Χαράλαμπου Γ. Παύλου ν. Κυριακής Στεφάνου Τόμσον κ.α., Αρ. Αγωγής: 1348/05, 5/3/2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2009:A33 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Θ. Θωμά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1348/05 Μεταξύ: Χαράλαμπου Γ. Παύλου Ενάγοντα και
- Κυριακής Στεφάνου Τόμσον
- Στέφανου Έντυ Τόμσον Εναγομένων Και δια τροποποιήσεως: Μεταξύ: Χαράλαμπου Γ. Παύλου Ενάγοντα και
- Μιχάλη Δειλινού, ως διαχειριστού της περιουσίας της αποβιωσάσης Κυριακής Στεφάνου Τόμσον
- Στέφανου Έντυ Τόμσον Εναγομένων Ημερομηνία: 5/3/2009 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κος Παύλου Για τους Εναγόμενους: κος Σύζινος με κο Δειλινό Α Π Ο Φ Α Σ Η Σύμφωνα με το κοινά παραδεκτό υπόβαθρο γεγονότων ο ενάγοντας κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν αδειούχος κτηματομεσίτης εν τη εννοία του νόμου. Ο εναγόμενος 1 ενάγεται υπό την ιδιότητα του διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης Κυριακής Στεφάνου Τόμσον (στο εξής θα αναφέρεται ως η αποβιώσασα). Η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 ήταν σύζυγοι και κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες δύο οικοπέδων, η μεν αποβιώσασα του οικοπέδου με αριθμό τεμαχίου 834 ο δε εναγόμενος 2 του οικοπέδου με αριθμό τεμαχίου 835 του Φ/Σχ. XL/46 Ε1 Ε2 εντός του δήμου Αραδίππου. Ο ενάγοντας με την παρούσα αγωγή του αξιώνει εναντίον της περιουσίας της αποβιωσάσης και του εναγόμενου 2 το ποσό των Λ.Κ.3.300 το οποίο ισχυρίζεται ότι αποτελεί την νόμιμη προμήθεια του η οποία του οφείλεται συνεπεία της διαμεσολάβησης του στην πώληση των ρηθέντων οικοπέδων, κατόπιν εντολής η οποία του δόθηκε από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 ή/και ως αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας. Στην έκθεση απαίτησής του ισχυρίζεται ότι περί τις αρχές του 2004 η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 του ανέθεσαν κατ' αποκλειστικότητα την εξεύρεση αγοραστή για τα ρηθέντα οικόπεδα, ήταν δε ρητός ή /και εξυπακουόμενος όρος της μεταξύ τους συμφωνίας ότι η προμήθεια και /ή αμοιβή του θα ήταν το 3% επί του τιμήματος πώλησης που θα συμφωνείτο μεταξύ των ιδιοκτητών των ρηθέντων οικοπέδων και του αγοραστή. Περί το καλοκαίρι του 2004 υπέδειξε τα ρηθέντα οικόπεδα σε κάποιο ενδιαφερόμενο αγοραστή ονόματι Ζαχαρία Καρύπη και διευθέτησε συνάντηση στο γραφείο της αποβιωσάσης με τον ως άνω ενδιαφερόμενο αγοραστή. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ιδιοκτητών των οικοπέδων και του ως άνω υποψήφιου αγοραστή, μέσω και του ενάγοντα καρποφόρησαν και τον Απρίλιο του 2005 επιτεύχθηκε μεταξύ τους συμφωνία για πώληση και των δύο οικοπέδων στην συνολική τιμή των Λ.Κ. 110.
- Στις 3/6/2007 η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 μεταβίβασαν τα ρηθέντα οικόπεδα στον Χρίστο Ζαχαρία Καρύπη, γιο του Ζαχαρία Καρύπη, ο οποίος ενεργούσε ως πληρεξούσιος αντιπρόσωπος του Χρίστου Ζαχαρία Καρούπη. Μετά την μεταβίβαση των ρηθέντων οικοπέδων η αποβιώσασα και εναγόμενος 2 αρνούνταν να του καταβάλουν την προμήθεια του, παρά τις επανειλημμένες του οχλήσεις. Οι εναγόμενοι στο δικόγραφο της υπεράσπισής τους παραδέχονται ότι είχαν αναθέσει στον ενάγοντα την εντολή εξεύρεσης αγοραστή για τα ρηθέντα οικόπεδα. Αρνούνται όμως ότι η ως άνω εντολή του ανατέθηκε κατ' αποκλειστικότητα και ισχυρίζονται ότι είχαν αναθέσει και σε άλλα κτηματομεσιτικά γραφεία την ίδια εντολή. Ισχυρίζονται επίσης ότι ουδέποτε επήλθε συμφωνία μεταξύ των ιδιοκτητών των οικοπέδων και του Ζαχαρία Καρύπη με την διαμεσολάβηση του ενάγοντα για το λόγο ότι υπήρχε διάσταση και /ή διαφορά στην τιμή πώλησης των οικοπέδων κατά την διάρκεια των μεταξύ τους διαπραγματεύσεων. Περί τον ένα χρόνο μετά τις διαπραγματεύσεις με τον Ζαχαρία Καρύπη, συγκεκριμένα στις 5/5/2005 τα ρηθέντα οικόπεδα πωλήθηκαν στον Χρίστο Καρύπη με την διαμεσολάβηση του κτηματομεσιτικού γραφείου του Ορθόδοξου Γεωργιάδη, στον οποίο πληρώθηκε το ποσό των Λ.Κ.3.300 ως κτηματομεσιτικά έξοδα και /ή ως η νόμιμη προμήθεια του επί της τιμής πώλησης των οικοπέδων. Ο ενάγοντας στο δικόγραφο της απάντησης στην υπεράσπιση ισχυρίζεται ότι μετά την εισαγωγή του υποψήφιου αγοραστή Ζαχαρία Καρύπη και ενώ αυτός πρόσφερε την τιμή που ζητείτο από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 για τα οικόπεδα τους, αυτοί απέφευγαν να ανταποκριθούν στα μηνύματα του (ενάγοντα) που ενεργούσε εκ μέρους του υποψήφιου αγοραστή και χωρίς καμία εξήγηση και ενημέρωση επέτρεψαν και σε άλλους κτηματομεσίτες να τοποθετήσουν ταμπέλα στα οικόπεδά τους ενώ σε αυτά βρισκόταν η ταμπέλα του (ενάγοντα). Ισχυρίζεται επίσης ότι μεταξύ των ιδιοκτητών των οικοπέδων και του Ζαχαρία Καρύπη υπήρχε μικρή διαφορά στην τιμή επειδή κάθε φορά οι ιδιοκτήτες αύξαναν την τιμή που ζητούσαν. Όταν σε κάποιο στάδιο η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 ανέβασαν την τιμή στο ποσό των Λ.Κ.110.000 ο Ζαχαρίας Καρύπη τους διεμήνυσε μέσω του ενάγοντα την αποδοχή του στην καταβολή του ως άνω τιμήματος, όμως η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 απέφευγαν να ανταποκριθούν στις εκκλήσεις του να προσέλθουν για υπογραφή συμβολαίων ή για μεταβίβαση των οικοπέδων. Η μαρτυρία Για την πλευρά του ενάγοντα έδωσαν μαρτυρία ο ίδιος και ο Σταύρος Προδρομή, υπάλληλος στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λάρνακας (ΜΕ1). Ο ΜΕ1 κατέθεσε ότι είναι ελεγκτής στον κλάδο εγγραφής του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας. Παρουσίασε στο δικαστήριο τις δηλώσεις μεταβίβασης των ρηθέντων οικοπέδων με αριθμούς Π1228/05 και Π1229/05 (βλ. τα τεκμήρια 1 και 2). Με βάση τις υπό αναφορά δηλώσεις μεταβίβασης τα ρηθέντα οικόπεδα πωλήθηκαν και μεταβιβάστηκαν στον Χρίστο Καρύπη. Η τιμή πώλησης η οποία δηλώθηκε ήταν Λ.Κ.55.000 για το κάθε οικόπεδο. Κατά την μεταβίβαση ο Χρίστος Καρύπη αντιπροσωπεύετο από τον πληρεξούσιο αντιπρόσωπο του Ζαχαρία Καρύπη, δυνάμει πληρεξουσίου εγγράφου (βλ. το τεκμήριο 3). Δηλώθηκε από όλους τους ενδιαφερομένους ότι δεν υπήρχε διαμεσολάβηση κτηματομεσίτη κατά την μεταβίβαση των ρηθέντων οικοπέδων. Ο ενάγοντας κατέθεσε ότι περί τις αρχές του 2004 η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 του ανέθεσαν προφορικά την αποκλειστικότητα της πώλησης των ρηθέντων οικοπέδων. Επισκέφθηκε τα οικόπεδα και τοποθέτησε την πινακίδα του γραφείου του (ταμπέλα) η οποία ήταν και η μοναδική που υπήρχε στα οικόπεδα για διάστημα πέραν του έτους. Εντός της άνοιξης του ίδιου χρόνου είχε συνάντηση με την αποβιώσασα και τον ενδιαφερόμενο αγοραστή Ζαχαρία Καρύπη (ΜΥ2). Ξεκίνησαν με την τιμή των Λ.Κ.80.000 και μέχρι τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου η τιμή ανέβηκε στις Λ.Κ. 110.000, την οποία αποδέχθηκε τελικά ο ΜΥ
- Επικοινώνησε με την αποβιώσασα και την ενημέρωσε για την αποδοχή της τιμής από τον ΜΥ
- Από το χρονικό σημείο που την είχε ενημερώσει για την αποδοχή της τιμής, η αποβιώσασα σταμάτησε να επικοινωνεί μαζί του. Συνέχισε να της τηλεφωνά στο γραφείο της, της άφηνε μηνύματα με την υπάλληλό της για να τον ενημερώσει τι είχε γίνει αλλά δεν έπαιρνε καμιά απάντηση. Ο ΜΥ2 τον πίεζε και ήθελε απάντηση από την αποβιώσασα. Πέραν των τηλεφωνημάτων, της έστειλε δύο επιστολές με τηλεομοιότυπο (φαξ) στις οποίες δεν πήρε καμιά απάντηση. Τον Φεβράρη του 2005 η αποβιώσασα του έδωσε εντολή να αφαιρέσει την πινακίδα του από τα οικόπεδα. Κατά την μέρα που πήγε να αφαιρέσει την πινακίδα του πρόσεξε ότι μέσα στα οικόπεδα υπήρχαν δύο πινακίδες άλλων κτηματομεσιτικών γραφείων, συγκεκριμένα της "Investia" και του Ορθόδοξου Γεωργιάδη (ΜΥ1). Επειδή τον πίεζε ο ΜΥ2 συνέχισε τις προσπάθειες του να επικοινωνήσει με την αποβιώσασα χωρίς όμως κανένα αποτέλεσμα. Σε κάποια περίπτωση ο ΜΥ2 του ανέφερε επί λέξει "μην σκοτίζεσαι πλέον, τα οικόπεδα τα αγόρασα". Κατόπιν αυτού ζήτησε την προμήθεια του από την αποβιώσασα αλλά πληροφορήθηκε ότι υπήρχε διαμεσολάβηση από άλλον κτηματομεσίτη. Για την πλευρά της υπεράσπισης έδωσαν μαρτυρία ο Ορθόδοξος Γεωργιάδης (ΜΥ1), ο Ζαχαρίας Καρύπης (ΜΥ2) και ο εναγόμενος
- Ο ΜΥ1 κατέθεσε ότι είναι εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης. Περί το Φεβρουάριο του 2005 η αποβιώσασα του ανέθεσε την εντολή για την πώληση των ρηθέντων οικοπέδων. Η τιμή την οποία ζητούσε ήταν Λ.Κ.110.000 και για τα δύο οικόπεδα. Όταν επισκέφθηκε τα οικόπεδα για να τοποθετήσει την πινακίδα του πρόσεξε ότι μέσα σ' αυτά υπήρχαν πινακίδες και άλλων κτηματομεσιτών. Υπέδειξε τα οικόπεδα σε αρκετούς ενδιαφερόμενους. Ακολούθως ήρθε στο γραφείο του ο ΜΥ
- Του υπέδειξε διάφορα οικόπεδα, μεταξύ των οποίων και τα συγκεκριμένα. Από όλα τα οικόπεδα που του έδειξε, ο ΜΥ2 έδειξε ενδιαφέρον για τα συγκεκριμένα και του είπε να προτείνει στους ιδιοκτήτες τους το ποσό των Λ.Κ.100.000 και για τα δύο, όμως η αποβιώσασα δεν δέχθηκε την ως άνω προσφορά. Συμβούλεψε τον ΜΥ2 να αποδεχθεί την τιμή που ζητούσαν οι ιδιοκτήτες, επειδή ο ίδιος την θεωρούσε καλή τιμή. Τελικά ο ΜΥ2 πείστηκε να προχωρήσει με την αγορά των ρηθέντων οικοπέδων για το ποσό των Λ.Κ.110.
- Η συμφωνία με τον ΜΥ2 επιτεύχθηκε στις αρχές Μαΐου του
- Ο ΜΥ2 ουδέποτε του ανέφερε ότι του είχε υποδείξει και άλλος κτηματομεσίτης τα συγκεκριμένα οικόπεδα. Για τις υπηρεσίες που πρόσφερε πληρώθηκε από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 το ποσό των Λ.Κ.1650 από τον καθένα. Εξέδωσε σχετικές αποδείξεις είσπραξης (βλ. το τεκμήριο 7). Το ποσό της προμήθειας του δηλώθηκε από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 στις "δηλώσεις διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας" τις οποίες κατέθεσαν στο τμήμα εσωτερικών προσόδων και αφαιρέθηκε από τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών, τον οποίο πλήρωσαν για την πώληση των συγκεκριμένων οικοπέδων. Κατά την αντεξέτασή του διευκρίνισε ότι είχε πληροφορηθεί μέσω της γραμματέως του για την πρόθεση των ιδιοκτητών να πωλήσουν τα συγκεκριμένα οικόπεδα. Η γραμματέας του ήταν φίλη με τις κόρες του ζεύγους της αποβιωσάσης και του εναγόμενου
- Κατόπιν αυτού επικοινώνησε με την αποβιώσασα. Διευκρίνισε επίσης ότι ο ΜΥ2 είχε αποταθεί κοντά του όχι για τα συγκεκριμένα οικόπεδα. Γενικά ενδιαφερόταν να αγοράσει οικόπεδα. Του υπέδειξε διάφορα οικόπεδα μεταξύ των οποίων και τα συγκεκριμένα. Ο ΜΥ2 κατέθεσε ότι ασχολείται με αγορές και πωλήσεις ακινήτων. Για πρώτη φορά ενδιαφέρθηκε για τα συγκεκριμένα οικόπεδα περί το καλοκαίρι του
- Είχε προσέξει ότι μέσα σε αυτά υπήρχαν 2 - 3 πινακίδες ότι πωλούνταν και προσπάθησε να επικοινωνήσει με τους κτηματομεσίτες, των οποίων τα τηλέφωνα αναγράφονταν επί των πινακίδων. Αρχικά είχε τηλεφωνήσει σε κάποια εταιρεία, όμως δεν πήρε καμιά απάντηση. Ακολούθως τηλεφώνησε στον ενάγοντα και διευθέτησαν συνάντηση στο χώρο των οικοπέδων. Ο ενάγοντας του είπε για την τιμή τους και ότι θα διευθετούσε συνάντηση με τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων. Μετά από λίγες μέρες συναντήθηκε με την αποβιώσασα στο γραφείο της, στην παρουσία του ενάγοντα. Η αποβιώσασα του είχε ζητήσει Λ.Κ.95.000 και για τα δύο οικόπεδα. Ο ίδιος της αντιπρότεινε Λ.Κ.90.
- Του είπε ότι θα το συζητούσε με το σύζυγο της και ότι θα του απαντούσε μέσω του ενάγοντα. Στη συνέχεια τηλεφωνούσε στον ενάγοντα για να μάθει τι είχαν αποφασίσει οι ιδιοκτήτες. Οι απαντήσεις του ενάγοντα ήταν ότι "θα το σκεφτούν", "δεν ενδιαφέρονται", "δεν ανταποκρίνονται", "μου είπαν να βγάλω τις ταμπέλες μου". Η ως άνω επαφή με τον ενάγοντα κράτησε περί τους 3-4 μήνες. Από όσα του έλεγε ο ενάγοντας αντιλήφθηκε ότι οι ιδιοκτήτες ενδεχομένως να είχαν αλλάξει γνώμη και να μην ήθελαν πλέον να πουλήσουν τα οικόπεδα. Μετά τους 3-4 μήνες σταμάτησε να έχει επαφή με τον ενάγοντα. Περί τις αρχές Μαΐου 2005 ξαναπέρασε από τα οικόπεδα και πρόσεξε ότι μέσα σε αυτά υπήρχαν πινακίδες ότι ήταν προς πώληση. Μεταξύ των πινακίδων ήταν και αυτή του ΜΥ
- Του τηλεφώνησε και ακολούθως πέρασε από το γραφείο του. Ο ΜΥ1 τον ενημέρωσε για την τιμή των οικοπέδων που ήταν Λ.Κ.
- Του ανέφερε επίσης επί λέξη "δεσμεύομαι ότι θα τους πείσω να σου τα δώσουν". Αποδέχτηκε το ποσό που του ανέφερε ο ΜΥ1 και την ίδια στιγμή του έδωσε μία επιταγή για το ποσό των Λ.Κ.
- Την επόμενη μέρα ο ΜΥ1 του παρουσίασε συμβόλαια υπογεγραμμένα από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο
- Στην συνέχεια προχώρησαν με την μεταβίβαση των οικοπέδων. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι ο ενάγοντας ουδέποτε του είχε αναφέρει ότι η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 δεν συμφωνούσαν με την τιμή των Λ.Κ.
- Απλά περίμενε την απάντησή τους για την τιμή που είχε προτείνει ο ίδιος. Από τα λεγόμενα του ενάγοντα αντιλήφθηκε ότι οι ιδιοκτήτες δεν ενδιαφέρονταν πλέον να τα πουλήσουν. Ο εναγόμενος 2 κατέθεσε ότι η απόφαση για την πώληση των συγκεκριμένων οικοπέδων ήταν κοινή με την αποβιώσασα. Ξεκίνησαν την διαδικασία πώλησης στις αρχές του
- Από την αρχή είχαν αναθέσει την πώλησή τους σε διάφορα κτηματομεσιτικά γραφεία. Από ότι θυμόταν ενεργούσαν 4 τουλάχιστον κτηματομεσιτικά γραφεία. Καθ' όλο το διάστημα μέχρι την πώληση τους υπήρχαν αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές. Από ότι του είχε αναφέρει η αποβιώσασα ο ενάγοντας είχε πάρει μόνο ένα υποψήφιο αγοραστή, του οποίου απέρριψαν την προσφορά. Ο ΜΥ1 ήταν αυτός που είχε πείσει τον ΜΥ2 να πληρώσει τις Λ.Κ.110000 τις οποίες ζητούσαν για να πουλήσουν τα οικόπεδα. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι το 2004 ζητούσαν την τιμή των Λ.Κ.95000, ενώ το 2005 ζητούσαν Λ.Κ.110.
- Είχαν απαντήσει στον ενάγοντα ότι η προσφορά του ΜΥ2 για τις Λ.Κ.90.000 δεν ήταν αποδεκτή. Αξιολόγηση-Ευρήματα Από μια αντιπαραβολή των εκατέρωθεν εκδοχών προκύπτει ως γεγονός αδιαμφισβήτητο η ανάθεση προς τον ενάγοντα της εντολής για εξεύρεση αγοραστή για την πώληση των ρηθέντων οικοπέδων από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο
- Ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι η ως άνω εντολή του δόθηκε κατ' αποκλειστικότητα, ισχυρισμό τον οποίο απορρίπτει η υπεράσπιση. Επιπλέον η θέση της υπεράσπισης ήταν ότι δεν ήταν η διαμεσολάβηση του ενάγοντα που οδήγησε στην σύναψη της συμφωνίας μεταξύ των ιδιοκτητών των οικοπέδων και του ΜΥ2, αλλά η διαμεσολάβηση του ΜΥ
- Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή όλους τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Η μαρτυρία του ΜΕ1 ήταν τυπικής φύσεως και γίνεται αποδεκτή από το δικαστήριο. Εξάλλου θα πρέπει να τονίσω ότι υπήρξε αδιαμφισβήτητη. Ο ενάγοντας δεν έπεισε το δικαστήριο ότι η εκδοχή του ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αντίθετα, η εκδοχή του δεν θα μπορούσε να αντέξει τη βάσανο της λογικής. Εάν πράγματι ο ΜΥ2 είχε δεχθεί να πληρώσει στους ιδιοκτήτες των ρηθέντων οικοπέδων το ποσό των Λ.Κ.110.000 κατά το 2004 λογικά θα ανέμενα ότι οι ιδιοκτήτες θα συμφωνούσαν αμέσως να του πωλήσουν τα οικόπεδα. Είμαι της άποψης ότι δεν θα υπήρχε λόγος να καθυστερούσαν να απαντήσουν στον ενάγοντα. Αντίθετα, θεωρώ λογικότερη την θέση του ΜΥ2 ότι το ποσό το οποίο είχε προτείνει στην αποβιώσασα ήταν Λ.Κ.90.000 για το οποίο δεν είχε θετική απάντηση από τους ιδιοκτήτες. Επιπλέον, η υπό αναφορά θέση του καταρρίπτεται από το ίδιο το περιεχόμενο των επιστολών του - τεκμήρια 4 και 4Α τις οποίες είχε απευθύνει προς την αποβιώσασα. Εάν πράγματι ο ΜΥ2 είχε αποδεχθεί να πληρώσει το ποσό των Λ.Κ.110.000 λογικά δεν θα ανέμενα ότι στις ως άνω επιστολές του θα έγραφε προς την αποβιώσασα ότι περιμένει την τελική της απόφαση το συντομότερο. Από το περιεχόμενο τους προκύπτει ότι τουλάχιστον μέχρι την ημερομηνία που στάληκαν οι επιστολές οι ιδιοκτήτες δεν είχαν αποφασίσει επί της τιμής την οποία είχε προτείνει ο ΜΥ
- Ένα άλλο μελανό σημείο της εκδοχής του είναι ότι παρέλειψε να αναφέρει την τιμή την οποία ζητούσαν οι ιδιοκτήτες για την πώληση των οικοπέδων τους. Η θέση του ήταν ότι ξεκίνησαν με Λ.Κ.80.000 και μέχρι τον Δεκέμβριο του 2004 η τιμή έφτασε στις Λ.Κ.110.
- Θα το θεωρούσα αδιανόητο να μην του είχαν αναφέρει οι ιδιοκτήτες εκ των προτέρων, με την ανάθεση της εντολής την τιμή την οποία ζητούσαν για την πώληση των οικοπέδων τους. Επιπλέον, παρέλειψε να δώσει οποιαδήποτε επεξήγηση για τον λόγο που υπήρξε τόσο μεγάλη διαφοροποίηση στην τιμή που ζητούσαν οι ιδιοκτήτες. Όμως, ούτε και η θέση του ότι η εντολή για την εξεύρεση αγοραστή για την πώληση των οικοπέδων του είχε ανατεθεί κατ' αποκλειστικότητα θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή. Εάν η ως άνω θέση του ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, λογικά θα ανέμενα ότι θα υπήρχε γραπτή συμφωνία με τους ιδιοκτήτες ότι θα ενεργούσε αποκλειστικά μόνο αυτός για την πώληση των οικοπέδων. Τέτοια όμως γραπτή συμφωνία δεν υπάρχει. Επιπρόσθετα, η υπό σχολιασμό θέση του δεν φαίνεται να υποστηρίζεται από το περιεχόμενο της επιστολής του προς την αποβιώσασα ημερομηνίας 26/4/2005 (βλ. το τεκμήριο 5). Τονίζω ότι η ως άνω επιστολή στάληκε προς την αποβιώσασα όταν είχε ήδη περιέλθει εις γνώση του η επίτευξη συμφωνίας με τον ΜΥ2 για την αγορά των οικοπέδων και με αυτή ζητά από τους ιδιοκτήτες την νόμιμη προμήθεια του. Σε κανένα σημείο της ως άνω επιστολής γίνεται αναφορά σε συμφωνία του με τους ιδιοκτήτες να ενεργεί κατ' αποκλειστικότητα, ούτε αναφέρεται ότι οι ιδιοκτήτες είχαν παραβεί καθ' οιονδήποτε τρόπο την ως άνω συμφωνία, παρά το ότι, όπως γράφει στην επιστολή είχε προσέξει ότι είχαν τοποθετηθεί "ταπέλλες" μέσα στα οικόπεδα από άλλους κτηματομεσίτες. Στο σημείο αυτό θα ήθελα επίσης να υποδείξω ότι η θέση του σύμφωνα με την οποία η αποβιώσασα περί τον Φεβράρη του 2005 του είχε δώσει εντολή να αφαιρέσει την "ταμπέλα" του από τα οικόπεδα συγκρούεται με τα όσα αναγράφονται στην επιστολή του - τεκμήριο
- Στην ως άνω επιστολή του αναφέρει ότι αφαίρεσε ο ίδιος την ταμπέλα του από τα οικόπεδα, όταν πρόσεξε ότι σ' αυτά υπήρχαν ταμπέλες άλλων κτηματομεσιτών. Για τους λόγους που επεξηγώ λεπτομερώς πιο πάνω δεν θα μπορούσα να αποδεχθώ την εκδοχή του ενάγοντα. Σε αντίθεση με την εκδοχή του ενάγοντα, η εκδοχή των μαρτύρων υπεράσπισης διέθετε συνοχή, λογικότητα, πειστικότητα. Ειδικά όσον αφορά τον ΜΥ1 έχω να αναφέρω ότι απάντησε σε οτιδήποτε του ζητήθηκε με ευθύτητα, λιτότητα, χωρίς δισταγμούς και αμφιταλαντεύσεις. Επεξήγησε πολύ πειστικά τον τρόπο με τον οποίο είχε περιέλθει σε γνώση του ότι η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 αναζητούσαν αγοραστή για τα οικόπεδά τους. Φυσικά δεν παραγνωρίζω ότι, σύμφωνα με την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ΜΕ1 δεν είχε δηλωθεί η διαμεσολάβηση κτηματομεσίτη στο κτηματολόγιο Λάρνακας κατά την μεταβίβαση των ρηθέντων οικοπέδων. Από την άλλη όμως, η ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία δεν μου έχει αφήσει ίχνος αμφιβολίας για την μεσολάβηση του ΜΥ1 στην επίτευξη της συμφωνίας αγοράς των οικοπέδων από τον ΜΥ
- Στη μαρτυρία αυτή περιλαμβάνεται το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των 2 αποδείξεων είσπραξης της προμήθειας του, τις οποίες εξέδωσε προς την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 (βλ. το τεκμήριο 7) και το επίσης αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των "δηλώσεων διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας" στις οποίες, όπως επεξήγησε καταγράφεται το ποσό που εισέπραξε ως προμήθεια από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 (βλ. τα τεκμήρια 6 και 6Α). Τονίζω ότι οι ως άνω δηλώσεις υπεβλήθηκαν από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 στο τμήμα εσωτερικών προσόδων για σκοπούς υπολογισμού του φόρου κεφαλαιουχικών κερδών που προέκυψε από την πώληση των οικοπέδων. Επιπλέον δεν παραγνωρίζω κάποιες αντιφάσεις μεταξύ της μαρτυρίας των ΜΥ1 και ΜΥ
- Για παράδειγμα ενώ ο ΜΥ2 ανέφερε στη μαρτυρία του ότι είχε αποταθεί στον ΜΥ1 ειδικά για τα συγκεκριμένα οικόπεδα, ο ΜΥ1 είχε αναφέρει ότι ο ΜΥ2 αποτάθηκε κοντά του γενικά για οικόπεδα και όχι για τα συγκεκριμένα. Επίσης ενώ ο ΜΥ2 είχε αναφέρει ότι αποδέχθηκε αμέσως το ποσό των Λ.Κ.110.000 που ήταν η τιμή που του είχε πει ο ΜΥ1, ο τελευταίος είχε αναφέρει στη μαρτυρία του ότι ο ΜΥ2 του αντιπρότεινε αρχικά το ποσό των Λ.Κ.100.000 και ακολούθως τον έπεισε να αποδεχθεί τις Λ.Κ.110.000 που ζητούσαν οι ιδιοκτήτες. Όμως οι ως άνω αντιφάσεις δεν ήταν ουσιώδεις, σε βαθμό που θα μπορούσαν να πλήξουν την αξιοπιστία τους. Αντίθετα, φανερώνουν την έλλειψη προσυνεννόησης για το τι θα κατέθεταν στο δικαστήριο. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρω ότι μεταξύ των δύο εκδοχών προτιμώ την εκδοχή του Μ.Υ.1 ότι ήταν αυτός που έπεισε τον Μ.Υ.2 να πληρώσει το ποσό των Λ.Κ.110.000 για τον λόγο ότι υποστηρίζεται και από την μαρτυρία του εναγόμενου
- Αντίθετα, απορρίπτω την θέση του Μ.Υ.2 ότι είχε αποδεχθεί άμεσα, χωρίς περιστροφές να πληρώσει το ως άνω ποσό. Από την μαρτυρία του εναγομένου 2 δεν θα μπορούσα να αποδεχτώ την θέση του ότι είχαν απαντήσει στον ενάγοντα ότι η προσφορά του ΜΥ2 για τις Λ.Κ.90000 δεν είχε γίνει αποδεκτή. Τόσο το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των 3 επιστολών του ενάγοντα προς την αποβιώσασα (τεκμήρια 4, 4Α και 5) όσο και η αποδεκτή μαρτυρία του ΜΥ2 καταδεικνύουν ότι η αποβιώσασα δεν είχε ενημερώσει είτε τον ενάγοντα, είτε τον ίδιο τον ΜΥ2 για την απόφαση τους να μην αποδεχτούν την ως άνω προσφορά. Με βάση την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Περί τις αρχές του 2004 η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 ανέθεσαν στον ενάγοντα την εντολή εξεύρεσης αγοραστή για την πώληση των ρηθέντων οικοπέδων. Περί το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου ο ΜΥ2 είχε δείξει ενδιαφέρον για την αγορά των οικοπέδων και απευθύνθηκε προς τον ενάγοντα. Λίγες μέρες μετά την πρώτη συνάντηση που είχε με τον ΜΥ2, ο ενάγοντας διευθέτησε συνάντηση στο γραφείο της αποβιωσάσης με τον ΜΥ
- Κατ' εκείνη την συνάντηση η αποβιώσασα είχε ζητήσει το ποσό των Λ.Κ.95.000 και για τα 2 οικόπεδα. Ο ΜΥ2 της αντιπρότεινε το ποσό των Λ.Κ.90.
- Η αποβιώσασα ανέφερε ότι θα συζητούσε την ως άνω προσφορά του ΜΥ2 με τον σύζυγο της και θα του κοινοποιούσε την απόφαση τους μέσω του ενάγοντα. Κατά το επόμενο διάστημα ο ενάγοντας προσπαθούσε με τηλεφωνήματα αλλά και επιστολές του να πληροφορηθεί την απόφαση της αποβιωσάσης και του εναγόμενου 2 στην προσφορά του ΜΥ
- Μέχρι και τον Ιανουάριο του 2005 όταν είχαν σταλεί οι δύο επιστολές προς την αποβιώσασα - τεκμήρια 4 και 4Α, ο ενάγοντας δεν είχε ενημερωθεί για την απόφαση της αποβιωσάσης και του εναγομένου 2 εάν θα αποδέχονταν την τιμή που τους είχε προτείνει ο ΜΥ
- Βρίσκω ότι ουδέποτε η αποβιώσασα είχε ενημερώσει τον ενάγοντα για την απόρριψη της πρότασης του ΜΥ
- Περί τον Φεβρουάριο του 2005 η αποβιώσασα είχε αναθέσει στον ΜΥ1, εγγεγραμμένο κτηματομεσίτη, την εντολή για την εξεύρεση αγοραστή για τα ρηθέντα οικόπεδα. Είχε αναφέρει στον ΜΥ1 ότι ζητούσε ως τιμή το ποσό των Λ.Κ.110.000 και για τα 2 οικόπεδα. Ο ΜΥ1 είχε τοποθετήσει την πινακίδα του στα οικόπεδα και επίσης τα διαφήμισε σε εφημερίδες. Τα υπέδειξε σε αρκετούς ενδιαφερομένους, ένας εκ των οποίων ήταν και ο ΜΥ2, ο οποίος τα γνώριζε από πριν. Ενημέρωσε τον ΜΥ2 για την τιμή την οποία ζητούσαν οι ιδιοκτήτες. Η τιμή αυτή τελικώς έγινε αποδεκτή από τον ΜΥ2 και περί τις αρχές Μαΐου 2005 ο ΜΥ2 προχώρησε σε συμφωνία με τους ιδιοκτήτες. Στις 3/6/2005 τα ρηθέντα οικόπεδα μεταβιβάστηκαν από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 επ' ονόματι του Χρίστου Καρύπη, ο οποίος αντιπροσωπεύετο από τον ΜΥ
- Ο ΜΥ1 πληρώθηκε για τις ως άνω υπηρεσίες τις οποίες προσέφερε στην αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 το ποσό των Λ.Κ.1650 από τον καθένα (βλ. τις αποδείξεις εισπράξεως - τεκμήριο 7). Επίσης το ως άνω ποσό δηλώθηκε από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 στις "δηλώσεις διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας" τις οποίες κατάθεσαν στο τμήμα εσωτερικών προσόδων έτσι ώστε να αφαιρεθεί από τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών ο οποίος προέκυψε από την πώληση των ως άνω οικοπέδων (βλ. τα τεκμήρια 6 και 6Α). Νομική πτυχή Όπως έχω ήδη αναφέρει, ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησής του αξιώνει το ποσό των Λ.Κ.3300 ως τη νόμιμη και /ή συμφωνημένη προμήθεια του, συνεπεία συμφωνίας πώλησης των ρηθέντων οικοπέδων, η οποία επιτεύχθηκε λόγω των δικών του ενεργειών και /ή ως αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας. Εκ προοιμίου θα πρέπει να αναφέρω ότι το δικαστήριο έχει απορρίψει την θέση του ενάγοντα ότι η εντολή εξεύρεσης αγοραστή για τα ρηθέντα οικόπεδα του είχε ανατεθεί κατ' αποκλειστικότητα. Κατ' επέκταση δεν τίθεται ζήτημα παράβασης της μεταξύ τους συμφωνίας εκ μέρους της αποβιωσάσης και του εναγόμενου
- Όπως υπήρξε κοινά αποδεκτό ο ενάγοντας κατά τον χρόνο που του είχε ανατεθεί η εντολή εξεύρεσης αγοραστή από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 ήταν εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης εν τη εννοία του νόμου. Το άρθρο 19
(2)του περί Κτηματομεσιτών Νόμου 273
(1)/2004 προνοεί ότι σε οποιαδήποτε κτηματική συναλλαγή υπάρχει μεσολάβηση εγγεγραμμένου και αδειούχου κτηματομεσίτη και η συναλλαγή επιτυγχάνεται με τη μεσολάβηση του, αυτός δικαιούται να αξιώσει την καθορισμένη προμήθεια, η οποία είναι απαιτητή και πληρωτέα με την επίτευξη της κτηματικής συναλλαγής, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά. Σύμφωνα με την ερμηνεία που δίνεται στο άρθρο 2 του ίδιου νόμου "κτηματική συναλλαγή" σημαίνει κάθε συναλλαγή για τη σύναψη συμφωνίας για πώληση, αγορά, ανταλλαγή ή μίσθωση ακινήτου. Ας σημειωθεί ότι παρόμοια πρόνοια με αυτήν του άρθρου 19
(2)υπήρχε και στον προγενέστερο περί εγγραφής κτηματομεσιτών νόμο 66/87 (βλ. το άρθρο 8 του νόμου) ο οποίος καταργήθηκε με τον νόμο 273
(1)/2004. Η επί του θέματος νομολογία καταδεικνύει ότι για να θεμελιωθεί αξίωση για προμήθεια θα πρέπει να αποδειχτεί από τον κτηματομεσίτη ότι η πράξη για την οποία αξιώνεται η προμήθεια ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της μεσολάβησης του. Για να θεμελιωθεί η απαίτηση πρέπει η μεσολάβηση να είναι ο αποφασιστικός παράγοντας (efficient cause) για τη διενέργεια της πώλησης. Ο συνδετικός κρίκος μεταξύ της μεσολάβησης και της πώλησης πρέπει να είναι άμεσος και καθοριστικός (βλ. X"Κυριάκος ν. Σιδέρη
(1989)1 (Ε) ΑΑΔ 92, Γεωργία Ματθαίου ν. Ροζάνας Μ. Νικολάου και άλλου,
(1999)1 ΑΑΔ 2080, Orphanides v. Michaelides
(1967)1 CLR 309, Burchell v. Gowrie and Blockhouse Collieries Ltd
(1910)A.C 614, J.F. Aho et Fils and Another v. Photos Photiades & Co.
(1968)1 CLR 477 και Χριστοφίδης ν. Σαββίδης
(1992)1 ΑΑΔ 733). Στην απόφαση του Privy Council James T. Burchell v. Gowrie and Blockhouse Collieries Ltd
(1910)A.C 614 η οποία υιοθετήθηκε στις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου Orphanides v. Michaelides και Χριστοφίδης ν. Σαββίδης (ανωτέρω) αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: "It was admitted that, in the words of Erle C.J. in Green v. Bartlett, "if the relation of buyer and seller is really brought about by the act of the agent, he is entitled to commission although the actual sale has not been effected by him". Or in the words of the later authorities, the plaintiff must show that some act of his was the causa causans of the sale (Tribe v. Taylor) or was an efficient cause of the sale (Millar v. Radford)". Επίσης στην υπόθεση Orphanides v. Michaelides (ανωτέρω) αναφέρεται το πιο πάνω απόσπασμα από το σύγγραμμα Pollock and Mulla's Indian Contract and Specific Relief Acts, 8η έκδοση σελίς 679: "But in order to establish a claim for commission the agent must show that the transaction in respect of which the claim is made was a direct result of his agency. It is not sufficient to show that the transaction would not have been entered into but for his introduction. He must go further and show that the introduction was the direct cause of the transaction." (Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου) Σύμφωνα με τα ευρήματα μου ο ΜΥ2 είχε απευθυνθεί αρχικά στον ενάγοντα για να αγοράσει τα ρηθέντα οικόπεδα. Ο ενάγοντας ήταν αυτός που είχε φέρει σε επαφή τον ΜΥ2 με την αποβιώσασα. Όμως η ενώπιον μου μαρτυρία κατέδειξε ότι οι διαπραγματεύσεις για αγορά των οικοπέδων από τον ΜΥ2, οι οποίες διεξάγονταν μέσω του ενάγοντα είχαν φτάσει σε κάποιο αδιέξοδο. Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2005 που η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 είχαν αναθέσει στον ΜΥ1 την εντολή εξεύρεσης αγοραστή για τα οικόπεδα τους δεν είχε καταστεί δυνατή η επίτευξη συναλλαγής μεταξύ των ιδιοκτητών των οικοπέδων και του ΜΥ
- Ο λόγος ήταν ότι η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 δεν είχαν αποδεχθεί την τιμή που είχε προσφέρει ο ΜΥ
- Επιπλέον, η ενώπιον μου μαρτυρία κατέδειξε ότι από κάποιο σημείο και μετά ο ενάγοντας σταμάτησε να καταβάλλει προσπάθειες για εξεύρεση αγοραστή. Υπενθυμίζω ότι, όπως ο ίδιος ανέφερε στη μαρτυρία του αλλά και στην επιστολή του προς την αποβιώσασα-τεκμηριο 5 είχε αφαιρέσει και την ταμπέλα του από τα οικόπεδα. Αποτελεί επίσης εύρημα μου ότι ο ΜΥ2 μετά την αποτυχία αγοράς των οικοπέδων μέσω του ενάγοντα είχε απευθυνθεί προς τον ΜΥ1, ο οποίος συμφώνως των ευρημάτων μου ήταν επίσης εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης. Ο ΜΥ1 ήταν αυτός που είχε μεσολαβήσει έτσι ώστε να επιτευχθεί η αγορά των οικοπέδων της αποβιωσάσης και του εναγόμενου 2 από τον ΜΥ
- Ήταν αυτός ο οποίος έπεισε τον Μ.Υ.2 να αποδεχθεί την τιμή που ζητούσαν οι ιδιοκτήτες και να ολοκληρωθεί η μεταξύ τους κτηματική συναλλαγή. Αποτελεί εύρημα μου ότι η μεσολάβηση του ΜΥ1 ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας για την επίτευξη της ως άνω συναλλαγής. Αντίθετα, η μεσολάβηση του ενάγοντα δεν ήταν καθοριστική στην επίτευξη της συναλλαγής, παρά το ότι ήταν αυτός στον οποίο είχε απευθυνθεί αρχικά ο ΜΥ
- Με βάση τα όσα περιγράφω πιο πάνω καταλήγω ότι ο ενάγοντας δεν δικαιούται να αξιώνει από τους εναγόμενους προμήθεια, η οποία, σε περίπτωση που το δικαστήριο κατέληγε ότι την εδικαιούτο, θα ανερχόταν στο 3% επί της τιμής πώλησης, δηλαδή σε Λ.Κ.3.300,00 (βλ. την Κ.Δ.Π.131/88 παράρτημα 11). Ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα υποστήριξε ότι ακόμα και στην περίπτωση που το δικαστήριο καταλήξει ότι ο ενάγοντας δεν δικαιούται οποιασδήποτε προμήθειας, θα πρέπει να του επιδικάσει εύλογη αμοιβή για τις υπηρεσίες που προσέφερε. Στο άρθρο 19
(2)παρ. 2 του νόμου 273(Ι)/2004 προνοείται ότι σε περίπτωση μη επίτευξης κτηματικής συναλλαγής για την οποία δεν υπέχει οποιαδήποτε ευθύνη ο κτηματομεσίτης, αυτός δικαιούται σε εύλογη αμοιβή, λαμβανομένων υπόψη του αναλωθέντος χρόνο και της δαπάνης αυτού. Παρά το ότι στην έκθεση απαίτησης δεν περιλαμβάνεται διαζευκτική αξίωση για εύλογη αμοιβή εντούτοις είμαι της άποψης ότι στο σώμα της έκθεσης απαίτησης εμπεριέχονται τα γεγονότα εκείνα, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για την παροχή αυτής της θεραπείας (βλ. Kennedy Hotels Ltd v. Haig Indjirdjian
(1992)1 ΑΑΔ 400 και Iris Development Ltd v. Τάκη Λαζαρίδη
(2000)1 ΑΑΔ 1504). Στην υπό εξέταση υπόθεση, αναμφίβολα ο ενάγοντας δεν θα μπορούσε να έχει οποιαδήποτε ευθύνη στη μη επίτευξη συναλλαγής μεταξύ των ιδιοκτητών των οικοπέδων και του ΜΥ
- Συμφώνως των ευρημάτων μου η μη επίτευξη συναλλαγής οφείλετο στο ότι η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 δεν είχαν αποδεχθεί την τιμή των Λ.Κ.90.000 που τους είχε προσφέρει ο ΜΥ
- Ο ενάγοντας μετά την αντίθεση σ' αυτόν της εντολής από την αποβιώσασα και τον εναγόμενο 2 είχε καταβάλει προσπάθειες για εξεύρεση αγοραστή και επίτευξη συναλλαγής. Υπενθυμίζω ότι είχε τοποθετήσει την πινακίδα του εντός των οικοπέδων, είχε φέρει σε επαφή τον ΜΥ2 με την αποβιώσασα, ήταν παρών στην συνάντηση με τον ΜΥ2 στο γραφείο της αποβιώσασας και στην συνέχεια προσπαθούσε μέσω τηλεφώνου αλλά και μέσω επιστολών να πληροφορηθεί την τελική απόφαση της αποβιωσάσης και του εναγόμενου 2 επί της προσφοράς του ΜΥ
- Υπενθυμίζω επίσης ότι η αποβιώσασα ουδέποτε τον είχε ενημερώσει για την απόρριψη της προσφοράς του ΜΥ2 και ουδέποτε είχε τερματίσει την προς αυτόν ανάθεση της εντολής εξεύρεσης αγοραστή με αποτέλεσμα ο ενάγοντας να συνεχίσει τις προσπάθειες του να πληροφορηθεί την απόφαση της αποβιωσάσης και του εναγόμενου
- Αναμφίβολα, όλες οι ως άνω ενέργειες του ενάγοντα συνεπάγονταν την σπατάλη χρόνου αλλά και χρήματος για τα τηλεφωνήματα κλπ. Δυστυχώς όμως ενώπιον μου δεν υπάρχει καμιά μαρτυρία για το πόσο χρόνο είχε αναλώσει, για την αμοιβή την οποία θα δικαιούτο να εισπράξει με βάση τον χρόνο που αφιέρωσε και για οποιαδήποτε άλλα έξοδα στα οποία τυχόν υπεβλήθη. Ο ενάγοντας είχε καθήκον να παραθέσει με λεπτομέρεια όλα τα επιμέρους ποσά τα οποία θα μπορούσαν να συνιστούν την αμοιβή του για τις υπηρεσίες τις οποίες πρόσφερε στην αποβιώσασα και τον εναγόμενο
- Το δικαστήριο, στην απουσία της ως άνω μαρτυρίας δεν θα μπορούσε να επιδικάσει στον ενάγοντα οποιαδήποτε εύλογη αμοιβή. Έχοντας όμως κατά νου το εύρημα μου ότι ο ενάγοντας έχει προβεί σε ενέργειες για επίτευξη κτηματικής συναλλαγής, θεωρώ ότι θα μπορούσε να του επιδικαστεί ονομαστική μόνο αποζημίωση (nominal damages). Στο σύγγραμμα "McGregor on damages" 15η έκδοση παρ. 399 και επόμενα αναφέρεται (σε ελεύθερη μετάφραση) ότι ονομαστικές αποζημιώσεις μπορεί να επιδικαστούν στην περίπτωση που αποδεικνύεται μεν απώλεια αλλά δεν υπάρχει μαρτυρία σε σχέση με το χρηματικό ποσό της απώλειας. Είμαι της άποψης ότι η υπό εξέταση υπόθεση συγκαταλέγεται στην περίπτωση την οποία περιγράφω πιο πάνω. Καθορίζω την αποζημίωση την οποία δικαιούται ο ενάγοντας στο ποσό των Λ.Κ.10,00 (€17.09). Όσον αφορά τα έξοδα είμαι της άποψης ότι ο ενάγοντας δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ως επιτυχών διάδικος για να δικαιούται σε έξοδα (βλ. Anglo-Cyprian Trade Agencies Ltd v. Paphos Wine Industries Ltd
(1951)1 All ER 873). Στην υπόθεση Ελένη Σάββα Ευθυβούλου και άλλων ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Κισσόνεργας και άλλου
(1998)1 ΑΑΔ 1059 αναφέρεται (στη σελίδα 1065) ότι σε περιπτώσεις που επιδικάζονται μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις, το δικαστήριο έχει την ευχέρεια να στερήσει τον ενάγοντα των εξόδων του, ή ακόμα να τον καταδικάσει στην πληρωμή των εξόδων της άλλης πλευράς. Θεωρώ ορθό να μεταφέρω το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Anglo-Cyprian Trade Agencies (ανωτέρω): "No doubt the ordinary rule is that, where a plaintiff has been successful, he ought not to be deprived of his costs, or at any rate, made to pay the costs of the other side, unless he has been guilty of some sort of misconduct. In applying that rule, however, it is necessary to decide whether the plaintiff really has been successful, and I do not think that a plaintiff who recovers nominal damages ought necessarily to be regarded in the ordinary sense of the word as a "successful" plaintiff. In certain cases he may be, e.g. where part of the object of the action is to establish a legal right, wholly irrespective of whether any substantial remedy is obtained. To that extent a plaintiff who recovers nominal damages may properly be regarded as a successful plaintiff, but it is necessary to examine the facts of each particular case". Στην υπό εξέταση υπόθεση ο ενάγοντας δεν έχει επιτύχει σε κανένα μέρος της αξίωσης του, ούτε ακόμα και στην διαζευκτική αξίωση του για επιδίκαση εύλογης αμοιβής. Κατ' επέκταση δεν θα μπορούσε να επιδικαστεί προς όφελος του κανένα ποσό εξόδων. Από την άλλη όμως, ο ενάγοντας δεν είχε καμιά ευθύνη για την αποτυχία στην επίτευξη κτηματικής συναλλαγής μεταξύ των ιδιοκτητών των οικοπέδων και του ΜΥ2. Αντίθετα αυτοί οι οποίοι ευθύνονταν ήταν η αποβιώσασα και ο εναγόμενος 2 οι οποίοι απέρριψαν την προσφορά του ΜΥ2. Επιπλέον είμαι της άποψης ότι όφειλαν να είχαν ειδοποιήσει έγκαιρα τον ενάγοντα για την απόρριψη της προσφοράς του ΜΥ2 και να τερμάτιζαν έγκαιρα της υπηρεσίες του. Αντ' αυτού δεν τον είχαν ενημερώσει καθόλου, αφήνοντας τον να κάμνει προσπάθειες για να πληροφορηθεί την απόφασή τους. Κάτω από τα δεδομένα που περιγράφω πιο πάνω καταλήγω ότι το δικαστήριο δεν θα μπορούσε να καταδικάσει τον ενάγοντα στην πληρωμή των εξόδων των εναγομένων. Εκδίδεται απόφαση προς όφελος του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και /ή κεχωρισμένα για Λ.Κ.10,00 (€17.069) με νόμιμο τόκο. Καμιά διαταγή για έξοδα. Νοείται ότι όσον αφορά τον εναγόμενο 1 υπόλογος στην πληρωμή της απόφασης θα είναι η περιουσία της αποβιωσάσης. (Υπ.) ......... Θ. Θωμά, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο