Δώρου Γεωργιάδη ν. Sigma Radio Television Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής 919/03, 13  Οκτωβρίου, 2009

(2002)1 Α.Α.Δ. 1863). Στη πρόσφατη απόφαση ημερ. 15.7.09 του Εφετείου στην Ηλιάδη - ν - Βενιζέλου Π.Ε. 45/08 έχουν λεχθεί τα εξής σχετικά: «Η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης του τύπου διασφαλίζεται τόσο από το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όσο και από το άρθρο 19 του Κυπριακού Συντάγματος. Μεταξύ άλλων προβλέπεται ότι καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου που περιλαμβάνει την ελευθερία της γνώμης και τη λήψη και μετάδοση πληροφοριών και ιδεών χωρίς επέμβαση οποιασδήποτε δημόσιας αρχής. Η επιστήμη του δικαίου και η νομολογία έχουν αναγνωρίσει τη σπουδαιότητα της ελευθερίας του λόγου και του ρόλου της σε μία δημοκρατική κοινωνία. Δε νοείται όμως η ελευθερία του τύπου να μη συνδέεται με κάποιες ευθύνες και περιορισμούς στη συλλογή και μετάδοση πληροφοριών. Με βάση διάφορες αυθεντικές πηγές μπορεί να διαμορφωθεί ένας αριθμός γενικών αρχών στην ερμηνεία των περιορισμών που μπορεί να επιβάλλονται. Οι αρχές αυτές είναι, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες: (α) Η ελευθερία είναι ο κανόνας και ο περιορισμός της η εξαίρεση. (β) Νομιμότητα: ο περιορισμός πρέπει να προνοείται από το νόμο. (γ) Το θεμιτό: ο περιορισμός πρέπει να επιδιώκει ένα θεμιτό σκοπό που δικαιολογείται από τους λόγους που επιτρέπονται από το άρθρο 10 της Σύμβασης (δ) Αναλογικότητα: ο περιορισμός πρέπει να αποδεικνύεται ότι είναι «αναγκαίος» για το θεμιτό σκοπό που επιδιώκεται να επιτευχθεί».. Στην περίπτωση του τρόπου άσκησης του καθήκοντος των μέσων ενημέρωσης που είναι ένα σπουδαίο καθήκον συνυφασμένο με το κράτος δικαίου, θα έλεγα ότι η πρώτιστη μορφή ελέγχου της αναμετάδοσης πληροφοριών - ειδήσεων, παρατηρήσεων αφού ασχολούνται κυρίως μ' ανθρώπινα, είναι τα ίδια τα μέσα, των οποίων οι λειτουργοί πρέπει να έχουν κατά νου τις πιο πάνω αρχές. Ο προσεκτικός αυτοπεριορισμός και αυτοέλεγχος των μέσων ενημέρωσης είναι απαραίτητος γιατί ακριβώς με βάση τη δύναμη τους για το σχηματισμό άποψης και γνώμης στο κοινό, εύκολα μπορεί να αντιληφθεί κάποιος τον κίνδυνο για προστασία των ατομικών δικαιωμάτων πολιτών που η υπόληψη και το καλό τους όνομα μπορεί να γίνει αντικείμενο είδησης, παρατήρησης και σχολιασμού και ακόμα αυτό να πάρει διαστάσεις, απρόβλεπτες σε παλαιότερα χρόνια. Παράλληλα το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης είναι ένα δικαίωμα που αποκτήθηκε με πολλούς αγώνες και είναι συνυφασμένο με την ίδια τη δημοκρατία. Γι' αυτό και η προστασία του είναι ένα από το κύρια καθήκοντα του Δικαστηρίου. Όταν το δικαίωμα έκφρασης διαστρεβλώνεται είναι ενδεχόμενο να γεννάται η δυσφήμιση. Ταυτόχρονα δια της Νομολογίας και του κοινοδικαίου εξελίχθησαν μορφές υπεράσπισης που έχουν σκοπό να εξισσοροπήσουν πολλές φορές τις αντίθετες επι του προκειμένου προσεγγίσεις. Ο ενάγων ισχυρίζεται ότι έχει πέσει θύμα της αυθαίρετης και καταχρηστικής άσκησης του λειτουργήματος του τύπου από ένα τηλεοπτικό κανάλι παγκύπριας εμβέλειας, το κανάλι Σίγμα και κυρίως από τον εναγόμενο 2 ο οποίος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στα δρώμενα. Τα γεγονότα τα οποία, εν πολλοίς, είναι αδιαμφισβήτητα έχουν ως εξής: Kατά ή περί τον Αύγουστο 2001, η αστυνομία Κύπρου διερευνούσε υπόθεση η οποία αφορούσε εν όλω ή εν μέρει τον ενάγοντα. Στο πλαίσιο της εν λόγω έρευνας, η αστυνομία εξασφάλισε την 2/8/01 εναντίον του ενάγοντα ένταλμα σύλληψης και την 4/8/01 ένταλμα για την έρευνα της κατοικίας και/ή οχημάτων και/ή υποστατικών του. Ο ενάγων συνελήφθηκε την 6/8/01, προσήχθηκε ενώπιον του δικαστηρίου και προφυλακίστηκε από 7/8/01 έως 11/8/01 και από 11/8/01 έως 17/8/

1. Προσήχθη σε δίκη ενώπιον κακουργιοδικείου όπου καταδικάσθηκε. Εν τέλει αθωώθηκε στο Εφετείο από όλες τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε την 14/1/
2. Η απόφαση του Εφετείου είναι το Τεκμ.1(Γ). Κατά τον Αύγουστο '01 η εναγόμενη 1 και/ή οι υπάλληλοι της και/ή ο εναγόμενος 2, δημοσίευσαν ανά το παγκύπριο στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού «Σίγμα», δημοσιεύματα διά οπτικοακουστικών παραστάσεων αναφορικά με την ως άνω αναφερόμενη υπό διερεύνηση υπόθεση και τον ενάγοντα. Από την υπεράσπιση και τις δοθείσες, μετά από αίτηση, λεπτομέρειες διατάχθηκε η διαγραφή μέρους αυτής δηλαδή η διαγραφή της υπεράσπισης της αλήθειας και του έντιμου σχολίου (βλ. την ενδιάμεση απόφαση της αδελφού μου Δικαστού της κας Σ. Παναγή - Ανδρέου, Π.Ε.Δ ημερ. 28.2.06). Έτσι η υπεράσπιση συνοψίζεται βασικά στη θέση ότι τα πιο πάνω δημοσιεύματα δεν αποτελούν λίβελλο, δεν έχουν πλήξει τον ενάγοντα και δεν του έχουν δημιουργήσει ζημιά και βλάβη. Ακόμα εισάγεται η υπεράσπιση του σχετικά προνομιούχου δημοσιεύματος. Πρέπει να καταγραφούν στο κύριο μέρος τους οι επίδικες δημοσιεύσεις.
3. Δημοσίευση στο Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 2/8/01 Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 2/8/01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν ως τίτλους ειδήσεων τα ακόλουθα: «Ανάστατη η κοινή γνώμη από τις αποκαλύψεις του Σίγμα για το κύκλωμα παιδεραστίας. Ανοιξαν πια οι ασκοί του Αιόλου για την πολύχρονη σεξουαλική εκμετάλλευση ανήλικων κοριτσιών. Και δεύτερη γραπτή καταγγελία κοπέλας εναντίον των 2 προσώπων του καλλιτεχνικού χώρου που κατονόμασε χθες το πρώτο κορίτσι. Ολες οι εξελίξεις σε ρεπορτάζ του Δημήτρη Μάμα» Στη συνέχεια ο τηλεπαρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων είπε: «Ενώ και δεύτερο κορίτσι κατάγγειλε σήμερα γραπτώς στην αστυνομία τους δύο «κύριους» του καλλιτεχνικού χώρου για παιδεραστία σε βάρος της, ένας από τους δύο αποτόλμησε να ζητήσει παρέμβαση του προέδρου της Δημοκρατίας ώστε να κουκουλωθεί η υπόθεση. Και ενώ ο αρχηγός της αστυνομίας έσπευδε στη Λάρνακα για να ενημερωθεί προσωπικά για τη φοβερή υπόθεση, δεκάδες γονείς τηλεφωνούσαν στο Σίγμα αποκαλύπτοντας τι έγινε με τα δικά τους κορίτσια. Ο Δημήτρης Μάμας εξασφάλισε και αποκλειστικές δηλώσεις από το δικηγόρο των κοριτσιών που κατάγγειλαν την υπόθεση στην αστυνομία». Ακολουθούν στην οθόνη εικόνα γνωστών τραγουδιστριών και η αναγραφή σχόλια «Θα σε κάνω....(ακολουθούν ονόματα γνωστών τραγουδιστριών) ως Βίσση κλπ. Στη συνέχεια ο εναγόμενος 2 είπε: «Αποσβολωμένοι είχαν μείνει οι γονείς 4 κοριτσιών όταν πρωτόμαθαν πως ακριβώς "καλλιεργούσαν" τη φωνή τους οι δύο "εντιμότατοι κύριοι" του καλλιτεχνικού χώρου. Στη συνέχεια τα είπαν όλα σε δικηγόρο της Λάρνακας». Με ενδιάμεσες δηλώσεις του δικηγόρου ακολουθούν δηλώσεις του εναγόμενου
4. «Αυτός που έμαθε. Αμέσως μετά ήταν ο 74χρονος Ιάκωβος Θεοδώρου από τις Αγγλεισίδες που τόσο τραγικά έθεσε τέρμα στη ζωή του την περασμένη Κυριακή αφήνοντας όμως σχετικά σημειώματα που τα παρέλαβε η αστυνομία. Τότε ήταν που άνοιξαν οι ασκοί του Αιόλου». Επίσης δήλωση του εναγόμενου 2: «Το δεύτερο κορίτσι άρχισε να καταθέτει στις 10.00 το πρωϊ και η κατάθεση κράτησε 5 περίπου ώρες. Επιβεβαιώνοντας, σύμφωνα με πληροφορίες μας, τη χθεσινή κατάθεση της άλλης κοπέλλας». Επίσης δήλωση του εναγόμενου 2: «Δεκάδες ήσαν μέχρι στιγμής οι μητέρες που τηλεφώνησαν στο Σίγμα για να μας εκμυστηρευτούν πως οι δύο "κύριοι" παρέσυραν και τις δικές τους κόρες απαιτώντας μάλιστα ανοικτά από τις μητέρες τους να πάψουν να διαμαρτύρονται σαν γυναικούλες για να μην κόψουν όπως χαρακτηριστικά τόνιζαν την τύχη των παιδιών τους». Αναστατωμένος από τις αποκαλύψεις ο Αρχηγός της Αστυνομίας Ανδρέας Αγγελίδης έσπευσε το μεσημέρι στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας. Κλεισμένος για ώρα πολλή σε ιδιαίτερο γραφείο, ζήτησε από τον αστυνομικό διευθυντή πλήρη ενημέρωση. Και ενώ αυτά συνέβαιναν ένας από τους καταγγελλόμενους για τις άσεμνες επιθέσεις και τη σεξουαλική εκμετάλλευση των ανήλικων κοριτσιών αποτόλμησε να προσεγγίσει γιατρό που έχει προσβάσεις στο προεδρικό. Η παράκληση που του υπέβαλε ήταν εκπληκτική: Tου ζήτησε να μεσολαβήσει στον Πρόεδρο Κληρίδη και να τον πείσει να παρέμβει στους ανακριτές ώστε η υπόθεση να κουκουλωθεί και να μην οδηγηθεί στη δικαιοσύνη. Προς τιμήν του ο επιστήμονας, του έκοψε, χωρίς δεύτερη κουβέντα, το βήχα. «Εγώ είμαι γιατρός», του απάντησε κοφτά «εσύ είναι δικηγόρο που χρειάζεσαι».
5. Δημοσίευση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 3/8/
6. Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 3/8/01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν ως τίτλους ειδήσεων τα ακόλουθα: «Χιονοστιβάδα πλέον οι γραπτές καταγγελίες κοριτσιών για την υπόθεση της παιδεραστίας. Ολες κατονομάζουν 2 συγκεκριμένα πρόσωπα του καλλιτεχνικού χώρου. Ποίος ήταν ο εκπληκτικός όρος που έθεταν στα ανήλικα θύματα τους οι καταγγελλόμενοι.» Στη συνέχεια ο τηλεπαρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων είπε: «Ενώ με κομμένη την ανάσα παρακολουθεί η κοινή γνώμη τις αποκαλύψεις για το φοβερό κύκλωμα παιδεραστίας σε βάρος ανήλικων κοριτσιών, άλλες 3 κοπέλες έσπευσαν σήμερα στην αστυνομία δίδοντας επί ώρες, πολλές, γραπτές καταγγελίες. Και ενώ οι ανακριτές έχουν πλέον στα χέρια τους τις συγκλονιστικές μαρτυρίες 5 συνολικά κοριτσιών που κατονομάζουν όλες δύο συγκεκριμένα πρόσωπα του καλλιτεχνικού χώρου, το κυρίαρχο ερώτημα είναι πότε θα γίνουν συλλήψεις. Το Σίγμα υπέβαλε το ερώτημα τόσο στον Αναπληρωτή Γενικό Εισαγγελέα όσο και στον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, που κατηγορηματικά διαβεβαίωσαν πως δεν υπάρχει περίπτωση να κουκουλωθεί η υπόθεση. Ο Δημήτρης Μάμας μίλησε για αυτή την υπόθεση και με κλινικό ψυχολόγο». Στη συνέχεια λέχθηκαν άλλα σχετικά ως περιγράφεται στην Έκθεση Απαίτησης.
7. Δημοσίευση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 6/8/01 Στο Κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 6/8/01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν ως τίτλους ειδήσεων τα ακόλουθα: «Η υπόθεση διαφθοράς ανηλίκων κοριτσιών, παίρνει τώρα το δρόμο της δικαστικής κάθαρσης. Πως οι ανακριτές αναζητούσαν επί ώρες το μουσικοσυνθέτη Δώρο Γεωργιάδη στη Λευκωσία και το μουσικό Γιώργο Σερδάρη στη Λάρνακα. Με ποιο τρόπο εμφανίστηκαν τελικά στην αστυνομία για να συλληφθούν και πως αντέδρασαν στις φοβερές καταγγελίες των κοριτσιών. Τι δηλώνουν στο «Σίγμα» οι δικηγόροι τους και ποια τεκμήρια εντόπισαν στα υποστατικά των δύο υπόπτων οι ανακριτές». Στη συνέχεια ο τηλεπαρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων είπε: «Εχοντας στα χέρια της αρκετές γραπτές καταγγελίες εναντίον τους για διαφθορά ανηλίκων κοριτσιών η αστυνομία της Λάρνακας προχώρησε το μεσημέρι στη σύλληψη των 2 προσώπων που κατονομάζονται σαν δράστες. Πρόκειται για το μουσικοσυνθέτη Δώρο Γεωργιάδη, 52 ετών από Λευκωσία καθώς και για το φίλο και συνεργάτη του Γιώργο Σερδάρη μουσικό 65 ετών από τη Λάρνακα. Ο Δημήτρης Μάμας έχει αποκλειστικές λεπτομέρειες και πληροφορίες γύρω από την πολύκροτη αυτή υπόθεση τις οποίες θα παρακολουθήσετε σε λίγο». Στη συνέχεια και ενώ στην οθόνη αναγραφόταν η φράση «ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ» ο Εναγόμενος 2 είπε: «Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε την προπερασμένη Κυριακή ελάχιστα λεπτά πριν από τις 8.00 το πρωϊ με τις σημειώσεις που άφησε ο Ιάκωβος Θεοδώρου από τις Αγγλισίδες λίγο πριν αυτοκτονήσει, αφού μας άφησε και το τελευταίο του μήνυμα: Aκούστηκε μια φωνή που είπε: «Ελα Δημήτρη, Ιάκωβος Θεοδώρου. Την υπόθεση την ξέρεις. Σε περιμένω να με πάρεις στο 9......
8. Κάμε επείγον παρακαλώ». Και ο εναγόμενος 2 συνέχισε λέγοντας: «Οι σημειώσεις του αυτόχειρα σε συνδυασμό με τις αποκαλύψεις του Σίγμα που ήταν σε επαφή με τον τραγικό Θεοδώρου τις τελευταίες μέρες της ζωής του οδήγησαν πέντε μέχρι τώρα κοπέλες να δώσουν γραπτές καταγγελίες για κατ' εξακολούθηση άσεμνη επίθεση εναντίον τους από το 91 έως το
9. Ολες κατονομάζουν το μουσικοσυνθέτη Δώρο Γεωργιάδη και το μουσικό Γιώργο Σερδάρη». Η οθόνη έδειξε γνωστές τραγουδίστριες ενώ παράλληλα σε αυτή αναγράφηκε: "θα σε κάμω Βίσση, θα σε κάμω Κωνσταντίνα, θα σε κάμω Αλέξια, θα σε κάμω Βανδή.» Και ο Εναγόμενος 2 συνέχισε λέγοντας: «Οκτώ μέρες αργότερα και συγκεκριμένα στις 9.00 το πρωϊ σήμερα οι ανακριτές του ΤΑΕ Λάρνακας που είχαν ήδη από μέρες στα χέρια τους εντάλματα σύλληψης αναζήτησαν τους 2 καταγγελλόμενους να τα εκτελέσουν. Πρώτον, αναζήτησαν τον Γιώργο Σερδάρη στο σπίτι του στη Λάρνακα στην περιοχή Τσακκιλερού». Ακολούθησαν δηλώσεις του δικηγόρου Γιώργου Γεωργίου άσχετες με επίδικα θέματα και ο εναγόμενος 2 λεέι: «Tις ίδιες ώρες οι αστυνομικοί αναζητούσαν στο σπίτι του στον Αρχάγγελο και το γνωστό μουσικοσυνθέτη Δώρο Γεωργιάδη που όμως απουσίαζε και αυτός» Ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία του εναγόμενου 2 με δικηγόρου του υπόπτου που ερωτάται αν γνωρίζει τι λογαριάζει να κάνει ο ενάγοντας. Ο δικηγόρος λέει ότι δεν απαντά και ο εναγόμενος 2 πρόσθεσε: «Τελικά και ενώ αστυνομικοί περιπολούσαν συνεχώς γύρω από το σπίτι του διευθετήθηκε να τεθεί στη διάθεση της αστυνομίας στο γραφείο του δικηγόρου του στη Λευκωσία. Η αντίδραση του Δώρου Γεωργιάδη όταν το συνέλαβαν ήταν βαθύτατη απορία και κατάπληξη για όσα του αποδίδονται. Λίγο αργότερα συνοδευόμενος από το δικηγόρο του ο μουσικοσυνθέτης έμπαινε στο σπίτι του ακολουθούμενος από το αυτοκίνητο των ανακριτών του ΤΑΕ Λάρνακας, ώστε να είναι παρών στις έρευνες για τεκμήρια. Όπως και από το σπίτι του Σερδάρη στη Λάρνακα οι αστυνομικοί παρέλαβαν σαν τεκμήρια διάφορες βιντεοκασέττες καθώς και φωτογραφίες. Εντόπισαν επίσης και παρέλαβαν τα σημειωματάρια των δύο φίλων με τους πελάτες και τα ραντεβού τους. Στη συνέχεια ο Γεωργιάδης οδηγήθηκε στο ΤΑΕ Λάρνακας όπου του ζητήθηκε να απαντήσει σε αρκετές ερωτήσεις και επειδή στο κρατητήριο εκεί βρισκόταν ήδη ο Σερδάρης, ο γνωστός μουσικοσυνθέτης οδηγήθηκε στο κρατητήριο του αστυνομικού σταθμού Ορόκλινης. Γεωργιάδης και Σερδάρης θα οδηγηθούν αύριο στο δικαστήριο για να ζητηθεί η προφυλάκιση τους». Παράλληλα η οθόνη έδειχνε τον ενάγοντα και στο κάτω μέρος της οθόνης πέρασε ο τίτλος: «Σε λίγο μια αποκαλυπτική τηλεφωνική επικοινωνία για το σκάνδαλο της παιδεραστίας». Και ο εναγόμενος 2 συνέχισε λέγοντας: «Λόγω της εκτεταμένης και πολύωρης επιχείρησης για τον εντοπισμό τους οι νέες μαρτυρίες από άλλες κοπέλες αφέθη να ληφθούν γραπτώς αύριο». Στη συνέχεια ο τηλεπαρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων είπε: «Παραμένουμε στο ίδιο θέμα, στο στούντιο μαζί μας βρίσκεται ο συνάδελφος Δημήτρης Μάμας ο οποίος έφερε στην επιφάνεια το σκάνδαλο της διαφθοράς και ο οποίος θα μας δώσει επιπλέον στοιχεία γύρω από τη σοβαρή αυτή υπόθεση, Δημήτρη Καλησπέρα». Ο Εναγόμενος 2 απάντησε: «Καλησπέρα Νικήτα». Ο τηλεπαρουσιαστής είπε: «Ακούσαμε ήδη πως ξεκίνησε η όλη υπόθεση, πότε πήρες εσύ τις πρώτες πληροφορίες. Να θυμίσουμε στον κόσμο τι ακριβώς λέχθηκε τότε με τη συνομιλία σας με τον κ. Ιάκωβο Θεοδώρου». Ο Εναγόμενος 2 απάντησε: «Ε, γνωρίζω και γνωρίζουμε όλοι ότι υπάρχει μια ασάφεια σ'αυτό το θέμα γιατί δεν κατάλαβε πολύς κόσμος γιατί αυτοκτόνησε αυτός ο άνθρωπος. Σήμερα μπορούμε να πούμε κάποια πράγματα περισσότερο. Ο Ιάκωβος ο Θεοδώρου που με είχε πάρει 10 μέρες περίπου ή μια βδομάδα προτού αποκαλύψουμε το σκάνδαλο, τηλέφωνο, μου μιλούσε καθημερινά για τα όσα εγνώριζε. Είχε μάθει τυχαία, είχε πληροφορηθεί τυχαία ότι κάποιες δύο κοπέλλες που τις γνώριζε, όχι της οικογένειας του, ποου τις γνώριζε όμως και τις λάτρευε, δύο κοπελλίτσες, είχαν εμπλακεί σ'αυτή την ιστορία. Είχαν πάθει όσα ισχυρίζονται ότι έπαθαν. Ο άνθρωπος συγκλονίστηκε με πήρε τηλέφωνο, μου ανέφερε αυτό το γεγονός και μου ζητούσε να το αποκαλύψουμε. Στην προσπάθεια να το αποκαλύψουμε με το σωστό τρόπο είχαμε κάποιες συζητήσεις. Μου έλεγε πολλές λεπτομέρειες και την Κυριακή που τελικά αυτοκτόνησε επρόκειτο, υποτίθεται να συναντηθούμε. Αυτό είχαμε συμφωνήσει την Παρασκευή». Παράλληλα στην οθόνη προβάλοντο εικόνες από το σπίτι του Ιάκωβου Θεοδώρου και από το σπίτι του ενάγοντα. «Ο άνθρωπος όμως φαίνεται ότι είχε επιλέξει την Παρασκευή που είχαμε μιλήσει για τελευταία φορά στο τηλέφωνο την Κυριακή προτού αυτοκτονήσει είχε αφήσει το τηλεφωνικό μήνυμα στο φωνοκιβώτιο μου. Μου μιλούσε για συνάντηση μας και ότι θα μου έκαμνε και δηλώσεις. Την Κυριακή, ενώ είχε προαποφασίσει να αυτοκτονήσει επέλεξε να το κάμει πρωϊ πρωϊ αφήνοντας μου το μήνυμα και τις σημειώσεις. Ο τηλεπαρουσιαστής ρώτησε: «Ηταν ένας τρόπος πιστεύεις Δημήτρη ώστε να βγει το θέμα στην επιφάνεια; Να δει το φως της δημοσιότητας;» Και ο εναγόμενος 2 απάντησε: «Βεβαίως αυτό είναι το τραγικό, το συγκλονιστικό της υπόθεσης ότι θυσίασε Νικήτα αυτός ο άνθρωπος τη ζωή του για να . διότι ότι στο μεταξύ μίλησε και με δύο άλλες κοπέλες για να αποκαλυφθεί χωρίς... για νάναι βέβαιος πως με την τραγωδία της αυτοκτονίας του τις σημειώσεις που άφησε και όσα εμείς θα αποκαλύπταμε που μας τα είχε αποκαλύψει, να μην υ0άρχει περίπτωση να αδρανήσει ο οποιοσδήποτε». Ο τηλεπαρουσιαστής είπε: «Κάποιοι Δημήτρη τότε όταν είχες βγάλει το θέμα με την αυτοκτονία είχαν μιλήσει για παραμύθια, έκαναν λόγο για παραμύθια». Ο Εναγόμενος 2 είπε: «Ε, ναι υπήρξε, υπήρξαν και περιπτώσεις που εβλέπαμε τέτοιου είδους δημοσιεύματα όπως αυτό. «Εμπλέξαν αυτόχειρα σε παραμύθια παιδεραστές», έγραφε κάποιος καλός συνάδελφος και μιλούσαν για φιάσκο στο οποίο τείνουν να εξελιχθούν οι εντυπωσιακές αποκαλύψεις του Σίγμα, έλεγαν, και διάφορα άλλα θλιβερά.» Ο τηλεπαρουσιαστής είπε: «Πληροφορίες που ότι συνέχεια εκμεταλλεύτηκαν όλα τα υπόλοιπα μέσα και έδωσαν...» Και ο Εναγόμενος 2 είπε: «Όπως γνωρίζομε όλοι. Ε, είχαμε ζητήσει να μιλήσουμε με το γιο του θύματος». Ο τηλεπαρουσιαστής είπε: «Ναι, απότι με πληροφορούν είναι στην τηλεφωνική γραμμή ο κ. Θεόδωρος Θεοδώρου. Κύριε Θεοδώρου, καλησπέρα σας». Ακούστηκε μια ανδρική φωνή αποδιδόμενη στον Θεόδωρο Θεοδώρου ο οποίος είπε: «Ναι, καλησπέρα». O τηλεπαρουσιαστής ρώτησε: «Κύριε Θεοδώρου, θα ήθελα να μου πείτε εάν ο πατέρας σας, είχε ενημερώσει για αυτή τη σοβαρή υπόθεση;» O κ. Θεοδώρου απάντησε: «Νικήτα, πρώτα θα ήθελα να πω κάτι σχετικά με την αυτοκτονία. Δεν δεχόμαστε τον όρο αυτοκτονία γιατί αυτοκτονία είναι να παίρνεις τη ζωή σου άδικα και χωρίς λόγο και χωρίς σκοπό. Ο πατέρας μου την πήρε τη ζωή του για κάποιο σκοπό». Ο τηλεπαρουσιαστής πρόσθεσε: «Ναι σίγουρα ο όρος αλλάζει όταν προσπαθείς να σώσεις κάποιους άλλους» O κ. Θεοδώρου συνέχισε: «Και βλέπουμε σήμερα να έχει ξεκινήσει αυτός ο σκοπός». O εναγόμενος 2 παρενέβη λέγοντας: «Μάλιστα». Ο κ. Θεοδώρου συνέχισε: «Να σας πω μερικά λόγια για τον πατέρα μου, ο οποίος ήταν ένας καλοκάγαθος, φιλήσυχος και τίμιος άνθρωπος που ποτέ του δεν ενόχλησε κανένα. Ποτέ του μα ποτέ του. Είμαστε συγκλονισμένοι για τον τραγικό θάνατο του πατέρα αλλά και υπερήφανοι που με το θάνατο του επίστεψε ότι θα ευαισθητοποιούσε την κοινή γνώμη αλλά και τα κορίτσια για να ξεκινήσουν αυτό που γίνεται σήμερα. Και πράγματι έχει ξεκινήσει». Ο εναγόμενος 2 είπε: «Ε, είσαστε, αντιλαμβάνομαι κ. Θεοδώρου, ότι και εσεις είσαστε πολύ στενοχωρημένοι τις πρώτες μέρες που ο κόσμος δεν καταλάβαινε τι ακριβώς συνέβαινε με τον πατέρα σας. Γιατί πέθανε». Ο κ. Θεοδώρου απάντησε: «Σίγουρα είμαστε πολύ στεναχωρημένοι και θέλω να σε ευχαριστήσω που το ξεκαθάρισες τελείως απόψε. Ε, πρέπει ο πατέρας μου να ήταν αφάνταστα στενοχωρημένος μαθαίνοντας για τους δύο αυτούς ανθρώπους που σεξουαλικά παρενοχλούσαν τα ανήλικα κοριτσάκια». Παράλληλα με την ως άνω φράση η οθόνη έδειχνε πλάνα από το σπίτι του ενάγοντα και/ή τον ενάγοντα. Ο εναγόμενος 2 είπε: «Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς πάντα, των κοριτσιών, η ουσία είναι κ. Θεοδώρου όπως εγώ την αντιλαμβάνομαι ότι ο πατέρας σου τελικά αποδεικνύεται ένας σπάνιος άνθρωπος ένας άνθρωπος που η αφάνταστη οδύνη, το ψυχικό άλγος που ένοιωσε μαθαίνοντας ότι είχαν ενοχληθεί μ'αυτόν τον τρόπο σύμφωνα με όσα λένε τέσσερις κοπέλες, ανάμεσα στις οποίες και 2 που τις γνώριζε από το μόλις γεννήθηκαν που δεν έχουν σχέση με την οικογένεια είχε τόσο συγκλονιστεί που επέλεξε να θυσιάσει τη ζωή του για να βγάλει αυτή την ιστορία και μιλώντας μαζί μας να την βγάλει, να είναι βέβαιος, ότι θα βγει, θα βγει στο φως». Στη συνέχεια ακολουθεί παρόμοιου τύπου συζήτηση των δύο με κατάληξη: O εναγόμενος 2 είπε: «Ελπίζουμε Θεόδωρε, νομίζω ότι είναι ευχή όλων Νικήτα ο θάνατος αυτού του ανθρώπου να μην αποδειχθεί μάταιος». Ο τηλεπαρουσιαστής πρόσθεσε: «Και ήδη η υπόθεση ξεκίνησε, έχει πάρει το δρόμο της θα υπάρξουν εξελίξεις». Στη συνέχεια τελειώνει τυπικά η συνομιλία και γίνεται αναφορά στο λοιπό ανακριτικό έργο.
10. Δημοσίευση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 8/8/01 Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 8.8.01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν ως τίτλους ειδήσεων τα ακόλουθα: «..και γιατί ζήτησαν προστασία λόγω της υπόθεσης της παιδεραστίας. Τι είπε ο πρόεδρος Κληρίδης στο Τρόοδος για το συγκλονιστικό αυτό δράμα και τι έσπευσε να προσθέσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Πόσες άλλες γυναίκες και γιατί θα κληθούν να δώσουν κατάθεση καθώς και τι απαντήσεις έδωσαν σήμερα στους ανακριτές οι δύο ύποπτοι. Ο τηλεπαρουσιαστής στη συνέχεια είπε: «Ενώ και όγδοη κοπέλα κατάγγειλε σήμερα στην αστυνομία ότι Δώρος Γεωργιάδης και Γιώργος Σερδάρης την εκμεταλλεύτηκαν σεξουαλικά όταν ήταν ανήλικη, το Σίγμα αποκαλύπτει απόψε τηλεφωνική απειλή για δολοφονία του μουσικοσυνθέτη Δώρου Γεωργιάδη και ανατίναξη του σπιτιού του. Ο Δημήτρης Μάμας έχει επίσης αποκαλυπτικές πληροφορίες για την ανάκριση των δύο υπόπτων καθώς και δηλώσεις προέδρου Κληρίδη και Μιχάλη Παπαπέτρου». Η οθόνη παράλληλα έδειχνε πλάνα από το σπίτι του ενάγοντα και σε αυτή αναγράφετο η φράση «Σε 48 ώρες θα πεθάνει» Στη συνέχεια ο εναγόμενος 2 είπε: « Περιοχή Αρχαγγέλου στη Λευκωσία ώρα όγδοη πρωϊνή. Το τηλέφωνο στο σπίτι του Δώρου Γεωργιάδη κτυπά. Το απαντά η κόρη του. Μια οργίλη αντρική φωνή διατυπώνει την απειλή «είμαι ένας πονεμένος πατέρας και θέλω να ξέρετε ότι σε 48 ώρες ο πατέρας σου Δώρος Γεωργιάδης θα εκτελεστεί. Το σπίτι σας επίσης θα ανατιναχτεί», κατέληξε ο άγνωστος κατεβάζοντας το ακουστικό. Τα παιδιά και η σύζυγος του κρατούμενου μουσικοσυνθέτη κατάγγειλαν την απειλή στην αστυνομία και ζήτησαν την προστασία της. Η κάμερα του Σίγμα κατέγραψε εικόνες αστυνομικών αυτοκινήτων που έσπευσαν αμέσως εκεί εγκαινιάζοντας περιπολίες. Η συγκεκριμένη απειλή όπως πληροφορούμαστε αποτελεί το αποκορύφωμα σειράς ενοχλητικών τηλεφωνημάτων που εδώ και μέρες δέχονται οι οικογένειες τόσο του Γεωργιάδη όσο και του Γεώργιου Σερδάρη. Στην προεδρική κατοικία του Τροόδους, ο Γλαύκος Κληρίδης έκαμε μια δήλωση που η διατύπωση της αιφνιδίασε αφού ο Κυβερνητικός εκπρόσωπος υποχρεώθηκε να διευκρινίσει: H oθόνη έδειχνε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ.κ. Γλαύκο Κληρίδη και ακούστηκε μια φωνή η οποία ρώτησε: O Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε: «Δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε μια ολόκληρη κοινωνία διότι έχουμε δύο παιδεραστές. Σε άλλες κοινωνίες υπάρχουν πολύ περισσότεροι και γίνονται πολύ χειρότερα. Εντούτοις ο νόμος, θα εφαρμοσθεί, η υπόθεση θα παρουσιαστεί ενώπιον δικαστηρίου, εναπόκειται στο δικαστήριο να επιβάλει ποινή και αυτό πρέπει να γίνει για παραδειγματισμό.» Στη συνέχεια η οθόνη έδειξε τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Μ.Π."Πέτρου και ακούστηκε μια φωνή να ρωτά: «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πριν από λίγο αναφέρθηκε σε παιδεραστές». Είπε «έχουμε 2 παιδεραστές», είναι σαν να τους καταδίκασε». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απάντησε: «Όχι, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφερόταν σε υπόπτους για το αδίκημα της ... ε.... το οποίο διερευνάται». (Ακολουθεί συνομιλία του εναγόμενου 2 και του κ. Παπαπέτρου) Στη συνέχεια η οθόνη έδειξε τον Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας ο οποίος μετά από ερωτήσεις έδινε πληροφορίες για θέματα υγείας του ενάγοντα και άλλες πληροφορίες για την ανάκριση. Στη συνέχεια ο εναγόμενος 2 είπε: «Στο σημειωματάριο του Δώρου Γεωργιάδη βρέθηκαν 200 περίπου ονόματα κοριτσιών τα οποία θα κληθούν όλα να δώσουν κατάθεση. Το ίδιο θα γίνει και με τις κοπέλες που είχε γραμμένες ο Σερδάρης στο δικό του σημειωματάριο. Όταν ο μουσικοσυνθέτης Δώρος Γεωργιάδης εκλήθη χτες από τους ανακριτές να δώσει κατάθεση, αρνήθηκε. Τελικά, έδωσε τη λεγόμενη ανακριτική κατάθεση απαντώντας δηλαδή στις ερωτήσεις που του υπέβαλαν οι ανακριτές. Η απάντηση του πάντως σε όλες ανεξαίρετα τις ερωτήσεις ήταν μια και μοναδική: «Δεν λέω τίποτε!». Αντίθετα με τον Γεωργιάδη ο μουσικός Γιώργος Σερδάρης που εκλήθη να λύσει τις απορίες των ανακριτών σήμερα έδωσε απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις αρνούμενος όμως οποιαδήποτε ενοχή». Στη συνέχεια ο τηλεπαρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων φιλοξένησε δικηγόρο και σε συνέντευξη μαζί του για τις ποινές που προβλέπει η νομοθεσία για αδικήματα που θα αντιμετώπιζαν οι ύποπτοι.
11. Δημοσίευση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 10/8/01 Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 10/8/01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν τα πιο κάτω: Στην οθόνη αναγράφονταν οι λέξεις «Μάρτυρες Κλειδιά» και ο Εναγόμενος 2 είπε: «Οι ανακριτές του Τ.Α.Ε της Λάρνακας αναζητούν επίμονα αλλά και με διακριτικότητα 2 κοπέλες. Μια ενήλικη που είναι τραγουδίστρια και μια ανήλικη 11 μόλις ετών! Αν τελικά εντοπιστούν και δώσουν γραπτές καταγγελίες, οι ανακριτές πιστεύουν ότι οι αποκαλύψεις τους θα δώσουν νέες, σοβαρότερες και πολύ ευρύτερες προεκτάσεις στην υπόθεση Δώρου Γεωργιάδη και Γιώργου Σερδάρη. Παρόλο που το Σίγμα γνωρίζει τους ακριβείς λόγους για τους οποίους οι δύο κοπέλες θεωρούνται κλειδιά στην υπόθεση, ο σταθμός μας δεν τους αποκαλύπτει για να μην επηρεαστεί ενδεχομένως το έργο των διωκτικών αρχών. Ο Δώρος Γεωργιάδης που ζήτησε πάλιν και είδε ψυχίατρο ανακρίθηκε για μια ακόμη φορά σήμερα από την αστυνομία. «Ότι έχω να πω, θα το πω στο Δικαστήριο» ήταν η σταθερή απάντηση του σε όλες τις ερωτήσεις». Ενώ ο εναγόμενος 2 έλεγε τα ως άνω ενώ η οθόνη έδειχνε τον ενάγοντα μεταφερόμενο από ψυχιατρική κλινική του Υπουργείου Υγείας και να ερωτάται για την υγεία του. (Ακολουθούν δηλώσεις του κυβερνητικού ψυχιάτρου Βερεσιέ να δηλώνει ότι ο ενάγοντας πάσχει από κατάθλιψη από το 1995 και να δίνει πληροφορίες για τον θεράποντα γιατρό του και την τωρινή κατάσταση της υγείας του. Τελειώνει το ρεπορτάζ με δηλώσεις πάλι του εναγόμενου 2 να λέει για βανδαλισμούς στο στούντιο και την αυλή του ενάγοντα κλπ.).
12. Δημοσίευση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 11/8/01 Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 11/8/01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν τα πιο κάτω: Η τηλεπαρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων είπε: «.. Μετά από αίτημα των συνηγόρων των δύο υπόπτων Δώρου Γεωργιάδη και Γιώργου Σερδάρη η διαδικασία στο Δικαστήριο Λάρνακας έγινε κεκλεισμένων των θυρών. Οι συνήγοροι υπεράσπισης τα έβαλαν με τα Μ.Μ.Ε και τον πρόεδρο Κληρίδη για τις αναφορές σε παιδεραστία. Ο Νίκος Κόσιης από την Πάφο αποκαλύπτει πως ενεργεί η αστυνομία και πόσες καταθέσεις λήφθηκαν». Ακολούθως ακουγόταν η φωνή δημοσιογράφου η οποία είπε: «.. Για ανανέωση της κράτησης του Δώρου Γεωργιάδη και Γιώργου Σερδάρη που θεωρούνται ύποπτοι για συνομωσία προς διαφθορά θηλέος, άσεμνη επίθεση κατά θήλεος και προβολή ανήθικων θεαμάτων υποθέσεις που συγκλονίζουν τον τελευταίο καιρό το παγκύπριο. Κατά την έναρξη της διαδικασίας οι δικηγόροι των υπόπτων ζήτησαν από το Δικαστήριο, η διαδικασία να διεξαχθεί κεκλεισμένων των θυρών και να απομακρυνθούν οι πολίτες και οι δημοσιογράφοι που είχαν κατακλύσει την αίθουσα.».
13. Δημοσίευση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 12/8/01 Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 12/8/01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν τα πιο κάτω: ` Η τηλεπαρουσιάστρια του δελτίου ειδήσεων είπε: «Δριμύ κατηγορώ του Δημήτρη Χριστόφια κατά της κυβέρνησης για την αδράνεια της στο θέμα του κυκλώματος παιδεραστίας και της εγκληματικότητας. Ο προεδρεύων της δημοκρατίας κάνει λόγο για σήψη της κοινωνίας και αδυναμία της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τέτοια φαινόμενα τα οποία οδηγούν στην υποχώρηση των αξιών». (Ακολουθούν δηλώσεις Χριστόφια κλπ.) Παράλληλα εμφανιζόταν στην οθόνη ο ενάγοντας με τον τίτλο «Σάπιες αξίες» και ομοίως και άλλα σχετικά ως ειδικά καταγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης.
14. Δημοσίευση στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων ημερ. 13/8/01 Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων ημερ. 13/8/01 οι εναγόμενοι 1 δημοσίευσαν τα πιο κάτω: Η οθόνη έδειχνε τον ενάγοντα και ακούστηκε φωνή δημοσιογράφου ο οποίος είπε: «Σταθεροποίηση της ψυχικής του κατάστασης διέγνωσαν οι ψυχίατρος Κυριάκος Βερεσιές και Γιάγκος Μικελίδης για τον ύποπτο της υπόθεσης άσεμνης επίθεσης σε βάρος ανήλικων κοριτσιών Δώρου Γεωργιάδη. Ο ύποπτος για την υπόθεση πάσχει από χρόνια κατάθλιψη και παρακολουθείται από ψυχίατρο από το
15. Μετά τη σύλληψη του η κατάσταση του παρουσίασε επιδείνωση» ανέφερε ο κ. Βερεσιές αφού σύμφωνα με τον κυβερνητικό ψυχίατρο ο κλειστός χώρος του ανακριτικού γραφείου δεν ενδείκνυται για τις κλειστοφοβικές τάσεις που διακατέχουν τον ύποπτο». Ακολούθως προβλήθηκαν δηλώσεις του Δρ. Βερεσιέ ο οποίος δήλωσε: «Κατά την σημερινή μας κλινική εξέταση διαπιστώθηκε ότι παρουσιάζεται μια σταθεροποίηση της ψυχικής του κατάστασης παρά τις πιέσεις τις οποίες δέχεται. Ορίστηκε νέα συνάντηση για την Πέμπτη 16 του μηνός η ώρα 9 το πρωϊ». Ο δημοσιογράφος κατέληξε λέγοντας: «Στόχος των γιατρών όπως ανάφερε ο κυβερνητικός ψυχίατρος είναι η αποφυγή τυχόν υποτροπής της κατάστασης του Γεωργιάδη η οποία θα παρεκώλυε το έργο της δικαιοσύνης ενώ θα δημιουργούσε και στον ίδιο τον ύποπτο πολλά προβλήματα». (Παρά το ότι εκτενή αποσπάσματα αποδίδονται πιο πάνω, το πλήρες κείμενο των επίδικων δημοσιεύσεων παρουσιάζεται στην Έκθεση Απαίτησης σελ. 4-27). Αποτελεί θέση του ενάγοντα που επιβεβαιώθηκε και στην ένορκη του κατάθεση ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 με τα ως άνω δημοσιεύματα τους εννοούσαν και/ή υπονοούσαν ότι: (α) Ηταν παιδεραστής και/ή μέλος κυκλώματος παιδεραστίας (β) Ηταν ένοχος ποινικών αδικημάτων κατά των ηθών (γ) Είχε συνωμοτήσει με άλλο πρόσωπο για να διαφθείρει ανήλικες κοπέλες. (δ) Αποπειράθηκε να παρέμβει στο έργο των ανακριτικών αρχών και/ή να κουκουλώσει την υπόθεση. (ε) Ηταν γενικά άντρας ανήθικος και/ή αισχρός και/ή εκμεταλλευόταν ανήλικα κορίτσια για να ικανοποιήσει τις σεξουαλικές του ορέξεις και/ή με τις πράξεις και/ή τη συμπεριφορά του τραυμάτιζε ψυχικά νεαρές κοπέλες και/ή ερχόταν σε συνουσία μαζί τους και/ή τις διάφθειρε. (στ) Με τις πιο πάνω πράξεις του και/ή συμπεριφορά του, ο ενάγοντας οδήγησε ένα απελπισμένο άνθρωπο σε αυτοκτονία με σκοπό την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και των διωκτικών αρχών για λήψη μέτρων για παραδειγματική τιμωρία του. (ζ) Οι πράξεις του ενάγοντα ήταν τόσο αποτρόπαιες που οι ποινές που προνοεί ο Ποινικός Κώδικας για τιμωρία τους δεν είναι ούτε κατά διάνοια επαρκείς και θα έπρεπε να τιμωρούνται με πολυετείς ποινές φυλάκισης. Kαι επιπλέον ότι εκεί που δεν αναφέρετο όνομα σαφώς υπονοείται ο ενάγοντας, κάτι που ορθά δεν αμφισβητήθηκε επ' ακροατηρίω. Εξ άλλου όλα τα δημοσιεύματα είχαν μια συνοχή και αφορούσαν τον ενάγοντα, ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν άτομο γνωστό στο καλλιτεχνικό κόσμο, υπεύθυνος μουσικής εκπομπής νέων ταλέντων και λόγω του επαγγέλματος του ερχόταν σε επαφή με νεαρό κόσμο που είχε έφεση στο τραγούδι. Αποτελεί θέση του ενάγοντα ότι οι εναγόμενοι προέβησαν στα εν λόγω δημοσιεύματα με σκοπό το κέρδος και την αύξηση της τηλεθέασης του σταθμού Σίγμα και/ή με σκοπό να βλαβούν και/ή να επηρεάσουν δυσμενώς την υπόσταση του ενάγοντα στην εργασία του. Ακολουθούν στις παραγράφους 26 και 32 της Εκθεσης Απαίτησης οι οποίες υποστηρίχθηκαν και στην ένορκη κατάθεση του ενάγοντα καθώς και από το Τεκμ.1(Α) σχετικές παρόμοιες δημοσιεύσεις στη Σημερινή και/ή στο διαδίκτυο τον Αύγουστο
16. Είναι θέση του ενάγοντα ότι λόγω της σχέσης της εναγόμενης 1 με την εταιρεία «Εκδοτικός Οίκος Δίας Λτδ», η οποία είναι ιδιοκτήτρια της εφημερίδας Σημερινή η αναδημοσίευση κατά επανάληψη των επιδίκων δημοσιευμάτων στην εφημερίδα «Σημερινή» και/ή στο διαδίκτυο, ήταν «υπό τις περιστάσεις φυσικό και πιθανό αποτέλεσμα των ως άνω δημοσιεύσεων, γεγονός που η εναγόμενη 1 γνώριζε και/ή όφειλε να γνωρίζει». Συνέπεια των πιο πάνω δημοσιεύσεων των εναγομένων 1 και 2 και/ή των παραβάσεων των δικαιωμάτων του ενάγοντα και/ή δυσφήμησης, ο ενάγων στερήθηκε της ελευθερίας του και/ή εξευτελίστηκε και/ή διασύρθηκε και/ή η φήμη του και/ή η υπόληψη του καταστράφηκαν. Με έντονο τρόπο ο ενάγοντας στη μαρτυρία περιέγραψε τις εφιαλτικές στιγμές που έζησε συνεπεία της γενικής κατακραυγής, της ανησυχίας, της θλίψης, το γκρέμισμα της καριέρας και της ζωής του, τον επηρεασμό της υγείας του και το αντίκτυπο στη σύζυγο και τα παιδιά του. Περιέγραψε με γλαφυρά χρώματα πως βίωσε την κοινωνική αποστροφή, καθώς και την επαγγελματική του κατεδάφιση. Γι'αυτό και αξιώνει γενικές και/ή τιμωρητικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις. Στην ένορκη του κατάθεση ο ενάγων μίλησε και για δυσφήμιση που συντελέστηκε ακόμη και μετά την αθώωση του από το Εφετείο και παρά το ότι δεν δικογραφείται εντάχθη στο μαρτυρικό υλικό με αίτημα του ενάγοντα «για να καταδείξει την κακοπιστία αφού ακόμη και μετά την αθώωση δεν προεβλήθηκε έντιμη απεικόνιση της θέσης του ενάγοντα». Υπήρξε ο πυρήνας της θέσης του ενάγοντα ότι όλα τα λοιπά μέσα ενημέρωσης επηρεάσθηκαν κύρια και πρωταρχικά από τις επίδικες δημοσιεύσεις του Σίγμα και του εναγόμενου
17. Τα λοιπά μέσα, σύμφωνα με τον ενάγοντα «δεν είχαν σύγκριση με την δραστηριότητα του Σίγμα ειδικά στο ότι ο εναγόμενος 2, δημοσιογράφος του Σίγμα ανεκάλυψε το μεγάλο σκάνδαλο (θέση που συμβαδίζει με την ίδια την κατάθεση του εναγόμενου 2 στην αστυνομία ημερ. 30.7.01 Τεκμ. 1(β), αλλά και στις αναφορές που γίνονταν στις επίδικες δημοσιεύσεις. Ο εναγόμενος 2 και το Σίγμα πίεζαν για δηλώσεις αξιωματούχους του κράτους με κορύφωση την άστοχη δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας που τους απεκάλεσε ως παιδαρεστές. (βλ. πιο πάνω). ΄Ολοι, κατά τον ενάγοντα, είχαν το μερίδιο της ευθύνης τους , όμως το Σίγμα «είχε τεράστια ευθύνη ως πρωταγωνιστής». Την μεγαλύτερη ζημιά του την προκάλεσε το Σίγμα. Μάλιστα χαρακτηριστικά του κλίματος που καλλιεργούσαν οι εναγόμενοι ήταν ότι κατάγγειλαν δημόσια τον τότε Διευθυντή των Φυλακών για να μην τοποθετήσει τον ενάγοντα σε καλύτερη πτέρυγα στις φυλακές παρά τα προβλήματα υγείας τα οποία αποδεδειγμένα είχε. Εκ μέρους της υπεράσπισης κατάθεσε ο κ. Πέτρος Ζαχαριάδης, γραμματέας τον ουσιώδη χρόνο του οποίου η κύρια θέση συνοψίζεται στο ότι αφού όλα τα μέσα ενημέρωσης ασχολήθηκαν με το θέμα και κινήθηκαν αντίστοιχες αγωγές και ο καταμερισμός επί των ζημιών πρέπει να είναι ανάλογος. Γίνεται συγκεκριμένη αναφορά σε τρεις άλλες αγωγές, τις 1732/03, 2294/03, 5537/03 «και άλλες με σοβαρότητα, διαφορετικά σε ύψος, αποζημίωσης». Ολες οι αγωγές αφορούν δημοσιεύσεις την ίδια περίοδο δηλαδή των είκοσι πρώτων ημερών του Αυγούστου 2001 και πιο ειδικά από τις 2.8.01 που εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης εναντίον του ενάγοντα. Ειδικά η αγωγή 1732/03 στρεφόταν εναντίον της Σημερινής και το δικαστήριο εξέδωσε απόφαση για αποζημιώσεις 170.000 ευρώ. Ο Μ.Υ αναφέρει επίσης τα ακόλουθα: «Οση και να ήταν η υπερβολή στα δημοσιεύματα που κρίθηκε και από το Ποινικό Εφετείο ότι προπηλάκισαν τον ενάγοντα, δεν παύει από του να υπήρχε η σύλληψη του για λόγους συγκεκριμένους, που όλοι γνώριζαν και που επώνυμοι, μαζί και με τον ενάγοντα και ένα εκ των δικηγόρων του, συμμετείχαν με απαντήσεις ή δηλώσεις τους στη δημοσιοποίηση. Το καθήκον πληροφόρησης ήταν αυτό που καθοδήγησε και κατηύθυνε την τηλεοπτική παραουσίαση στις οποίες αναφέρεται η Εκθεση Απαίτησης, με όλες τις δηλώσεις επωνύμων (ακόμη και του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας, Υπουργού, Γενικού Εισαγγελέα, Δικηγόρων Ιατρών κλπ) και η αναμετάδοση τους, δεν γινόταν με κακοπιστία ή κακεντρέχεια εκ μέρους των εναγομένων, που ποτέ στο παρελθόν ή/και τώρα δεν είχαν οποιαδήποτε διαφορά με ενάγοντα, τον οποίον ουδέποτε ενόχλησαν καθ'οιονδήποτε τρόπο. Ηταν το θέμα τέτοιας φύσης (τον Αύγουστο του 2001) καθόλην την έρευνα και δίκη στο Κακουργιοδικείο, που δημιούργησε την ανάγκη δημοσιοποίησης του. Ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει την κρίση του Ποινικού Εφετείου, όμως το ίδιο ισχύει και για το ότι η αστυνομία προέβη σε έρευνες και μετά κατηγόρησε με προσαγωγή σε δίκη στο Κακουργιοδικείο τον ενάγοντα. Και χωρίς καμία τηλεοπτική αναφορά στο θέμα από τους εναγόμενους 1, η διαδικασία αυτή της αστυνομίας και η δίκη στο Κακουργιοδικείο, αλλά και τα ίδια τα γεγονότα, επέφεραν την όποια στάση κοινού και κοινωνίας που περιγράφει ο ενάγων, έναντι του. Παράλληλα, θεωρώ ότι εάν τα Μέσα Μαζίκής Επικοινωνίας και μεταξύ αυτών η εφημερίδα Σημερινή, συνέβαλαν στα όσα ισχυρίζεται ότι ένιωσε και νιώθει ο ενάγοντας, τότε οι τηλεοπτικές αναφορές των εναγομένων στην Εκθεση Απαιτήσεως δεν του επέφεραν άλλο ή πρόσθετο πλήγμα. Είναι γι' αυτό που ο ενάγων δεν καταχώρισε τις αγωγές του τότε άμεσα. Είναι δε παράδοξο να θεωρεί «συγκοινωνούντα» μέσα, την εφημερίδα εναγόμενη στην αγωγή 1732/03 με τον εναγόμενο 1 σ' αυτή την αγωγή. Μάλιστα, να ετοιμάζει μια εκτεταμένη Εκθεση Απαιτήσεως με επίκληση δημοσιευμάτων όχι μόνο του Εναγόμενου 1, αλλά και της εφημερίδας «Σημερινή», κατά της οποίας είχε καταχωρίσει αγωγή (και ήδη πέτυχε) δικαστική απόφαση για το υπέρογκο ποσό των €170.000 πλέον τόκους και έξοδα». Η «Σημερινή» είναι ξεχωριστή νομική οντότητα από το «Σίγμα» αλλά συνεργάζονται, κατέληξε επ' αυτού. Ακόμα ο Μ.Υ ισχυρίζεται ότι ο ενάγων είχε πάψει από χρόνια να είναι το ίδιο γνωστός και παραγωγικός όπως παλιά. Εχω την εντύπωση ότι η εξέταση της αξιολόγησης στην κρινόμενη περίπτωση δεν εξαντλείται στο παραδοσιακό ερώτημα ποίος λέει την αλήθεια. Οι δύο μάρτυρες, δηλαδή ο ενάγοντας και ο Μ.Υ παρουσίασαν στο Δικαστήριο την δική τους «αλήθεια» που εκπορεύεται από την προσωπικότητα τους και κυρίως από την θεώρηση τους επί των διαφόρων θεμελιακών ερωτημάτων που έχουν τεθεί στη δίκη και που άπτονται της ελευθερίας του λόγου και της οριοθέτησης της. Ο ενάγων παρά την υπερβολή και τον έντονο συναισθηματισμό του μετέφερε τα όσα βίωσε από την αδικία, όπως την περιέγραψε, έντονα εναντίον του. Από την άλλη ο Μ.Υ υπεραμύνθηκε του δικαιώματος των Μέσων Ενημέρωσης να δημοσιοποιούν τέτοιες υποθέσεις ειδικά μάλιστα αφού υπήρχε καταγγελία και σχετικές ενέργειες της αστυνομίας και ειδικά εκτέλεση εκδοθέντος εντάλματος σύλληψης και συνεπακόλουθη διαδικασία δίωξης. Είναι φανερό από τα πιο πάνω ότι η οριοθέτηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων είναι καθήκον του Δικαστηρίου. Σίγουρα δε, εξ όσων έχω αντιληφθεί, η υπερασπιστική γραμμή είναι η δυνατότητα του Τύπου, και των μέσων μαζικής επικοινωνίας για ενημέρωση για θέματα που άπτονται δημοσίου συμφέροντος ως είναι το έγκλημα. Είναι επίσης δεδομένα ότι τα δημοσιεύματα αφορούσαν τον ενάγοντα (καθώς και ακόμη ένα άτομο) εναντίον του οποίου τον ουσιώδη χρόνο διενεργείτο έρευνα από την Αστυνομία μετά από καταγγελία. Δέχομαι ότι και στην Ελλάδα ο ενάγων ήταν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ένας γνωστός στο παγκύπριο συνθέτης και ασχολούμενος με το καλλιτεχνικό χώρο του τραγουδιού υπεύθυνος και της μουσικής εκπομπής του ΡΙΚ Αφετηρίες που ανεδείκνυε νέα μουσικά ταλέντα. Οι αναφορές του Μ.Υ επ' αυτού, ότι δεν ήταν τόσο γνωστός και παραγωγικός «οσο παλιά» δεν έχουν αξία μιας και δεν στηρίχθηκαν σε κάτι συγκεκριμένο. Αλλωστε η καλλιτεχνική δημιουργία και αξία που έχαιρε πασιφανώς ο ενάγων δεν έχει τέτοια στεγανά. Εξ άλλου οι ίδιοι οι εναγόμενοι στις επίδικες δημοσιεύσεις «στοχεύουν» ακριβώς σε αυτή την διασημότητα και το έρεισμα του ενάγοντα στο καλλιτεχνικό στερέωμα ως διάσημου μουσικοσυνθέτη. Δέχομαι επίσης ότι το τηλεοπτικό κανάλι Σίγμα είναι παγκύπριας εμβέλειας και ειδικά το Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του παρακολουθείτο από μεγάλο αριθμό ατόμων ανά το παγκύπριο. Η υψηλή τηλεθέαση δεν έχει αμφισβητηθεί. Ο εναγόμενος 2 ήταν δημοσιογράφος στους εναγόμενους
18. Επειδή η εξέταση της δυσφήμησης εν προκειμένω συναρτάται απόλυτα με τα όρια της ελευθερίας του τύπου, επανέρχομαι στην πιο πάνω αναφερθείσα υπόθεση, Ηλιάδη - ν - Βενιζέλου κ.α. Πολ. Εφεση 45/2008, ημερ. 15.7.09 στην οποία ο Αρτέμης (Πρόεδρος) επισημαίνει τα ακόλουθα: "Η υπεράσπιση αυτή (εννοείται του προνομίου υπό επιφύλαξη) αφορά το καθήκον του τύπου να πληροφορεί το κοινό για θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος και το δικαίωμα του κοινού να τυγχάνει πληροφόρησης για τέτοια θέματα, αφού τέτοιος ελεύθερος διάλογος είναι εκ των ουκ άνευ σε μία δημοκρατική κοινωνία. Μερικές από τις αρχές που διέπουν το θέμα διαφαίνονται από το σκεπτικό της απόφασης στην υπόθεση Reynolds v. Times Newspapers

(1998)3 All E.R. 961,

(1999)4 All E.R. 609 και Chairman v. Orion Ltd

(2008)1 All E.R. 750). (α) Πληροφόρηση για πολιτικά θέματα, αν περιέχει δυσφημιστικό υλικό, δεν καλύπτεται αυτόματα από την υπεράσπιση προνομίου υπό επιφύλαξη, αλλά είναι το περιεχόμενο της πληροφόρησης που μπορεί να έχει αυτό το αποτέλεσμα, ανάλογα με τη σπουδαιότητα του για το κοινό και το σχετικό δικαίωμα του κοινού να τυγχάνει πληροφόρησης. (β) Η υπεράσπιση έχει ελαστικότητα και βασίζεται στις πραγματικότητες των καιρών: Η σημασία των θεμάτων και το ενδιαφέρον του κοινού είναι παράγοντες που υπόκεινται σε αλλαγή. (γ) Η ύπαρξη της υπεράσπισης του προνομίου υπό επιφύλαξη εξαρτάται από αριθμό παραγόντων, που έχουν ως πυρήνας τους το καθήκον του τύπου να ερευνά για να βρει την αλήθεια του δημοσιεύματος και να δημοσιεύει με δίκαιο τρόπο συγκρούμενες εκδοχές. Η ύπαρξη της υπεράσπισης αυτής σε κάθε περίπτωση και σε κάθε χώρα αποφασίζεται από ένα συνδυασμό των ειδικών νομοθετικών προνοιών και της αντίληψης των κριτηρίων που τη διέπουν, όπως προκύπτουν από τη νομολογία. Το θέμα εξισορρόπησης του δικαιώματος ελευθερίας έκφρασης και του δικαιώματος του ατόμου για τη φήμη του, είναι ένα δύσκολο έργο. Εχει επίσης λεχθεί επί του προκειμένου ότι ανακριβείς δηλώσεις είναι αναπόφευκτες στον ελεύθερο διάλογο και πρέπει να προστατεύονται, αν η ελευθερία της έκφρασης θα έχει τις αναγκαίες προϋποθέσεις που χρειάζεται για να επιβιώσει. Το κύριο επιχείρημα για την προστασία του δικαιώματος της ελευθερίας του τύπου είναι η ενθάρρυνση για έηνα ελεύθερο διάλογο σε θέματα ενδιαφέροντος. Η υπόθεση Αλήθεια Εκδοτική Εταιρεία Λτδ (πιο πάνω) είναι σχετική. (Βλ. και απόφαση ΕΔΑΔ Alithia Publishing Co Ltd & Constantinides v. Cyprus, decision 22.5.08, appl. No. 1755, 2003)" Και πάρακατω: Είναι δεδομένο ότι το δίκαιο της δυσφήμησης θέτει τέτοιους περιορισμούς στην ελευθερία του λόγου. Το Κοινοδίκαιο και οι πρόνοιες του σχετικά με τη δυσφήμηση έχει εξελιχθεί ανεξάρτητα από τη διασφάλιση της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης και έτσι πρέπει τώρα να εφαρμόζεται σε συσχετισμό με το δίκαιο της ελευθερίας που διασφαλίζεται με το άρθρο 10 της Σύμβασης. Η νομολογία των χωρών του Κοινοδικαίου δείχνει μία συνεχή τάση διεύρυνσης των ορίων της ελευθερίας του λόγου και του περιορισμού του πεδίου του παρεκκλίσεων που προνοούνται για το δικαίωμα. Παρόμοια είναι η τάση και στην Αγγλία, όπου υπήρξε και διεύρυνση του πεδίου της υπεράσπισης του προνομίου υπό επιφύλαξη Reynolds v. Times Newspapers

(1998)3 All E.R. 961,

(1999)4 All E.R. 609 και Chairman v. Orion Ltd

(2008)1 All E.R. 750). Οι περιορισμοί που επιβάλλονται από το δίκαιο της δυσφήμησης και το καθήκον και το δικαίωμα των μέσων ενημέρωσης για πληροφόρηση του κοινού σε πολιτικά θέματα και σε θέματα που αφορούν δημόσια πρόσωπα, εξισορροπείται από την υπεράσπιση του προνομίου υπό επιφύλαξη, το οποίο μπορεί να επικαλεστούν άτομα που δημοσιεύουν δυσφημιστικό υλικό και, ιδιαίτερα, ο τύπος και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η υπεράσπιση του προνομίου υπό επιφύλαξη προνοείται από το άρθρο 21 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148.» Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ασχολήθηκαν με τις πιο πάνω αρχές αναλυτικά συσχετίζοντας τις με τα εγειρόμενα θέματα. ΄Εχω μελετήσει προσεκτικά τα επίδικα δημοσιεύματα υπό το πρίσμα των πιο πάνω αρχών και με την βοήθεια των παρατηρήσεων και επισημάνσεων των δικηγόρων των δύο πλευρών. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι πρόκειται για δυσφημιστικά δημοσιεύματα. Από μόνη της η χρήση των λέξεων παιδεραστία, παιδεραστές και η εκ των πραγμάτων, ως οι «ειδήσεις» σωρευτικά μεταδίδονταν, δημιουργία βεβαιότητας ενοχής για το μέσο παρατηρητή δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο από δυσφήμιση. Ακόμα η χρήση των λέξεων «κύκλωμα παιδεραστίας» και η αναφορά σε μεγάλο αριθμό από κοπέλες που κατάγγειλαν τον ενάγοντα «υπό μορφή χιονοστιβάδας» αναδεικνύουν ακόμη περισσότερα εικόνα ενός αισχρού εγκληματία που δρα με προσχεδιασμό και έξη και μάλιστα εναντίον αθώων μικρών κοριτσιών. Ο κοινωνικός χλευασμός και η πλήρης απαξίωση που είναι αποτέλεσμα αυτών των δηλώσεων παρουσιάζεται και δεδομένος και άμεσος. Έχει δίκαιο ο κ. Πουργουρίδης λέγοντας ότι κανένας αντίλογος ή έστω και «τεχνητός περιορισμός», δεν προβάλλεται στην ενοχή του ενάγοντα. Προς επιβεβαίωση της ενοχής του ενάγοντα προβάλλεται ακόμα η προσπάθεια «κουκουλώματος της υπόθεσης». Κατά τη θεώρηση μου, έχοντας υπόψη την ανάγκη της αναλογικότητας στόχου των δημοσιεύσεων και της ανάγκης εξισορρόπησης της ελευθερίας έκφρασης, δηλαδή της ανάγκης ενημέρωσης αφενός και της δίκαιης παρουσίασης των πραγμάτων αφετέρου παρατηρώ ότι στην προτεινόμενη περίπτωση στοιχειοθετείται δυσφήμιση χωρίς δυνατότητα επιτυχίας καμίας προβαλλομένης υπεράσπισης. Αν βέβαια γίνονταν αναμετάδοση καταγγελίας στα πλαίσια διερεύνησης ενός σοβαρού εγκλήματος όπου τα πράγματα θα τίθονται σε στεγανά ενημέρωσης χωρίς εξάρσεις, διωκτικές και καταδικαστικές τάσεις, δεν θα μπορούσαμε να μιλούμε για δυσφήμιση, έστω και αν μεταγενέστερα υπήρξε αθώωση. Και αυτό διότι υπήρξε σχετική καταγγελία. Στην κρινόμενη περίπτωση, αναδύεται από τα ίδια τα επίδικα δημοσιεύματα, ως μόνη επιλογή η ενοχή του ενάγοντα. Στην υπόθεση Reynolds - v - Times (ανωτέρω) το δημοσίευμα δεν θεωρήθηκε προνομιούχο εφόσον ακριβώς έλειπε από αυτό το στοιχείο της ισορροπημένης παρουσίασης των γεγονότων. (Βλέπετε και Αλήθεια ν. Αλωνεύτη

(2002)1 Α.Α.Δ. 1863, όπου επισημαίνεται ότι αποτελεί καθήκον του τύπου να προβάλλει και την αντίθετη εκδοχή). Ακόμα διαπιστώνει κάποιος - αντικειμενικά - από τα ίδια τα επίδικα δημοσιεύματα την εμπλοκή του ιδίου του καναλιού στα τεκταινόμενα ώστε ουσιαστικά να λειτουργεί ο εναγόμενος 2 ως οιονεί ανακριτής. Δημιουργείται άμεσα η εντύπωση στο μέσο αντικειμενικό παρατηρητή ότι γίνεται ένας συνεχής αγώνας από το κανάλι για λήψη πληροφοριών εναντίον του ενάγοντα. Η διάπραξη του αδικήματος απ' αυτόν θεωρείται δεδομένη. Δίδω κάποια παραδείγματα: «Δεκάδες γονείς τηλεφωνούσαν στο Σίγμα αποκαλύπτοντας τι έγινε με τα δικά τους κορίτσια». Εχει δε δίκαιο ο κ. Πουργουρίδης ότι ο συνδυασμός λόγου, ήχου και εικόνας εντείνει με πιο φανταχτερά χρώματα τις εντυπώσεις - Είναι δε συχνή επαναλαμβανόμενη και έντονη η χρήση της λέξης «παιδεραστές» και ακόμα «κύκλωμα παιδεραστίας» ως χαρακτηρισμός του ενάγοντα και των πράξεων του. Η συσχέτιση δε που γίνεται από τον εναγόμενο 2 στο θέμα της αυτοκτονίας του 74 χρόνου με την διάπραξη των εγκλημάτων του ενάγοντα και άλλου προσώπου παρουσιάζεται σχεδόν άμεσα (βλέπετε πιο πάνω σελ. 6 της απόφασης). Ειδικά στη σελ. 9 πιο πάνω εντάσσεται στο υλικό παρουσίασης της υπόθεσης τηλεφωνική διάσκεψη του εναγόμενου 2 και του μεταγενέστερως αυτόχειρα ως μέρος της αναμετάδοσης ειδήσεων για τον ενάγοντα. Η κατάληξη δε αυτών γίνεται ως ακολούθως: «Οι σημειώσεις του αυτόχειρα με τις αποκαλύψεις του Σίγμα που ήταν σε επαφή με το τραγικό Θεοδώρου τις τελευταίες μέρες της ζωής του οδήγησαν πέντε μέχρι τώρα κοπέλλες να δώσουν γραπτές καταγγελίες για κατ' εξακολούθηση άσεμνη επίθεση εναντίον τους από το 91 - 96.» Στη σελ. 11 πιο πάνω το ίδιο το κανάλι αναφέρει ότι ο εναγόμενος 2 «εφερε στην επιφάνεια το σκάνδαλο της διαφθοράς...». Μεταφέροντας δε την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Ι. .Θεοδώρου, παρουσίασε ότι οι κοπέλες είχαν πάθει όσα ισχυρίζονται ότι έπαθαν. Και ενώ συνεχίζονταν οι προσπάθειες του εναγόμενου 2 «να το αποκαλύψουμε» ο Ι. Θεοδώρου αυτοκτόνησε. Του άφησε όμως μηνύματα και σημειώσεις. Μάλιστα ο εναγόμενος 2 λέει ότι ο άνθρωπος αυτός «θυσίασε την ζωή του» για το θέμα αυτό, κατηγορεί μάλιστα άλλους συναδέλφους του ότι ανάφεραν ότι ο ίδιος και το κανάλι έμπλεκαν αυτόχειρα σε παραμύθια παιδεραστίας (βλ. σελ. 13 ανωτέρω). Στο ίδιο κλίμα κινείται η επικοινωνία «δι'αέρος» με το γιο του θύματος (σελ. 15). Όλα τα πιο πάνω και ο εν γένει τρόπος παρουσίασης του με μουσική υπόκρουση, φωτογραφίες των υπόπτων, video με τραγουδίστριες και άλλα τινα καταδεικνύουν ένα απόλυτα τρωτό τρόπο παρουσίασης μιας είδησης έστω και κατόπιν καταγγελίας και την μετατροπή της σε είδος σεναρίου τηλεοπτικής σαπουνόπερας ώστε να μην επιτρέπεται στοιχειοθέτηση της υπεράσπισης για σχετικά προνομιούχα δημοσίευση αφού σίγουρα δεν αποδίδει με εύλογο και αντικειμενικό τρόπο μια είδηση «καταγγελίας και διερεύνησης». Θα θυμίσω κάτι που δυστυχώς δεν είναι βίωμα. Πίσω από τις εικόνες υπάρχουν πραγματικά ανθρώπινα όντα, είτε παραπονούμενοι, είτε ύποπτοι, είτε κατηγορούμενοι. Υπέρβαση των ορίων μετάδοσης μιας είδησης είναι θεμελιακής σημασίας. Ειδικά, όταν προέρχεται από Μέσο Ενημέρωσης που έχοντας την δύναμη της εικόνας μπορεί να ενεργεί και ως διώκτης, καταδιώκτης και «ως δικαστήριο που απεφάσισε ενοχή». Περαιτέρω στις επίδικες δημοσιεύσεις παρουσιάζεται ο ενάγοντας με ψυχικά προβλήματα τα οποία βγαίνουν στον αέρα ακόμη και με συνοδευτικές δηλώσεις γιατρού και μάλιστα - κυβερνητικού ψυχιάτρου - για την υγεία του. Σημειώνεται ακόμη ότι, εκτός της απόδοσης σ' αυτόν παιδεραστίας και δημιουργίας κυκλώματος παιδεραστίας, του «προσάπτεται» και κατηγορία πως προσπάθησε να παρέμβη στην πορεία της δικαιοσύνης για «κουκούλωμα της υπόθεσης (βλ. πιο πάνω). Το όλο γράμμα και πνεύμα των επίδικων δημοσιεύσεων δεν μπορεί να συμβαδίσει με την υπεράσπιση του δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης ή του σχετικά προνομιούχου δημοσιεύματος ή και με καμία θεμιτή υπεράσπιση. Παρά ότι τον ουσιώδη χρόνο υπήρξε καταγγελία και διεξαγωγή ανάκρισης, η μεταφορά των σχετικών ειδήσεων δεν ήταν η ενδεδειγμένη και σίγουρα έπληττε καταλυτικά την τιμή, προσωπικότητα, υπόληψη και επαγγελματική φήμη του ενάγοντα ο οποίος είχε υπέρ του - όπως κάθε άνθρωπος - το τεκμήριο της αθωότητας. Γνωρίζω ότι είναι δύσκολο να οριοθετηθεί a priori το έδαφος μιας ορθής και δίκαιης αναμεταδότησης είδησης. Σίγουρα όμως πότε αυτό δεν μπορεί να σημαίνει ότι μια καταγγελία δύναται να μετατρέπεται «σε άρτο και θεάματα». Ο καθένας απ' εμάς μπορεί να γίνει αντικείμενο καταγγελίας. Δίκαιης ή άδικης. Δυναμένης να αποδειχθεί ή όχι. Γι' αυτό και η μέριμνα για παρουσίαση της πληροφόρησης ουδέποτε μπορεί να γίνει αντικείμενο μεριδίου τηλεθέασης ως να ήταν μέρος σήριαλ. Βαρύτητα έχει δοθεί από την υπεράσπιση στο ότι ο ενάγων έχει ήδη αποζημιωθεί σ' άλλες αγωγές, ειδικά παραπέμφθηκα για την υπόθεση εναντίον της Σημερινής (προφανώς της Εκδοτικής Εταιρείας Δίας) εναντίον της οποίας επιδικάσθηκαν €170.000. Δεν επιχειρήθηκε ενδεχόμενη συνένωση ούτε υπήρξε δικογραφικά σαφής θέση για ύπαρξη συναδικοπραγούντων (joint tort feasons). Δεν μπορώ να γνωρίζω επακριβώς την διάσταση και την εμβέλεια των λοιπών δημοσιεύσεων και των δοθέντων θεραπειών ούτε άλλων συναφών παραγόντων (όπως π.χ. χειρισμός υπεράσπισης κ.α.). Σίγουρα δε, δεν δεσμεύομαι για το ύψος των αποζημιώσεων που άλλα δικαστήρια επεδίκασαν. Επαρκής απάντηση στην εισήγηση της υπεράσπισης για εξάλειψη ή μετριασμό των αποζημιώσεων, είναι και το ίδιο το περιεχόμενο του άρθρου 23 του Κεφ.148. Ειδικά το 23(β) του Κεφ.148 δεν μπορεί να ισχύσει υπέρ των εναγομένων αφού σύμφωνα με το λεκτικό του ο εναγόμενος πρέπει να αποδείξει ότι το δυσφημιστικό δημοσίευμα περιείχετο σε εφημερίδα και ότι ο ενάγοντας έτυχε ήδη αποζημίωσης ή ήγειρε αγωγή γιαυτό ή συμφώνησε να λάβει κάποια αποκατάσταση σε σχέση με δυσφημιστικό δημοσίευμα με το ίδιο πνεύμα ή νόημα όπως και το δυσφημιστικό δημοσίευμα για τη δημοσίευση του οποίου εγέρθηκε η αγωγή αυτή. Στην κρινόμενη περίπτωση δεν πρόκειται για δημοσίευμα σε εφημερίδα. Εξάλλου διευκρινίζεται στο Gatley, ανωτέρω, 10η έκδοση, παρ.33.35 ότι άλλα δημοσιεύματα δεν είναι αποδεκτά για μετριασμό των αποζημιώσεων (other publications to the same effect as the words complained of, or relating to the same incident as is referred to in the words, are inadmissible. Nor is it permissible to avoid this rule by alleging that such publications have already tarnished the claimant's reputation). Η σωρευτική παρουσίαση της όλης υπόθεσης ως προς τον ενάγοντα, οι παρεμβολές δηλώσεων δημόσιων προσώπων και κυβερνητικών γιατρών για την υγεία του ενάγοντα (εμφανώς χωρίς εξουσιοδότηση), η επαναλαμβανόμενη παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας συνιστούν, εντός του νομικού πλαισίου της δυσφήμησης και/ή άλλωσπως προσβολές πτυχών της προσωπικότητας του ενάγοντα. Εκτενή ανάλυση επί του θέματος και παραπομπή σε πλούσια νομολογία συναντάται στην υπόθεση Εκδ. Αρκτίνος Λτδ ν. Παπαευσταθίου

(2007)1 ΑΑΔ σελ.

1. Παραθέτω απόσπασμα από την απόφαση αυτή. «Στην υπόθεση Tolstoy Miloslavsky v. U.K., App. No. 18139/91, Ser. A, vol. 316, 323 [1995] 20 E.H.R.R. 442 το Ε.Δ.Δ.Α. δεν σχολίασε αρνητικά τους στόχους του Αγγλικού περί Δυσφήμισης Νόμου, για Προστασία της Ιδιωτικής Φήμης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι στόχοι εκείνοι θεωρήθηκαν ως θεμιτοί. Κατά την εξέταση υποθέσεων όπως την παρούσα η προστασία του δικαιώματος στη φήμη δεν θα πρέπει να είναι υπέρμετρη σε σχέση με την προστασία άλλων ανταγωνιστικών δικαιωμάτων, όπως είναι το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης. Θα πρέπει να υπάρχει μεταξύ των δύο μια αναλογία. Εκτός από την αρχή της αναλογικότητας μια άλλη παράμετρος του όλου θέματος είναι και αυτή του τι συνιστά αναγκαία προστασία σε μια δημοκρατική κοινωνία. Θα πρέπει δηλαδή το Δικαστήριο να διερωτάται σε κάθε δεδομένη περίπτωση κατά πόσον η προστασία της φήμης του επηρεαζομένου προσώπου είναι αναγκαία σε μια δημοκρατική κοινωνία, η οποία έχει το δικαίωμα της πληροφόρησης αναφορικά με ζητήματα δημοσίου ή γενικού ενδιαφέροντος και η οποία εν πάση περιπτώσει θα πρέπει να δείχνει την απαραίτητη ανοχή και ανεκτικότητα στις αντίθετες απόψεις. Η σύγχρονη τάση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είναι να περιορίζει το δικαίωμα στη φήμη προς όφελος του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης, στο οποίο το Δικαστήριο αναγνωρίζει υψηλή αξία. Στην υπόθεση Lingens v. Austria, App. No. 9815/82, Ser. A, vol. 103 [1986] 8 E.H.R.R. 407 at para. 41 το Δικαστήριο παρατήρησε πως η ελευθερία της έκφρασης, όπως προστατεύεται από την πρώτη παράγραφο του άρθρου 10, συνιστά ένα από τα ουσιαστικά θεμέλια της δημοκρατικής κοινωνίας και μια από τις βασικές προϋποθέσεις για την πρόοδο της και για την ικανοποίηση των ατόμων. Η ελευθερία αυτή, με τις εξαιρέσεις της παραγράφου 2, εφαρμόζεται όχι μόνον σε πληροφορίες και ιδέες που είναι αρεστές ή τουλάχιστον θεωρούνται ως μη εχθρικές ή αδιάφορες αλλά επίσης και σε εκείνες που είναι προσβλητικές, εκπλήττουν ή ενοχλούν. Αυτό απαιτεί ο πλουραλισμός, η ανεκτικότητα και η ευρύτητα πνεύματος, χωρίς τις οποίες δεν υπάρχει δημοκρατική κοινωνία. Όπως όμως ανάφερε το Ε.Δ.Δ.Α., η ελευθερία της έκφρασης ρητά περιορίζεται προς όφελος της προστασίας της φήμης ενός ατόμου σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου
2. Το στάθμισμα αυτών των δυο δικαιωμάτων έχει εξεταστεί σε σειρά αποφάσεων του Ε.Δ.Δ.Α. σύμφωνα με τις οποίες οιοσδήποτε περιορισμός του ενός δικαιώματος πρέπει να είναι ανάλογος και απαραίτητος για την προστασία του άλλου δικαιώματος. Στην υπόθεση Barfod v. Denmark, App. No. 11508/85, Ser. A. vol. 149 [1991] 13 E.H.R.R. 493, στην παρα. 29, το Δικαστήριο τόνισε πως η έννοια της αναλογικότητας δεν εξυπακούει ισότητα μεταξύ ανταγωνιστικών συμφερόντων. Η έννοια της αναλογικότητας εξυπακούει ότι οι στόχοι του άρθρου 10

(2)θα πρέπει να αντιπαραβληθούν με την αξία της ανοικτής συζήτησης θεμάτων δημοσίου ενδιαφέροντος. Για να βρει τη χρυσή τομή μεταξύ των δύο αυτών συμφερόντων το Δικαστήριο δεν πρέπει να παραγνωρίσει τη μεγάλη σημασία της μη αποθάρρυνσης του κοινού από του να εκφράζει τη γνώμη του πάνω σε θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος, λόγω φόβου ποινικών ή άλλων κυρώσεων. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, πολιτικά ή άλλα δημόσια πρόσωπα θα πρέπει να ανέχονται πιο εύκολα τη δημόσια κριτική.» Στην κρινόμενη περίπτωση δεν πρόκειται για δημόσιο πρόσωπο αλλά για ένα γνωστό μουσικοσυνθέτη και η παράβαση δεν αγγίζει καν τα όρια της έννοιας «δημόσια κριτική» με βάση τα πιο πάνω, αλλά κυρίως της παράβασης του τεκμηρίου της αθωότητας που επίσης κατοχυρώνεται από τη Συνθήκη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Δεν συμφωνώ ότι εν προκειμένω μπορούμε να μιλούμε για ανακριβείς δηλώσεις όπως έμμεσα προέβαλε επιχείρημα ο κ. Αγγελίδης επικαλούμενος την υπόθεση ΡΙΚ ν. Καψού ΠΕ256 ημερ. 24.9.09. Πρόκειται για ανόμοια δεδομένα. Πρόσθετα είναι επιβαρυντικό στοιχείο ότι τα δημοσιεύματα προβάλλονται επαναλαμβανόμενα και με τρόπο που ελκύουν το θεατή (μουσική, γνωστές τραγουδίστριες στην οθόνη κλπ). Στρέφομαι τώρα στο θέμα των αποζημιώσεων. Ο επιδικασμός των αποζημιώσεων στο νομικό πλαίσιο του λιβέλλου είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο έργο αφού θα πρέπει σε χρήμα (ένα μέσο ανεπαρκές) να προσπαθήσει το Δικαστήριο να αποκαταστήσει το τρωθέν αίσθημα του προς ον το λιβελλογράφημα (Βλ. Λουκαϊδης - ν - Εκδοτική Εταρεία Αλήθεια Λτδ

(2003)1(Α) Α.Α.Δ σελ. 22). Είναι χαρακτηριστικό αυτό που έχει λεχθεί από τον Windeyer, J., στην υπόθεση Uren v. John Faifax & Sons Pty Limited

(1966)CLR 118 όπως επιδοκιμάστηκε στην υπόθεση Cassell & Co Ltd v. Broome

(1972)1 Αll E.R. 801 (HL): «It seems to me that, properly speaking, a man defamed does not get compensation for his damaged reputation. He gets damages because he was injured in his reputation, that is, simply because he was publicly defamed. For this reason compensation by damages operates in tow ways - as a vindication of the plaintiff to the public, and as a consolation to him for the wrong done. Compensation is here a solatium rather than a monetary recompense for harm measurable in money". Οι παράγοντες που επηρεάζουν το ύψος των αποζημιώσεων συναρτώνται από τη θέση του ενάγοντα στη κοινωνία, την έκταση και τη μορφή του δημοσιεύματος, τη γενικότερη συμπεριφορά του εναγομένου πριν και μετά τη δυσφήμιση, αλλά και τον τρόπο διεξαγωγής της υπεράσπισης, την τυχόν αιτιολογία ή τη συνέχιση της δυσφήμισης ή τη πρόκληση ειδικών ζημιών. Η γραπτή δυσφήμιση είναι από τα αστικά αδικήματα στα οποία ο ενάγων δικαιούται σε αποζημιώσεις άσχετα με το αν έχει αποδείξει ή όχι πραγματική ζημιά. Τα Δικαστήρια στην Κύπρο σήμερα ακολουθούν ολοένα και περισσότερο αυξητική τάση στην απόδοση αποζημιώσεων εφόσον ακριβώς αντικείμενο της δικαστικής προστασίας είναι η προσωπικότητα και η αξία του ατόμου. Η αυξητική αυτή τάση φαίνεται μέσα από τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου όπως στην «Αλήθεια» Εκδοτική Εταιρεία Λιμιτεδ ν. Χαράλαμπου Λεωνίδα (ανωτέρω) στην οποία αυξήθηκε αποζημίωση ₤600 σε ₤2.000 σε κατηγορία που εκτοξεύθηκε εναντίον του ενάγοντα, επίσης αξιωματούχου αστυνομίας. Ιδιαίτερα σοβαρής, λόγω της θέσης του στο Αστυνομικό Σώμα. Ακόμη, στην απόφαση Αλέκου Κωνσταντινίδη ν. Τάσου Παπαδόπουλου, (ανωτέρω), το Ανώτατο Δικαστήριο αύξησε το πρωτόδικο ποσό των ₤12.000 στις ₤20.000 θεωρώντας ότι ο ενάγων, γνωστό δημόσιο πρόσωπο και σημαίνον στέλεχος της δημόσιας ζωής «..χλευάστηκε με αχαρακτήριστη κακοήθεια και χυδαιότητα που προκαλεί αποστροφή». Τόνισε δε ότι «..τέτοιου είδους τραυματισμός της ψυχής, του ήθους και της υπόληψης ενός, πάντοτε πρέπει να βρίσκει αντιμέτωπο το νόμο, στην πλήρη του έκταση για να αποκατασταθεί και εμπεδωθεί η δικαιοσύνη». Στην υπόθεση Αλήθεια - ν - Αλωνεύτη (ανωτέρω) επιδικάσθηκε υπέρ του εφεσίβλητου πρώην Υπουργού Αμυνας ποσό ₤35.000 για δυσφημιστικά δημοσιεύματα που τον παρουσίαζαν ως ανήθικο άνθρωπο που καρπούτο προμήθειες καταχρώμενος το δημόσιο αξίωμα που κατείχε. Πριν να προχωρήσει το Δικαστήριο στην εφαρμογή των πιο πάνω αρχών στη συγκεκριμένη περίπτωση, ορθό είναι να τεθούν και πως έχει αντιμετωπισθεί στον τομέα των αποζημιώσεων το ζήτημα της κακοβουλίας αλλά και γενικότερα το θέμα των τιμωρητικών και αυξητικών αποζημιώσεων αφού έχουν τεθεί από τους ενάγοντες και υπάρχει σχετικό παρακλητικό στις αιτούμενες θεραπείες. Στο Ηalsbury's Laws of England, 4η έκδοση, τόμος 28, το θέμα της κακοβουλίας και των αυξημένων αποζημιώσεων αντικρίζεται ως εξής (σελ. 117): «The general compensatory damages may be increased to take into account the defendant's motives in uttering the words complained of, or his conduct before or during the action: such "aggravated damages" (which must be distinguished from exemplary damages) are meant to compensate the plaintiff for the additional injury, going beyond that which would have flowed from the words alone, caused by the presence of the aggravating factors. Exemplary damages, that is, damages going beyond were compensation, can only be awarded in special circumstances». Aκόμα στο ίδιο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, τόμος 28, παρ. 243, αναφέρεται ότι για να θεμελιωθεί η αξίωση για παραδειγματικές αποζημιώσεις για δυσφήμιση, ο ενάγων πρέπει ν' αποδείξει ότι κατά το χρόνο της δημοσίευσης ο εναγόμενος γνώριζε ότι η δημοσίευση αποτελεί αστικό αδίκημα ή δεν ενδιαφέρετο κατά πόσο αποτελεί ή δεν αποτελεί αστικό αδίκημα και όμως αποφάσισε να δημοσιεύσει τις επίδικες λέξεις έχοντας υπόψη ότι τα αναμενόμενα κέρδη θα υπερβαίνουν τις τυχόν αποζημιώσεις (Βλ. Cassell & Co Ltd v. Broome (ανωτέρω). Στην υπόθεση Παπακόκκινου ν. Κanther

(1982)1 A.A.Δ. 65 σελ. 74 - 79 αναφορικά με την επιδίκαση τιμωρητικών ή παραδειγματικών αποζημιώσεων, αναφέρεται ότι αυτή είναι δυνατή εκεί όπου η διαγωγή του εναγομένου είναι τόσο αξιοκατάκριτη ώστε να επισύρει τιμωρία από πολιτικό Δικαστήριο στη σελίδα 74 αναφέρεται: "Exemplary damages are an extraordinary species of damage aimed to punish rather than compensate which is the normal measure for the assessment of damage in tort". και στη σελ. 75: "In the opinion of Lord Devlin, who gave the leading judgment of the Hose of Rookes, exemplary damages are an anomaly; and like every anomaly it should not be extended". Στο σύγγραμμα Gatley, Libel and Slander, 10η έκδοση, στις παραγράφους 9.15 κ.επόμενες εξετάζεται ειδικά η εμβέλεια της αξίωσης τιμωρητικών αποζημιώσεων όταν σκοπός του εναγομένου είναι η αποκόμιση κέρδους. Τονίζεται όμως παράλληλα πως το γεγονός ότι ο εναγόμενος ενασχολείται με δραστηριότητα που αποφέρει κέρδος (ως εφημερίδα ή κανάλι), δεν οδηγεί άνευ ετέρου σε απόδοση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Είναι αναγκαίο να αποδειχθεί λεπτομερής υπολογισμός (βλ. σελ. 251 κ. επ.). Έχοντας λοιπόν όλα τα πιο πάνω κατά νου κρίνω ότι στην παρούσα περίπτωση, παρά το ότι τίθεται από τον ενάγοντα γενικά θέμα κακοβουλίας εκ μέρους του εναγόμενου, στην Έκθεση Απαίτησης, και σαν ισχυρισμός στη μαρτυρία, δεν έχω πεισθεί ότι υφίσταται τέτοια κακοβουλία ως προς το πρόσωπο του ενάγοντα παρόλο το ότι βέβαια επέδρασε εναντίον του ότι ήταν διάσημο πρόσωπο και γι' αυτό πιο «ηχηρές οι ειδήσεις». Παρά το ότι εύλογα κρίνεται ότι οι εναγόμενοι με τις «ειδήσεις» ως προβάλλονταν είχαν σκοπόν την αύξηση της ακροαματικότητας (άρα κέρδους) και όχι την ενημέρωση, από τη στιγμή όμως που υπήρχαν διερευνόμενες σε βάρος του ενάγοντα καταγγελίες και αστυνομική έρευνα και εν τέλει καταχωρηθείσα υπόθεση, δεν μπορεί να κριθεί αφ' εαυτής κακόβουλη η πρόθεση αυτή, έστω και αν βέβαια κρίνεται ως δυσφήμιση για τους λόγους που εξηγήθηκαν. Η διαφορά είναι λεπτή αλλά διάκριτη κατά την κρίση μου. Καταληκτικά κρίνω ότι δεν έχει αποδειχθεί στην κρινόμενη περίπτωση ο,τιδήποτε απτό που θα έπρεπε να οδηγήσει το Δικαστήριο σε εύρημα κακοβουλίας εναντίον ειδικά του ενάγοντα ή τέτοιων συνθηκών που να οδηγούν σε θεραπείες τιμωρητικές ή αυξημένες αποζημιώσεις. Να σημειώσω επίσης ότι και η γενικότερη συμπεριφορά των εναγομένων μετά την αγωγή και ως προς τον τρόπο διεξαγωγής της υπεράσπισης (ειδικά της ακρόασης) δεν είναι τέτοια ώστε να εξαχθεί συμπέρασμα κακοβουλίας. Οι αναφορές που γίνονται σε μεταγενέστερες των επίδικων δημοσιευμάτων εκπομπές του εναγομένου 2 και στην οποία πρώτη συμμετέχει και ο κ. Πουργουρίδης, μπορεί να δημιουργούν εν γένει ερωτηματικά για το στόχο τους. Σίγουρα δε, δεν θα κριθούν για την ποιότητα τους. Εν πάση περιπτώσει δεν έχω κατευθυνθεί σε κάτι συγκεκριμένο δηλωτικό κακοβουλίας, ειδικά μάλιστα αφού συμμετέχει σ' αυτή ο συνήγορος του ενάγοντα. Είναι σωστό ότι δεν προκύπτει ωστόσο ένδειξη απολογίας προς τον ενάγοντα. Καταληκτικά το όλο θέμα θα κριθεί στις παραμέτρους των γενικών αποζημιώσεων. Στην υπόθεση «Αλήθεια» Εκδοτική Εταιρεία Λιμιτεδ ν. Χαράλαμπου Λεωνίδα (ανωτέρω) ο εν λόγω εφεσίβλητος, ήταν κατά το χρόνο της δημοσίευσης, ανώτερος υπαστυνόμος. Θα ήταν βοηθητικό να παρατεθούν τα σχετικά σημεία που αφορούν τις αποζημιώσεις: «... Ο ενάγων δεν χρειαζόταν να αποδείξει τα προαναφερθέντα στοιχεία (δηλαδή τη βλάβη στη σταδιοδρομία του ή οτιδήποτε άλλο). Δεν απαιτείται να επέλθει πράγματι αυτό το είδος της βλάβης που αναφέρει η εκκαλούμενη απόφαση. Το Δικαστήριο επικρότησε πρόσφατα την αυξητική τάση στην παροχή αποζημιώσεων σε περιπτώσεις λιβέλων κατ' αναλογία με την ίδια τάση που παρατηρήθηκε σε αγωγές για σωματικές βλάβες..». «Είναι ορθό, όπως υπέδειξε το πρωτόδικο δικαστήριο, ότι το δημοσίευμα είναι στις εσωτερικές σελίδες και δεν είναι η περίπτωση άρθρου σε περίοπτη θέση στην πρώτη σελίδα. Δεν γνωρίζουμε πόσα φύλλα της εφημερίδας διανέμονται καθημερινά. Ο διευθυντής της παρά της επίμονες ερωτήσεις του δικηγόρου του εφεσίβλητου, απέφυγε να απαντήσει σχετικό ερώτημα. Η εφημερίδα όμως αυτή έχει παγκύπρια κυκλοφορία. Η κατηγορία που εκτοξεύθηκε κατά του ενάγοντα είναι από τις πιο σοβαρές. Και την κάμνει ακόμη πιο σοβαρή η ιδιότητα που έχει ο ενάγων. Είναι από τις περιπτώσεις που το δημοσίευμα προκαλεί πράγματι βαθύ ρήγμα στην τιμή και υπόληψη ενός ανθρώπου. Ας σημειωθεί πως ο εφεσίβλητος ήταν ευρύτατα γνωστός γιατί εκτός από αξιωματικός της αστυνομίας υπήρξε και πρωταθλητής της σφαιροβολίας» Στην υπόθεση Λουκαϊδης ν. Αλήθεια (ανωτέρω) στη σελ. 48, δίδονται από τον τότε Πρόεδρο Πική οι κατευθυντήριες αρχές επί των θεμάτων αποζημίωσης. Επαναλαμβάνω ότι στην κρινόμενη περίπτωση ο ενάγων δεν είχε βέβαια δημόσιο αξίωμα αλλά ήταν ένας γνωστός συνθέτης-τραγουδιστής με εδραιωμένη φήμη στην Κύπρο και Ελλάδα. Τώρα έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από τα μέσα ενημέρωσης ως δημιουργός. Τα επίδικα δημοσιεύματα προκάλεσαν βαθύ ρήγμα στη ζωή και στη φήμη του ενάγοντα. Σίγουρα οποιοσδήποτε μπορεί να διαγνώσει την δραματική αλλαγή στη ζωή του από τα επίδικα δημοσιεύματα. Στην επαγγελματική του ζωή, στην κοινωνική και οικογενειακή του καθημερινότητα που μεταφράζεται σε κοινωνική απομόνωση του ιδίου και της οικογένειας του. Βέβαια η αλλαγή αυτή και ο «αφανισμός του» από την καλλιτεχνική ζωή και η επίδραση στη ζωή του ιδίου και της οικογένειας του, συνδυάσθηκε καταλυτικά και (αργότερα) από την καταδίκη από το Κακουργιοδικείο (έστω και για αδικήματα όχι του εύρους και του περιεχομένου της δυσφήμισης) και την έκτιση μέρους της ποινής φυλάκισης που του επεβλήθη. Γι' αυτό δεν μπορεί να ευθύνονται οι εναγόμενοι. Η λανθασμένη προσέγγιση του Κακουργιοδικείου που δευτεροβάθμια ανατράπηκε δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να έχει αιτιώδη συνάφεια με την δυσφήμιση των εναγομένων, ούτε με το ρόλο που έπαιξε στη διερεύνηση ο εναγόμενος 2. Η απόφαση της αστυνομίας ή του Γενικού Εισαγγελέα να τον διώξει επίσης δεν μπορεί να συσχετισθεί με τις πράξεις των εναγομένων. Τέτοιες αποφάσεις αποτελούν ευθύνη του κάθε φορέα ο οποίος ενεργεί υπό την καθορισμένη ιδιότητα του και στο πλαίσιο των καθηκόντων του. Δεν συμμερίζομαι τη θέση του κ. Αγγελίδη (σελ.15 και 16 της αγόρευσης του) ότι δεν μπορεί το Δικαστήριο να ξεχωρίσει με έγκυρο τρόπο τις συνέπειες εκ των δημοσιεύσεων και εκ της καταδίκης αφού συμπλέκονται. Σίγουρα δεν πρόκειται για μαθηματική διαδικασία. Είναι διεργασία της σκέψης του Δικαστηρίου το οποίο είναι σε θέση να επεξεργαστεί τα δεδομένα σε σχέση με την παράβαση του νόμου και των αποτελεσμάτων από την προσβολή της προσωπικότητας του ατόμου. Παρά τα σχόλια του Ανωτάτου Δικαστηρίου για το πρωτοφανή προπηλακισμό του[1] είναι φανερό ότι η ανατροπή της καταδίκης δεν στηρίζεται αυτόνομα στο προπηλακισμό αλλά στην εν γένει αδυναμία της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής σε συνάρτηση με την αξιοπιστία των παραπονουμένων. Συνιστά απλώς πτυχή της πλημμελούς αντίκρυσης του Κακουργιοδικείου, κατά το Εφετείο, ο τρόπος που οι Δικαστές στο Πρωτόδικο Δικαστήριο αντίκρυσαν την επίπτωση των δημοσιεύσεων στο διαδίκτυο και/ή άλλως πως ως προς την αξιοπιστία των παραπονουμένων. Παραμένει ωστόσο βασική παράμετρος για την υπόθεση ότι η καταδίκη αυτή εν τέλει ανατράπηκε. Πριν την τελική μου κατάληξη θεωρώ σκόπιμο να ασχοληθώ με δύο θέματα που έχει εγείρει ειδικά ο κ. Πουργουρίδης και τις αντίστοιχα φυσικά θέσεις του κ. Αγγελίδη. Με έχει ήδη απασχολήσει η προβαλλόμενη συσχέτιση του επιδικασμού αποζημιώσεων από άλλο Δικαστήριο εναντίον της Σημερινής (Εκδοτικός Οίκος Δίας). Έχω ήδη κρίνει ότι παρά την συνεργασία του Σταθμού Σίγμα με την εφημερίδα Σημερινή μέσω και της νομικής σχέσης των εταιρειών μεταξύ τους ως προβλέπεται στο τεκμήριο 1(θ), δεν τίθεται θέμα «μετριασμού αποζημιώσεων» στην παρούσα υπόθεση λόγω του επιδικασμού αποζημιώσεων εναντίον της Σημερινής. Καταλήγω ότι, όπως ο παράγοντας αυτός, δεν λειτούργησε ως μετριασμός αποζημιώσεων, δεν θα πρέπει να λειτουργήσει επαυξητικά των αποζημιώσεων και εν γένει ως επιβαρυντικός παράγοντας. Εξάλλου νομικά πρόκειται για ξεχωριστές οντότητες. Κρατώ πάντως ως προς αυτό το τομέα, το γεγονός ότι δεν υπήρξε απολογία ή προσπάθεια αποκατάστασης της θέσης του ενάγοντα μετά την αθώωση του. Το άλλο θέμα που προβάλλεται είναι η εισήγηση ότι πρέπει να δοθούν στον ενάγοντα «ξεχωριστές και επιπρόσθετες αποζημιώσεις για παράβαση στην ιδιωτική του ζωή» με επίκληση της αυθεντίας Γιάλλουρου - ν - Νικολάου

(2001)1 Α.Α.Δ

1. Δεν διαφωνώ ότι δεν υπήρχε δικαίωμα στους εναγόμενους να δείχνουν τον ενάγοντα μεταφερόμενο από την Ψυχιατρική Κλινική του Νοσοκομείου, ούτε να σχολιάζουν την κατάσταση υγείας του. Κατάπληξη δε μου προκάλεσε ότι «δημόσια» τούτο έγινε και από τον τότε κυβερνητικό ψυχίατρο. Όμως, δεν κρίνω ότι πρέπει, στην προκειμένη περίπτωση, με βάση την υπάρχουσα δικογραφία και την όλη διεξαγωγή της δίκης, να υπολογίσω κάθε παράβαση πτυχών της προσωπικότητας του ενάγοντα ξεχωριστά. Μου ζητήθηκε στην απαρχή της αγόρευσης του κ. Πουργουρίδη - και ορθά - να δω σωρευτικά τις επίδικες αναφορές. Αυτό έπραξα ερμηνεύοντας τις ήδη ως δυσφήμηση. Δεν είναι ορθό στο στάδιο των αποζημιώσεων να μην ενεργήσω με τον ίδιο τρόπο. Και ένα τελευταίο σημείο: Στην εκφρασθείσα ανησυχία του κ. Αγγελίδη ότι το Δικαστήριο δεν πρέπει να δεσμεύεται με την παρατήρηση του Εφετείου για προπηλακισμό του ενάγοντα από τα μέσα ενημέρωσης στην απόφαση - τεκμήριο 1(Γ) θα πω το αυτονόητο, η κρίση του παρόντος Δικαστηρίου για την στοιχειοθέτηση ή μη της δυσφήμισης βασίζεται φυσικά στην προσκομισθείσα μαρτυρία και όχι σε ο,τιδήποτε άλλο. Η αθώωση ωστόσο, είναι ο βασικός πυλώνας στήριξης των θέσεων του. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Στη βάση της πιο πάνω θεώρησης και αφού έλαβα υπόψη κάθε σχετικό παράγοντα κρίνω ότι το ποσόν της αποζημίωσης - έστω και στα πλαίσια των γενικών αποζημιώσεων - πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να αποδίδει το εύρος της παράβασης του νόμου και εν γένει της προσβολής στην προσωπικότητα του ενάγοντα αλλά και των τραγικών συνεπειών στη ζωή του. Χωρίς να παραγνωρίζεται το πλαίσιο ύπαρξης τον ουσιώδη χρόνο συναφούς καταγγελίας την οποία οι εναγόμενοι μη εφαρμόζοντας την αρχή της αναλογικότητας μετέδιδαν με τον μεμπτό τρόπο που το έπραξαν, έχω καταλήξει ότι η δέουσα αποζημίωση στην προκειμένη περίπτωση είναι αυτή των €130.
2. Συνεπακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων (κοινά και/ή αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα) για €130.000 πλέον νόμιμους τόκους και έξοδα ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Τ. Ψαρά - Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ Πιστον Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Αγώνες - αστικό αδίκημα - δυσφήμιση [1] (βλ. σελ.25 της απόφασης - Τεκμ.1(Γ). Άλλωστε η καταγγελία - παράπονο ξεκίνησε από δημοσίευση στο διαδίκτυο επιστολών δυο παραπονουμένων σύμφωνα με την ίδια απόφαση σελ.
3. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο