέρου δεν δικαιολογείται υπό τις περιστάσεις ούτε και το γκρέμισμα του υφιστάμενου τοίχου και ανέγερση δύο τοίχων επί 10 εκ. έκαστος εφόσον με το γκρέμισμα του κοινού τοίχου θα υπάρχει αντίκτυπο και πρόκληση βλάβης στη διπλανή οικία της οποίας ο ιδιοκτήτης δεν είναι διάδικος. Δεδομένης πλέον της μη αποδεκτής εισήγησης ή λύσης που απαιτεί ο ενάγοντας και δη της κατεδάφισης του υφιστάμενου τοίχου και ανέγερση άλλου τοίχου, καθώς επίσης λαμβανομένης υπόψη απουσίας αξίωσης για οποιαδήποτε τυχόν μείωση της αξίας της οικίας λόγω της παράβασης του επίμαχου όρου αλλά και απουσίας στοιχείου για επηρεασμό της ασφάλειας της οικοδομής από την παράβαση κρίνεται πως η μόνη εφικτή αποκατάσταση και δίκαιη στον ενάγοντα, η οποία να επιτρέπει σ΄ αυτόν, να βρίσκεται στην ίδια θέση ως εάν να υπήρχε συμμόρφωση εκ μέρους των εναγομένων είναι η επιδίκαση χρηματικού ποσού για ανέγερση ακόμη ενός τοίχου 20 εκ. Κατ΄ επέκταση κρίνεται ότι δικαιολογείται η επιδίκαση των κονδυλίων που αναφέρονται στο τεκμήριο 4 (έκθεση εκτίμησης) με αύξοντες αριθμούς 3 (ολόκληρο), 4 και το 5 το ½ (ήτοι ΛΚ465,00 αντί ΛΚ930,00 και ΛΚ116,00 αντί ΛΚ232,00) εν όψει του ότι δεν υπάρχει λόγος για επικάλυψη τριών χεριών σουβά και βάψιμο και στις δύο πλευρές αφού υπάρχει ήδη άλλος τοίχος (ο υφιστάμενος). Το ποσό που εγκρίνεται στη βάση των πιο πάνω ανέρχεται (ΛΚ950,00 + ΛΚ465,00 + ΛΚ116,00) σε ΛΚ1.531,00 πλέον ΛΚ230,00 ως έξοδα εκτίμησης του ΜΕ1, ήτοι συνολικό ποσό ΛΚ1.761,00. Η πιο πάνω θεραπεία βρίσκει έρεισμα στα όσα αναφέρονται στο σύγγραμμα Hudson's Building and Engineering Contracts, 11η έκδοση, Vol. 1 παράγραφοι 8-119 και 8-123 σελ. 1036 επ. Με την πιο πάνω θεραπεία λαμβάνεται υπόψη ότι ο εσωτερικός χώρος της οικίας του ενάγοντα δεν θα μειωθεί πέραν του όσο θα μειωνόταν αν οι εναγόμενοι τηρούσαν τον όρο για την τοιχοποιία, παρά μόνο κατά 5 εκ. αφού με τον εν λόγω όρο θα υπήρχαν τοίχοι διπλοί συνολικού πάχους 40 εκ. ενώ τώρα θα είναι 45 εκ. (20 εκ. ο τοίχος που θα ανεγείρει ο ενάγοντας συν 25 εκ. ο τοίχος που έκτισαν οι ενάγοντες). Στο σημείο αυτό κρίνεται ορθό να αναφερθεί πως η εισήγηση της Υπεράσπισης για πιο φθηνή επιλογή όπως την εισηγήθηκε ο ΜΥ4 δεν κρίνεται ως δίκαιη για τον ενάγοντα και απορρίπτεται για τους πιο κάτω λόγους: (α) Ο ενάγοντας δεν συμφώνησε να αγοράσει σπίτι με ένα μονό κοινό τοίχο αλλά με διπλούς κοινούς τοίχους όπως έχει ερμηνεύσει το Δικαστήριο τον όρο για την τοιχοποιία. (β) Δεν υπήρξε μαρτυρία του ΜΥ4 ως προς τα ποσοστά ηχομόνωσης που θα έφθαναν με την τοποθέτηση του υλικού που ανέφερε και το κόστος του και κατά πόσο αυτή η ηχομόνωση θα ήταν η ίδια μ΄ αυτήν που θα του παρείχαν οι τοίχοι ως προβλέπονται στο τεκμήριο 1 (Γενικές Προδιαγραφές Κτιρίου). Συνακόλουθα των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση προς όφελος του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων για το ποσό των €3.008,85 (ΛΚ1.761,00) πλέον νόμιμο τόκο. Επιπλέον οι εναγόμενοι να καταβάλουν τα έξοδα της δίκης όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .. ............ Δ. Ι. Κίτσιος, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΤΑ Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Πολιτική - Συμβάσεις - Πώληση κατοικίας - Τεχνικές προδιαγραφές - Παράλειψη απόδειξης ζημιάς - Αποκατάσταση - Καταλληλότερη επιλογή ή θεραπεία. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο