ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής:1422/04, 3.2.09 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2009:A20 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής:1422/04 Μεταξύ: ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Εναγόντων και ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ Εναγομένων Ημερομηνία: 3.2.09 Εμφανίσεις: Για τους Eνάγοντες: κ. Δαμιανού Για τους Eναγόμενους: κ. Χ΄΄Ιωάννου ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή οι ενάγοντες αξιώνουν εναντίον των εναγομένων €36758.85 (ΛΚ 21.514) «ως ποσό οφειλόμενο δυνάμει σύμβασης ασφάλισης ή και ως αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας ή και ασφαλιστικής σύμβασης», νόμιμο τόκο και έξοδα. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης κατά ή περί την 28.2.02 οι ενάγοντες, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που λειτουργεί δυνάμει του Κεφ. 350 και οι εναγόμενοι, ασφαλιστική εταιρεία υπέγραψαν ασφαλιστήριο συμβόλαιο και σχετικό πίνακα. Ήταν ρητοί και/ή εξυπακουόμενοι όροι του πιο πάνω συμβολαίου ότι οι εναγόμενοι είχαν υποχρέωση να αποζημιώνουν τους ενάγοντες για όλα τα ποσά που οι ενάγοντες ήταν υπεύθυνοι να πληρώσουν, μεταξύ άλλων για ζημιές ή και απώλειες σε περιουσία σε σχέση με την εργασία της υδατοπρομήθειας. Ρητά επίσης συμφωνήθηκε ότι ανάμεσα στον ασφαλισμένο κίνδυνο ήταν οι καθιζήσεις ή και καταρρεύσεις υποστατικών ή συναφή ατυχήματα. Περί τα μέσα Ιανουαρίου ή και στις 28.1.03 διαπιστώθηκε υπόγεια διαρροή από αγωγό των εναγόντων στην οδό Κίμωνος με αποτέλεσμα να υποστούν ζημιές οι κατοικίες της Έλενας Μαλακτού, Ανδρούλλας Σαβοπούλλου και Μαρούλλας Μιχαήλ, αρ. 32, 34 και 36, αντίστοιχα. Οι ενάγοντες ενημέρωσαν δεόντως τους εναγομένους για τις απαιτήσεις των ιδιοκτητών ώστε να των επιληφθούν όμως οι εναγόμενοι κατά παράβαση της πιο πάνω συμφωνίας αρνήθηκαν να το πράξουν. Οι πιο πάνω ιδιοκτήτριες μέσω των δικηγόρων τους υπέβαλαν απαιτήσεις κατά των εναγόντων οι οποίοι προέβησαν σε επιθεωρήσεις και σε εκτίμηση των ζημιών και ενημέρωσαν και πάλι τους εναγομένους οι οποίοι αρνήθηκαν να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Οι ενάγοντες αφού διαπραγματεύτηκαν τις πιο πάνω απαιτήσεις τις διευθέτησαν κλήθηκαν δε σε κάθε περίπτωση να καταβάλουν τα αναγκαία εκτιμητικά ή και δικηγορικά έξοδα. Λεπτομέρειες των εν λόγω ποσών φαίνονται στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησης. Επιπλέον, κατά ή περί το Μάϊο ή/και Ιούνιο του 2002 διαπιστώθηκε διαρροή από αγωγό των εναγόντων στην οδό Κωστάκη Παντελίδη με αποτέλεσμα να υποστούν ζημιές οι οικίες με αρ. 26 και
- Οι ενάγοντες ενημέρωσαν σχετικά τους εναγομένους οι οποίοι τελικά αρνήθηκαν να αποζημιώσουν την απαίτηση του Γεώργιου Χατζησάββα, ιδιοκτήτη της οικίας με αρ.
- Ο τελευταίος ήγειρε την αγωγή 1061/04 εναντίον των εναγόντων οι οποίοι καταχώρησαν εμφάνιση στην αγωγή. Ειδοποίηση για εμφάνιση καταχώρησαν και οι εναγόμενοι. Οι ενάγοντες με τη συμφωνία ή/και ενημέρωση των εναγομένων ή/και των δικηγόρων τους κατέληξαν σε διευθέτηση της αγωγής, με την έκδοση εκ συμφώνου απόφασης στις 8.2.06 για ποσό ΛΚ1400 πλέον ΛΚ614.50 έξοδα πλέον νόμιμο τόκο και Φ.Π.Α, δηλαδή συνολικά ΛΚ2114.50 (€3612.84). Οι ενάγοντες κατέβαλαν το πιο πάνω ποσό λόγω της μη πληρωμής του ποσού της απόφασης από τους εναγομένους. Οι εναγομένοι παρά τις οχλήσεις των εναγόντων αρνούνται να καταβάλουν τα πιο πάνω ποσά στους ενάγοντες. Στην Έκθεση Υπεράσπισης τους οι εναγομένοι αποδέχονται μόνο ότι οι ενάγοντες είχαν κάλυψη αστικής ευθύνης. Αρνούνται τόσο «την ισχυριζόμενη ζημιά όσο και τον ισχυριζόμενο τρόπο πρόκλησης της» καθώς και τις λεπτομέρειες ζημιών που περιέχονται στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησης σε σχέση με τις ζημιές της οδού Κίμωνος. Σε σχέση με την αγωγή με αρ. 1061/04 αναφέρουν ότι «ο Γιώργος Χατζησάββας ουδέν αγώγιμο δικαίωμα είχε εναντίον των εναγόντων και κακώς αποδέχθηκαν τούτοι την έκδοση της απόφασης εναντίον τους. Ουδέποτε δε συγκατατέθηκαν στην έκδοση της απόφασης οι εναγόμενοι». Αρνούνται δε ότι ο Χατζησάββας υπέστη οποιαδήποτε ζημιά που καλύπτετο από το συμβόλαιο ή άλλως πως. Οι εναγομένοι αρνούνται περαιτέρω ότι οι ζημιές προήλθαν από διαρροή νερού ή εξαιτίας καθιζήσεων και ισχυρίζονται ότι τυχόν ζημιά ήθελε αποδειχθεί προκλήθηκε από άλλες αιτίες ή αιτίες που δεν καλύπτονται από τη σύμβαση και/ή εξαιρούνται. Ισχυρίζονται δε ότι ουδέποτε συγκατατέθηκαν στην πληρωμή των ποσών από τους ενάγοντες γεγονός που τους εμποδίζει δυνάμει της σύμβασης να απαιτούν τα ποσά από τους εναγομένους. Ο ΜΕ1 ήταν ο Σοφοκλής Χριστοδουλίδης, Διευθυντής του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λάρνακας (το Συμβούλιο). Παρέθεσε στο Δικαστήριο τα ακαδημαϊκά του προσόντα και περίγραψε την ευρεία πείρα του σε προγραμματισμό, σχεδιασμό και υλοποίηση αναπτυξιακών έργων, μεθόδων και λειτουργίας του τομέα της Υδατοπρομήθειας. Κατέθεσε ότι κατά την επίδικη περίοδο 2002-2003 το δίκτυο ύδρευσης του Συμβουλίου κάλυπτε τις περιοχές Λάρνακας, Βιομηχανικής περιοχής Αραδίππου, Ελεύθερης Ζώνης Εμπορίου και παραλιακού Δρόμου Λάρνακας - Δεκέλειας. Το Συμβούλιο στην προσπάθεια του για καλύτερη λειτουργία του και εξασφάλιση του από απαιτήσεις για διάφορες ζημιές ή απώλειες που μπορούσαν να προκληθούν σε τρίτους δημότες ή κάτοικους στο δίκτυο ύδρευσης και μη από διάφορους κινδύνους ζήτησε προσφορές τόσο για αυτό το θέμα όσο και για άλλου είδους ασφάλειες. Με έγγραφο ζήτησης προσφορών (Τεκμήριο 1) ζητήθηκαν προσφορές για ασφάλιση του Συμβουλίου έναντι διαφόρων κινδύνων με πρώτη στη σειρά την Ασφάλεια Αστικής Ευθύνης. Η εναγόμενη ανταποκρίθηκε με επιστολή, Τεκμήριο 2 και το Συμβούλιο αποδέχτηκε την προσφορά της για ποσό Ασφάλειας Αστικής Ευθύνης (Public Liability) ΛΚ 500,000 με επιστολή (Τεκμήριο 3), η οποία βεβαιώθηκε με επιστολή της εναγομένης (Τεκμήριο 4). Με τη συμφωνία των δύο πλευρών υπεγράφη Συμβόλαιο Αστικής Ευθύνης και πίνακας ημερομηνίας 28.2.02 με περίοδο ισχύος από 1.2.02 μέχρι 31.1.03, (Τεκμήριο 5). Ταυτόχρονα το Συμβούλιο κατέβαλε όλα τα σχετικά ασφάλιστρα, όπως φαίνεται στο Τεκμήριο
- Κατά το 2002 οι εναγόμενοι επιλήφθηκαν απαιτήσεων που υπόβαλαν οι ενάγοντες για κάλυψη ζημιών από διαρροές στις κατοικίες των Γεώργιου Χατζησάββα και Αντρέα Πύργου στην οδό Κωστάκη Παντελίδη αρ.26 και 35, αντίστοιχα. Περί τα μέσα του 2002 διαπιστώθηκε από το Συμβούλιο πρόβλημα καθίζησης του ασφαλτικού οδοστρώματος καθώς και του παρακείμενου πεζοδρομίου μπροστά από τις πιο πάνω κατοικίες. Οι κατοικίες υπέστησαν ζημιές από την καθίζηση στο πεζοδρόμιο η οποία σύμφωνα με την έρευνα του Ανώτερου Τεχνικού του Συμβουλίου οφειλόταν σε διαρροές σε οικιακές παροχές του Συμβουλίου (Τεκμήριο 8). Ο ΜΕ1 ενημέρωσε σχετικά τους εναγόμενους με το Τεκμήριο
- Στην περίπτωση της οικίας στην οδό Κωστάκη Παντελίδη 26 οι εναγόμενοι προσέφεραν κάποιο ποσό για διευθέτηση. Ο ΜΕ1 κατέθεσε τα Τεκμήρια 9-12, σχετική με το θέμα αλληλογραφία. Ο Γιώργος Χατζησάββας ήγειρε τελικά την αγωγή 1061/04 εναντίον των εναγόντων λόγω της άρνησης των εναγομένων να τον αποζημιώσουν επαρκώς (Τεκμήριο 13). Οι Ενάγοντες αφού προέβηκαν και οι ίδιοι σε εξέταση των ζημιών και αφού διαπραγματεύτηκαν για μείωση της αξίωσης και των ποσών που θα υποχρεούντο να καταβάλουν στον Γεώργιο Χατζησάββα και με τη συμφωνία και ενημέρωση των εναγομένων κατέληξαν σε διευθέτηση της αγωγής. Στις 28.01.2003 η Τεχνική Υπηρεσία του Συμβουλίου ενημερώθηκε για πιθανή διαρροή νερού κοντά στον υδρομετρητή κατοικίας στην οδό Κίμωνος 34 στην Λάρνακα. Η ιδιοκτήτρια, Ανδρούλλα Σαββόπουλου, παραπονέθηκε για καθίζηση του πεζοδρομίου, του οδοστρώματος και διείσδυση υγρασίας στους τοίχους της οικίας της και σε γειτονικά σπίτια. Μετέβηκαν εκεί τεχνικοί αρμόδιοι του Συμβουλίου και διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για υπόγεια διαρροή. Σχετική έκθεση (Τεκμήριο 19) έγινε αυθημερόν από τον Ανώτερο Τεχνικό Δημήτρη Κιτρομιλήδη και λήφθηκαν φωτογραφίες. Στις 29.01.2003 ο ΜΕ1 απέστειλε επιστολή προς τους εναγόμενους (Τεκμήριο 20) ζητώντας τους να επιληφθούν των ζημιών οι οποίες αφορούσαν τρεις παρακείμενες κατοικίες στην οδό Κίμωνος 32, 34 και 36 ιδιοκτησία της Αναστασίας Μαλακτού, Ανδρούλλας Σαββόπουλου και Μαρούλλας Μιχαήλ, αντίστοιχα. Οι εναγόμενοι αρνήθηκαν ευθύνη για κάλυψη των εν λόγω απαιτήσεων και αρνήθηκαν να εμπλακούν στην εξέταση και διευθέτηση των απαιτήσεων. Με επιστολή του ημερομηνίας 10.04.03, Τεκμήριο 21, ο ΜΕ1 κάλεσε τους εναγόμενους να συμμορφωθούν με το συμβόλαιο τους. Οι εναγόμενοι αρνήθηκαν να συνεργαστούν προβάλλοντας ισχυρισμούς αβάσιμους, άσχετους ή αόριστους. Ενημέρωσε τους εναγόμενους ότι οι ισχυρισμοί για επηρεασμό του δικτύου από τα έργα του Αποχετευτικού ήταν εντελώς αβάσιμοι και ότι θα έπρεπε να επιληφθούν των απαιτήσεων. Στις συγκεκριμένες κατοικίες δεν έγιναν ούτε μπορούσαν να επηρεάσουν εργασίες του αποχετευτικού. Οι αναφερόμενες ιδιοκτήτριες των κατοικιών προέβησαν σε εκτιμήσεις των ζημιών τους και υπέβαλαν απαιτήσεις τους μέσω δικηγόρων τους. Συγκεκριμένα η κα Ανδρούλλα Σαββόπουλου, διαχειριστής της διανοητικά ασθενούς Βίκυς Γεωργιάδου, ιδιοκτήτριας της κατοικίας στην οδό Κίμωνος 34 στην Λάρνακα προέβη σε αξιολόγηση και εκτίμηση των ζημιών στην κατοικία μέσω του Γραφείου εκτιμητών Μ. Φιλώτας Εκτιμήσεις Λτδ, η έκθεση του οποίου κατέληγε σε κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών σε ποσό ΛΚ 4,500 πλέον Φ.Π.Α. Το Συμβούλιο ανέθεσε σε εκτιμητή την εξέταση των ζημιών και των εκτιμήσεων που υποβλήθηκαν. Ο εκτιμητής του Συμβουλίου Ευθύμιος Ανδρέου εκτίμησε το κόστος αποκατάστασης των ζημιών στην οικία της οδού Κίμωνος 34 σε ΛΚ 5.190,00 πλέον εκτιμητικά έξοδα ΛΚ150,00 πλέον Φ.Π.Α. και έτσι εισηγήθηκε αποδοχή της εκτίμησης του Γραφείου Φιλώτα που ήταν ΛΚ 4.500,00 (Τεκμήριο 24). Η κα Μαλακτού, ιδιοκτήτρια της κατοικίας στην οδό Κίμωνος 32 προέβη επίσης σε εκτίμηση των ζημιών στην οικία μέσω του Γραφείου Μ. Φιλώτα Εκτιμήσεις Λτδ η έκθεση του οποίου κατέληγε σε κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών σε ΛΚ 6.000 πλέον Φ.Π.Α. Ο εκτιμητής του Συμβουλίου Ευθύμιος Ανδρέου εκτίμησε το κόστος αποκατάστασης των ζημιών στην οικία της κας Μαλακτού στην οδό Κίμωνος 32 (Τεκμήριο 26) και συμφωνούσε στην καταβολή ποσού ΛΚ5.400 πλέον Φ.Π.Α. καθώς και επιπλέον για εκτιμητικά έξοδα του κ. Φιλώτα εκ ΛΚ 150 πλέον ΛΚ 22,50 Φ.Π.Α. πλέον δικηγορικά έξοδα. Η κα Μαρούλλα Μιχαήλ, ιδιοκτήτρια της κατοικίας στην οδό Κίμωνος 36 στην Λάρνακα προέβη επίσης σε αξιολόγηση και εκτίμηση των ζημιών της κατοικίας μέσω του Γραφείου Μ. Φιλώτας Εκτιμήσεις Λτδ η έκθεση του οποίου ανέφερε κόστος επιδιόρθωσης ζημιών το ποσό των ΛΚ 6000 πλέον Φ.Π.Α. Την αρχική εκτίμηση του Μ. Φιλώτα ημερομηνίας 24.03.03 (Τεκμήριο 28) ακολούθησε συμπληρωματική εκτίμηση ημερομηνίας 3.06.03, λόγω περαιτέρω ζημιών που ακολούθησαν η οποία προέβλεπε επιπρόσθετα ποσό ΛΚ 1500 πλέον ΛΚ 700 δηλαδή συνολικά ΛΚ 2.200 πλέον Φ.Π.Α. (Τεκμήριο 29). Ο εκτιμητής του Συμβουλίου με εκτίμηση του ημερομηνίας 6.06.03 καθόριζε τις ζημιές σε ΛΚ10,500 πλέον Φ.Π.Α. πλέον εκτιμητικά έξοδα (Τεκμήριο 31). Συμφώνησαν όπως καταβάλουν ποσό πέραν των ΛΚ6.000 που προνοούσε η αρχική εκτίμηση μόνο εφόσον εκτελούντο οι εργασίες. Υπηρεσιακό σημείωμα της Τεχνικού Αργυρώς Φιλαρέτου επιβεβαίωνε το ύψος συνολικού κόστους επιδιόρθωσης σε ΛΚ8.200 (Τεκμήριο 32). Πράγματι έγιναν οι εργασίες και τους δόθηκαν όλα τα επιπλέον αποδεικτικά στοιχεία. Ο ΜΕ1 απέστειλε επιστολή, Τεκμήριο 33 προς τους εναγόμενους ημερομηνίας 12.06.03 με όλα τα σχετικά έγγραφα και δικαιολογητικά, όμως οι εναγόμενοι αρνήθηκαν και πάλι να συμμορφωθούν. Κρίθηκε προς το συμφέρον του Συμβουλίου να προχωρήσουν σε διευθέτηση των απαιτήσεων. Πλήρωσαν σε σχέση με την Ανδρούλλα Σαββοπούλου ΛΚ4.879,50, την Έλενα Μαλακτού ΛΚ 5,860 και την Μαρούλλα Μιχαήλ ΛΚ
- Σε σχέση με την αγωγή 1061/04 πληρώθηκαν ΛΚ2.114,
- Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η Έκθεση του Τεχνικού Επιθεωρητή Αριστείδη Αδάμου, ΜΕ3 (Τεκμήριο 11) αφορά την οδό Κωστάκη Παντελίδη 26 ενώ η έκθεση (Τεκμήριο 19) του Δ. Κιτρομηλίδη, ΜΕ4 την οδό Κίμωνος. Από τις εκθέσεις φαίνεται πως στην πρώτη περίπτωση αποκαλύφθηκαν τα θεμέλια στην πρόσοψη της κατοικίας, από το Δήμο Λάρνακας. Κάτι ανάλογο δεν έγινε στην οδό Κίμωνος. Δεν χρειαζόταν να εξεταστούν τα θεμέλια αφού τα τελευταία δεν είχαν σχέση με τις ζημιές. Εκεί στο υπέδαφος το οποίο αποτελείται από χαλαρά αμμοχαλίκια δημιουργούνται κενά σε περιπτώσεις υπόγειας διαρροής. Στην Κίμωνος δεν χρειάζετο η εξέταση των θεμελίων αφού δεν υπήρχε άλλος λόγος που να δικαιολογεί την έκταση των ζημιών, όπως παραδείγματος χάριν εργασίες αποχετευτικού. Η ηλικία των κτιρίων δεν είναι λόγος παρουσίας ρωγμών τέτοιου μεγέθους. Στη φωτογραφία 367 του Τεκμηρίου 38 φαίνεται η διάβρωση του εδάφους κάτω από το πλακόστρωτο. Προκλήθηκε από καθίζηση και όχι από βροχή, εξάλλου οι βροχοπτώσεις των προηγούμενων χρόνων δεν προκάλεσαν πρόβλημα στα σπίτια. Το νερό της βροχής δεν μπορεί να διοχετευτεί εκεί που ενώνεται το πεζοδρόμιο και το σπίτι γιατί το πεζοδρόμιο έχει κλίση προς το δρόμο. Είχαν επισκεφθεί το χώρο. Το νερό έβγαινε τόσο προς το δρόμο, όσο και προς το σπίτι. «Κούφωσαν» τα υλικά και επηρεάστηκε το οδόστρωμα. Μπορεί να κρίνει αν οι ρωγμές χρονολογούνται ή οφείλονται σε διαρροή νερού η οποία προκάλεσε καθίζηση. Υπέδειξε στις φωτογραφίες 358-366 τις ρωγμές που προκλήθηκαν από καθίζηση, το μέγεθος των οποίων διαφέρει ανάλογα με το βαθμό διατάραξης του εδάφους στο συγκεκριμένο σημείο. Διαφώνησε ότι σε κατασκευές του είδους των επίδικων είναι συνήθης η παρουσία ρωγμών. Απέκλεισε το ενδεχόμενο να προκλήθηκαν οι ρωγμές από σεισμό αφού δεν υπήρξε σεισμός. Εξάλλου μόνο οι τρείς κατοικίες επηρεάστηκαν. Το σημείο διαρροής φαίνεται στη φωτογραφία 367 του Τεκμηρίου 38, 15 εκατοστά κάτω από το έδαφος, από την πίεση του νερού διαβρώθηκε και υποσκάφθηκε το υπέδαφος μέχρι που το νερό εμφανίστηκε στην επιφάνεια. Ο ΜΕ1 αρνήθηκε υποβολή ότι οι εκτιμήσεις που πήραν ήταν λανθασμένες, ότι με τις επισκευές τα σπίτια θα ήταν σε καλύτερη θέση από προηγουμένως. Επιθυμούσαν να επαναφέρουν τις κατοικίες στην προτέρα τους κατάσταση. Ο ΜΕ2, Ευθύμιος Ανδρέου εγκεκριμένος επιμετρητής ποσοτήτων ετοίμασε τις εκτιμήσεις, Τεκμήρια 24, 26 και 31 για τις οικίες Σαββοπούλου, Μαλακτού, και Μιχαήλ, αντίστοιχα, στην οδό Κίμωνος. Επιθεώρησε τις τρεις κατοικίες, αρχικά τον Απρίλιο, 2003 μαζί με το ΜΕ1, μελέτησε τις τεχνικές εκθέσεις του Συμβουλίου και την αίτηση για αποζημίωση των τριών ιδιοκτητών που ετοίμασε ο πολιτικός μηχανικός κος Φιλώτας. Μετέβηκε εκ νέου στο χώρο για μετρήσεις τον επόμενο μήνα τις οποίες επιβεβαίωσε το μεθεπόμενο. Οι κατοικίες τις οποίες επιθεώρησε είχαν εμφανή σημάδια ζημιών, λόγω σπασμένων σωλήνων. Διαπίστωσε καθίζηση του δρόμου δίπλα από το πεζοδρόμιο της μεσαίας κατοικίας και σοβαρές ρωγμές στους τοίχους πρόσοψης οι οποίες προκλήθηκαν από σπάσιμο σωλήνων. Και για τις τρείς κατοικίες είχε διαπιστώσει ότι η μπροστινή στέγη είχε ελαφριά κλίση, δείγμα ότι είχαν επηρεαστεί τα θεμέλια του μπροστινού τοίχου. Για τις κατοικίες Μιχαήλ και Σαββοπούλου η δική του ανεξάρτητη εκτίμηση ήταν ψηλότερη από αυτή του ΜΕ5 έτσι εισηγήθηκε το ποσό που απαιτούσαν οι ιδιοκτήτριες. Για την κατοικία Μαλακτού εισηγήθηκε την αποδοχή της δικής του εκτίμησης που ήταν χαμηλότερη αυτής του ΜΕ
- Για τις υπηρεσίες του πληρώθηκε τα ποσά του Τεκμηρίου 37, δηλαδή £517.50 (3 Χ 172,50). Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι επισκέφθηκε τις κατοικίες τρείς φορές. Οι λόγοι που τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η ζημιά προκλήθηκε από σπάσιμο σωλήνων ήταν το γεγονός ότι υπήρχε «κάτσιμο» δηλαδή καθίζηση του δρόμου ακριβώς μπροστά από την κατοικία Σαββοπούλου μήκους ½ μέτρου επί ½ μέτρου και βάθους 5-10 εκατοστά, της μεσαίας δηλαδή κατοικίας. Τέτοιου είδους καθίζηση συνήθως προκαλείται από σπάσιμο σωλήνων και διαρροή νερού. Ήταν δε το συγκεκριμένο σημείο που υποδείχθηκε από το ΜΕ1 ως το σημείο εντοπισμού της διαρροής την οποία επιδιόρθωσε. Υπήρχε επίσης ελαφριά καθίζηση του πεζοδρομίου. Απέκλισε το ενδεχόμενο οι ρωγμές να είχαν προκληθεί από άλλες αιτίες. Έλεγξε όλες τις γειτνιάζουσες κατοικίες σε απόσταση 150 μέτρα και δεξιά και αριστερά και δεν εντόπισε ρωγμές παρόμοιου μεγέθους όπως των τριών κατοικιών. Επίσης όλες οι ρωγμές ήταν κατά μήκος των μπροστινών τοίχων των οικιών οι οποίοι ήταν κοντά στην πηγή της διαρροής. Η καθίζηση έγινε στο κοντινό παρελθόν αφού έγινε μόνο κοντά στο σημείο της διαρροής. Οι μεγαλύτερες ρωγμές είχαν εμφανιστεί στον εξωτερικό τοίχο κοντά στην πηγή του προβλήματος. Απέκλεισε το ενδεχόμενο να προκλήθηκαν οι ζημιές από φυσική φθορά έχοντας υπόψη τον τόπο τους σε σχέση με την πηγή της διαρροής, από σεισμό ή από μεγάλο όχημα αφού σε τέτοια περίπτωση η ζημιά δεν θα προκαλείτο μόνο στο συγκεκριμένο σημείο. Ο ΜΕ2 εξήγησε τις διαφορές στο κόστος επισκευής των τριών κατοικιών και το γιατί οι επισκευές ήταν αναγκαίες. Αρνήθηκε υποβολή ότι τα ποσά των εκτιμήσεων του ήταν υπερβολικά. Ο ΜΕ3, Αδάμος Αριστείδου, είναι τεχνικός Διευθυντής του Συμβουλίου, με πολύχρονη πείρα. Εξήγησε τις περιπτώσεις διαρροής νερού. Είτε οι διαρροές που υπάρχουν βγαίνουν στην επιφάνεια και διορθώνονται την ίδια μέρα είτε δεν βγαίνουν με αποτέλεσμα την υπόγεια διάβρωση. Στην οδό Κωστάκη Παντελίδη αρ.26 έγιναν εργασίες λόγω διαρροής της οικιακής παροχής. Όπως φαίνεται στο ημερήσιο φύλλο, Τεκμήριο 39, στις 14.06.02 έγινε κόψιμο της ασφάλτου, αφαιρέθηκε χώμα, ανευρέθηκε η σχισμένη σωλήνα και διορθώθηκε, επαναφέρθηκε δε το έδαφος και το ασφαλτικό οδόστρωμα. Ο ΜΕ3 ετοίμασε έκθεση, (Τεκμήριο 11), σε σχέση με το υποστατικό της οδού Κωστάκη Παντελιδη 26 και κατέθεσε φωτογραφίες, (Τεκμήριο 41) οι οποίες απεικονίζουν την οδό Κωστάκη Παντελίδη, αριθμούς 26 και
- Στη φωτογραφία 250 φαίνεται η εκσκαφή ενώ στην 249 φαίνεται η μεγάλη ρωγμή που διαχώρησε το πεζοδρόμιο από τη βεράντα του αρ.
- Η διαρροή φαίνεται πως ήταν μακροχρόνια με αποτέλεσμα να βρεί διόδους και να διαβρώσει το υπόγειο έδαφος, δημιουργώντας υπόγειες καθιζήσεις. Αντεξεταζόμενος αρνήθηκε ότι δεν προήλθαν από τη διαρροή οι ζημιές στις οποίες αναφέρθηκε στην κυρίως εξέταση του. Μετά την κατάθεση του ΜΕ3 κατατέθηκαν και εγκρίθηκαν τα ακόλουθα ως παραδεκτά γεγονότα: Πρώτο ότι στην οικία της Κυριάκου Παντελίδη 26 υπήρχαν ζημιές αντίστοιχες του ύψους που περιγράφονται στα έγγραφα που επισυνάπτονται στο Τεκμήριο 17, με αρίθμηση 87 -
- Δεύτερο ότι ο ιδιοκτήτης επισκεύασε τις ζημιές αυτές και πλήρωσε το ποσό των ΛΚ1,
- Τρίτο ότι ήγειρε την αγωγή με αρ. 1060/04 απαιτώντας αυτό το ποσό από τους ενάγοντες, το Τεκμήριο
- Τέταρτο, ότι ήταν λογικό για τους ενάγοντες, εναγόμενους εις την αγωγή 1061/04 αν υποχρεούντο να αποζημιώσουν τον ενάγοντα σε εκείνη την αγωγή να συμβιβάσουν την υπόθεση, όπως την συμβίβασαν με το Τεκμήριο
- Ο ΜΕ4 ήταν ο Κιτρομιλίδης Δημήτρης, Ανώτερος Τεχνικός στο Συμβούλιο. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της έκθεσης του, Τεκμήριο 8, σε σχέση με τις κατοικίες αρ. 26 και 35 στην οδό Κωστάκη Παντελίδη. Εξέτασαν την πιθανότητα υπόγειας διαρροής νερού μπροστά από τις πιο πάνω κατοικίες. Εντοπίστηκαν δύο διαρροές οι οποίες επιδιορθώθηκαν. Έβγαλε τις φωτογραφίες, Τεκμήριο 41 στις οποίες φαίνονται οι ζημιές στις δύο κατοικίες. Με το σκάψιμο διαφάνηκε ότι υπήρχε κενό κάτω από την άσφαλτο, που ήταν η αιτία της καθίζησης. Υιοθέτησε επίσης την έκθεση του, Τεκμήριο 19, στην οποία αναφέρει ότι στις 28.01.99 ειδοποιήθηκε η Τεχνική Υπηρεσία για πιθανή διαρροή νερού κοντά στον υδρομετρητή της κατοικίας, στην οδό Κίμωνος
- Σε επιτόπια έρευνα που διενήργησε διαπιστώθηκε ότι πρόκειτο για υπόγεια διαρροή οπότε μετέβη συνεργείο για την επιδιόρθωση του. Όταν αποκαλύφθηκε ο αγωγός διαπιστώθηκε ότι πρόκειτο για οικιακή παροχή νερού από πολυαιθυλίνη. Ο αγωγός επιδιορθώθηκε αυθημερόν. Η διαρροή φαίνεται να είχε υποσκάψει το χώμα κάτω από το πεζοδρόμιο και το οδόστρωμα και η υγρασία, από τη διαρροή, πιθανόν να προκάλεσε καθιζήσεις στους τοίχους και να επιδείνωσε τις πιθανές ρωγμές που προϋπήρχαν. Όπως φαίνεται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 38 η διαρροή πρέπει να είχε ξεκινήσει πριν μερικές βδομάδες. Πρόσεξε ότι η καθίζηση ήταν δίπλα στον μετρητή του νερού. Όταν έσπασε το πάνω μέρος της ασφάλτου από κάτω φάνηκε τρύπα κενή. Το σημείο της διαρροής ήταν το μεσαίο σπίτι, ανάμεσα στο οδόστρωμα και το πεζοδρόμιο. Στην φωτογραφία με αριθμό 367 του Τεκμηρίου 38 φαίνεται η μεταλλική σωλήνα που επιδιορθώθηκε και αντικαταστάθηκε με πλαστική. Ο ΜΕ4 έβγαλε επίσης τις φωτογραφίες, Τεκμήριο
- Στις φωτογραφίες 6, 7, 8 φαίνεται η σωλήνα που είχε το πρόβλημα, στην 4 και 5 φαίνεται το σημείο όπου παρατηρήθηκε η καθίζηση. Στην φωτογραφία 9 φαίνονται οι κατοικίες 34 και 36 της οδού Κίμωνος. Στις φωτογραφίες 11-15 υπέδειξε τις ρωγμές στις κατοικίες. Αντεξεταζόμενος ανέφερε πως φθάνοντας στο μέρος είδε την καθίζηση του οδοστρώματος και υγρασία στον πλησιέστερο τοίχο. Μέσα δε στα δωμάτια παρατήρησε υγρασία. Αρνήθηκε υποβολή ότι οι ρωγμές προϋπήρχαν. Από την πείρα του η ζημιά στους τοίχους οφείλετο σε μεγάλο βαθμό στη διαρροή. Υπάρχει πάντα μικρή πιθανότητα να συνέβαλαν και άλλοι παράγοντες. Ο ΜΕ4 απέκλεισε το ενδεχόμενο πρόκλησης των ρωγμών λόγω της ηλικίας των κτιρίων. Απέκλεισε επίσης να προκλήθηκαν λόγω αποχέτευσης, αφού τότε δεν υπήρχε. Δεν υπήρχαν ούτε και άλλα έργα. Έχουν διοχετευτεί δεκάδες τόνοι νερού από τη διαρροή, αυτό φαίνεται και από το μέγεθος του λάκκου που δημιουργήθηκε. Απέκλεισε το ενδεχόμενο να διοχετεύτηκαν νερά της βροχής στα θεμέλια. Δεν υπήρχε πρόσβαση στην περίπτωση αυτή. Ο ΜΕ5 ήταν ο Μιλτιάδης Φιλώτας, πολιτικός μηχανικός. Ετοίμασε τις εκτιμήσεις ημερομηνίας 24.3.03 που επισυνάπτονται στο Τεκμήριο 22 (για την κατοικία υπ' αριθμό 34 της οδού Κίμωνος), στο Τεκμήριο 25 (για την κατοικία υπ' αριθμό 32 της οδού Κίμωνος), στα Τεκμήρια 28 και 29 (για την κατοικία υπ' αριθμό 36 της οδού Κίμωνος). Ετοίμασε πιστοποιητικό που επισυνάπτεται στο Τεκμήριο
- Αναγνώρισε στα Τεκμήρια 38 και 42 τα κτίρια τα οποία είδε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν είδε ο ίδιος τη διαρροή αλλά όλα τα δεδομένα την επιβεβαιώνουν, συγκεκριμένα οι έντονες ρωγμές μόνο στην πρόσοψη και των τριών κτιρίων οι οποίες γειτνιάζουν με το σημείο της διαρροής, η φύση της διαρροής και η εκμηδένιση του φαινομένου προχωρώντας προς τα πίσω. Η ρωγμή της φωτογραφίας 366 του Τεκμηρίου 38 είναι χαρακτηριστική ρωγμή που προέρχεται από καθίζηση. Οι ρωγμές που προέρχονται από άλλες αιτίες έχουν άλλη μορφή. Απέκλεισε να προήλθαν από δονήσεις φορτηγών αφού δεν υπήρχαν παρόμοιες ρωγμές σε γειτονικά σπίτια. Οι ρωγμές ήταν πολλές και όχι μόνο αυτές που φαίνονται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Αρνήθηκε υποβολή ότι οι ρωγμές δεν προκλήθηκαν από καθίζηση. Σε υποβολή ότι οι ρωγμές οφείλονταν στην ηλικία των σπιτιών απάντησε ότι τόσο η φύση όσο και το είδος των ζημιών καταδείκνυαν ότι οφείλονταν σε καθίζηση. Ρωτηθείς γιατί στην κατοικία της Μ. Μιχαήλ παρατηρήθηκαν περαιτέρω ζημιές ενώ στις άλλες όχι απάντησε ότι ο χρόνος της καθίζησης συναρτάται με τη φύση του εδάφους. Ο ΜΕ5 εξήγησε και δικαιολόγησε την αναγκαιότητα των επιδιορθώσεων του αναφέρονται στις εκτιμήσεις του. Αρνήθηκε υποβολές ότι οι επιδιορθώσεις δεν ήταν αναγκαίες. Σε σχέση με τις μετρήσεις που οδήγησαν στις κοστολογήσεις του ανέφερε ότι δεν τις είχε μαζί του, λόγω του χρόνου που παρήλθε όμως σε πάρα πολλά σημεία υπάρχει σύγκλιση των εκτιμήσεων του με τον κο Ευθυμίου, οι δικές του μάλιστα είναι πιο συντηρητικές στις δύο εκ των τριών υποθέσεων. Ο ΜΕ6 ήταν ο Μιχαήλ Σιαχατέ. Ο Γιώργος Χατζησάββα ο οποίος διαμένει στην οδό Κωστάκη Παντελίδη αρ. 26 είναι ο πεθερός του. Αναγνώρισε στη φωτογραφία 245 του Τεκμηρίου 41 το σπίτι. Το δωμάτιο στις φωτογραφίες 239 και 240 βρίσκεται προς το δρόμο. Οι ρωγμές δημιουργήθηκαν ως αποτέλεσμα των διαρροών του καλοκαιριού του
- Είχε λάβει τηλεφώνημα από την πεθερά του η οποία του ανέφερε ότι το νερό έβγαινε ψηλά από το δρόμο. Ανέφερε το γεγονός στην Υδατοπρομήθεια. Έκλεισαν το δρόμο αλλά είχε πάθει καθίζηση, είχε «βγάλει λούκκο», τίποτε δεν μπορούσε να περάσει από κει. Οι ζημιές ήταν εξώφθαλμες, το πεζοδρόμιο χώρισε από τον τοίχο με μεγάλη ρωγμή, τα μάρμαρα είτε χώρισαν είτε σηκώθηκαν προς τα πάνω στην είσοδο και στο σαλόνι. Οι ρωγμές δεν προϋπήρχαν. Οι ζημιές διορθώθηκαν (βλ.Τεκμήριο 17). Ενδυναμώθηκαν τα θεμέλια, τοποθετήθηκε σιδεροσύνδεση με κουγκρί για να στηριχτεί ο τοίχος και έγινε σιδεροσύνδεση για τις ρωγμές. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι όταν πήγε στη σκηνή το νερό ανάβληζε. Πέρασε πολύς χρόνος για να διορθωθεί η διαρροή. Αρνήθηκε υποβολή ότι οι ζημιές στην κατοικία προϋπήρχαν. Ο ΜΥ1 ήταν ο Ξάνθος Σαράντης ο οποίος από το 1984 ασκεί το επάγγελμα του πολιτικού μηχανικού. Σε ερώτηση αν πήγε επί τόπου στις επίδικες κατοικίες απάντησε ότι πέρασε δύο φορές, το Δεκέμβριο του 2007 και σήμερα. Έχει δει τις προσόψεις των κτιρίων, δεν έχει μπει σ' αυτά. Έχει ξαναδεί τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Σήμερα γενικά υπάρχουν ξανά ρωγμές περίπου του ίδιου μεγέθους. Η ρωγμή της φωτογραφίας 12 και 13 του Τεκμηρίου 42 υπάρχει και σήμερα περίπου στην ίδια θέση. Έβγαλε φωτογραφίες τις οποίες δεν παρουσίασε στο Δικαστήριο. Ήταν η θέση του ότι για να μπορεί κάποιος να είναι σίγουρος για τα αίτια των ζημιών πρέπει να εξετάσει το υπέδαφος και το είδος της θεμελίωσης. Η διαρροή μπορεί να επηρεάσει τη θεμελίωση πιθανόν σε κάποιο βαθμό αλλά δεν είναι σίγουρο πως «ήταν το νερό», «πιθανόν η ζημιά να προϋπήρχε». Σε σχέση με την κατεύθυνση του νερού ανέφερε ότι πιθανόν η στρώση του υπεδάφους να ήταν τέτοια που να μην επέτρεπε στο νερό να οδηγηθεί στην οικοδομή. Ήταν απαραίτητη η εξέταση του υπεδάφους, το οποίο μπορούσε να εξεταστεί. Η καθίζηση δεν είναι δεδομένη με την εισροή νερού στα θεμέλια κυρίως όταν η θεμελίωση είναι γερή, παραδείγματος χάριν υπάρχουν σπίτια που είναι κτισμένα στο νερό. Μια καθίζηση μπορεί να προκληθεί και από άλλες αιτίες, υπεφόρτωση, κακή θεμελίωση. Ο τρόπος κατασκευής και τα υλικά παίζουν ρόλο. Στα πιο παλιά σπίτια υπήρχαν πιο πολλές «αστοχίες». Στις φωτογραφίες 38 και 42 τα σπίτια φαίνονται παλιά. Υπάρχουν πολλές ρωγμές για τις οποίες δεν μπορεί κάποιος, να πεί από που προκλήθηκαν. Η ρωγμή της φωτογραφίας 11 του Τεκμηρίου 42 η οποία υπάρχει και σήμερα φαίνεται να προκλήθηκε από ένωση διαφορετικών υλικών. Στη φωτογραφία 2 υπάρχουν αρκετές ρωγμές που προκλήθηκαν από υγρασία. Οι υπόλοιπες μπορεί να προκλήθηκαν από συστολή, σεισμό, τραντάγματα στο δρόμο από φορτηγά, αστοχία υλικών ή καθίζηση και δεν μπορεί να πει με σιγουριά από που προκληθηκαν. Στη φωτογραφία 363 και 359 του Τεκμηρίου 38 οι ρωγμές είναι αναμενόμενες αφού συνήθως παρουσιάζονται σε κάτω γωνιές των παραθύρων λόγω συγκέντρωσης φορτίου. Μόνο από το σχήμα ή την κατεύθυνση της ρωγμής δεν μπορεί κάποιος να πει αν προκλήθηκαν από καθίζηση. Στη φωτογραφία 10 το πιο πιθανό είναι η ρωγμή να προήλθε από σύνδεση διαφορετικού υλικού. Κατέθεσε τα Τεκμήρια 43 και 44, φωτογραφίες στις οποίες φαίνονται κάποιες ρωγμές σε σπίτια στα οποία δεν υπήρξε διαρροή. Σε σχέση με τις ζημιές που αφορούν οι εκτιμήσεις δεν έκανε οποιαδήποτε έρευνα, είδε μόνο τις φωτογραφίες της συγκεκριμένης μέρας. Δεν γνωρίζει αν οι επισκευές που αναφέρονται είναι αναγκαίες, αφού όπως ανέφερε επί λέξει: «δεν ξέρω από ποιά αιτία έχουν συμβεί και κατά συνέπεια αν η επιδιόρθωση μπορούσε να αναιρέσει το πρόβλημα». Δεν τις είδε ούτε και πήρε αναφορά από κάποιο άτομο που έκανε έλεγχο. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η εξέταση του επικεντρώθηκε στην οδό Κίμωνος ενώ για την οδό Κωστάκη Παντελίδη η εξέταση του έγινε από φωτογραφία και αναφορές σε φάκελο που του διαβιβάστηκε. Σε σχέση με την οδό Κίμωνος δεν προχώρησε σε περισσότερα σχόλια γιατί κανένας δεν μπορεί να είναι σίγουρος μέσα από τα στοιχεία του φακέλου ότι η καθίζηση προκλήθηκε λόγω της διαρροής. Η θέση του προς τους εναγομένους ήταν ότι η διερεύνηση των θεμελίων έπρεπε να γίνει για να διαπιστωθεί αν υπήρχε καθίζηση χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μόνο η συγκεκριμένη έρευνα θα ήταν ικανοποιητική. Του ζητήθηκε να εξετάσει κατά πόσο είχαν γίνει οι εξετάσεις που έπρεπε να γίνουν, κατά πόσο οι φωτογραφίες μαρτυρούν ότι έγιναν καθιζήσεις και να σχολιάσει τις εκτιμήσεις. Από τις φωτογραφίες δεν μπορεί κάποιος να εκφέρει άποψη κατά πόσο οι ρωγμές προκλήθηκαν μόνο από καθίζηση. Για την κατοικία στην οδό Κωστάκη Παντελίδη 26 ανέφερε ότι υπήρχε πιθανότητα να προκλήθηκε καθίζηση από διαρροή. Δέχθηκε ότι η ροή νερού στο έδαφος δυνατό να προκαλέσει μετακίνηση του εδάφους. Ο ΜΥ1 δέχθηκε ότι στις περιπτώσεις σπιτιών που κτίζονται σε νερό γίνεται ειδική κατασκευή για τα θεμέλια. Για την οδό Κωστάκη Παντελίδη δεν είχε οποιαδήποτε επιτόπου έκθεση σε σχέση με τις ζημιές αφού ο σκοπός του δεν ήταν να ελέγξει την ορθότητα των ζημιών. Στηρίχτηκε μόνο στα στοιχεία του φακέλου. Είχε στην κατοχή του το δίκτυο ύδρευσης της οδού Κίμωνος και τον τόπο του. Πλήν κάποιων αναφορών και φωτογραφιών δεν γνωρίζει ακριβώς το σημείο της υδρορροής ούτε και ρώτησε τι πιέσεις αναπτύσσονται εκεί. Δεν ρώτησε πόσο παλιές ήταν οι κατοικίες. Σημασία είχε ο τρόπος που έγινε η θεμελίωση. Έπρεπε να είχε γίνει έρευνα και για την ηλικία των σπιτιών. Δεν γνωρίζει από ποιό υλικό ήταν φτιαγμένος ο κάθε τοίχος των σπιτιών και δεν ήταν σχετικό γι' αυτό δεν έκανε έρευνα. Ούτε και έγινε οποιαδήποτε έρευνα για βροχοπτώσεις, δεν υπήρχε κάτι «κατακλυσμιαίο» που έπρεπε να ληφθεί υπόψη, ούτε και για σεισμικές δραστηριότητες έγινε κάποια έρευνα, δεν ήταν αναγκαίο. Επίσης δεν έγινε έρευνα για ενδεχόμενες ζημιές σε άλλες οικίες. Οι ρωγμές κοντά στα κουφώματα, πόρτες και παράθυρα συνήθως προέρχονται από «συγκέντρωση φορτίων της τοιχοποιίας», ο χρόνος εμφάνισης εξαρτάται από την ποιότητα του επιχρίσματος. Ο ΜΥ1 συμφώνησε πως οι ρωγμές σε όλο το πάχος της τοιχοποιίας δεν είναι σύνηθες φαινόμενο. Θα ήταν λογικό αν προκλήθηκαν από βαριά οχήματα να υπήρχαν και σε άλλες κατοικίες, αλλά όχι απαραίτητο, εξαρτάται από την κατάσταση της κάθε κατοικίας. Δεν έκανε τέτοια έρευνα. Αρνήθηκε υποβολή ότι ένας ειδικός μπορεί να εκφέρει άποψη κατά πόσο μια καθίζηση προκαλείται από διαρροή χωρίς να εξετάσει τα θεμέλια. Συμφώνησε πως δεν μπορεί να αποκλείσει ότι οι ζημιές στις επίδικες κατοικίες προκλήθηκαν από διαρροή. Ούτε και μπορεί να επιβεβαιώσει οποιαδήποτε αιτία. Δέχθηκε πως ένας ειδικός πολιτικός μηχανικός με εμπειρία, αν έχει τα δεδομένα που αφορούν τη διαρροή, στην ανυπαρξία άλλων αιτιών, χωρίς την ανάγκη εξέτασης του υπεδάφους, μπορεί να πιθανολογήσει για την αιτία πρόκλησης των ζημιών. Σε υποβολή ότι οι ζημιές στις κατοικίες 32, 34, 36 οφείλονται σε καθίζηση από διαρροή απάντησε «δεν μπορώ να είμαι βέβαιος». Επανεξεταζόμενος ανέφερε ότι χρειάζεται μεγάλης διάρκειας βροχόπτωση για να επηρεάσει τη στάθμη των υπόγειων υδάτων. Σεισμοί μπορεί να είχαν προϋπάρξει, όχι κατ' ανάγκη κατά το 2002 ή
- Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και αφού εξέτασα τη μαρτυρία τους καταλήγω στα πιο κάτω: Ο ΜΕ1 μου έκανε καλή εντύπωση και τον θεωρώ αξιόπιστο μάρτυρα. Η μαρτυρία του ήταν σαφής και σταθερή. Σημειώνω ειδικότερα ότι το μέρος της μαρτυρίας του ως προς την ύπαρξη διαρροής στην οδό Κίμωνος - το σημείο της οποίας υπέδειξε στη φωτογραφία 367 του Τεκμηρίου 38 - και τη διάβρωση του υπεδάφους δεν αμφισβητήθηκε. Αποδέχομαι τη θέση του ΜΕ1 ότι οι ρωγμές στις κατοικίες της οδού Κίμωνος προκλήθηκαν από καθίζηση του εδάφους. Μετέφερε την επιστημονική του άποψη με σαφήνεια και πληρότητα βοηθώντας το Δικαστήριο να ελέγξει τη γνώμη του και να διαμορφώσει τη δική του αντίληψη, (βλ. Σίμος Αντωνίου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 187/07, 21/11/08). Αποδέχομαι επίσης για τους ίδιους λόγους τη θέση του ότι οι εν λόγω ρωγμές δεν μπορούν να οφείλονται σε άλλους λόγους, και συγκεκριμένα σε βροχόπτωση, σεισμό, εργασίες αποχετευτικού, στην ηλικία των κτιρίων ή στο είδος της κατασκευής των επίδικων κτιρίων. Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να σημειώσω ότι η μαρτυρία του ΜΕ1 ότι ενημέρωσε τους εναγομένους με το Τεκμήριο 20 για τις ζημιές στις κατοικίες της οδού Κίμωνος με αριθμούς 32, 34 και 36, ότι τους κάλεσε να συμμορφωθούν με την επιστολή Τεκμήριο 21 και ότι αυτοί αρνήθηκαν δεν αμφισβητήθηκε. Περαιτέρω, δεν αμφισβητήθηκε η θέση του ότι η διευθέτηση της αγωγής έγινε με τη συμφωνία και ενημέρωση των εναγομένων. Αναντίλεκτα δε παρέμειναν και τα ποσά τα οποία σύμφωνα με το ΜΕ1 πληρώθηκαν. Πολύ καλή εντύπωση μου έκαναν και οι ΜΕ3 και ΜΕ4 και αποδέχομαι τη μαρτυρία τους. Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι η μαρτυρία του ΜΕ3 αφορούσε μόνο την ύπαρξη διαρροής στην οδό Κωστάκη Παντελίδη αριθμός 26 και ότι ούτε η ύπαρξη τέτοιας διαρροής αλλά ούτε και η ύπαρξη σχισμένης σωλήνας αμφισβητήθηκαν. Η μαρτυρία του ΜΕ4, του οποίου οι εξετάσεις αφορούσαν και τις δύο οδούς συνάδει, όσον αφορά τη διαρροή και την υπόγεια διάβρωση στην οδό Κωστάκη Παντελίδη με τη μαρτυρία του ΜΕ3 και όσον αφορά την οδό Κίμωνος συνάδει με τη μαρτυρία του ΜΕ1, σε σχέση με την αδιαμφισβήτητη ύπαρξη διαρροής και επιδιόρθωσης της σωλήνας της φωτογραφίας 367 του Τεκμηρίου 38 καθώς και της καθίζησης που προκλήθηκε από τη διαρροή. Αποδέχομαι τη μαρτυρία τους και τα ευρήματα τους αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Οι ΜΕ2 και ΜΕ5 μου έδωσαν την εντύπωση ειλικρινών μαρτύρων. Αποδέχομαι τη μαρτυρία τους η οποία σε κανένα σημείο δεν θεωρώ ότι κλονίστηκε παρά τη μακρά αντεξέταση τους. Εφοδίασαν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να διαμορφώσει τη δική του άποψη εφαρμόζοντας τα στα γεγονότα. Σημειώνω συναφώς ότι σύμφωνα με τους μάρτυρες οι σοβαρές ρωγμές εντοπίζονταν στους τοίχους πρόσοψης των τριών κατοικιών, κοντά στην πηγή διαρροής ενώ ρωγμές παρομοίου μεγέθους δεν εντοπίστηκαν σε γειτνιάζουσες κατοικίες. Τόσο δε η φύση όσο και το είδος των ζημιών καταδεικνύουν ότι αυτές οφείλονται σε καθίζηση. Σημειώνω ότι οι υποβολές της υπεράσπισης στο ΜΕ2 που αφορούσαν την ύπαρξη φυσικής φθοράς τέθηκαν σε σχέση με τις ζημιές είτε γενικά είτε με αναφορά στην αιτία των ρωγμών και όχι σε σχέση με τις σωλήνες. Ο ΜΕ6, ο οποίος έδωσε μαρτυρία σε σχέση με την οδό Κωστάκη Παντελίδη, αρ.26 ήταν μάρτυρας συγκροτημένος και αποδέχομαι τη μαρτυρία του η οποία ουδόλως κλονίστηκε. Ο ΜΥ1 ο οποίος κλήθηκε ως εμπειρογνώμονας για την Υπεράσπιση δεν μου έκανε καθόλου καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του ήταν γενική και νεφελώδης παρέμεινε δε στο τέλος της υπόθεσης στο επίπεδο των υποθέσεων. Καταρχήν είναι αξιοσημείωτο ότι ο ΜΥ1 δεν επισκέφθηκε τις επίδικες κατοικίες κατά τους επίδικους χρόνους δηλαδή το 2002 και
- Είναι γεγονός ότι πέρασε έξω από τις κατοικίες κατά το Δεκέμβριο 2007 και μια φορά μεταγενέστερα και είδε εξωτερικά τις επίδικες κατοικίες και ότι είδε φωτογραφίες και αναφορές σε φάκελο που του διαβιβάστηκε σε σχέση με τις επίδικες ζημιές. Όπως δε δέχθηκε στην αντεξέταση του δεν γνωρίζει ακριβώς ποιό ήταν το σημείο της υδρoροής. Συνεπώς θεωρώ ότι με βάση τα πιο πάνω ελλείπει το αναγκαίο υπόβαθρο στο οποίο θα μπορούσε με ασφάλεια να στηρίζει τα οποιαδήποτε επιστημονικά του συμπεράσματα, με αποτέλεσμα η γνώμη του να στερείται βαρύτητας (βλ. Ανδρέας Θεοδούλου Μιχαήλ v. Γιαννάκη Ηλία Κυριάκου
(2004)1 ΑΑΔ 1825). Συνεπώς, θεωρώ ότι και η προσπάθεια απόδοσης των αιτιών των επίδικων ζημιών σε διάφορες αιτίες άλλες από την καθίζηση, παραδείγματος χάριν σε υγρασία, ένωση διαφορετικών υλικών, κ.λ.π πέφτει στο κενό αφού ανάγεται στη σφαίρα της εικασίας. Εξάλλου, όπως ο ίδιος ο ΜΥ1 δέχθηκε κατά την αντεξέταση του δεν μπορεί να επιβεβαιώσει καμιά αιτία πρόκλησης των ζημιών. Ουδεμία βάσιμη ή θετική μαρτυρία έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από το ΜΥ1 σε σχέση με την ύπαρξη συγκεκριμένης άλλης αιτίας πρόκλησης των ζημιών. Αξίζει δε να σημειωθεί εδώ το γεγονός ότι ενώ κατά την κυρίως εξέταση του υποστήριξε πως για να καθοριστεί η αιτία των ζημιών πρέπει να εξεταστεί το υπέδαφος και το είδος της θεμελίωσης, ο ίδιος στη συνέχεια επιχείρησε μόνο από φωτογραφία να καθορίσει τις πιο πιθανές αιτίες των ρωγμών ενώ δέχθηκε κατά την αντεξέταση του ότι ένας έμπειρος πολιτικός μηχανικός μπορεί να πιθανολογήσει για την αιτία πρόκλησης των ζημιών χωρίς την ανάγκη εξέτασης του υπεδάφους αν έχει τα δεδομένα που αφορούν τη διαρροή και στην απουσία άλλων αιτιών. Κρίνω σκόπιμο εδώ να σημειώσω πως ο ΜΥ1 ουδεμία θέση εξέφρασε περί της ορθότητας της εκτίμησης των ζημιών από τους ΜΕ 2 και 5 ούτε βεβαίως και αμφισβήτησε την αναγκαιότητα των επισκευών. Δεν γνώριζε την αιτία πρόκλησης των ζημιών και κατά συνέπεια κατά πόσο η επιδιόρθωση μπορούσε να αναιρέσει το πρόβλημα. Κατά συνέπεια η Υπεράσπιση δεν πρόσφερε ούτε οποιαδήποτε μαρτυρία σε σχέση με το ύψος των ζημιών. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω ότι στις 28.1.03 διαπιστώθηκε υπόγεια διαρροή νερού από αγωγό των εναγόντων στην οδό Κίμωνος αποτέλεσμα της οποίας ήταν να υποστούν ζημιές οι κατοικίες της Έλενας Μαλακτού, Ανδρούλλας Σαβοπούλλου και Μαρούλλας Μιχαήλ στην οδό Κίμωνος 32, 34 και 36, αντίστοιχα. Οι απαιτήσεις που υπέβαλαν οι πιο πάνω διευθετήθηκαν από τους ενάγοντες. Επίσης περί τα τέλη Μαΐου του 2002 διαπιστώθηκε ότι υπήρχε διαρροή από τον αγωγό των εναγόντων στην οδό Κωστάκη Παντελίδη αποτέλεσμα της οποίας ήταν να υποστούν ζημιές οι κατοικίες στην οδό Κωστάκη Παντελίδη 26 και
- Ο Γεώργιος Χατζησάββα, ιδιοκτήτης της υπ' αριθμό 26 κατοικίας ήγειρε κατά των εναγόντων την αγωγή 1061/04 στην οποία εκδόθηκε στις 8.2.06 εκ συμφώνου απόφαση για Λ.Κ.1400 πλέον ΛΚ614.50 έξοδα πλέον νόμιμο τόκο, πλέον Φ.Π.Α δηλαδή συνολικά ΛΚ2114.
- Οι ζημιές στις κατοικίες απεικονίζονται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 38, 41 και
- Ο ΜΕ2 εκτίμησε το κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών στην οδό Κίμωνος 34 σε ΛΚ5.190 πλέον εκτιμητικά έξοδα, πλέον έξοδα, πλέον Φ.Π.Α και έτσι εισηγήθηκε την αποδοχή της εκτίμησης του ΜΕ5, που ήταν ΛΚ4500, στην οδό Κίμωνος 32 σε ΛΚ5400 πλέον εκτιμητικά έξοδα πλέον Φ.Π.Α, στην οδό Κίμωνος 36 σε ΛΚ10.500 πλέον εκτιμητικά έξοδα πλεόν Φ.Π.Α. και έτσι εισηγήθηκε ποσό ΛΚ8200 της εκτίμησης του ΜΕ
- Για την οικία με αρ.34 πληρώθηκε από τους ενάγοντες ΛΚ4879,50, για την οικία με αρ.32 ΛΚ5.860 και για την οικία με αρ.36 ΛΚ
- Περαιτέρω πληρώθηκε εξολοκλήρου το ποσό της αγωγής 1061/04 στον Γιώργο Χατζησάββα, ύψους ΛΚ2114,
- Οι αγωγοί επιδιορθώθηκαν. Ήταν κοινά αποδεκτή η υπογραφή Συμβολαίου Αστικής Ευθύνης και Πίνακα ημερομηνίας 28/2/02, μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων, Τεκμήριο 5, με ισχύ μέχρι 31/1/
- Κατά την τελική του αγόρευση ο κος Χ΄΄Ιωάννου εισηγήθηκε συνοπτικά, τα ακόλουθα: Ότι η ζημιά προκλήθηκε από αιτίες άλλες απο αυτές που αναφέρουν οι ενάγοντες και συγκεκριμένα της παραγράφου 6 της Έκθεσης Υπεράσπισης οι οποίες δεν καλύπτονται απο το ασφαλιστήριο έγγραφο, Τεκμήριο
- Ότι δεν υπάρχει μαρτυρία σε σχέση με το ότι οι ζημιές στα σπίτια προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια εργασιών των εναγόντων. Συνεπώς οι ζημιές δεν καλύπτονται αφού σύμφωνα με το Τεκμήριο 5 η ασφάλιση ήταν σε σχέση με την εργασία. Συναφώς και με τα πιο πάνω ότι η διαρροή ήταν αποτέλεσμα φυσικής φθοράς των σωλήνων. Κατά συνέπεια η ζημιά δεν ήταν τυχαία, όπως προνοεί το Τεκμήριο
- Ότι οι όροι 5(α) και (β) του Τεκμηρίου 5 για αποδοχή ευθύνης πληρωμής από την εναγομένη δεν τηρήθηκαν. Ότι δεν έχει αποδειχθεί οποιαδήποτε αμέλεια των εναγόντων. Ότι ο κανόνας της υπόθεσης Rylands v. Fletcher δεν εφαρμόζεται γιατί η δραστηριότητα των εναγόντων καλύπτετο απο νομοθετική εξουσία (το Κεφ 350). Και ότι δεν πρόκειται για οχληρία. Ότι η διαφορά έπρεπε να είχε παραπεμφθεί σε διαιτησία. Ότι το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες των σπιτιών της οδού Κίμωνος δεν προσήλθαν να καταθέσουν καθιστά τη μαρτυρία που δόθηκε εξ' ακοής και αναξιόπιστη. Ο κος Δαμιανού εισηγήθηκε, σε συντομία, ότι οι επίδικες ζημιές καλύπτονται από το Τεκμήριο 5 και ότι είναι προφανές ότι το ασφαλιστήριο έγγραφο καλύπτει τις εργασίες της Υδατοπρομήθειας. Ήταν η θέση του ότι η παράβαση όρου ασφαλιστηρίου συμβολαίου που είναι και η βάση της αγωγής έχει αποδειχθεί και ότι η ακριβής θέση των εναγομένων ως προς την άρνηση τους να πληρώσουν δεν έχει παρουσιαστεί και ότι δεν υπάρχει στην ουσία λόγος τέτοιας άρνησης. Σύμφωνα δε με το συνήγορο υπάρχει δεδομένη ιδιωτική οχληρία με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου. Σημειώνω ότι κατά την αγόρευση του ο κος Δαμιανού μείωσε την απαίτηση του ΛΚ 350 για την οδό Κίμωνος και ΛΚ350 για την οδό Κωστάκη Παντελίδη ποσό που αποτελεί το excess του συμβολαίου. Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο το μέρος του Συμβολαίου Αστικής Ευθύνης ημερομηνίας 28/2/2002 σε σχέση με το τι αφορά/καλύπτει: « ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Ο ασφαλιζόμενος διεξάγοντας την εργασία που περιγράφεται στον Πίνακα Συμβολαίου, και καμία άλλη για τους σκοπούς αυτής της ασφάλισης, έχει αποταθεί στην Εταιρεία γι' αυτή την ασφάλιση με πρόταση και δήλωση η οποία θα ενσωματώνεται στο παρόν ασφαλιστήριο και έχει πληρώσει ή συμφώνησε να πληρώσει το ασφάλιστρο σαν αντάλλαγμα. Η Εταιρεία θα αποζημιώνει τον ασφαλισμένο για όλα τα ποσά που ο ασφαλισμένος θα καταστεί νομικά υπεύθυνος να πληρώσει για ζημιές όσον αφορά: 1) τυχαίο σωματικό τραυματισμό (περιλαμβανομένου θανάτου ή ασθένειας) σε οποιοδήποτε πρόσωπο. 2) τυχαία απώλεια ή ζημιά σε περιουσία. που συμβαίνει σε σχέση με την εργασία και που παρουσιάζεται κατά την περίοδο ασφαλείας στα μέρη που περιγράφονται στον Πίνακα Συμβολαίου στην «Τοποθεσία του κινδύνου». Σύμφωνα με το συμβόλαιο το συμβόλαιο και ο Πίνακας πρέπει να διαβάζονται μαζί σαν ένα έγγραφο (βλ. όρο 1). Στον πίνακα που επισυνάπτεται στο συμβόλαιο ως διεύθυνση του ασφαλισμένου Συμβουλίου φαίνεται η Α. Κοραή 12, Λάρνακα και ως επάγγελμα του ή ασχολία η Υδατοπρομήθεια. Ως τοποθεσία του κινδύνου αναφέρεται: «Α. Κοραή 12, και σε διάφορες τοποθεσίες στην Λάρνακα». Στο έγγραφο που φέρει τον τίτλο «ΖΗΤΗΣΗ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ ΑΡ.5/2001», αναφέρονται τα ακόλουθα: «Από το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λάρνακας ζητούνται προσφορές για ασφάλιση του Συμβουλίου έναντι των πιο κάτω κινδύνων. Α. Για Ασφάλεια Αστικής ευθύνης (PUBLIC LIABILITY) συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων μόλυνσης νερού, δηλητηρίαση καταναλωτών, οπονθενδήποτε προερχομένων, καθιζήσεων ή καταρρεύσεων υποστατικών και Removal or Weakening of or Interference with Support to Land, για ποσό: α) £250.000,00 β) £350.000,00 και γ) £500.000,00 για οποιοδήποτε και ή κάθε ατύχημα ή σειρά ατυχημάτων προερχομένων από το ίδιο συμβάν.» Οι πρώτοι τρείς λόγοι που έχει εγείρει ο κος Χ΄΄Ιωάννου συμπλέκονται και θα τους πραγματευτώ μαζί. Τα πιο πάνω ευρήματα μου καταρρίπτουν τη θέση του συνηγόρου ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από τις διαζευκτικές αιτίες τις παραγράφου 6 της Έκθεσης Υπεράσπισης του και όχι από διαρροή νερού σε αγωγούς των εναγόντων. Καταρρίπτουν δε και τη θέση ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από φυσική φθορά. Δεν έχει τεθεί ίχνος μαρτυρίας ενώπιον μου ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από φυσική φθορά. Αντίθετα οι μάρτυρες της ενάγουσας απέκλεισαν τέτοιο ενδεχόμενο ενώ η υπεράσπιση δεν πρόσφερε συγκεκριμένη μαρτυρία ότι οι επίδικες ζημιές ήταν αποτέλεσμα τέτοιας φθοράς. Η θέση ότι οι ζημιές δεν σχετίζονται με τις εργασίες της ενάγουσας δεν υπεβλήθη ευθέως σε κανένα από τους μάρτυρες της. Ούτε βεβαίως και αμφισβητήθηκε ότι οι ζημιές αφορούσαν αγωγούς της ενάγουσας και συγκεκριμένα διαρροές σε οικιακές παροχές οι οποίες διορθώθηκαν από την ενάγουσα. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω καθώς και το γεγονός ότι ως η ασχολία του Συμβουλίου έχει γενικά καθοριστεί η υδατοπρομήθεια αδυνατώ να δω με ποιό τρόπο οι επίδικες ζημιές εκπίπτουν της εν λόγω ασχολίας. Στους Halsbury' s Laws of England, volume 25, παρά 664 αναφέρονται τα ακόλουθα σε σχέση με την περιγραφή της ευθύνης: «Hence the description defines the scope of the insurance, and, if expressed in terms of precision, may have the effect of considerably limiting it». Εδώ κάθε άλλο παρά περιορίστηκε το πλαίσιο των εργασιών της ενάγουσας. Όσον αφορά το κατά πόσο η ζημιά ήταν τυχαία ο κος Χ΄΄Ιωάννου εισηγήθηκε ότι ζημιά που προκλήθηκε από φυσική φθορά εκπίπτει του συμβολαίου. Υποστήριξε την άποψη του με αναφορά στο σύγγραμμα McGillivray and Parkington on Insurance Law, στο κεφάλαιο «Personal Accident Policies». Σύμφωνα με το απόσπασμα στο οποίο παράπεμψε στην παράγραφο 1779, τραυματισμός δεν είναι τυχαίος αν προήλθε από επαφή με τις κανονικές δυνάμεις της φύσης στη συνήθη πορεία των εργασιών ή της ξεκούρασης. Στην παρούσα όμως περίπτωση δεν υπάρχει μαρτυρία ότι για τις ζημιές ευθυνόταν η συνήθης πορεία της φύσης. Έχω δε την άποψη ότι οι επίδικες ζημιές προκλήθηκαν τυχαία. Στο πιο πάνω σύγγραμμα, στην παράγραφο 1761 αναφέρονται τα ακόλουθα σε σχέση με τη λέξη ατύχημα (accident): «One aspect of the word is its contrast with the concept of intention or design; no intended event can be described as accidental from the point of view of the person who is responsible for it. Another element in the word is its contrast with an event that happens naturally; thus death or injury as a result of disease is not death or injury from accident, unless some accidental event has given rise to the disease.» Εδώ η ζημιά δεν προκλήθηκε ούτε σκόπιμα ούτε ως συνέπεια φυσικού γεγονότος. Έχοντας πει τα πιο πάνω θεωρώ ότι η εναγομένη με βάση το συμβόλαιο που έχει συνάψει είχε υποχρέωση να αποζημιώσει την ενάγουσα για τις ζημιές που τυχαία προκλήθηκαν στις επίδικες κατοικίες. Προσθέτω ότι στο έγγραφο ζήτηση προσφορών, πιο πάνω αναφέρεται ρητά η καθίζηση υποστατικού ως ένας εκ των ασφαλισμένων κινδύνων. Σύμφωνα με το σύγγραμμα Halsbury's, πιο πάνω, το έγγραφο ζήτησης προσφορών συνήθως αποτελεί τη βάση του συμβολαίου. Η εναγομένη ανταποκρίθηκε στην εν λόγω ζήτηση προσφορών με το Τεκμήριο 2 και το Συμβούλιο αποδέκτηκε την προσφορά της εναγομένης «σύμφωνα με τους όρους και τα συμβόλαια που συνόδευαν την προσφορά τους» (βλ. Τεκμήριο 3). Οι εναγόμενοι, κατά παράβαση του συμβολαίου τους παρέλειψαν να αποζημιώσουν την ενάγουσα για τις ζημιές για τις οποίες κατέστη νομικά υπεύθυνη να πληρώσει, για τις οποίες, δηλαδή, θα μπορούσαν να κινηθούν νομικά εναντίον της αυτοί που υπέστηκαν τις ζημιές. Στο σύγγραμμα "Personal Accident, Life and other insurances" του E.R.Hardy Ivamy, στη σελ. 238 η φράση νομική ευθύνη έχει ερμηνευτεί ως «capable of being enforced against him (the insured) by legal proceedings». Παρά το ότι δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η βάση της αγωγής είναι η πιο πάνω παράβαση συμβολαίου και ανεξάρτητα από την πιο πάνω κατάληξη μου θα προχωρήσω να εξετάσω τις εισηγήσεις του κου Χ΄΄Ιωάννου ότι δεν έχει αποδειχθεί η ευθύνη της εναγομένης λόγω του ότι δεν έχει αποδειχθεί αμέλεια ή άλλο αστικό αδίκημα ούτως ώστε η εναγομένη να καθίσταται «νομικά υπεύθυνη». Όσον αφορά τη φύση του αστικού αδικήματος που έχει συντελεστεί, αναφέρω ότι, από τα ουσιώδη γεγονότα που περιγράφονται κρίνω ότι προκύπτει αμέλεια των εναγομένων. Στην παράγραφο 9 της Έκθεσης Απαίτησης αναφέρεται ότι «οι ενάγοντες είχαν ως οι ιδιοκτήτες ή/και οι διαχειριστές ή/και οι λειτουργούντες την εκεί υδατοπρομήθεια ή/και συντήρηση του αγωγού ευθύνη.» Έχω την άποψη ότι οι ενάγοντες στην παρούσα υπόθεση δεν έχουν επιδείξει το αναμενόμενο επίπεδο προσοχής. Στο σύγγραμμα "Clerk and Lindsell on Torts", 14th Ed, para.1502, αναφέρεται ότι η αμέλεια των Εταιρειών Νερού (water companies) μπορεί να συνίσταται στην πρόκληση ή ανοχή της διαρροής νερού ή της παράλειψης τους να εντοπίσουν τη διαρροή σε εύλογο χρόνο: «The negligence may consist in causing or permitting an escape of water or omitting to discover an escape within a reasonable time.» Στην υπόθεση Manchester Corporation v. Markland
(1936)A.C.360 μια από τις σωλήνες του Συμβουλίου έσκασε προκαλώντας τη δημιουργία μικρής λίμνης νερού (pool of water) στο δρόμο, η οποία αφού παρέμεινε για τρείς μέρες ακολούθως πάγωσε με αποτέλεσμα ένα αυτοκίνητο να γλιστρήσει στον πάγο και να σκοτώσει κάποιο πεζό. Το Συμβούλιο είχε λάβει τις συνήθεις προφυλάξεις για τον εντοπισμό σκασιμάτων σωλήνων και βασίζονταν, περαιτέρω σε πληροφορίες της αστυνομίας και άλλων. Κρίθηκαν αμελείς στο ότι δεν ανακάλυψαν το σκάσιμο σε κύριο δρόμο πιο έγκαιρα και στο ότι δεν είχαν καλύτερο σύστημα για τον εντοπισμό τέτοιων σκασιμάτων. Αποφασίστηκε ακόμη ότι από τη στιγμή που κρίθηκε ότι το Συμβούλιο είχε καθήκον επιμέλειας δεν υπήρχε υποχρέωση στον ενάγοντα να υποδείξει τις ακριβείς ενέργειες που όφειλαν να λάβουν για τον εντοπισμό σκασιμάτων. Η εισήγηση του κου Χ΄΄Ιωάννου ότι αμέλεια δεν υπήρχε γιατί η διαρροή δεν φαινόταν και ότι δεν υπήρχε τρόπος να εντοπιστεί πριν δεν υποστηρίζεται από την ενώπιον μου μαρτυρία. Η παράλειψη των εναγόντων να εντοπίσουν έγκαιρα τη διαρροή και να αποφύγουν τη δημιουργία κινδύνου ζημιάς συνιστά αμέλεια. Θεωρώ, περαιτέρω, ότι προκύπτει και το αδίκημα της οχληρίας. Το άρθρο 46 του Κεφ 148 καθορίζει την ιδιωτική οχληρία ως ακολούθως: «Ιδιωτική οχληρία συνίσταται στο ότι πρόσωπο επιδεικνύει συμπεριφορά ή διεξάγει τις εργασίες του ή χρησιμοποιεί ακίνητη ιδιοκτησία που ανήκει σε αυτό κατά κυριότητα ή κατέχεται από αυτό, με τρόπο ώστε κατά συνήθεια να παρεμβαίνει στην εύλογη χρήση και απόλαυση, αφού ληφθούν υπόψη η θέση και η φύση αυτής, της ακίνητης ιδιοκτησίας οποιουδήποτε άλλου προσώπου: Νοείται ότι ο ενάγοντας δεν τυγχάνει αποζημίωσης σε σχέση με ιδιωτική οχληρία εκτός αν εξ αιτίας αυτής υπέστη ζημιά: ...................» Σύμφωνα με το σύγγραμμα "Clerk & Lindsell on Torts", πιο πάνω, στην παράγραφο 1393 η ιδιωτική οχληρία συνήθως δημιουργείται εκεί που ένα πρόσωπο κάμνει κάτι στη δική του γη, το οποίο δικαιούται νομικά να πράξει αλλά η συμπεριφορά του μετατρέπεται σε οχληρία εκεί που οι συνέπειες της πράξης του δεν περιορίζονται στη δική του γη αλλά επεκτείνονται και στη γη του γείτονα με τρόπο ώστε να
(1)αποτελούν εισχώρηση στη γη του γείτονα στην οποία περίπτωση η οχληρία προσομοιάζει με την παράνομη επέμβαση (trespass),
(2)προκαλούν φυσική ζημιά (physical damage) στη γή ή τα κτίρια ή τις εργασίες ή τη βλάστηση στη γη του γείτονα και
(3)επηρεάζουν δυσμενώς την άνετη και εύκολη (comfortable and convenient) προσωπική απόλαυση της γης του γείτονα. Η δεύτερη περίπτωση καλύπτει περιπτώσεις όπου κάποιος αφήνει ένα αγωγό στη γη του να μπλοκαριστεί με αποτέλεσμα το νερό να ξεχυλίσει προς τη γη του γείτονα του ή αφήνει κτίρια στη γη του να ερειπωθούν με αποτέλεσμα αυτά ή μέρη αυτών να πέσουν στη γη του γείτονα. Το θέμα της ιδιωτικής οχληρίας έτυχε εξέτασης σε αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι αρχές έχουν συνοψισθεί στην υπόθεση (Σαββιτζιήκκης - Καρπασίτης κ.ά. v. Σιόκουρου, Πολ. Έφεση αρ. 10927, 27.3.02 και A.N. STASIS ESTATES LTD v. Jean Griffin κ.α., Πολ. Έφεση 11863, 1.2.2006). Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές θεωρώ ότι η διαρροή νερού από τις σωλήνες της ενάγουσας η οποία έχει προκαλέσει την επίδικη ζημιά συνιστά οχληρία. Η εν λόγω παρέμβαση ήταν συστηματική, αν όχι σταθερή και συνεχής, αφού διήρκησε αρκετό καιρό, σύμφωνα με τη μαρτυρία των ειδικών. Έρχομαι τώρα να εξετάσω τη θέση της εναγομένης ότι οι όροι 5(α) και (β) του Τεκμηρίου 5 δεν τηρήθηκαν (βλ. παράγραφο 5 και 7 της Έκθεσης Υπεράσπισης). Οι πιο πάνω όροι αναφέρουν τα ακόλουθα: «
- Απαιτήσεις α) Ο ασφαλισμένος οφείλει να δίνει άμεση γραπτή ειδοποίηση στην εταιρεία για οποιοδήποτε ατύχημα ή απώλεια ή απαίτηση ή διαδικασίες οι οποίες έρχονται στην γνώση ή αντίληψη του ασφαλισμένου ή των αντιπροσώπων του. β) Καμιά παραδοχή, προσφορά ή υπόσχεση πληρωμής ή αποζημίωσης δεν πρέπει να γίνει ή να δοθεί από ή για λογαριασμό του ασφαλισμένου χωρίς την γραπτή συγκατάθεση της εταιρείας η οποία θα έχει το δικαίωμα, αν το επιθυμεί, να χειριστεί την υπόθεση και να κάνει τις επαφές επ' ονόματι του ασφαλισμένου, να υπερασπίσει ή να διευθετήσει οποιαδήποτε απαίτηση ή να κινήσει διαδικασία επ' ονόματι του ασφαλισμένου και για δικό της όφελος για οποιαδήποτε απαίτηση για αποζημίωση ή ζημιές ή άλλης φύσης και θα έχει την πλήρη ευχέρεια στην επαφή για οποιεσδήποτε διαδικασίες και για τον διακανονισμό οποιασδήποτε απαίτησης και ο ασφαλισμένος οφείλει να δώσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και την βοήθεια που μπορεί να ζητήσει η εταιρεία.» Σε σχέση με τις ζημιές στην οδό Κίμωνος αρ. 32, 34 και 36 η ενάγουσα ειδοποίησε την εναγομένη την επομένη που έλαβε γνώση, με το Τεκμήριο 20, επιστολή ημερομηνίας 29.1.
- Με επιστολή ημερομηνίας 10.4.2003, Τεκμήριο 21, η ενάγουσα κάλεσε την εναγομένη να τηρήσει τις υποχρεώσεις της δυνάμει του συμβολαίου, εντός πέντε ημερών. Σύμφωνα με την αναντίλεκτη μαρτυρία του ΜΕ1 η εναγομένη αρνήθηκε να συμμορφωθεί. Είναι γεγονός ότι από τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου δεν προκύπτει η θέση της εναγομένης σε σχέση με τη μη κάλυψη των εν λόγω ζημιών. O MY1 δεν έχει θέσει ενώπιον μου οποιαδήποτε απαντητική επιστολή ή αντίδραση στα Τεκμήρια 20 ή
- Έχω την άποψη ότι η εναγομένη δεν μπορεί να επικαλεστεί τους πιο πάνω όρους έχοντας υπόψη αφενός τη δική της άρνηση για συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της με βάση το συμβόλαιο και αφετέρου την απροθυμία και ή άρνηση της να υπερασπίσει την επίδικη απαίτηση. Σύμφωνα με το ασφαλιστικό δίκαιο αν οι ασφαλιστές λάβουν ειδοποίηση απαίτησης προς τους ασφαλισμένους και αρνηθούν να αναλάβουν την υπεράσπιση, θα εμποδιστούν από του να αμφισβητήσουν οποιοδήποτε καλή τη πίστη συμβιβασμό. Στο σύγγραμμα "MacGillivray & Parkington on Insurance Law" 6th Ed, σελ. 939, στην παράγραφο 2254, αναφέρονται τα ακόλουθα: "Liability policies usually provide that all claims made or legal process served upon the assured shall be immediately forwarded to the insurers, and that the insurers shall be entitled to defend, and settle if need be, claims brought against him. If insurers receive notice of a claim on their assured and decline to take over the defence, they will be precluded from contesting the quantum of any bona fide settlement, although the assured must still establish that there was a liability. On the other hand care is needed in undertaking the defence of the claim on behalf of the assured, or else the insurers may become precluded from denying liability under the policy...." (βλ. περαιτέρω στο σύγγραμμα Halsbury's πιο πάνω, την παράγραφο 667, την υποσημείωση 3). Όσον αφορά την οδό Κωστάκη Παντελίδη αναφέρω ότι η θέση της παραγράφου 5(γ) της Έκθεσης Υπεράσπισης ότι οι εναγόμενοι ουδέποτε συγκατατέθηκαν στην έκδοση της απόφασης καταρρίπτεται από την ενώπιον μου μαρτυρία. Σύμφωνα με την αναντίλεκτη μαρτυρία του ΜΕ1 η διευθέτηση της αγωγής έγινε με τη συμφωνία και ενημέρωση των εναγομένων μέσω των δικηγόρων τους. Περαιτέρω, ουδεμία μαρτυρία έχει παρουσιαστεί από την υπεράσπιση που να υποστηρίζει τη θέση τους. Προχωρώ να εξετάσω τη θέση του συνηγόρου υπεράσπισης ότι η παρούσα διαφορά έπρεπε να παραπεμφθεί σε διαιτησία, επικαλούμενος τον όρο 9 του Τεκμηρίου 5 στο οποίο αναφέρεται, σε συντομία, ότι όλες οι διαφορές ή διαφωνίες οι οποίες πηγάζουν από το συμβόλαιο πρέπει να ανατίθενται σε διαιτητή. Θα ήθελα καταρχάς να αναφέρω ότι η θέση αυτή της εναγομένης δεν έχει δικογραφηθεί και συνεπώς δεν μπορεί να εξεταστεί. Εν πάση περιπτώσει, αναφέρω ότι το θέμα έχει επιλυθεί στην υπόθεση Προοδευτική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ v. Στέλιου Κουρουκλίδη κ.ά.
(2002)1ΑΑΔ
- Σύμφωνα με την τελευταία η θέση της εναγομένης δεν ευσταθεί, αφού η διαδικασία αφέθηκε να προχωρήσει και υπήρξε συμμετοχή της εναγομένης στην ακροαματική διαδικασία, η οποία παρέλειψε να ζητήσει αναστολή της διαδικασίας σύμφωνα με το άρθρο 8 του περί Διαιτησίας Νόμου, Κεφ.
- Η εισήγηση του κου Χ΄΄Ιωάννου ότι οι ιδιοκτήτες των σπιτιών δεν προσήλθαν να καταθέσουν και συνεπώς η μαρτυρία που προσήχθη συνιστά εξ΄ ακοής μαρτυρία δεν με βρίσκει σύμφωνη. Αντίθετα με το ΜΥ1 όλοι οι μάρτυρες που προσκόμισε η ενάγουσα επισκέφθηκαν τους επίδικους χώρους και είδαν τις επίδικες ζημιές. Συνεπώς, δεν θεωρώ ότι η μαρτυρία που έχει προσαχθεί συνιστά καθ' οιονδήποτε τρόπο εξ' ακοής μαρτυρία. Με βάση τα πιο πάνω θεωρώ ότι η ενάγουσα έχει αποδείξει την απαίτηση της. Κατά συνέπεια εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγομένης για ποσό των €36758,85 (ΛΚ 21514) μείον ποσό €1196,02 (ΛΚ700) πλέον νόμιμο τόκο, πλέον έξοδα ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. ......................................................... (Υπ.) Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο