JAMAL ISMAIL ν. ΜΙΧΑΗΛ ΑΝΤΩΝΙΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1201/03, 30 Σεπτεμβρίου, 2009

(2003). Την ώρα του δυστυχήματος οδηγούσε αυτοκίνητο ενοικιάσεως με κατεύθυνση από Δεκέλεια προς Λάρνακα και αντιλήφθηκε τον Ενάγοντα να εισέρχεται στο οδόστρωμα με σκοπό να διασταυρώσει, κατευθείαν και χωρίς να σταματήσει. Ο ίδιος τότε ελάττωσε ταχύτητα για να του δώσει προτεραιότητα και αντιλήφθηκε δύο Μ/Σ να έρχονται από την απέναντι πλευρά. Τότε και ενώ ο Ενάγων διασταύρωνε και πλησίασε προς την άσπρη γραμμή του κέντρου του δρόμου, τον είδε να στρίβει προς τα αριστερά, να κάνει επαναστροφή και να ξεκινά να πάει προς τα πίσω. Μόλις έκανε ένα βήμα προς τα πίσω, κτυπήθηκε από τις Μ/Σ. Συγκεκριμένα, η Μ/Σ που προηγείτο και ήταν λίγο δεξιότερα της άλλης, τον έσπρωξε προς το μέρος της άλλης η οποία τον κτύπησε και τον τραυμάτισε σοβαρά. Το κτύπημα ήταν βίαιο, ο δε Ενάγων, αφού εκτοξεύθηκε περί τα 10 πόδια, σηκώθηκε, έτρεξε προς το πεζοδρόμιο και κατέρρευσε εκεί. Η σκηνή αυτή διαδραματίστηκε μπροστά από το Μάρτυρα ο οποίος την είδε καλά αφού είχε καθαρό οπτικό πεδίο και δεν υπήρχαν άλλα οχήματα μπροστά του. Αμέσως ο Μάρτυρας ακινητοποίησε το όχημα του, και με τους δύο γιους του πρόσφεραν τις Πρώτες Βοήθειες στον Ενάγοντα. Εν τω μεταξύ, στη σκηνή μαζεύτηκε κόσμος οι οποίοι έριχναν την ευθύνη στον οδηγό της Μ/Σ, τού φώναζαν, μάλιστα κάποιοι τον κτυπούσαν. Ο ίδιος ο Μάρτυρας ένιωθε ότι ο οδηγός της Μ/Σ δεν ευθυνόταν και αυτός ήταν και ο λόγος που αποφάσισε να έρθει από την Αγγλία για να καταθέσει στο Δικαστήριο. Ο Μάρτυρας έδωσε δύο Καταθέσεις στην Αστυνομία, η μία από τις οποίες είναι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 27, η οποία δόθηκε τη μέρα του δυστυχήματος, αλλά διαπίστωσε αδυναμία συνεννόησης με τον Αστυνομικό ο οποίος δεν μιλούσε καθόλου καλά Αγγλικά και δεν αντιλαμβανόταν τι του έλεγε ο Μάρτυρας. Είναι για το λόγο αυτό που το εν λόγω Τεκμήριο περιέχει κάποιες ανακρίβειες. Κατά την αντεξέταση υπήρξε αμφισβήτηση της εκδοχής του σε κάποια σημεία. Συγκεκριμένα του υπεβλήθη ότι υπήρχαν και άλλα αυτοκίνητα εκείνη τη στιγμή στο δρόμο, κάτι που ο Μάρτυρας αρνήθηκε, ότι ο Ενάγων είχε κάμει στροφή προς τα δεξιά και όχι προς τα αριστερά και ότι ο Μάρτυρας είχε κάμει νόημα στον Ενάγοντα για να διασταυρώσει, ισχυρισμό που ο Μάρτυρας απέρριψε. Τέλος του υπεβλήθη ότι σκοπός της μαρτυρίας του ήταν για να βοηθήσει την Ασφαλιστική Εταιρεία του Εναγομένου. Ευθύνη: Αξιολόγηση Μαρτυρίας Από την πιο πάνω μαρτυρία, φαίνεται ότι υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές ως προς τις κινήσεις του Ενάγοντα αμέσως πριν το δυστύχημα. Καταρχήν, πρέπει να αναφερθεί ότι θεωρώ το ΜΕ3 - Αστυνομικό Εξεταστή ως πλήρως αξιόπιστο. Διερεύνησε ορθά και αντικειμενικά το δυστύχημα και σε κανένα σημείο δεν αμφισβητήθηκε η αξιοπιστία του. Εξαιρετική εντύπωση μου έκανε και ο ΜΥ3 Barry Rosendale. Ο Μάρτυρας αυτός είδε την όλη σκηνή να διαδραματίζεται καθαρά μπροστά του, ήταν ανεξάρτητος Μάρτυρας και δέχομαι την εκδοχή του ως προς τα γεγονότα σε όλη τους την έκταση. Κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του ακριβολογούσε και έδωσε μία σαφέστατη εικόνα του δυστυχήματος. Το ότι ο ίδιος νιώθει ότι για το δυστύχημα δεν φέρει ευθύνη ο Εναγόμενος 1, αυτό αποτελεί δική του υποκειμενική άποψη που εκφεύγει της αφήγησης των γεγονότων. Όπου όμως η μαρτυρία του Μάρτυρα αυτού συγκρούεται με αυτήν του Ενάγοντα, προτιμώ την εκδοχή του Μάρτυρα αυτού. Ο Ενάγων (ΜΕ1) μου έκανε γενικά καλή εντύπωση. Θα αναφερθώ σε όλες τις πτυχές της μαρτυρίας του πιο κάτω στην Απόφαση, αλλά μπορώ να πω ότι γενικά είπε την αλήθεια, προσθέτοντας όμως κάποιες δόσεις υπερβολής αναφορικά με τις επιπτώσεις που είχε εξαιτίας του δυστυχήματος και αναφορικά με την υγεία του και με την ικανότητά του για εργασία. Από την άλλη, ενώ διαφαινόταν μία προσπάθεια μεγαλοποίησης των πιο πάνω επιπτώσεων, ο ίδιος με τη δική του μαρτυρία και αφήγηση των γεγονότων έδινε μια πιο μετριοπαθή εικόνα. Θα παρατεθούν λεπτομέρειες και πιο πλήρης αιτιολογία πιο κάτω αλλά, γενικά, εκείνο που συμπέρανα από την όλη μαρτυρία του Ενάγοντα είναι ότι, επειδή ο ίδιος νιώθει ότι το δυστύχημα του έχει καταστρέψει τη ζωή του (προσωπική, επαγγελματική κλπ), με τη μαρτυρία του προσπάθησε να μεταφέρει την πεποίθηση του αυτή στο Δικαστήριο. Επομένως εκείνο που το Δικαστήριο διαβλέπει, είναι υπερβολές στη μαρτυρία του παρά πρόθεση καταφυγής σε ψεύδη. Στα συμπεράσματα αυτά κατέληξα χωρίς να μου διαφεύγει το γεγονός ότι σε κάποια σημεία, αμφισβητήθηκε έντονα η αξιοπιστία του. Ένα τέτοιο σημείο είναι το κατά πόσο ο ίδιος είχε υποβάλει απαίτηση για ασφαλιστική κάλυψη για ζημιές τις οποίες είχε υποστεί στο Illinois Workers΄ Compensation Committee. Ο Ενάγων ανέφερε σχετικά ότι είχε αποστείλει επιστολή αλλά επειδή πληροφορήθηκε ότι το εν λόγω σώμα δεν καλύπτει τη ζημιά του επειδή αυτή δεν προέκυψε σε ώρες εργασίας, δεν επέμενε. Ο πιο πάνω ισχυρισμός, έγινε προσπάθεια να διαψευστεί από τη ΜΥ5 Βασούλα Νικολάου η οποία εργάζεται ως Προσωπική Γραμματέας του κ. Μιχάλη Κυριακίδη στο Δικηγορικό Γραφείο του Εναγομένου. Η εν λόγω Μάρτυρας κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 42 Ηλεκτρονική Αλληλογραφία και ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 43, Αντίγραφο της Ιστοσελίδας του Illinois Workers΄ Compensation Committee. Όντως στη σελίδα 22 του Τεκμηρίου αυτού φαίνεται ότι ο Ενάγων κατέθεσε "Arbitration Call" για το ατύχημα της 28/6/02. Όμως ούτε η φύση, ούτε το αποτέλεσμα αυτού του Arbitration Call εμφαίνονται και αφής στιγμής ο ίδιος ο Ενάγων παραδέχθηκε ότι προέβη σε κάποια διαβήματα, δεν θεωρώ ότι στο σημείο αυτό ελέγχεται η αξιοπιστία του. Παρόλα αυτά, στα πιο κάτω σημεία ελέγχεται η αξιοπιστία του Ενάγοντα αφού έδωσε αντίθετη εκδοχή από το ΜΥ3: (α) στο κατά πόσο ο Ενάγων σταμάτησε προτού εισέλθει στο δρόμο ή εισήλθε απευθείας, (β) στο κατά πόσο πρόλαβε να κάμει ένα βήμα προς τα πίσω, (γ) στο κατά πόσο όταν άκουσε το θόρυβο γύρισε προς τα δεξιά ή τα αριστερά του. Σε όλα τα πιο πάνω σημεία προτιμώ την εκδοχή του ΜΥ3 ο οποίος έβλεπε καθαρά και πανοραμικά από κάποια απόσταση τη σκηνή, σ΄ αντίθεση με τον Ενάγοντα ο οποίος, ιδίως μετά που άκουσε το θόρυβο, τελούσε υπό πλήρη σύγχυση. Στο μόνο σημείο που θεωρώ ότι ο Ενάγων παρέλειψε να πει την αλήθεια είναι στο ότι δεν είχε σταματήσει προτού εισέλθει στο δρόμο. Δέχομαι όμως την εκδοχή του ότι προτού εισέλθει στο δρόμο είχε ελέγξει την τροχαία κίνηση και οι δύο Μ/Σ δεν ήταν ορατές. Εξάλλου στο σημείο αυτό συμφωνεί και η εκδοχή του ΜΥ3 που ούτε ο ίδιος είχε αρχικά αντιληφθεί τις Μ/Σ και δεν μπορούσε να προσδιορίσει από πού προέρχονταν, δηλαδή από τον κύριο δρόμο ή την πάροδο. Ευθύνη: Ευρήματα Προτού προβώ στα Ευρήματα του Δικαστηρίου ως προς τα πραγματικά γεγονότα του δυστυχήματος πρέπει να σχολιάσω μία θέση την οποία έχει προβάλει η πλευρά του Εναγομένου: ο κ. Δαμιανού στην Τελική του Αγόρευση ισχυρίστηκε ότι δεν αποδείχθηκε ότι η Μ/Σ του Εναγομένου ήταν αυτή που είχε κτυπήσει τον Ενάγοντα. Τέτοιος ισχυρισμός προβάλλεται και στα Δικόγραφα. Όντως η μαρτυρία μπορεί να φαίνεται συγκεχυμένη αφού υπήρχαν δύο Μ/Σ που πήγαιναν περίπου πλάι η μία στην άλλη, ενώ η μαρτυρία του Ενάγοντα δεν ήταν διαφωτιστική ως προς το ποία από τις δύο τον κτύπησε και ποιος ήταν ο οδηγός της. Το ότι ο οδηγός της Μ/Σ που του κτύπησε τον επισκέφθηκε στο Νοσοκομείο και του απολογήθηκε δεν διευκρινίζει τα πράγματα αφού ούτε όνομα, ούτε περιγραφή του αναφέρθηκε. Όμως η αδιαμφισβήτητη και αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΕ3 - Εξεταστή εκλάμβανε ως δεδομένο ότι ήταν ο Εναγόμενος και η Μ/Σ του που κτύπησαν τον Ενάγοντα. Ο Εναγόμενος υπέγραψε μάλιστα το Πρόχειρο Σχεδιάγραμμα (Τεκμ. 26) υπό την ιδιότητα του ως ενεχόμενος στο δυστύχημα οδηγός, ενώ υπό αυτή του την ιδιότητα έδωσε και Κατάθεση στις 2/7/02 (Τεκμήριο Α για Αναγνώριση). Η εν λόγω Κατάθεση δεν έγινε Τεκμήριο για να ληφθεί υπόψη αλλά εγώ αναφέρομαι σε ενέργειες του ΜΕ3 ως Εξεταστή ο οποίος θεωρούσε ως δεδομένο ότι ήταν η Μ/Σ του Εναγομένου που είχε κτυπήσει τον Ενάγοντα. Επομένως το εν λόγω επιχείρημα της πλευράς του Εναγομένου δεν μπορεί παρά να απορριφθεί. Επομένως ευρίσκω ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα: Στις 28/6/02 γύρω στις 4:00 μ.μ. ο Ενάγων επιστρέφοντας στο Ξενοδοχείο Golden Bay επιχείρησε να διασταυρώσει τον κύριο δρόμο Λ/κας - Δεκέλειας ακριβώς απέναντι από την είσοδο του εν λόγω Ξενοδοχείου. Παρόλο ότι, προτού εισέλθει στο οδόστρωμα, δεν σταμάτησε στην άκρη του δρόμου για να ελέγξει την τροχαία κίνηση, έλεγξε το δρόμο και είδε ότι τα οχήματα στα αριστερά του είχαν σταματήσει ενώ στα δεξιά του το φως της Διάβασης Πεζών ήταν κόκκινο για τα οχήματα και εκείνη τη στιγμή διασταύρωναν πεζοί. Προχωρώντας στο οδόστρωμα και αφού κάλυψε σχεδόν όλη την απόσταση μέχρι το κέντρο του δρόμου που ήταν 3.6 μέτρα από την άκρη, άκουσε το θόρυβο από τις Μ/Σ, συγχύστηκε, γύρισε προς τα πίσω και έκανε ένα βήμα προς τα πίσω όπου και κτυπήθηκε από τη Μ/Σ του Εναγομένου. Εκείνη τη στιγμή ο Ενάγων βρισκόταν 60 εκ. από το κέντρο του δρόμου και 3 μ. από την άκρη απ΄ όπου είχε εισέλθει. Το κτύπημα ήταν σφοδρό και τον εκτίναξε στο οδόστρωμα ενώ από τη σύγχυσή του σηκώθηκε και ακολούθως κατέρρευσε στην άκρη του δρόμου. Ευθύνη: Νομική Πτυχή - Συμπεράσματα Υπάρχει πλούσια Νομολογία αναφορικά με τον καταμερισμό της ευθύνης σε περιπτώσεις που πεζοί παρασύρονται από αυτοκίνητα που διασταυρώνουν το δρόμο. Ενώ υπάρχουν οι γενικοί κανόνες αναφορικά με το καθήκον επιμέλειας και τις αρχές της αμέλειας, εκείνο που εξάγεται με σαφή τρόπο είναι ότι η κάθε υπόθεση κρίνεται στα δικά της γεγονότα τα οποία λόγω των πολλών παραγόντων που ενυπάρχουν, διαφέρουν σε κάθε περίπτωση. Τέτοιοι παράγοντες είναι εκτός από την οδική συμπεριφορά των ενεχομένων, η κατάσταση του δρόμου, ο φωτισμός, ορατότητα κλπ. Στην Αβραάμ ν. Στυλιανού

(2002)1(Α)ΑΑΔ 50, ο τότε Νικήτας, Δ. ανέφερε (σελ. 55) ότι το δικαίωμα του πεζού στη χρήση του δρόμου είναι το ίδιο με εκείνο του οδηγού αυτοκινήτου. Ο βαθμός της απαιτούμενης προσοχής από τον πεζό, συσχετίζεται με τις περιστάσεις και τις συνθήκες που περιστοιχίζουν το ατύχημα. Ο κανόνας που διέπει τη συμπεριφορά του πεζού είναι ότι πρέπει να φανεί ότι επέδειξε, για τη δική του ασφάλεια, την προσοχή που αναμένεται από το μέσο λογικό άνθρωπο, που είναι συνυφασμένη με την έννοια της σωφροσύνης. Εκτός από την πιο πάνω υπόθεση, το Δικαστήριο μελέτησε και τα γεγονότα των υποθέσεων Lazos v. Yiakoumis

(1968)1 CLR 396 και Κυριάκου ν. Δημητρίου

(1997)1(Γ) ΑΑΔ 1362, που ενώ εκ πρώτης όψεως φαίνονται παρόμοια με αυτά της παρούσας, υπάρχουν διαφορές και αναφορικά με την οδική συμπεριφορά του πεζού αλλά και με τις συνθήκες φωτισμού. Εξετάζοντας τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο Εναγόμενος υπήρξε αμελής. Παρόλον ότι δεν υπάρχει μαρτυρία ούτε για αυξημένη ταχύτητά του αλλά ούτε και από πού προερχόταν, παραμένει ως γεγονός ότι σε άπλετο φως με εξαιρετική ορατότητα κτύπησε πεζό που διασταύρωνε χωρίς να υπάρχει η παραμικρή μαρτυρία για αποτρεπτικές ενέργειες εκ μέρους του (φρένα, ελιγμούς κλπ). Το γεγονός ότι, ελλείψει μαρτυρίας, είναι άγνωστη η πορεία της Μ/Σ πριν από τη σύγκρουση δεν μεταβάλλει τα πράγματα αφού είναι η πραγματικότητα ότι βρέθηκε εκεί και κτύπησε με δύναμη τον Ενάγοντα τη στιγμή που αυτός διασταύρωνε. Ούτε αλλάζει οτιδήποτε από το γεγονός ότι πάνω στη σύγχυση του ο Ενάγων έκαμε ένα βήμα προς τα πίσω αφού ο Εναγόμενος όφειλε να προσέχει τον Ενάγοντα και να τηρεί απόσταση ασφαλείας απ΄ αυτόν. Το βήμα του Ενάγοντα προς τα πίσω περιγράφηκε ως απλό βήμα και όχι άλμα, επομένως η αλλαγή πορείας του Ενάγοντα ήταν μόνο για λίγα εκατοστά που δεν μεταβάλλουν το καθήκον επιμέλειας του Εναγομένου προς ένα πεζό που διασταυρώνει. Ο Εναγόμενος έστω και εάν αντιλαμβανόταν τον Ενάγοντα να διασταυρώνει και να κατευθύνεται προς την αντίθετη λωρίδα, δεν δικαιούτο να συνεχίσει την ίδια πορεία με πριν αλλά έπρεπε να λάβει τέτοια εύλογα μέτρα για να διαφυλάξει την ασφάλειά του. Συντρέχουσα αμέλεια έχει όμως και ο Ενάγων ο οποίος εισήλθε στο οδόστρωμα χωρίς να σταματήσει ενώ, όπως διαφάνηκε, δεν έλεγξε αποτελεσματικά το δρόμο αφού όταν αντιλήφθηκε τις Μ/Σ, ήταν ήδη αργά. Επιπρόσθετα και παρά την ύπαρξη της διάβασης πεζών έστω και 100-150 μέτρων παρακάτω, ο Ενάγων διάλεξε ένα επικίνδυνο σημείο να διασταυρώσει όπου υπήρχε μία ανοικτή πάροδος προς τα πίσω δεξιά του που δημιουργούσε ενδεχόμενο κίνδυνο και αδυναμία επαρκούς ελέγχου της τροχαίας κίνησης. Αναφορικά με την ευθύνη πεζού που διασταυρώνει εκτός διάβασης πεζών, σχετική είναι η Κυριάκου ν. Φινοπούλου

(2002)1(Γ) ΑΑΔ 1951 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο αποδέχθηκε ότι η πεζή που διασταύρωνε δίπλα από τη διάβαση πάνω στις ζιγκ ζαγκ γραμμές της, έφερε ευθύνη. Στην εν λόγω υπόθεση η ευθύνη καταμερίστηκε σε 70% σε βάρος της οδηγού και 30% σε βάρος της πεζής. Στην παρούσα υπόθεση θεωρώ ότι η ευθύνη του Εναγομένου είναι κατά πολύ μεγαλύτερη αυτής του Ενάγοντα γι΄ αυτό και κατανέμω την ευθύνη σε 75% σε βάρος του Εναγομένου και 25% σε βάρος του Ενάγοντα. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ Έχει δοθεί μεγάλος όγκος μαρτυρίας για το κεφάλαιο αυτό από αμφότερες τις πλευρές, ενώ έχουν κατατεθεί και πολλά Τεκμήρια. Στην Ε/Α, το θέμα καλύπτεται από τέσσερις σελίδες (σελ. 3-6). Για το λόγον αυτόν έχω προσπαθήσει κατά το μέτρο το δυνατό, να απλοποιήσω όσο πιο πολύ το κεφάλαιο αυτό. Η μαρτυρία που έχει δοθεί, βασικά εμπίπτει σε τρεις κατηγορίες: (Α) Παραδεκτή ή μη αμφισβητούμενη μαρτυρία, (Β) Εξ ακοής μαρτυρία, (Γ) Αμφισβητούμενη μαρτυρία. (Α) Παραδεκτή ή μη αμφισβητούμενη Μαρτυρία Στην κατηγορία αυτή θεωρώ ότι εμπίπτουν η μαρτυρία του ΜΕ2 Δρα Αντώνη Χρονίδη, Χειρουργού στο Νοσοκομείο Λάρνακας, τα Ιατρικά Πιστοποιητικά που έγιναν παραδεκτά για την αλήθεια του περιεχομένου τους, (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 11 και 29), καθώς και η μη αμφισβητούμενη μαρτυρία του Ενάγοντα (ΜΕ1), η οποία έχει κριθεί αξιόπιστη. Όπως έχει αναφερθεί, ο Ενάγων κτυπήθηκε σφοδρά από τη Μ/Σ του Εναγόμενου και αφού εκτινάχθηκε, κατέρρευσε στο οδόστρωμα. Μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας όπου εισήχθηκε ως επείγον περιστατικό. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του ΜΕ2 Δρα Αντώνη Χρονίδη, Χειρουργού στο Νοσοκομείο Λάρνακας, ο οποίος εξέδωσε το Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερ. 5.7.02 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12), διαπιστώθηκε ότι είχε κάταγμα της 9ης και 10ης του πλευράς αριστερά, υγρά στην άνω κοιλιακή χώρα και ρήξη σπλήνα. Μεταφέρθηκε αμέσως στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας όπου του έγινε επείγουσα λαπαροτομή και ακολούθως του αφαιρέθηκε ο σπλήνας (σπληνεκτομή). Μετά τοποθετήθηκε σωλήνας στην κοιλιά για παροχέτευση υγρών ή αίματος σε περίπτωση επιπλοκών. Παρέμεινε στη Μονάδα Εντατικής Παρακολούθησης μέχρι την επόμενη μέρα, ενώ ο σωλήνας αφαιρέθηκε στις 3/7/

1. Από το Νοσοκομείο εξήχθη στις 5/7/02 μετά που ο ίδιος είχε ζητήσει για να μεταφερθεί στη χώρα του όπου μεταφέρθηκε αεροπορικώς σε θέση Stretcher. Έκτοτε, ο Μάρτυρας δεν εξέτασε ξανά τον Ενάγοντα. Η σπληνεκτομή σύμφωνα με το ΜΕ2 επηρεάζει ένα άτομο αφού ο σπλήνας είναι όργανο που χρειάζεται ο οργανισμός για να καταστρέφει τα αιμοπετάλια τα οποία είναι υπεύθυνα για την πηκτικότητα του αίματος. Είναι επίσης όργανο του αμυντικού συστήματος, έχει δηλαδή την άμυνα του οργανισμού εναντίον διαφόρων λοιμώξεων. Επομένως ένας άρρωστος που έχει υποστεί σπληνεκτομή, κινδυνεύει να πάθει λοιμώξεις και είναι γι΄ αυτό τον λόγο που για περίοδο 6 μηνών μετά τη σπληνεκτομή χορηγούνται ψηλές δόσεις αντιβιοτικού (πενικιλίνης). Ο κίνδυνος λοιμώξεων μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Σε περίπτωση που ο αριθμός των αιμοπεταλίων ξεπεράσει τις 500.000 - 600.000 ανά κυβικό χιλιοστόμετρο αίματος υπάρχει κίνδυνος θρομβώσεων, γι΄ αυτό χορηγείται στο άτομο εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο και κάποιο αντιπηκτικό, είτε ασπιρίνη, είτε παράγωγο κουμαρίνης. Ένα από αυτά είναι και το Agrylin. Ο Μάρτυρας παραδέχθηκε ότι το θέμα αυτό ανάγεται περισσότερο στην ειδικότητα Αιματολόγου. Άτομο που έχει υποστεί σπληνεκτομή θα πρέπει να λαμβάνει αντιπηκτική θεραπεία εφ΄ όρου ζωής και να επαναλαμβάνει το πιο πάνω εμβόλιο σε τακτά χρονικά διαστήματα, ήτοι κάθε 10 χρόνια. Αυτό λαμβάνεται όχι για ίαση, αλλά για προστασία. Κάποιος που έχει υποστεί λαπαροτομή, διατρέχει για μεγάλο χρονικό διάστημα τον κίνδυνο επιπλοκών, όπως για παράδειγμα η δημιουργία συμφύσεων, δηλαδή με απλά λόγια να κολλήσουν τα έντερα μεταξύ τους και να προκληθεί μερική ή ολική εντερική απόφραξη. Επιπρόσθετα, λόγω των καταγμάτων των πλευρών, μπορεί να επηρεαστεί η αναπνευστική λειτουργία λόγω συλλογής υγρού στο θώρακα. Σε σχετικές ερωτήσεις κατά την αντεξέταση διευκρίνισε ότι θα προβλήματα που έχει ο Ενάγοντας θα δικαιολογούσαν απουσία από την εργασία του για περίοδο 20 μηνών, ή στη χειρότερη περίπτωση, εάν υπήρχαν επιπλοκές, 6 μηνών. Παραδεκτό ως προς την αλήθεια του περιεχομένου του έγινε και το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 29, το οποίο είναι Ιατρική Έκθεση ημερ. 24.9.07 του Δρα Δημητράκη Δημητρίου, Πνευμονολόγου στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Αποδίδονται αυτούσια τα κύρια ευρήματά του: "Τον ασθενή τον είδα για πρώτη φορά στο ιατρείο μου στις 6 Σεπτεμβρίου
2. Παραπονείτο κυρίως για εισπνευστικό και εκπνευστικό συριγμό, δύσπνοια και εύκολη κόπωση κατά την άσκηση. Επίσης δήλωνε ότι διάφοροι παράγοντες όπως είναι η άσκηση, αλλαγές θερμοκρασίας περιβάλλοντος και έντονες οσμές του προκαλούσαν δύσπνοια. Όπως δε ισχυρίστηκε αυτά τα συμπτώματα δεν προϋπήρχαν του δυστυχήματος και ουδέποτε υπέφερε από βρογχικό άσθμα. Δεν υπήρξε ποτέ καπνιστής. Φάρμακα που λάμβανε ήταν το Seretide discus 250, το οποίο δεν χρησιμοποιούσε όμως πάνω σε τακτική βάση. Η κλινική εξέταση του αναπνευστικού συστήματος έδειξε φυσιολογική έκπτυξη του πνεύμονα και συχνότητα αναπνοών. Τα ημιθωρακία κινούνταν συμμετρικά κατά την αναπνοή. Η ακρόαση του πνεύμονα φανέρωσε εισπνευστικό και εκπνευστικό συριγμό αμφοτερόπλευρα. Ο κορεσμός του οξυγόνου στο αίμα ήταν 94% σε ηρεμία. Η ακτινογραφία θώρακα ήταν φυσιολογική χωρίς ευρήματα συλλογής πλευριτικού υγρού και ατελεκτασίας. Υπήρχαν όμως επουλωθέντα κατάγματα στις πλευρές του αριστερού ημιθωρακίου." Ο Ενάγων, Jamal Ismail (ME1), στη δική του μαρτυρία ανέφερε ότι πριν από το δυστύχημα σπάνια επισκεφτόταν Γιατρούς. Ζούσε μία κανονική ζωή, κολυμπούσε, περπατούσε, ασκείτο στο Γυμναστήριο. Μετά το δυστύχημα δεν μπορεί να κάμει τα πιο πάνω, ενώ πρέπει κάθε μήνα να επισκέπτεται Γιατρούς και να κάνει αναλύσεις αίματος. Η ζωή του έχει αλλάξει ριζικά προς το χειρότερο. Αναφορικά με τη μεταφορά του στην Ιορδανία στην Κλινική του Δρα Σαμάρα Σαμάρα, δήλωσε ότι αυτή είχε αποφασιστεί από την οικογένειά του αφού ο ίδιος εκείνο το χρονικό διάστημα δεν ήταν σε θέση να λάβει οποιαδήποτε απόφαση. Στη μαρτυρία του η οποία διήρκεσε τέσσερις δικασίμους είχε την ευκαιρία να αναλύσει τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει και τα οποία περιγράφονται συνοπτικά πιο κάτω. Αντιμετωπίζει αναπνευστικά προβλήματα και οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να πάθει ασθματική κρίση γι΄ αυτό πάντοτε κουβαλά μαζί του εισπνεόμενο φάρμακο. Στην Ε/Α, Παράγραφος 5 (στ), αναφέρεται ότι ο Ενάγων αντιμετωπίζει πρόβλημα στύσης που οφείλεται στο δυστύχημα. Ο Ενάγων κατά τη μαρτυρία του ανέφερε ότι είχε επηρεαστεί δυσμενώς η σεξουαλική του ζωή, αλλά δήλωσε ότι ντρεπόταν και δεν ένιωθε καλά να μιλά για το θέμα αυτό. Δήλωσε όμως ότι αυτό συνέτεινε στα ψυχολογικά προβλήματα του και λάμβανε αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Το Δικαστήριο κατανοεί την αμηχανία του αυτή, αλλά οφείλει να κρίνει με βάση την προσαχθείσα μαρτυρία και αφής στιγμής δεν υπήρξε αναλυτική και σαφής μαρτυρία και τοποθέτηση του επί του θέματος, λόγω ασάφειας και κενών δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη η θέση του αυτή. Κατά την αντεξέταση όταν ρωτήθηκε πόσοι είναι οι θεράποντες Ιατροί του, ανέφερε τα ονόματα των Δρα Σαμάρα στην Ιορδανία και του Δρα Πρωτοπαπά (ΜΕ3) τον οποίο μερικές φορές συμβουλεύεται και τηλεφωνικώς. Ο Δρ. Σαμάρας τον παρακολουθεί μέχρι σήμερα αφού ο ίδιος μεταβαίνει στην Ιορδανία 3-4 φορές ετησίως για εξετάσεις και αναλύσεις. Στις ΗΠΑ όπου διαμένει δεν πήγε σε Ιατρούς επειδή στοιχίζουν πάρα πολύ και δεν έχει την ανάλογη οικονομική δυνατότητα. (Β) Εξ Ακοής Μαρτυρία Προς υποστήριξη των θέσεων του ο Ενάγων κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του κατάθεσε τα ακόλουθα Τεκμήρια τα οποία αποτελούν εξ ακοής μαρτυρία: (α) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7, Ιατρικό Πιστοποιητικό Δρα Κωνσταντίνου Πούγιουρου, ημερ. 14/10/03, (β) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8, Ιατρικό Πιστοποιητικό του Κέντρου Μαγνητικής Τομογραφίας Λευκοθέα ημερ. 27/9/03, (γ) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9, Πιστοποιητικό Ασθενείας του Δρα Μένοικου Σπάρταλη, Ειδικού Γενικού Χειρουργού - Αγγειοχειρουργού, (δ) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10, Πιστοποιητικό του Ιατρικού Διαγνωστικού Κέντρου Άγιος Θέρισος ημερ. 25/9/03, (ε) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15, Echocardiography Report του Δρα Οικονομίδη ημερ. 24/9/03, (στ) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 16, Ιατρικό Πιστοποιητικό του Δρα Σ. Σαμάρα από την Ιορδανία, (ζ) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 23, Ιατρικό Πιστοποιητικό του Δρα Νίκου Μαλακουνίδη, Προϊστάμενου της Χειρουργικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, (η) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 30, Πιστοποιητικό Φαρμακείου Amser στην Ιορδανία, (θ) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 31, Ιατρικό Πιστοποιητικό Δρα Σαμάρα Σαμάρα από την Ιορδανία. Τα Τεκμ. 30 και 31 κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια της μαρτυρία της ΜΕ7 Χριστίνας Ζίκκου, Δικηγόρου στο Δικηγορικό Γραφείο του Ενάγοντα. Η εν λόγω Μάρτυρας ανέφερε ότι ήταν παρούσα όταν ο Ενάγων τα παρέδιδε στο Δικηγορικό Γραφείο. Όλα τα πιο πάνω Τεκμήρια παρέμειναν ως εξ ακοής μαρτυρία αφού δεν υποστηρίχθηκαν με δια ζώσης μαρτυρία από τους συντάκτες τους. Επιπρόσθετα, υπάρχει και η θέση της πλευράς του Εναγομένου ότι οι επισκέψεις του Ενάγοντα σε τόσους Ιατρούς δεν ήταν για σκοπούς θεραπείας αλλά για υποβοήθηση της δικαστικής του υπόθεσης. Εκείνο που το Δικαστήριο όντως διακρίνει είναι ότι δεν διαφαίνεται κάποια συνέχεια στη θεραπεία και παρακολούθηση του Ενάγοντα από κάποιους από τους Ιατρούς που εξέδωσαν τα πιο πάνω Πιστοποιητικά. Εξάλλου ο ίδιος ο Ενάγων κατέθεσε ότι από τους πιο πάνω Γιατρούς, μόνο ο Δρ. Σαμάρα τον παρακολουθεί μέχρι σήμερα. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο θα πρέπει να αποδοθεί βαρύτητα σε κάποια ή σε όλα τα πιο πάνω Τεκμήρια εφόσον είχε προηγηθεί και σχετική συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο τρόπος που αξιολογείται εξ ακοής μαρτυρία εμπεριέχεται στο Άρθρο 27, του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, το οποίο αναφέρει τα ακόλουθα: "27.

(1)Κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας.

(2)Ειδικότερα, και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του εδαφίου

(1), το Δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη τα πιο κάτω: (α) Κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε την αρχική δήλωση· (β) το χρονικό διάστημα μεταξύ της αρχικής δήλωσης και του γεγονότος στο οποίο αυτή αναφέρεται· (γ) το βαθμό της εξ ακοής μαρτυρίας, δηλαδή κατά πόσο η μαρτυρία περιλαμβάνει εξ ακοής μαρτυρία πέραν του πρώτου βαθμού· (δ) κατά πόσο οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε οποιοδήποτε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα· (ε) κατά πόσο η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επακριβώς ή όχι· (στ) το πλαίσιο μέσα στο οποίο, ή οποιοσδήποτε σκοπός για τον οποίο έγινε η αρχική δήλωση· (ζ) κατά πόσο η εξ ακοής μαρτυρία είναι ουσιωδώς διαφορετική από την αρχική δήλωση· (η) κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προσάγεται η εξ ακοής μαρτυρία, φαίνεται ότι δε διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της μαρτυρίας ή γίνεται προσπάθεια παρεμπόδισης της ορθής αξιολόγησης της βαρύτητας της μαρτυρίας.

(3)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που προσδίδεται από το Δικαστήριο σε εξ ακοής μαρτυρία, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε." Ο κ. Λουκαϊδης ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είχε καταβάλει και ο ίδιος προσπάθειες για να πείσει τον Δρα Σαμάρα να έρθει στην Κύπρο για να καταθέσει αλλά ο ίδιος δεν ήταν διατεθειμένος να έρθει. Ο δε Ενάγων μετέβη ειδικά στην Ιορδανία για να τον πείσει αλλά και αυτή η προσπάθειά του ήταν ανεπιτυχή. Από την άλλη ο κ. Δαμιανού κατ΄ επίκληση του Άρθρου 26, του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε, είχε ζητήσει ο ίδιος άδεια για κλήτευση τόσο του Δρα Σαμάρα, όσο και του συντάκτη του Τεκμ. 30 (Πιστοποιητικού Φαρμακείου Amser). Το Δικαστήριο δεν έδωσε την αιτούμενη άδεια εφόσον τα άτομα βρίσκονται στο εξωτερικό, εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω και εφαρμόζοντας τις πρόνοιες του Άρθρου 27 του Κεφ. 9 αποφάσισα να μην προσδώσω οιαδήποτε βαρύτητα σε οιοδήποτε από τα πιο πάνω Τεκμήρια. Όσον αφορά στα Πιστοποιητικά των Κυπρίων Ιατρών ή άλλων προσώπων που βρίσκονται στην Κύπρο δεν δόθηκε οποιαδήποτε δικαιολογία για τη μη προσαγωγή τους στο Δικαστήριο. Όσον αφορά στα δύο Ιατρικά Πιστοποιητικά του Δρα Σαμάρα (Τεκμ. 16 και 31) και το Πιστοποιητικό του Φαρμακείου Amser (Τεκμ. 30) παρατηρώ τα ακόλουθα: το περιεχόμενο τους είναι πολύ γενικό και αόριστο, μερικές φορές χωρίς ημερομηνία, ενώ περιλαμβάνονται και ευρήματα που κατά παραδοχή δεν οφείλονται στο δυστύχημα (βλ. Τεκμ. 31 στο οποίο αναφέρεται "πεπτικό έλκος" που με δήλωση της πλευράς του Ενάγοντα δεν αποδίδεται στο δυστύχημα). Επομένως θα ήταν παρακινδυνευμένο να δοθεί βαρύτητα σε όλο το περιεχόμενο των εν λόγω Τεκμηρίων χωρίς να δοθεί η ευκαιρία στην πλευρά του Εναγόμενου να αντεξετάσει και να προβάλει τις θέσεις του. Ούτε το Δικαστήριο δύναται - εξάλλου θα ήταν και πλήρως λανθασμένο - από τη μία να αποδέχεται και να δίδει βαρύτητα στο περιεχόμενο εγγράφων και από την άλλη να τα αντιπαραβάλλει με άλλη παραδεκτή μαρτυρία που τείνει προς το αντίθετο και να εξαιρεί κάποιους από τους περιεχόμενους σ΄ αυτά ισχυρισμούς. (Γ) Αμφισβητούμενη Μαρτυρία Στην κατηγορία αυτή ανήκουν βασικά 3 θέματα: (α) Προβλήματα Νευρολογικής Φύσης (β) Ψυχολογικά Προβλήματα (γ) Προβλήματα Αιματολογικής Φύσης (α) Προβλήματα Νευρολογικής Φύσης Το ζήτημα είναι κατά πόσο ο Ενάγων αντιμετωπίζει προβλήματα στα κάτω άκρα ήτοι καψαλγίες και πόνους και κατά πόσο αυτά αποδίδονται, ως ο ισχυρισμός της πλευράς του, σε Πολυνευροπάθεια κατά κώμα (Critically Illness Polyneuropathy). Σχετική είναι η μαρτυρία του Ενάγοντα (ΜΕ1) και του Δρα Μιχάλη Πρωτοπαπά, Νευρολόγου (ΜΕ4) αφενός, και του Δρα Κυριάκου Κυριαλλή, Νευρολόγου (ΜΥ2) αφετέρου. Ο Ενάγων (ΜΕ 1), ανέφερε σχετικά ότι το κυριότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ως κατάλοιπο από τον τραυματισμό του είναι ο πόνος στα πόδια ο οποίος άρχισε 3-4 μήνες μετά το δυστύχημα με τη μείωση των παυσίπονων και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η θεραπεία του Δρα Πρωτοπαπά (ΜΕ4) τον βοήθησε σχετικά, ενώ καθημερινά για αντιμετώπιση του πόνου λαμβάνει πολλά χάπια. Η θέση του Εναγομένου η οποία προβλήθηκε με σχετικές υποβολές είναι ότι ο Ενάγων δεν αντιμετωπίζει τέτοια προβλήματα. Ο ΜΕ4 Δρ Μιχάλης Πρωτοπαπάς, είναι Ιατρός - Νευρολόγος στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Είναι Απόφοιτος της Πανεπιστημιακής Σχολής Göttingen Γερμανίας στην οποία και κατέχει τον τίτλο του Διδάκτορα Ιατρικής. Από το 2003 εργάζεται στην Κύπρο, από το 2005 είναι Πρόεδρος της Νευρολογικής Εταιρείας Κύπρου ενώ από το 2006 στεγάζεται στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Εξέτασε για πρώτη φορά τον Ενάγοντα στις 26/8/2005 και εξέδωσε την Ιατρική του Έκθεση ημερ. 15/9/05 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14) την οποία και υιοθέτησε. Στις 30/8/05 έγινε Ηλεκτρομυογράφημα (ΗΜΓ) στον Ενάγοντα το οποίο ήταν μεν φυσιολογικό αλλά σ' αυτό διαφάνηκαν ενδείξεις παλαιάς απονευρωτικής νόσου. Με δεδομένο ότι ο Ενάγων υποφέρει από συνεχόμενους πόνους στα κάτω άκρα οι οποίοι έχουν τη μορφή καψαλγιών και ηλεκτρικών εκφορτίσεων, ο Μάρτυρας εκφράζοντας την άποψη του ανέφερε ότι πρόκειται για κατάλοιπο μιας "Πολυνευροπάθειας κατά κώμα" (Critically Illness Polyneyropathy, όπως περιγράφεται στη διεθνή βιβλιογραφία). Η εν λόγω ασθένεια εμφανίζεται σε ασθενείς που χρήζουν και νοσηλεύονται σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Στο Τεκμ. 14 περιγράφεται το ιστορικό της ασθένειας αυτής αφού ο ίδιος ο Μάρτυρας είχε προβεί σε σχετική έρευνα της. Αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η ασθένεια αυτή , η οποία περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1900 από τον Mac Zowski ,ο οποίος αναφέρθηκε σε μια ΠΝΠ πού εμφανίστηκε σε ασθενή μετά από εντατική θεραπεία. Στην συνέχεια τα έτη 1924 και 1930 γίνονται πάλι αναφορές στο ίδιο θέμα, ενώ από το 1955 γίνεται πιο συχνή και πιο ολοκληρωμένη αναφορά στην πάθηση αυτή. Οι Prange/Πρωτοπαπάς εξέτασαν από το 1993 εώς το 1997στην νευρολογική μονάδα εντατικής θεραπείας της πανεπιστημιακής κλινικής του πανεπιστημίου Göttingen Γερμανίας μια μεγάλη ομάδα ασθενών πού έτυχαν εντατικής θεραπείας και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι κάθε ασθενής που τυγχάνει εντατικής θεραπείας αναπτύσει μια αξονική Πολυνευροπάθεια άγνωστου αιτολογίας. Πρόκειται για μονοφασική ασθένεια με ίαση μετά από το τέλος της θεραπείας.» Μέσα στα πλαίσια της πιο πάνω μελέτης εξέτασαν ένα μεγάλο αριθμό ασθενών για 4 χρόνια και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο κάθε ασθενής ο οποίος τοποθετείται στον αναπνευστήρα και νοσηλεύεται σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, από την πρώτη μέρα αναπτύσσει ένα μηχανισμό ο οποίος στη συνέχεια αλλοιώνει τους άξονες των νεύρων και του προκαλεί μία πολυνευροπάθεια. Η πάθηση αυτή είναι μονοφασική, δηλ. εμφανίζεται μία φορά. Επέρχεται ίαση και στην εξέταση του ασθενούς, παρακολουθώντας τον σε μακρό χρονικό διάστημα, τα αρχικά παθολογικά ευρήματα στο ΗΜΓ και το Ηλεκτρονευρογράφημα μετατρέπονται σε φυσιολογικά. Άρα ο οργανισμός αποκαθιστά τη βλάβη χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν αφήνει κατάλοιπα. Στην περίπτωση του Ενάγοντα, τα κατάλοιπα είναι οι καψαλγίες. Αναφορικά με το γεγονός ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις της νόσου στο ΗΜΓ ο Μάρτυρας ανέφερε ότι εάν ο Ενάγων εξεταζόταν ηλεκτρονευρογραφικά κατά τους πρώτους 3 μήνες μετά το δυστύχημα κάτι τέτοιο θα διαφαίνετο. Αποτελεί άποψη του Μάρτυρα ότι το πρόβλημα του νευροπαθητικού πόνου που αντιμετωπίζει ο Ενάγων είναι χρόνιο και δεν πιστεύει ότι θα υπάρξει πλήρης ίαση, γι' αυτό και δεν είναι σε θέση να ασκήσει το επάγγελμα του. Η αντιμετώπιση της ασθένειας που συστήθηκε στον Ενάγοντα είναι με αντιεπιληπτικά φάρμακα τα οποία θα πρέπει να λαμβάνει εφ όρου ζωής. Αντεξεταζόμένος ο Μάρτυρας ανέφερε ότι στη μελέτη που έκανε με το Δρα Prange είχαν εξετάσει περί τους 85 ασθενείς από τους οποίους σχεδόν όλοι είχαν κλείσει ένα κύκλο 28 ημερών στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Ένας ασθενής ο οποίος είχε παραμείνει στη Μονάδα αυτή για 2-3 μέρες, δεν θα μπορούσε να είναι αντικείμενο του δείγματος. Τα συμπτώματα της Πολυνευροπάθειας κατά κώμα μπορεί να παρουσιαστούν λίγες μέρες μετά το δυστύχημα αλλά και μετά την πάροδο μερικών μηνών. Αμφισβητήθηκε όπως και κατά την αντεξέταση του Ενάγοντα το γεγονός ότι αυτός υπέφερε από καψαλγίες και ήταν ανίκανος για εργασία, ο δε Μάρτυρας απάντησε ότι ο Ενάγων πρέπει να ήταν πολύ καλός ηθοποιός για να τον ξεγελάσει και να τον πείσει ότι όντως υπέφερε. Ενώ ο ΜΥ2 Αρ. Κυριάκος Κυριαλής, Νευρολόγος, συμφωνεί με το ΜΕ4 Πρωτοπαπά, αναφορικά με την περιγραφή της Πολυνευροπάθειας κατά κώμα, αποκλείει όμως το ενδεχόμενο ο Ενάγων να είχε ποτέ συμπτώματα αυτής της νόσου. Ο εν λόγω Μάρτυρας σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Newcastle της Αγγλίας, ειδικεύτηκε στη Νευρολογία και απέκτησε το Μεταπτυχιακό του Δίπλωμα το

1. Έκτοτε εργάστηκε ως Επιμελητής στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, Southampton και Ανώτερος Επιμελητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Νευρολογίας του Λονδίνου. Επέστρεψε στην Κύπρο το 1990 όπου ανέλαβε τη θέση του Διευθυντή Νευρολογίας στο τότε νεοσύστατο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, ενώ τα τελευταία 6 χρόνια ιδιωτεύει. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 6/9/07 και στις 13/9/07 εξέδωσε την Ιατρική Έκθεση (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 39) ενώ του έκαμε και ΗΜΓ (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 40). Ο Μάρτυρας ήταν απόλυτος ότι ο Ενάγων δεν είχε ποτέ ασθενήσει με Πολυνευροπάθεια κατά κώμα στηρίζοντας την άποψη του ότι η ασθένεια αυτή παρουσιάζεται σε άτομα που έχουν περάσει κάποιες μέρες στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και κατά κανόνα στον αναπνευστήρα ενώ η πληροφόρηση που είχε είναι ότι ο Ενάγων είχε μείνει στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας για μία μόνο μέρα. Επιπρόσθετα, σε διαφωνία με το Δρα Πρωτοπαπά (ΜΕ4) ανέφερε ότι προηγούμενη κατάσταση Πολυνευροπάθειας κατά κώμα θα διαφαινόταν στο ΗΜΓ. Τέλος απέδωσε τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα για πόνο στα πόδια είτε σε ψεύδος, είτε σε κατάθλιψη. Προβλήματα Νευρολογικής Φύσης: Αξιολόγηση Μαρτυρίας και Ευρήματα. Τόσο ο Δρ. Πρωτοπαπάς (ΜΕ4), όσο και ο Δρ. Κυριαλής (ΜΥ2) είναι Ιατροί με αξιόλογη ακαδημαϊκή κατάρτιση αλλά και πείρα λόγω του ότι εργάστηκαν σε διάφορους τομείς. Θεωρώ ότι και οι δύο προσπάθησαν με τη μαρτυρία τους να βοηθήσουν το Δικαστήριο χωρίς καμία απολύτως διάθεση να αποκρύψουν την αλήθεια. Αποτελεί γεγονός ότι και οι δύο πιέστηκαν έντονα μέσα στο κλίμα της Δίκης από τις αντίθετες πλευρές κατά την αντεξέτασή τους. Ο Δρ. Πρωτοπαπάς παρέμεινε πράος καθόλη τη διάρκεια της κατάθεσης του, σ' αντίθεση με το Δρα Κυριαλλή ο οποίος σε κάποιες στιγμές, νιώθοντας θιγμένος ανταπαντούσε με το ίδιο επιθετικό ύφος. Ο Δρ. Πρωτοπαπάς, παρατήρησα ότι ήταν πολύ προσεκτικός στη διατύπωση των θέσεων του, σ' αντίθεση με το Δρα Κυριαλή ο οποίος ήταν απόλυτος. Συνεκτιμώντας όλη τη σχετική μαρτυρία, έχω καταλήξει στο να αποκλείσω το ενδεχόμενο ο Ενάγων να έπασχε ποτέ από Πολυνευροπάθεια κατά κώμα για τους ακόλουθους λόγους: (α) η ασθένεια αυτή παρουσιάζεται σε άτομα που παραμένουν στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας για τουλάχιστο κάποιες μέρες, ενώ η μαρτυρία που υπάρχει για τον Ενάγοντα είναι ότι παρέμεινε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας για 1-2 μέρες, (β) δεν υπάρχει ιατρική μαρτυρία για εμφάνιση σαφών συμπτωμάτων της νόσου μέχρι που τον εξέτασε ο Δρ. Πρωτοπαπάς, εξέταση που έγινε 3 και πλέον χρόνια μετά το δυστύχημα (26/8/05). Η δε μαρτυρία του Ενάγοντα για το μεσοδιάστημα αυτό είναι ασαφής, ενώ αμφότεροι οι Γιατροί δήλωσαν ότι ο Ενάγων σ' αυτό το μεσοδιάστημα πρέπει να είχε παρουσιάσει τα συμπτώματα, (γ) ο Δρ. Πρωτοπαπάς παρόλον ότι φαίνεται να διαθέτει περισσότερη πείρα στον τομέα αυτό από το Δρα Κυριαλή, ήταν προσεκτικός στη διατύπωση των ευρημάτων του αφού αντικειμενικά ευρήματα (όπως πχ το ΗΜΓ) δεν υπήρχαν ενώ το τελικό του συμπέρασμα βασιζόταν σε ενδείξεις τόσο υποκειμενικές όσο και αντικειμενικές (ένδειξη παλαιάς απονευρωτικής νόσου, το ΗΜΓ). Παρόλα τα πιο πάνω, κάνω δεκτή τη θέση του Ενάγοντα ότι αντιμετωπίζει πόνο στα πόδια έστω και αν ιατρικά δεν έχει εξηγηθεί η πηγή και προέλευση του πόνου αυτού αφού έχει αποκλεισθεί το ενδεχόμενο πολυνευροπάθειας κατά κώμα. Μία πιθανή εξήγηση που έχει δώσει ο Δρ. Κυριαλής είναι η κατάθλιψη κάτι που, ως θα διαφανεί πιο κάτω από τη μαρτυρία του Δρ. Νεόφυτου Παπανεοφύτου, Νευρολόγου - Ψυχιάτρου, (ΜΕ5) ταλαιπωρεί, μεταξύ άλλων, τον Ενάγοντα. (β) Ψυχολογικά Προβλήματα Στο σημείο αυτό θεωρώ ορθό όπως αναφερθώ στη μαρτυρία του Δρα Νεόφυτου Παπανεοφύτου, (ΜΕ5), Νευρολόγου - Ψυχίατρου - Παιδοψυχίατρου. Ο εν λόγω Ιατρός σπούδασε Νευρολογία - Ψυχιατρική στην Αθήνα και Παιδοψυχιατρική στο Λονδίνο. Εργάζεται από το 1982 αρχικά στις Ψυχιατρικές Υπηρεσίες, ενώ από το 1993, ιδιωτεύει. Είναι Πρόεδρος της Ψυχιατρικής Εταιρείας Κύπρου. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 11/7/03 και εξέδωσε τη Βεβαίωση ημερ. 7/4/05 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 17). Διαπίστωσε συμπτώματα μεταδιασειστικού συνδρόμου και μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής δηλαδή άγχος και κατάθλιψη καθώς και δυσκολίες στην πρόσφατη μνήμη, όλα απότοκα του δυστυχήματος. Παρόλον ότι αμφισβητήθηκε η ύπαρξη μεταδιασειστικού συνδρόμου και αγχώδους διαταραχής, τα ευρήματα αυτά συνάδουν με την εντύπωση που αποκόμισα παρακολουθώντας τον ίδιο τον Ενάγοντα να καταθέτει. Όντως ο Ενάγων βασανίζεται ψυχολογικά από την εμπειρία που πέρασε και νιώθει ότι εξαιτίας της καταστράφηκε ο τρόπος ζωής που είχε. Αυτή την εντύπωση μετέδωσε εμφαντικά προς το Δικαστήριο. Επανερχόμενος στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του Ενάγοντα, όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, λόγω της εκτεταμένης μαρτυρίας του (4 δικάσιμες) το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να τον δει και ακούσει και μπόρεσε να σχηματίσει σαφή άποψη. Όπως αναφέρεται και πιο πάνω στην Αξιολόγηση της Μαρτυρίας του στο κεφάλαιο της Ευθύνης, στα πλείστα σημεία είπε την αλήθεια, παρόλα αυτά σε κάποια που αναφέρονται αναλυτικά ελέγχεται η αξιοπιστία του. Η γενική καλή εντύπωση που αποκόμισε το Δικαστήριο για τον Ενάγοντα δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της εξωτερικής εντύπωσης που προκάλεσε ο Μάρτυρας στο Δικαστήριο (βλ. Γεώργιος και Σπύρος Τσαππής Λτδ ν. Πολυβίου, Π.Ε. 99/07, ημερ. 9/4/09, Ναθαναήλ, Δ. σελ. 5-9). Εκτός από τον απλό, λιτό και θετικό τρόπο που απαντούσε, στοιχεία της μαρτυρίας του συνάδουν και είναι σε αρμονία είτε με ιατρική μαρτυρία (ΜΕ5), είτε με κατατεθέντα Τεκμήρια όπως στα θέματα των απολαβών του. Αυτά σύμφωνα με την πιο πάνω Απόφαση είναι τα επιπρόσθετα στοιχεία που πρέπει να αναζητούνται κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας ενός Μάρτυρα και ως τέτοια καθορίζονται άλλη ζώσα μαρτυρία ή τεκμήρια. (γ) Προβλήματα Aιματολογικής Φύσης Η προσπάθεια της πλευράς του Ενάγοντα στον τομέα αυτό ήταν να αποδείξει ότι η σπληνεκτομή του δημιούργησε αυξημένο και μόνιμο κίνδυνο ξαφνικών μολύνσεων, σήψης, σηψαιμίας και μηνιγγίτιδας, γι΄ αυτό και θα υπάρχει μόνιμος κίνδυνος για τη ζωή του. Επιπρόσθετα, λόγω της αύξησης των αιμοπεταλίων του, διατρέχει ψηλό κίνδυνο θρομβοεμβολικών επεισοδίων, ειδικά των στεφανιαίων αρτηριών. Για αντιμετώπιση όλων των πιο πάνω, επιβάλλονται τακτικές ιατρικές εξετάσεις και αναλύσεις [Ε/Α, Παράγρ. 5(ε)]. Σχετικές είναι οι μαρτυρίες του Ενάγοντα (ΜΕ1), του Δρα Αντώνη Χρονίδη (ΜΕ2) και του Δρα Αντώνη Παπατρύφωνος, Αιματολόγου (ΜΕ6) αφενός και του Δρα Γεώργιου Μαρκουλλή, Αιματολόγου - Ογκολόγου (ΜΥ1) και Δρα Πέτρου Πετρίδη, Αγγειοχειρουργού (ΜΥ4) αφετέρου. Έχει ήδη γίνει αναφορά στη μαρτυρία του ΜΕ2 Χρονίδη σε σημεία δε που η μαρτυρία των υπολοίπων Ιατρών συνάδει πλήρως με αυτά, δεν θα επαναληφθεί. Ο ΜΕ 6 Δρ Αντώνης Παπατρύφωνος είχε σπουδάσει ιατρική στη Δυτική Γερμανία με ειδικότητα στην Παθολογία και Αιματολογία. Εργάστηκε στο Δημόσιο για 32½ χρόνια και όταν το 2007 αφυπηρέτησε στο 63ο έτος, άρχισε να ιδιωτεύει. Μετά που εξέτασε τον Ενάγοντα και ενώ ακόμη υπηρετούσε στο Δημόσιο, εξέδωσε το Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερ. 23.9.05 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13). Αυτή ήταν και η μοναδική φορά που εξέτασε τον Ενάγοντα. Σύμφωνα με το Μάρτυρα, ο Ενάγων θα διατρέχει εφ' όρου ζωής τον κίνδυνο λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένου αυξημένου κινδύνου ξαφνικής μόλυνσης, σήψης ή μηνιγγίτιδας που μπορεί ακόμη να απειλήσουν και αυτή τη ζωή του. Ο κίνδυνος αυτός μπορεί να μειωθεί με εμβολιασμό. Άλλη επιπλοκή της σπληνεκτομής είναι η αύξηση των αιμοπεταλίων του ασθενούς με μεγάλο κίνδυνο θρομβοεμβολικών επεισοδίων, ειδικά των στεφανιαίων αρτηριών. Για αποφυγή των πιο πάνω, απαιτείται εφ' όρου ζωής θεραπεία με ακριβά φάρμακα με ημερήσια έξοδα που μπορεί να φθάνουν και τα €10.- Ο Μάρτυρας δήλωσε ότι ήταν το άτομο που είχε εισαγάγει το φάρμακο Agrylin στην Κύπρο γι΄ αυτό και εισήγηση του προς τον Ενάγοντα ήταν να συνεχίσει να το παίρνει, η δόση του όμως πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα. Πιθανόν να υπάρξει αναγκαιότητα να το παίρνει εφ' όρου ζωής. Επιπρόσθετα, σε παρόμοιες περιπτώσεις συνίσταται η χορήγηση πενικιλίνης για περίοδο τουλάχιστον δύο ετών. Γενικά οι ασθενείς που έχουν υποστεί σπληνεκτομή χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: (α) σε αυτούς που σε διάστημα 6-12 μηνών τα αιμοπετάλια τους ελαττώνονται από μόνα τους, (β) σε αυτούς των οποίων τα αιμοπετάλια δεν ελαττώνονται ποτέ. Ο Μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει σε ποία από τις δύο πιο πάνω κατηγορίες εμπίπτει ο Ενάγων. Αντεξεταζόμενος διασαφήνισε ότι η αναφορά του στο Τεκμ.13 ότι τα αιμοπετάλια του Ενάγοντα είχαν αυξηθεί πέραν του 1.000.000 μετά τη σπληνεκτομή, ήταν μετά που είχε δει παλιά ανάλυση του Νοσοκομείου, ο ίδιος όμως δεν είχε προβεί σε νέα ανάλυση, ούτε είδε άλλες μεταγενέστερες αυτής που του είχε δώσει ο Ενάγων. Αναφορικά με το κατά πόσο η Ασπιρίνη είναι ικανοποιητική από μόνη της να αντιμετωπίσει αύξηση αιμοπεταλλίων, ο Μάρτυρας ανέφερε ότι μπορεί να αντιμετωπίσει την αύξηση σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά όχι μεγάλη αύξηση. Τέλος, η εισήγηση του προς τον Ενάγοντα για να χάσει βάρος, που περιγράφεται στο Τ.13, έγινε διότι, κατά κανόνα, υπέρβαρα άτομα με ψηλό αριθμό αιμοπεταλίων, κινδυνεύουν περισσότερο από θρομβώσεις. Ο ΜΥ1 Δρ Γεώργιος Μαρκουλλής είναι Ιατρός με ειδικότητα στην Ογκολογία-Αιματολογία, Υπεύθυνος της αντίστοιχης Μονάδας στο Ιπποκράτειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο. Έχει ευρύτατη δράση στον τομέα του η οποία εμφαίνεται στα δύο βιογραφικά του Σημειώματα (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 32 και 33). Εξέτασε τον Ενάγοντα εκ μέρους της πλευράς του Εναγομένου στις 3.9.07 και 7.9.07 και εξέδωσε το Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερ. 10.9.07 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 34) ενώ ως ΤΕΚΜΗΡΙΑ 35-38 κατέθεσε τις αναλύσεις που έκαμε στον Ενάγοντα προκειμένου να καταλήξει στα συμπεράσματά του. Η μαρτυρία του ήταν μακρά αλλά το Δικαστήριο θα αναφερθεί επιγραμματικά σ΄ αυτήν για το λόγο ότι, όπως θα διαφανεί πιο κάτω, δεν υπήρξε δυσκολία στην εξαγωγή των ευρημάτων του. Βασική θέση του Μάρτυρα ήταν ότι δεν θεωρεί τον Ενάγοντα ως άτομο ψηλού κινδύνου αφού είναι καλά προστατευμένος έναντι πιθανών θρομβώσεων ή μολύνσεων. Όταν τον εξέταζε το 2007, είχε ήδη περάσει η κρίσιμη περίοδος των δύο ετών μετά τη σπληνεκτομή, περίοδος η οποία θεωρείται η επικίνδυνη περίοδος για μολύνσεις. Αποτελεί γνώμη του Μάρτυρα ότι ο Ενάγων δεν χρειάζεται πλέον αντιβιοτική κάλυψη, αλλά χρειάζεται ενίσχυση του εμβολιασμού του σε τακτά χρονικά διαστήματα. Ούτε τη λήψη Agrylin θεωρεί πλέον αναγκαία αφού αυτή είναι αναγκαία όταν τα αιμοπετάλια είναι για μεγάλο χρονικό διάστημα πέραν του 1.5 εκατομμυρίου, κάτι που δεν συμβαίνει με τον παρόντα ασθενή. Μάλιστα, στην Ανάλυση που ο ίδιος έκαμε στον Ενάγοντα στις 5.8.07 (Τ. 36), τα αιμοπετάλια του ήταν 414.
2. Κατά συνέπεια θεωρεί ότι ο Ενάγων μπορεί πλέον να προστατευτεί με μικρές δόσεις Ασπιρίνης. Στην ίδια γραμμή ήταν και η μαρτυρία του ΜΥ 4 Δρα Πέτρου Πετρίδη Αγγειοχειρουργού, Διευθυντή του Αναίμακτου Αγγειοχειρουργικού Εργαστηρίου στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ο Μάρτυρας εξέτασε τον Ενάγοντα στις 25.9.07 και κατόπιν τούτου εξέδωσε την Ιατρική Έκθεση του ίδιας ημερομηνίας (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 41). Ο Μάρτυρας, κατά την εν λόγω εξέταση δεν διαπίστωσε οτιδήποτε αγγειακό πρόβλημα ή οποιοδήποτε μετατραυματικό θρομβωτικό σύνδρομο. Προβλήματα Αιματολογικής Φύσης: Αξιολόγηση Μαρτυρίας και Ευρήματα Θεωρώ ότι όλοι οι πιο πάνω Ιατροί (ΜΕ 5, ΜΥ 1 και 4) προσήλθαν στο Δικαστήριο με σκοπό να εκφέρουν τις απόψεις τους με ειλικρίνεια. Αυτά που εκ πρώτης όψεως φαίνονται διαφορετικές αντικρύσεις κάποιων θεμάτων, ουσιαστικά δεν είναι τίποτα άλλο από διαφορετικές απόψεις σε επουσιώδη θέματα ή διαφορετικός τρόπος έκφρασης των απόψεων αυτών. Εκείνο που διαφαίνεται είναι ότι στα ουσιώδη σημεία η μαρτυρία όλων βρίσκεται σε αρμονία. Οι λόγοι για την κατάληξη μου αυτή εμφαίνονται πιο κάτω. Ο ΜΕ 6 Παπατρύφωνος, αφού ανέλυσε τον αυξημένο κίνδυνο μολύνσεων ή θρομβώσεων στα άτομα που έχουν υποστεί σπληνεκτομή, διευκρίνισε ότι οι πιο πάνω κίνδυνοι δεν είναι οι ίδιοι σε όλα τα άτομα. Ήταν δε φυσικό να είναι υποστηρικτής της θεραπείας με Agrylin αφού ο ίδιος το είχε εισαγάγει στην Κύπρο, αλλά και πάλι διευκρίνισε ότι η δόση του πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα, τη δε λήψη Agrylin την ανάφερε ως πιθανότητα και όχι ως αναγκαιότητα. Εκείνο που διαφαίνεται καθαρά από τη μαρτυρία του είναι ότι για να εκφράσει σαφή άποψη, θα πρέπει να έχει ολοκληρωμένη εικόνα του ασθενούς, κάτι το οποίο δεν είχε για τον Ενάγοντα, αφού τον εξέτασε μία φορά (στις 23.9.05), μη έχοντας δει πρόσφατες αναλύσεις αλλά αρκετά πιο παλιές. Επομένως, οι γενικοί κίνδυνοι που ανέφερε παραμένουν ως γενικός κανόνας και πιθανότητα, η οποία μπορεί να μειώνεται με την πάροδο του χρόνου, αλλά για τον Ενάγοντα δεν μπορούσε να διευκρινίσει σε ποία κατηγορία ενέπιπτε. Από την άλλη, ο ΜΥ 1 Μαρκουλλής έχοντας πιο πρόσφατες Αναλύσεις στην κατοχή του και έχοντας εξετάσει τον Ενάγοντα εντός του Σεπτεμβρίου 2007, δηλαδή πέραν των πέντε ετών μετά το δυστύχημα, είχε μια πιο σαφή εικόνα. Μπορεί να αμφισβητήθηκε έντονα η εκδοχή του, ακόμη και το γεγονός ότι κατέχει ειδικότητα Αιματολογίας, αλλά τον θεωρώ ως αξιόπιστο. Σε κάποια σημεία εκφραζόταν με κάπως φλύαρο τρόπο και ερχόταν σε αντιπαράθεση με το Δικηγόρο του Ενάγοντα, παρόλα αυτά δέχομαι την εκδοχή του και τη θεωρώ ότι αποτελεί συνέχεια της μαρτυρίας του Παπατρύφωνος (ΜΕ 6) και ως ευρισκόμενη σε αρμονία με αυτή. Η μόνιμη θεραπεία με Agrylin μπορεί να παρέχει λύση αφού είναι φάρμακο σχετικό και δεν μπορεί να προκαλεί επιπλοκές, αλλά δεν τη θεωρώ πλέον αναγκαία αφού ο Ενάγων δεν απέδειξε ότι στο διάστημα που μεσολάβησε είχε αυξημένο αριθμό αιμοπεταλίων ή οποιουδήποτε άλλου είδους επεισόδιο που να καθιστούσε το Agrylin αναγκαίο φάρμακο για αντιμετώπιση της κατάστασης. Ως επισφράγισμα των πιο πάνω μπορεί να θεωρείται η μαρτυρία του Δρα Πετρίδη (ΜΥ 4) ο οποίος δεν διαπίστωσε οποιοδήποτε αγγειακό πρόβλημα ή μετατραυματικό θρομβωτικό σύνδρομο. Εκείνο όμως που έχει ξεκαθαρίσει είναι ότι η σπληνεκτομή καθιστά αναγκαία την παροχή φαρμακευτικής αγωγής κατά τους πρώτους μήνες, ενώ μετέπειτα την τακτική παρακολούθηση με αναλύσεις, εμβολιασμούς και κάποιου είδους θεραπεία έστω και με Ασπιρίνη. Κατά συνέπεια καταλήγω ότι η σπληνεκτομή που αναγκάστηκε να υποστεί ο Ενάγων του δημιούργησε μεν πολλά προβλήματα και κινδύνους για την υγεία του, αλλά η πλευρά του δεν απέδειξε ότι αυτός είχε οποιεσδήποτε άλλου είδους επιπλοκές οι οποίες να καταστούν τη μόνιμη εντατική παροχή θεραπευτικής αγωγής. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξα αφού και πάλι ο Ενάγων δεν παρουσίασε μαρτυρία συνεχούς ιατρικής παρακολούθησης η οποία να δεικνύει τις διακυμάνσεις και ιδιαίτερα την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του με τους πιο πάνω κινδύνους που εμπεριέχει η σπληνεκτομή. Υπολογισμός Γενικών Αποζημιώσεων για Πόνο και Ταλαιπωρία Παρόλον ότι οι σωματικές βλάβες του Ενάγοντα περιγράφονται αναλυτικά πιο κάτω, λόγω του όγκου της μαρτυρίας, θεωρώ ορθό όπως πριν από τον υπολογισμό του ποσού στο οποίο δικαιούται, αυτές που έχουν αποδειχθεί να αναφερθούν επιγραμματικά για να εμφαίνονται σαφέστερα τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Ευρίσκω, λοιπόν, ότι εξαιτίας του δυστυχήματος ο Ενάγων υπέστη τις ακόλουθες σωματικές βλάβες. (α) Κάταγμα 9ης και 10ης πλευράς αριστερά (β) Επηρεασμός της αναπνευστικής λειτουργίας με εισπνευτικό και εκπνευστικό συριγμό, δύσπνοια και εύκολη κόπωση κατά την άσκηση (γ) Συσσώρευση υγρών στην άνω κοιλιακή χώρα που καθιστούσε αναγκαία επείγουσα λαπαροτομή. Για μεγάλο χρονικό διάστημα υπήρχε κίνδυνος επιπλοκών όπως η δημιουργία συμφύσεων αλλά δεν υπήρξε μαρτυρία ότι όντως υπήρξαν τέτοιες επιπλοκές. (δ) Ρήξη σπλήνα που κατέστησε αναγκαία επείγουσα Σπληνεκτομή. Για αρκετό χρονικό διάστημα μετέπειτα υπήρχε αυξημένος κίνδυνος λοιμώξεων και θρομβώσεων ο οποίος μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Δεν υπήρξε όμως μαρτυρία για εκδήλωση των πιο πάνω προβλημάτων αλλά παραμένει γεγονός ότι χωρίς το ζωτικό αυτό όργανο ο Ενάγων θα έχει μειωμένη άμυνα έναντι των πιο πάνω επιπλοκών. (ε) Ψυχολογικά προβλήματα τα οποία αποτελούνται από συμπτώματα μεταδιασιστικού συνδρόμου και μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής. (στ) Πόνοι στα πόδια. Δέχομαι την εκδοχή του Ενάγοντα ότι αυτός πριν από το δυστύχημα δεν είχε προβλήματα υγείας, ζούσε μια κανονική ζωή και ήταν δραστήριος. Σπάνια επισκεπτόταν Γιατρούς. Μετά από το δυστύχημα και εξαιτίας αυτού, η ζωή του έχει αλλάξει ριζικά προς το χειρότερο. Δεν μπορεί να ζήσει με τον ίδιο τρόπο όπως και προηγουμένως αφού λόγω των αναπνευστικών προβλημάτων και του πόνου στα πόδια κουράζεται εύκολα και ταλαιπωρείται. Κατανοώ, αντιλαμβάνομαι και αποδέχομαι τη θέση του ότι το δυστύχημα του έχει καταστρέψει τη ζωή γι΄ αυτό και είναι λογικό να έχει περιπέσει σε κατάθλιψη. Είναι γεγονός και φυσικό ο Ενάγων να νιώθει έτσι αφού, από άτομο που σπάνια επισκεπτόταν Γιατρούς, τώρα να πρέπει να κάνει συχνές επισκέψεις είτε για αναλύσεις και εμβολιασμό, είτε για θεραπεία, είτε για λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Με βάση τις πιο πάνω σωματικές βλάβες, προχωρώ στον υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων για πόνο και ταλαιπωρία. Στη Μεταξάς ν. Μεταξά

(2001)1(Β) Α.Α.Δ 773, ο Εφεσείων είχε υποστεί σπληνεκτομή, σοβαρή εγκεφαλική διάσειση, κατάγματα των αριστερών πλευρών από την 4η μέχρι την 9η πλευρά, οξεία κοιλιακή εσωτερική αιμορραγία, αφαίρεση του αριστερού νεφρού λόγω ρήξης, λαπαροτομή και μικρή ρήξη του πνεύμονος. Το ποσό των £28.000 (€47.880) που επεδίκασε το Πρωτόδικο Δικαστήριο, αυξήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο σε £40.000 (€68.400). Ταυτόχρονα, στην εν λόγω υπόθεση τονίστηκε η σταθερή αύξηση των αποζημιώσεων, άνοδος η οποία συνεχίστηκε και μετέπειτα και δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι η υπόθεση Μεταξάς αποφασίστηκε πριν οκτώ περίπου έτη. Οι σωματικές βλάβες στην Μεταξάς είναι εν πολλοίς παρόμοιες με αυτές της παρούσας υπόθεσης. Συνεκτιμώντας όλους τους πιο πάνω παράγοντες, έχω καταλήξει ότι ποσό €100.000 επί πλήρους ευθύνης αντικατοπτρίζει δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για πόνο και ταλαιπωρία. Στο εν λόγω ποσό περιλαμβάνονται και η μελλοντική ιατρική παρακολούθηση αλλά και θεραπεία του Ενάγοντα. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΑΠΟΛΑΒΩΝ Σχετική μαρτυρία δόθηκε μόνο από τον Ενάγοντα (ΜΕ 1), ο οποίος κατάθεσε και σχετικά τεκμήρια. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του από το 1997 μέχρι και την ημέρα του δυστυχήματος (28.6.02) κατείχε τη θέση του «Vice President for Development, Procurement and Finance" στην εταιρεία Mars 2112, η οποία διεξήγε εργασίες Εστιατορίων στην Ιρλανδία και ακολούθως, το 1998, επεκτάθηκε στις ΗΠΑ με τη δημιουργία ενός Εστιατορίου στην περιοχή Μανχάτταν της Νέας Υόρκης. Οι απολαβές του ανέρχονταν σε USD 100.000 ακάθαρτο ετήσιο ποσό το οποίο του καταβαλλόταν εβδομαδιαίως σε αναλογία USD 1923.

1. Κατέθεσε προς τον σκοπό αυτό το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3 που είναι η Δήλωση του στο Φόρο Εισοδήματος για το έτος 2002 στην οποία εμφαίνεται εισόδημα USD 80.946,00 αλλά ο ίδιος διευκρίνισε ότι αυτό αντιπροσωπεύει το ακάθαρτο εισόδημα, το δε καθαρό του εισόδημα για το έτος 2002 ήταν USD 65.000.
2. Υπενθύμισε όμως ότι το 2002 ήταν το έτος που επεσυνέβη το ατύχημα. Κατέθεσε επίσης το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 που είναι Αποδείξεις Εβδομαδιαίων Πληρωμών για το έτος 2002 στις οποίες εμφαίνεται ότι το καθαρό ποσό που λάμβανε ήταν USD 1561.00 εβδομαδιαίως. Σύμφωνα, όμως, με τον Ενάγοντα αυτές δεν ήταν οι μοναδικές του απολαβές αφού λάμβανε από την Εταιρεία του και Φιλοδώρημα το οποίο ετησίως ισοδυναμούσε με το μισθό του (USD100.000) Το φιλοδώρημα αυτό καταβαλλόταν είτε ως χρήμα είτε υπό μορφή παραχώρησης Μετοχών της Εταιρείας. Διέθετε την επιλογή μεταξύ των δύο πιο πάνω, αλλά όλοι επέλεγαν τις Μετοχές διότι με τον τρόπο αυτό αυξανόταν η δύναμη τους στην Εταιρεία. Δίδοντας περαιτέρω στοιχεία κατάθεσε ότι για το 2001 είχε λάβει USD 100.000.00 ως μισθό και USD 120.000.00 ως Φιλοδώρημα το οποίο αποτελείτο από 30.000 μετοχές της Εταιρείας που αντιπροσωπεύουν την πιο πάνω αξία. Παραδέχθηκε όμως ότι η Εταιρεία Mars 2112 δεν ήταν σε καλή οικονομική κατάσταση και ότι το Εστιατόριο στο Μανχάτταν είχε κλείσει από το
3. Τα καθήκοντα του ήταν να διεκπεραιώνει τις εκκρεμότητες του εν λόγω Εστιατορίου γι΄ αυτό και παρόλο που ήταν κλειστό ο ίδιος το επισκεπτόταν πολύ συχνά. Ήταν κατηγορηματικός δε ότι το κλείσιμο του Εστιατορίου δεν σήμαινε και τον τερματισμό τω δικών του καθηκόντων αφού η Mars είχε και άλλες δραστηριότητες. Μετά το δυστύχημα δεν επέστρεψε στην εργασία του και περί το τέλος Οκτωβρίου 2002 απολύθηκε λόγω του ότι δεν μπορούσε πλέον να αντεπεξέλθει στα καθήκοντα του και αφού του καταβλήθηκαν οι απολαβές του μέχρι τότε. Αναφορικά με την εργοδότηση του κατάθεσε ότι δεν είχε γραπτό Συμβόλαιο Εργοδότησης γι' αυτό και κατά τη γνώμη του οι εργοδότες του μπορούσαν να του τερματίσουν οποτεδήποτε. Ζήτησε επιβεβαίωση της απόλυσής του την οποία έλαβε καθυστερημένα με το Φαξ ημερ. 25.7.03 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18). Οι λόγοι που δεν μπορούσε να εκτελέσει τα ίδια καθήκοντα με προηγουμένως ήταν εξαιτίας του δυστυχήματος και της ανάρρωσης του αρχικά, ενώ μετέπειτα λόγω της κατάστασης των ποδιών του δεν μπορούσε να οδηγήσει για μεγάλες αποστάσεις όπως απαιτείτο ενώ δυσκολεύεται να ταξιδέψει και αεροπορικώς. Τώρα οδηγεί αυτοκίνητο αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στις μεγάλες αποστάσεις. Θεωρεί ότι εξαιτίας του δυστυχήματος κατέστη πλήρως ανίκανος για εργασία αφού δεν έχει την αντοχή, δύναμη και αποδοτικότητα που είχε πριν. Προσπάθησε παρόλα αυτά, ανεπιτυχώς όμως, να βρει εργασία αφού δεν είναι συνηθισμένος να μην εργάζεται. Έβαλε αγγελίες στις Εφημερίδες, δημοσίευσε στο Διαδίκτυο το Βιογραφικό του Σημείωμα και έκανε διάφορα τηλεφωνήματα χωρίς αποτέλεσμα. Μέχρι και στην Ιορδανία δοκίμασε να βρει εργασία αλλά εκεί οι μισθοί είναι πολύ χαμηλοί και αυτός ήταν και ο λόγος που είχε εγκαταλείψει τη χώρα ευθύς εξαρχής. Η κακή οικονομική του κατάσταση τον ώθησε να ασχοληθεί με διάφορες εργασίες στην Ιορδανία όπως το Χρηματιστήριο, εμπόριο, αγοραπωλησίες γης, μεταφράσεις. Οι ασχολίες αυτές του απέφεραν και κέρδη και ζημιές και αναφερόμενος στο εισόδημα του δήλωσε ότι το 2003 κυμαινόταν μεταξύ USD 20.000 - 28.000, το 2004 μεταξύ USD10.000-12.000, το 2005 περίπου USD 10.000 και το 2006 περίπου 30.
4. Απώλειες Απολαβών: Ευρήματα Καταρχήν θα πρέπει να τονιστεί ότι το Δικαστήριο δέχεται, παρά τις πάμπολλες αμφισβητήσεις από πλευράς Εναγομένου, τις θέσεις του Ενάγοντα ως αξιόπιστες. Ο Ενάγων είναι άτομο δραστήριο που έχει εργαστεί σε όλη του τη ζωή και παρόλον ότι το δυστύχημα του προκάλεσε πολλές σοβαρές σωματικές βλάβες αλλά και ψυχολογικά κατάλοιπα, φαίνεται ότι προσπάθησε να βρει διεξόδους. Αποδέχομαι τόσο την εκδοχή του ιδίου του Ενάγοντα όσο και του Δρα Πρωτοπαπά (ΜΕ 4), ότι δεν μπορούσε να ασκήσει το ίδιο ακριβώς επάγγελμα που ασκούσε πριν από το δυστύχημα αφού αυτό είχε τις απαιτήσεις που αναφέρονται πιο πάνω. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο Ενάγων κατέστη πλήρως ανίκανος για εργασία. Έχει αναφερθεί πιο πάνω το πώς νιώθει ψυχολογικά μετά το δυστύχημα, αλλά και ο ίδιος διευκρίνισε ότι από το 2003 άρχισε να κάνει διάφορες εργασίες κερδίζοντας κάποια χρήματα. Αντιλαμβάνομαι τη θέση του ότι αυτές είναι προσωρινές εργασίες για να παρέχουν προσωρινές οικονομικές λύσεις και δεν μπορούν να συγκριθούν με τη σταθερότητα της προηγούμενης εργασίας του. Όμως, κάποιος που δεν δύναται πλέον να ασκήσει το επάγγελμα του οφείλει να μετριάσει τις απώλειες του καταφεύγοντας σε άλλες λύσεις έστω και εάν αυτές δεν αποφέρουν το ίδιο χρηματικό κέρδος ή δεν έχουν τις ίδιες συνθήκες όπως και προηγουμένως. Αυτό ακριβώς έκαμε και ο Ενάγων, έστω και λόγω της οικονομικής πίεσης στην οποία βρισκόταν. Με βάση τα πιο πάνω, έχω καταλήξει ότι, αφής στιγμής ο Ενάγων δεν μπορούσε να κάμει την ίδια ακριβώς εργασία όπως και πριν, η οποία σημειωτέον ήταν σημαντική διευθυντική θέση με ανάλογες απολαβές, υπήρξε μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας. Δεν θεωρώ ορθό να υιοθετήσω τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή αφού δεν υπάρχουν ενώπιον του Δικαστηρίου τα ακριβή στοιχεία γι΄ αυτό και θα υιοθετήσω τη μέθοδο του κατ΄ αποκοπήν ποσού (βλ. Χαραλάμπους ν. Πογιατζή κ.α.

(1998)1(Β) Α.Α.Δ 726, Ευριπίδης Συκοπετρίτης Λτδ ν. Αθηνάκη

(2005)1(Β) Α.Α.Δ 844, Καρδανάς κ.α. ν. Καραμούζη

(2007)1(Α) Α.Α.Δ 191). Στον υπολογισμό των απωλειών απολαβών του Ενάγοντα έλαβα υπόψη την ηλικία του κατά το δυστύχημα (45 ετών), τα καθήκοντα και απολαβές του στην Εταιρεία Mars, το πόσα είπε ο ίδιος ότι κέρδιζε μετά το δυστύχημα, το γεγονός ότι το Εστιατόριο στο οποίο ήταν υπεύθυνος είχε κλείσει και βρισκόταν σε διαδικασία εκκαθάρισης και το ότι η Εταιρεία Mars δεν ήταν σε καλή οικονομική κατάσταση γεγονός που μείωνε τις προοπτικές για το μέλλον. Δεν μπορώ να λάβω υπόψη το Φιλοδώρημα λόγω της αβεβαιότητας που υπάρχει για την ακριβή αξία του. Ενώ ο Ενάγων ανέφερε ότι αυτό μπορεί να έφθανε και τις USD100.000-120.000 ακολούθως ανέφερε ότι συνήθως μετατρέπεται σε παραχώρηση Μετοχών της Εταιρείας για τις οποίες δεν υπάρχει μαρτυρία για την αξία τους. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω, έχω καταλήξει ότι το δίκαιο υπό τις περιστάσεις ποσό για την απώλεια μελλοντικών απολαβών θα ήταν της τάξης των USD120.000 επί πλήρους ευθύνης. Το ποσό αυτό είναι επιπρόσθετο των μισθών τους οποίους όντως απώλεσε ο Ενάγων και ελλείψει άλλης μαρτυρίας υιοθετώ την άποψη του ΜΕ 2 Δρα Χρονίδη ότι ο συνήθης χρόνος που επιστρέφουν στην εργασία τους άτομα που έχουν υποστεί σπληνεκτομή είναι μετά από έξι περίπου μήνες. Εφόσον δεν υπάρχει άλλη ιατρική αποδεκτή μαρτυρία που να προσδιορίζει το ακριβές διάστημα απουσίας, θα στηριχθώ στην περίοδο των έξι μηνών ότι αποτέλεσε την αναγκαία περίοδο της βασικής ανάρρωσης και την αναγκαία περίοδο απουσίας από την εργασία του. Δεδομένου ότι από τους έξι αυτούς μήνες ο Ενάγων δήλωσε ότι πληρώθηκε για τους τέσσερις (μέχρι τέλη Οκτωβρίου 2002), αυτός δικαιούται επί πλήρους ευθύνης Μισθούς δύο περίπου μηνών (58 ημερών μέχρι 28.12.02 δηλ. επτά βδομάδων και δύο ημερών) και με βάση τα εβδομαδιαία κέρδη των USD1561 το συνολικό ποσό ανέρχεται σε USD 12.934. ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ ΕΝΑΓΟΝΤΑ Ο Ενάγων κατά την κατάθεση του στο Δικαστήριο προσπάθησε να αποδείξει τις ακόλουθες Ειδικές Ζημιές: (α) €42.75 (£25.00) για την Αστυνομική Έκθεση του δυστυχήματος το οποίο είναι παραδεκτό. (β) €4.646,67 (£2.717,36) ποσό το οποίο είναι το σύνολο του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 6 που αποτελεί δέσμη 26 Αποδείξεων, Τιμολογίων και Πληρωμών. Η πλευρά του Ενγομένου ενώ παραδέχθηκε ότι το ποσό αυτό πληρώθηκε, επιφυλάχθηκε να αμφισβητήσει την αναγκαιότητα του. Είναι γεγονός ότι κάποια ποσά πιθανόν να μην αποδείχθηκαν με αυστηρότητα όπως για παράδειγμα ποσό £50 του Δρα Σπάρταλη στη μαρτυρία του οποίου ο Ενάγων δεν στηρίχθηκε κατά την ακρόαση. Όμως θα δεχθώ ότι αποδείχθηκε το σύνολο του Τεκμ. 6 αφού ο Ενάγων το κατέβαλε όντως και δεν θεωρώ ορθό να προβώ σε μικροσκοπική εξέταση του κάθε κονδυλίου αφού ούτε η πλευρά του Εναγομένου το έκαμε. (γ) 4.500 Ιορδανικά Δηνάρια (USD περίπου 7.000) για μεταφορά του στην Ιορδανία. Είναι παραδεκτό ότι ο Ενάγων μεταφέρθηκε από την Κύπρο στην Ιορδανία αεροπορικώς σε θέση stretcher με Αεροπλάνο για το οποίο πλήρωσε σύμφωνα με τον ίδιο η οικογένεια του. Δεν έχει προσκομιστεί οιαδήποτε απόδειξη γι' αυτό αλλά ούτε έχει αποδειχθεί η αναγκαιότητα αυτής της μεταφοράς γι΄ αυτό και δεν θεωρώ ότι έχει αποδειχθεί στο βαθμό που απαιτείται το ποσό αυτό. (δ) 22.000 - 23.000 Ιορδανικά Δηνάρια ως πληρωμές για τη θεραπεία της οποίας έτυχε στο Αμμάν. Και πάλι θεωρώ ότι το ποσό αυτό δεν αποδείχθηκε στο βαθμό που απαιτείται αφού δεν υπήρχαν σχετικά Τιμολόγια και Αποδείξεις, μόνο φωτοτυπίες των οποίων δεν επιτράπηκε η κατάθεση. (ε) ΤΕΚΜΗΡΙΟ 19 το οποίο αποτελεί μια κατάσταση την οποία συνέταξε ο ίδιος ο Ενάγων και η οποία αντικατοπτρίζει κατά τη γνώμη του τα Φαρμακευτικά Έξοδα που είναι αναγκαία για να αντιμετωπίζει τα προβλήματα υγείας που του δημιουργήθηκαν από το δυστύχημα. Υπολογίζει το ετήσιο κόστος σε €13.685,59 (£8.003,27) Το Δικαστήριο αδυνατεί να στηριχθεί στον υπολογισμό αυτό όσο λογικός και εάν φαίνεται αφού έχει απορριφθεί η αναγκαιότητα κάποιων φαρμάκων (βλ. π.χ. Αgrylin) ενώ το κονδύλι για φάρμακα περιλήφθηκε στο ποσό των Γενικών Αποζημιώσεων για Πόνο και Ταλαιπωρία. (στ) €6.840,00 (£4.000,00) ως έξοδα μετάβασης του στην Κύπρο για σκοπούς μαρτυρίας του στο Δικαστήριο. Συγκεκριμένα κατέθεσε ότι βρισκόταν για τον σκοπό αυτό στην Κύπρο από τις 2.9.07 μέχρι και τις 14.9.09, ταξίδευσε δε από το Σικάγο. Παρόλον ότι ο Ενάγων δεν προσκόμισε οιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία, θεωρώ ότι η παρουσία του στην Κύπρο ήταν απόλυτα αναγκαία για τη μαρτυρία του που διάρκεσε τέσσερις δικασίμους (10.9.07 - 13.9.07) Επομένως, είναι λογικό να έχει υποστεί έξοδα τα οποία δεν θα επιδικαστούν στην Απόφαση αλλά κατά τον υπολογισμό και έγκριση των εξόδων του από το Δικαστήριο σε περίπτωση προσκόμισης στοιχείων το θέμα θα αντιμετωπιστεί θετικά και ανάλογα. (ζ) Διάφορα έξοδα μετάβασης του Ενάγοντα στην Κύπρο είτε για να εξεταστεί από τους Ιατρούς του Εναγόμενου, είτε για να διαβουλευθεί με τους Δικηγόρους του. Ο Ενάγων κατάθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20 επιστολή ημερ. 3.9.07 των Δικηγόρων του Εναγομένου με την οποία καλείτο μέσω των Δικηγόρων του για εξέταση από πέντε Ιατρούς τους. Δήλωσε ότι ανταποκρίθηκε θετικά και ήρθε στην Κύπρο προς τον σκοπό αυτό. Κατάθεσε δε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21 Απόδειξη γραμμένη στην Αραβική γλώσσα, την οποία μετέφρασε, για 449 Ιορδανικά Δηνάρια ποσό το οποίο αντιπροσωπεύει τόσο το Αεροπορικό του εισιτήριο όσο και τη διαμονή του σε Ξενοδοχείο. Ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 κατέθεσε άλλη Απόδειξη για ποσό 1187 Ιορδανικά Δημάρια όταν το 2003 ήρθε στην Κύπρο για να διαβουλευθεί με τους Δικηγόρους του. Από τα εν λόγω ποσά θεωρώ ορθό όπως εγκρίνω το ποσό των 449 Ιορδανικών Δηναρίων, αφού αυτά είναι έξοδα που ήταν αναγκαία και προκλήθηκαν εξαιτίας αιτήματος της πλευράς του Εναγομένου. Για το άλλο ποσό των 1187 Ιορδανικών Δηναρίων δεν αποδείχθηκε η αναγκαιότητα του. (Σημειώνεται ότι η ισοτιμία Δολλαρίου και Ιορδανικού Δηναρίου δηλώθηκε ως παραδεκτή και είναι 1.00 USD αντιστοιχεί με 0.40 Ιορδανικά Δηνάρια και 1.00 Ιορδανικό Δηνάριο αντιστοιχεί με 0.54 USD) Κατά συνέπεια αποδέχομαι ως Ειδικές Ζημιές του Ενάγοντα επί πλήρους ευθύνης τα ακόλουθα ποσά: (i) €42,75σ - Έξοδα Αστυνομικής Έκθεσης (ii) €4.646,67 - Έξοδα Τεκμ. 6 (iii) Ιορδανικά δηνάρια 449 - Έξοδα Μετάβασης στην Κύπρο. ΤΟΚΟΙ Η Νομολογία δεικνύει ότι το από πότε θα επιδικαστούν τόκοι ανήκει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου το οποίο λαμβάνει υπόψη του κάποιους παράγοντες όπως για παράδειγμα ο τρόπος με τον οποίο προωθήθηκε η Αγωγή. Βλ. Καμπούρης ν. Εταιρείας Βιοχρώμ Λτδ

(2005)1 (Β) AAΔ.1246. Στην υπόθεση αυτή ο τόκος επιδικάστηκε από την ημερομηνία καταχώρισης της Τροποποιημένης Ε/Α λόγω αδικαιολόγητης καθυστέρησης στην προώθηση της Αγωγής. Από την άλλη, καθυστέρηση δύο ετών στην καταχώριση της Ε/Α κρίθηκε ως δικαιολογημένη λόγω της έκτασης και πολλαπλότητας των τραυμάτων του Ενάγοντα (Φιλίππου κ.α. ν. Τσολάκη

(2006)1(Β)Α.Α.Α. 1188). Σχετικές είναι επίσης οι υποθέσεις Θεοφάνους ν. Κουρουκλά

(2006)1 (A) Α.Α.Α. 528 όπου ο τόκος επιδικάστηκε από τη μέρα έγερσης του αγώγιμου δικαιώματος, Ευαγγέλου ν. Δημητρίου Π.Ε. 304/06, 29/2/08 και Αζόφ ν. Προδρόμου κ.α.

(2006)1 (Α) Α.Α.Α.

1. Στην παρούσα περίπτωση το αγώγιμο δικαίωμα εγέρθηκε στις 28.6.02, ενώ η Αγωγή καταχωρίστηκε στις 17.3.03 με Γενικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο. Η Ε/Α καταχωρίστηκε στις 21.6.04 αλλά μετά προέκυψε ανάγκη τροποποίησης της και η τροποποιημένη Ε/Α καταχωρίστηκε στις 23.11.
2. Μετέπειτα ορίστηκε για πρώτη φορά για Ακρόαση στις 20.6.06, στις 16.10.06, στις 20.3.07 και τελικά στις 10.9.07 ημερομηνία κατά την οποία ξεκίνησε η Ακρόαση. Παρόλον ότι τα πρακτικά είναι στενογραφημένα δεν φαίνεται να υπήρξε καθυστέρηση από πλευράς Ενάγοντα μετά την καταχώριση της Τροποποιημένης Ε/Α. Με βάση τα πιο πάνω έχω καταλήξει να επιδικάσω Νόμιμον Τόκο στις Ειδικές Ζημιές από την ημερομηνία καταχώρισης της Τροποποιημένης Ε/Α. Στο κονδύλι των Ειδικών Ζημιών περιλαμβάνονται και η Απώλεια Ημερομίσθιων που περιγράφεται πιο πάνω. Στα υπόλοιπα ποσά αποζημιώσεων (Γενικές για Πόνο και Ταλαιπωρία και Απώλεια μελλοντικών Απολαβών) αφού αυτά υπολογίστηκαν με σημερινά δεδομένα, ο Τόκος θα αρχίζει από σήμερα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Με βάση όλα τα πιο πάνω και την κατανομή της ευθύνης, ο Ενάγων δικαιούται στο 75% των ποσών που έχουν υπολογιστεί επί πλήρους ευθύνης. Εκδίδεται, επομένως, Απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και σε βάρος του Ενγομένου 1 ως ακολούθως: (Α) €75.000 - Γενικές Αποζημιώσεις για Πόνο και Ταλαιπωρία με Νόμιμον Τόκο από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως. (Β) USD 90.000 ή το ισάξιο σε Ευρώ - Γενικές Αποζημιώσεις για Απώλεια Μελλοντικών Απολαβών με Νόμιμον Τόκο από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως. (Γ) USD 9.700,50 ή το ισόποσο σε Ευρώ - Απώλεια Ημερομισθίων μέχρι 28.12.02 με Νόμιμον Τόκο από 23.11.05 (ημερομηνία καταχώρισης της Τροποποιημένης Ε/Α) μέχρι εξοφλήσεως. (Δ) €3.517,07σ - Ειδικές ζημιές με Νόμιμο τόκο από 23.11.05 μέχρι εξοφλήσεως. (Ε) Ιορδανικά Δηνάρια 336,75 ή το ισόποσο σε Ευρώ - Ειδικές Ζημιές με Νόμιμον Τόκο από 23.11.05 μέχρι εξοφλήσεως. Έξοδα: Τέλος επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Ενάγοντα και σε βάρος του Εναγομένου 1 τα οποία να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην αντίστοιχη κλίμακα και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ) Χ.Ι. Πογιατζής Π.Ε.Δ ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΓΙΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /κΧ'π\γκ C\my documents\Poyiatzis\final judgement cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο