Τράπεζα Κύπρου Λτδ ν. Χαράλαμπου Κωνσταντίνου, Αρ. Αγωγής: 6780/01, 09.07.2009

(1)/99 ο οποίος τροποποίησε τον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο Κεφ. 6, τα οποία όμως αιτήματα έχουν εγκαταλείψει έμμεσα κατά την ακροαματική διαδικασία αφού το μόνο αίτημα που προώθησαν ήταν να διαταχθεί ο κάθου η αίτηση να πληρώνει μηνιαίως έναντι του εξ αποφάσεως χρέους του. Η αίτηση των αιτητών στηρίζεται στον Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο Κεφ. 6 Μέρος VIII άρθρα 82

(1)α, β, γ

(2), 83, 84

(3), 85, 86

(3), 87 ΑΒΓ

(2)88, 89 και ΙΧ άρθρα 90, 91 Ε, 91ΣΤ, 91 Ζ, 91Θ, 91 Ι όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 134

(1)/99 και στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.48 Κ.1, 2, 3, 8 και

1. Τα γεγονότα που υποστηρίζουν την αίτηση εμφαίνονται σε ένορκη δήλωση υπαλλήλου των εναγόντων-αιτητών. Στην ουσία τους συνίστανται στο ότι στις 29.11.2001 εκδόθηκε απόφαση στην αγωγή εναντίον του εναγόμενου-καθ΄ ου η αίτηση και προς όφελος των εναγόντων-αιτητών για το ποσό των €3.446,08 πλέον τόκους 9% ετησίως από 06.11.2000 πλέον €655,25 έξοδα της αγωγής με τόκο 8% από 12.10.2001 μέχρι εξοφλήσεως πλέον ΦΠΑ και €4,27 έξοδα επίδοσης. Παρά την έκδοση της πιο πάνω απόφασης ο εναγόμενος μέχρι σήμερα δεν πλήρωσε οποιοδήποτε ποσό συνεπώς θα πρέπει να εξετασθεί και να αποφασίσει το Δικαστήριο ως προς την οικονομική του κατάσταση και δυνατότητα για εξόφληση του χρέους του. Προσαχθείσα μαρτυρία: Ο καθ΄ ου η αίτηση ενώ του δόθηκε η χρονική ευχέρεια για γραπτή ένσταση δεν καταχώρησε οπότε η ακροαματική διαδικασία διεξάχθηκε χωρίς λόγους ένστασης κάτι που είναι όμως αποδεκτό διαδικαστικά λόγω της φύσης της επίδικης αίτησης. Κατά την ακροαματική διαδικασία η μόνη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν αυτή που προέκυψε διά της αντεξέτασης του καθ΄ ου η αίτηση. Η θέση του καθ΄ ου η αίτηση ήταν πως η οικονομική του δυνατότητα δεν του επιτρέπει να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό λόγω του ότι είναι ηλικίας 70 ετών και το μόνο εισόδημα είναι η σύνταξη γήρατος πλέον κάποιο επίδομα που παίρνει ως ηλικιωμένος, συνολικά το ποσό ανέρχεται στα €449,
2. Ειδικότερα ως προς τα αναγκαία έξοδα συντήρησης του ανέφερε πως διαμένει μαζί με τη σύζυγο του σε σπίτι το οποίο ανήκει στην κόρη του, το οποίο της μεταβιβάστηκε στο παρελθόν, διαμένουν χωρίς ενοίκιο, πρόκειται για βοηθητικούς χώρους. Οι λογαριασμοί ρεύματος και νερού δεν ξεπερνούν τα €50,00, έχει κινητό αντί σταθερό τηλέφωνο για το οποίο πληρώνει πολύ λίγα χρήματα αφού είναι με κάρτα των €10,00 την οποία αγόρασε από τα Χριστούγεννα και όχι με σύνδεση. Η ζωή που κάνει είναι συντηρητική αφού δεν έχει αυτοκίνητο και κινείται με τα πόδια ή με λεωφορείο, καπνίζει δε πολύ αραιά επειδή είναι καπνιστής παρόλο που προσπαθεί να σταματήσει αυτή τη συνήθεια. Ακόμη ανέφερε πως αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και επισκέπτεται το Νοσοκομείο και παίρνει τα φάρμακα δωρεάν, αν όμως τυγχάνει να μην υπάρχουν τα αγοράζει από ιδιωτικά φαρμακεία. Τέλος ανέφερε πως δεν έχει οποιαδήποτε εξαρτώμενα, η δε σύζυγός του έχει τη δική της σύνταξη. Κατά την αγόρευση η ευπαίδευτη συνήγορος των αιτητών εισηγήθηκε πως με βάση τη μαρτυρία του καθ΄ ου η αίτηση αυτός θα πρέπει να πληρώνει κάποιο ποσό μηνιαίως προς εξόφληση του χρέους καθότι διαφάνηκε ότι υπάρχει τέτοια δυνατότητα. Αξιολόγηση μαρτυρίας: Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευχέρεια και παρακολούθησε με κάθε δυνατή προσοχή τον καθ΄ ού η αίτηση ο οποίος κατέθεσε ενόρκως. Από την όλη στάση και συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας του, το Δικαστήριο χωρίς οποιοδήποτε ενδοιασμό έχει πεισθεί ότι πρόκειται περί ειλικρινούς και αξιόπιστου μάρτυρα. Τα όσα ανέφερε ήταν πλήρως φυσιολογικά με τρόπο πειστικό και επεξηγηματικό. Δεν έχει παρατηρηθεί οποιαδήποτε αντίφαση στη μαρτυρία του αλλά ούτε τάση υπεκφυγής στις απαντήσεις του ή απόκρυψης οικονομικού στοιχείου. Κρίνεται πως αποκάλυψε όσα αναγκαία στοιχεία για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης του έχουν ζητηθεί. Κρίνεται αξιόπιστος και η μαρτυρία του αποδεκτή. Ευρήματα Δικαστηρίου: Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση και αποδεκτή μαρτυρία κρίνεται πως τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα για την παρούσα αίτηση και τα οποία αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου έχουν ως ακολούθως: Ο εναγόμενος-καθ΄ ου η αίτηση είναι ηλικίας 70 ετών και το μόνο εισόδημα που έχει είναι η σύνταξη γήρατος πλέον κάποιο επίδομα που παίρνει ως ηλικιωμένος, συνολικά το ποσό ανέρχεται στα €449,
3. Ειδικότερα ως προς τα αναγκαία έξοδα συντήρησης του διαμένει σε σπίτι το οποίο ανήκει στην κόρη του το οποίο της μεταβιβάστηκε όμως διαμένει χωρίς ενοίκιο, πρόκειται για βοηθητικούς χώρους. Οι λογαριασμοί ρεύματος και νερού δεν ξεπερνούν τα €50,
4. Παρόλο ότι έχει κινητό τηλέφωνο πληρώνει πολύ λίγα χρήματα αφού είναι με ειδική κάρτα. Η ζωή που κάνει ως διαφάνηκε είναι συντηρητική και όχι πολυέξοδη αφού δεν έχει αυτοκίνητο και κινείται με τα πόδια ή με λεωφορείο. Το γεγονός ότι καπνίζει πολύ αραιά αποτελεί μια μικρή σπατάλη χρημάτων την οποία όμως το Δικαστήριο δεν μπορεί να καθορίσει επακριβώς ελλείψει τέτοιας μαρτυρίας. Επίσης ο καθ΄ ου η αίτηση αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και επισκέπτεται το Νοσοκομείο και παίρνει τα φάρμακα δωρεάν, αν όμως τυγχάνει να μην υπάρχουν στο Νοσοκομείο τα αγοράζει από ιδιωτικά φαρμακεία χωρίς όμως πάλι το Δικαστήριο να είναι σε θέση να καθορίσει επακριβώς το ποσό που πληρώνεται. Τέλος ο καθ΄ ου η αίτηση δεν έχει οποιαδήποτε εξαρτώμενα, η δε σύζυγός του έχει τη δική της σύνταξη γήρατος. Αναφορικά με τη συντήρηση και διατροφή του καθ΄ ού και της συζύγου του το Δικαστήριο ελλείψει σχετικής μαρτυρίας δεν δύναται να προβεί σε εύρημα ως προς το ποσό που αυτό ανέρχεται μηνιαίως αφού δεν δόθηκαν συγκεκριμένοι αριθμοί. Νομική πτυχή: Τα κριτήρια και οι κατευθυντήριες αρχές οι οποίες λαμβάνονται υπόψη από τα Δικαστήρια όταν έχουν να εξετάσουν τέτοιας φύσεως αιτήσεις, αναλύθηκαν εκτεταμένα σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, μεταξύ των οποίων είναι οι υποθέσεις Α. Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 Α.Α.Δ. 686, Gesico Phοtographic Ltd v. J.K. Video Ltd

(1991)1 Α.Α.Δ. 134, Κ. Μιχαήλ ω. Λ. Τράπεζας Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 812, Λέφου Σάββα ν. Λαϊκής Τράπεζας Λτδ, Πολ. Έφεση 9542, 20.6.1997, Χρ. Μιχαήλ ν. Αδελφοί Πούλλου Λτδ, Πολ. Έφεση 9734, 22.12.97, Ν. Παναγιώτου ν. Μ. Μιχαήλ, Πολ. Έφεση 9915, 25.2.98. Με βάση την πιο πάνω νομολογία, στην περίπτωση των φυσικών προσώπων, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το μισθό και τα εισοδήματα του χρεώστη καθώς και τις προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες προκειμένου να διατάξει την πληρωμή του ποσού το οποίο είναι το περίσσευμα από το μισθό του, μετά την αφαίρεση βέβαια εύλογου ποσού αναγκαίου για τη συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του. Στην πιο πάνω υπόθεση Φλαγκοφά ν. Αταλέζα Λτδ, αποδοκιμάσθηκε έντονα η συμπεριφορά του χρεώστη ο οποίος δώρισε στα παιδιά του το ποσό των ΛΚ1.500,00 αποστερώντας τον εαυτό του από την ευχέρεια να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του σε τρίτα πρόσωπα. Επίσης στην υπόθεση Λέφου Σάββα ν. Λαϊκής Τράπεζας (ανωτέρω), τονίστηκε η υποχρέωση και το καθήκον του χρεώστη προς αναζήτηση εργασίας και υιοθετήθηκε η αρχή η οποία καθιερώθηκε από την αγγλική απόφαση στην McEwan v. McEwan

(1972)2 All.E.R. 714, σύμφωνα με την οποία είναι δυνατή η έκδοση διατάγματος πληρωμής, έστω και αν κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή της έκδοσης διατάγματος δεν εργάζεται ο εξ αποφάσεως οφειλέτης, νοουμένου βέβαια ότι έχει δυνατότητα για ανεύρεση εργασίας. Περαιτέρω έχει νομολογηθεί ότι η εξόφληση εξ αποφάσεως χρεών θα πρέπει να εντάσσεται μέσα σε όρια που επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Παράλληλα όμως, έχει τονιστεί ότι ένας οφειλέτης δεν μπορεί να αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από αυτές που έχουν σχέση με τις ουσιαστικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειας του και ταυτόχρονα να τις προβάλλει για να αποφύγει την πληρωμή του χρέους. (Βλέπε υποθέσεις Kokoni v. Ioannides

(1963)1 C.L.R. 468 και ΣΠΕ Αραδίππου ν. Ιακώβου, Π.Ε. 10335, ημερ. 10.12.1999). Συνεπώς η αξιοπρεπής διαβίωση του οφειλέτη λαμβάνεται υπ΄ όψιν από τη μια, αλλά και από την άλλη δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η ανάγκη για εκτέλεση των Δικαστικών αποφάσεων και ικανοποίηση του εξ αποφάσεως δανειστή. Συμπέρασμα Δικαστηρίου: Με βάση τις αρχές οι οποίες πηγάζουν από τη νομολογία και αφού έχουν ληφθεί υπόψη τα εισοδήματα και οι ανάγκες του καθ΄ ου όπως έχουν προαναφερθεί και η εύλογη διατροφή και συντήρηση του διαπιστώνεται πως αφαιρουμένων των όσων είναι αναγκαία για την προσωπική διαβίωση του, παρόλο που δεν πρόκειται για υψηλή σύνταξη, εν όψει της ζωής στην οποία αυτός διαβιώνει κρίνεται πως εάν διατασσόταν να πληρώνει ένα μικρό ποσό έναντι του χρέους δεν θα επηρεαζόταν κατά πολύ το επίπεδο διαβίωσης του, χωρίς να παραγνωρίζεται το γεγονός της ηλικίας του και ότι δεν ήταν ότι καλύτερο γι΄ αυτόν να μειωθούν τα εισοδήματα του έστω κατά λίγο. Συνακόλουθα με τα πιο πάνω κρίνεται ορθό όπως ο καθ΄ ου η αίτηση διαταχθεί όπως καταβάλλει μηνιαίως έναντι του χρέους το ποσό των €40,00 μηνιαίως. Τέλος και πριν ολοκληρωθεί η παρούσα απόφαση κρίνεται πως τα στοιχεία που περιβάλλουν τις προσωπικές συνθήκες του καθ΄ ου η αίτηση, κυρίως η ηλικία και κάποιο πρόβλημα υγείας δεν επιτρέπουν πληρωμή με μεγαλύτερο ποσό, έστω και αν έχουν περάσει 8 χρόνια που έχει εκδοθεί η απόφαση και δεν πληρώθηκε οτιδήποτε. Το γεγονός ότι και οι αιτητές δεν έλαβαν μετά την απόφαση οποιαδήποτε μέτρα προς εκτέλεση συνέτεινε ώστε σήμερα να υπάρχουν τέτοιες προσωπικές συνθήκες του καθ΄ ου η αίτηση που δεν δικαιολογούν άλλη διαταγή από την πιο πάνω. Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο ο καθ΄ ου η αίτηση διατάσσεται όπως από 01.08.2009 καταβάλλει το ποσό των €40,00 μηνιαίως έναντι του χρέους του μέχρι εξοφλήσεως. Επιπλέον να καταβάλει τα έξοδα της παρούσας αίτησης όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .. ............ Δ. Ι. Κίτσιος, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΤΑ Subject: Civil/Other actions/Final (Αναφορά: Πολιτική Δικονομία - Πληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις - άρθρα 82-91 Κεφ. 6) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο