Στυλλή Παύλου Ιωάννου ν. Ζαχαρία Καρίπη κ.α., Αρ. Αγωγής: 2520/08., 30 Οκτωβρίου, 2009

(2), 7,9,52, 64 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στο Αρθρο 30 του Συντάγματος, στους Κανόνες Φυσικής Δικαιοσύνης, στη νομολογία, πρακτική και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Συνοδεύεται δε από ένορκο δήλωση του δικηγόρου Γιώργου Λιβέρα δικηγόρου στο γραφείο των δικηγόρων του Ενάγοντα στην οποία, σε σύνοψη, αναφέρονται τα εξής: - Από την ανάγνωση των δύο ενστάσεων που καταχωρήθηκαν προέκυψε η ανάγκη καταχώρησης συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων εις απάντηση των ισχυρισμών που προέβαλαν οι εναγόμενοι στις ενόρκους δηλώσεις που συνοδεύουν την ένσταση στην αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος. - Η καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης είναι άκρως απαραίτητη ούτως ώστε το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του όλα τα πραγματικά γεγονότα που συνιστούν την υπόθεση και να είναι σε θέση να αποφασίσει για το καλύτερο δυνατό συμφέρον της δικαοσύνης. - Με την καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων θα γίνει αναφορά σε γεγονότα τα οποία προκύπτουν από τις ενόρκους δηλώσεις που συνοδεύουν τις ενστάσεις των καθ΄ ων η αίτηση ούτως ώστε ο ενάγοντας-ατιτητής να είναι σε θέση αποφασίσει το βάρος απόδειξης το οποίο δημιουργείται από τις θέσεις των ενόρκως δηλούντων στις ενόρκους δηλώσεις που συνοδεύουν τις ενστάσεις. Στην πιο πάνω ένορκο δήλωση επισυνάπτεται ως ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Α» η προτεινόμενη συμπληρωματική ένορκος δήλωση. ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Στην αίτηση κατεχωρήθη ένσταση από τον Εναγόμενο 1-καθ΄ ου η αίτηση η οποία βασίζεται στη Δ.48 θθ.1-4, 4

(2), 5-9 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στα Αρθρα 49 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, στο ΄Αρθρο 32 του Ν.14/60, στο Αρθρο 30

(2)του Συντάγματος και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Οι λόγοι ένστασης που εξειδικεύονται έχουν, βασικά, ως εξής: - Η αίτηση είναι νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη, παράτυπη, αντικανονική και καταχρηστική. - Η αίτηση υπεβλήθη καθυστερημένα. - Δεν παρατίθενται οποιαδήποτε στοιχεία που να δικαιολογούν την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. - Δεν επιτρέπεται η καταχώρηση απαντητικής ένορκης δήλωσης. - Δεν επιτρέπεται η καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης σε μονομερώς εκδοθέν προσωρινό διάταγμα. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Κατερίνας Βουρή, δικηγορικής υπαλλήλου στο γραφείο των δικηγόρων του Εναγομένου 1 στην οποία καταγράφονται, εν περιλήψει, τα εξής: - Το διάταγμα εκδόθηκε μονομερώς και επομένως στο στάδιο εξέτασης της υπόθεσης το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει το κατά πόσο ορθά ή λάθος εκδόθηκε το εν λόγω διάταγμα με τα δεδομένα που είχαν δοθεί κατά το χρόνο της αίτησης και όχι με νέα δεδομένα τα οποία θα δοθούν σε μεταγενέστερο στάδιο. - Δεν δίδεται κανένας ουσιαστικός λόγος για τον οποίο επιζητείται η καταχώρηση της συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης και αυτό που επιζητείται είναι, στην ουσία, η καταχώρηση απαντητικής ένορκης δήλωσης. - Κανένας καλός λόγος δόθηκε για να εγκριθεί η αίτηση. - Η πλευρά του Αιτητή είχε το βάρος να παρουσιάσει όλα τα στοιχεία και δεδομένα που είχε στη διάθεση της, κατά το στάδιο στο οποίο εκδίδετο διάταγμα, και η προσπάθεια και μόνο στο στάδιο αυτό να παρουσιάσουν επιπλέον ισχυρισμούς αποδεικνύει την κακοπιστία τους και το γεγονός του ότι απέκρυψαν στοιχεία κατά την έκδοση του διατάγματος. ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ Κατά την ακρόαση της υπό εξέταση αίτησης αμφότεροι οι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις τους. Ο κ. Κωνσταντίνου εκ μέρους του Αιτητή-Ενάγοντας υποστήριξε ότι ένας από τους λόγους θέσπισης της νέας διάταξης Δ.48, θ.4 είναι η καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων εις απάντηση ισχυρισμών που προβάλλουν οι καθ΄ ων η αίτηση στην ένσταση τους και τούτο, σίγουρα όχι για να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου νέα στοιχεία τα οποία δεν είχε υπόψη του όταν έδιδε το διάταγμα μονομερώς ούτως ώστε να αιτιολογηθεί η έκδοση του διατάγματος μονομερώς εκ των υστέρων, αλλά για να αποσείσουν οι αιτητές το βάρος απόδειξης. Πρόσθεσε ότι ο αιτητής για να αποσείσει το βάρος απόδειξης οφείλει είτε να αντεξετάσει, είτε να καταχωρήσει συμπληρωματική ένορκο δήλωση, είτε και τα δύο, ούτως ώστε να απαντήσει στους ισχυρισμούς των καθ΄ ων η Αίτηση. Εφόσον δε οι Καθ΄ ων η αίτηση θέτουν κάποιους ισχυρισμούς βάση των οποίων επικαλούνται απόκρυψη στοιχείων ή άλλους λόγους ο αιτητής, πρόσθεσε, οφείλει να καταχωρήσει συμπληρωματική ένορκο δήλωση, αλλιώς οι θέσεις των Καθ΄ ων η Αίτηση θα παραμείνουν αναντίλεκτες. Ηταν η τελική θέση του κ. Κωνσταντίνου ότι με την παρούσα αίτηση δεν γίνεται προσπάθεια να αιτιολογηθεί η έκδοση του διατάγματος μονομερώς εκ των υστέρων αλλά να αποσείσει ο αιτητής το βάρος απόδειξης. Η κα Γ.Ζαχαρίου για τον Εναγόμενο 1-Καθ΄ ου η Αίτηση στη δική της αγόρευση υποστήριξε βασικά τις ακόλουθες τρεις θέσεις: Πρώτον, ότι η προτεινόμενη ένορκη δήλωση δεν είναι συμπληρωματική ένορκη δήλωση αλλά απαντητική και ότι, ως τέτοια, δεν επιτρέπεται η καταχώρηση της, Δεύτερον, δεν δίδεται στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την υπό εξέταση αίτηση καλός λόγος για την αναγκαιότητα της καταχώρησης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης κάτι για το οποίο το βάρος απόδειξης φέρει ο αιτητής και, Τρίτον εφόσον στην παρούσα περίπτωση εξεδόθη προσωρινό διάταγμα, αφού προηγήθηκε μονομερής αίτηση, δεν μπορεί η πλευρά του αιτητή να εισάξει νέα γεγονότα υπό μορφή απάντησης μέσω της προτεινόμενης ένορκης δήλωσης διότι η συνέχιση ή μη της ισχύος του εν λόγω διατάγματος θα είναι με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν στο στάδιο έκδοσης του. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η Δ.48 θ.4

(2)μετά από αναμόρφωση της με την Κ.Δ.Π, 5/99, ημερ. 23/12/99 διαμορφώθηκε ως εξής: «

(2)Το Δικαστήριο ή Δικαστής μετά από αίτηση ή προφορικό αίτημα, μπορεί, για καλό λόγο να επιτρέψει την καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων. Η ακρόαση αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή στις ένορκες δηλώσεις τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται από τη Διαταγή 39.» Με βάση αυτό το Θεσμό, σε περίπτωση αμφισβητουμένων γεγονότων, αποκλείεται πλέον, σε αντίθεση με το τι ίσχυε με τον παλαιό Θεσμό, η προσαγωγή πρόσθετης προφορικής μαρτυρίας, εκτός, βέβαια, από τη δυνατότητα αντεξέτασης, κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου, των ενόρκως δηλούντων. Τα συμπεράσματα τα οποία εύκολα εξάγονται από την ανάγνωση του κειμένου της πιο πάνω δικονομικής πρόνοιας είναι κατ΄ αρχήν τα ακόλουθα:

1. Πέραν της αρχικής ή των αρχικών ενόρκων δηλώσεων που συνοδεύουν την Αίτηση δια κλήσεως, ή την Ειδοποίηση Πρόθεσης Ενστασης, το Δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει την καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων.
2. Οι λέξεις «μπορεί να επιτρέψει» αφ΄ εαυτών υποδηλώνουν το ότι το Δικαστήριο διατηρεί τη διακριτική ευχέρεια κατά πόσο να επιτρέψει ή όχι την καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης[1].
3. Για να επιτρέψει το Δικαστήριο την καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, θα πρέπει αυτός που την ζητά να καταδείξει την ύπαρξη «καλού λόγου» για τον οποίο θα έπρεπε να του επιτραπεί.
4. Η καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης χωρίς άδεια του Δικαστηρίου δεν επιτρέπεται από τον Θεσμό, και οποιαδήποτε καταχωρηθείσα χωρίς άδεια τέτοια ένορκη δήλωση, σύμφωνα με τη νομολογία θα πρέπει να παραγνωρίζεται. Στην πράξη, οι πρόνοιες του πιο πάνω Θεσμού εφαρμόζονται όταν, μετά την καταχώρηση της Ενστασης ο αιτητής αισθάνεται την ανάγκη να απαντήσει, αντικρούσει ή αμφισβητήσει κάποια συγκεκριμένα επί μέρους θέματα που εγείρονται μέσω της Ενστασης, οπότε και ζητεί, είτε προφορικά, είτε με γραπτή αίτηση, όπως του επιτραπεί να καταχωρήσει απαντητική-συμπληρωματική ένορκη δήλωση. Στόχος της καταχώρισης συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων είναι η ολοκληρωμένη παρουσίαση είτε της αίτησης, είτε της ένστασης ώστε αυτή να οδηγηθεί σε ακρόαση στη βάση της ολοκληρωμένης εικόνας της διαφοράς. Και, βεβαίως, σκοπός της Δ.48, θ.4 είναι η παρουσίαση ενώπιον του Δικαστηρίου όλων εκείνων των γεγονότων που είναι αναγκαία για να υποστηριχθεί η εκατέρωθεν θέση των διαδίκων. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ Καθοδηγούμενη από την πιο πάνω προσέγγιση προχωρώ να εξετάσω την υπό κρίση αίτηση. Οσον αφορά το προαπαιτούμενο του καλού λόγου για να μπορέσει το Δικαστήριο, ασκώντας τη διακριτική του ευχέρεια, να δώσει άδεια για καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, διαπιστώνω ότι στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την υπό κρίση αίτηση αναφέρεται ότι προέκυψε η ανάγκη καταχώρησης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης εις απάντηση των ισχυρισμών που προέβαλαν στις ενόρκους δηλώσεις που συνοδεύουν τις ενστάσεις τους. Θεωρώ ότι αυτό συνιστά καλό λόγο, δηλαδή, η απάντηση, αντίκρουση και/ή αμφισβήτηση από πλευράς αιτητή επί μέρους ζητημάτων που εγείρονται μέσω των ενόρκων δηλώσεων που υποστηρίζουν τις ένστασεις του Καθ΄ ου η Αίτηση με δεδομένο ότι ο αιτητής εξακολουθεί να έχει το βάρος απόδειξης των αμφισβητουμένων γεγονότων. Όπως είναι νομολογημένο, η έκδοση ενός προσωρινού διατάγματος μονομερώς δεν μεταθέτει το βάρος της απόδειξης κατά την ακρόαση και, επομένως, ο αιτητής έχει το βάρος να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι το διάταγμα θα πρέπει να παραμείνει σε ισχύ[2]. Μετά την τροποποίηση της Δ.48 θ.4 η αμφισβήτηση ενόρκων δηλώσεων μπορεί, πλέον, να γίνει είπε με αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων, είτε μέσω καταχώρησης συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων. Και οι δύο περιπτώσεις μπορεί να γίνουν αφού προηγηθεί άδεια του Δικαστηρίου[3]. Η δε ανάγκη για προσκόμιση προφορικής μαρτυρίας έχει πλέον - μετά την τροποποίηση που έγινε το 1999 - αντικατασταθεί από την ευχέρεια καταχώρησης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης σε απάντηση των ισχυρισμών της άλλης πλευράς. Σύμφωνα με τη Δ.48 θ.4

(2)η ακρόαση της αίτησης διεξάγεται με βάση τα γεγονότα που περιέχονται στις ένορκες δηλώσεις με δυνατότητα αντεξέτασης[4]. To γεγονός δε ότι στην προκειμένη περίπτωση εξεδόθη προσωρινό διάταγμα στη βάση μονομερούς αίτησης δεν αποκλείει το ενδεχόμενο καταχώρησης από τον αιτητή συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης εις απάντηση της ένορκης δήλωσης που κατεχωρήθη προς υποστήριξη της ένστασης νοουμένου ότι δεν επιδιώκεται μέσω της συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης η προσθήκη γεγονότων και δεδομένων που να αιτιολογούν εκ των υστέρων την έκδοση του διατάγματος, αλλά η απόσειση του βάρους απόδειξης, που ο αιτητής φέρει για να πείσει το Δικαστήριο ότι το εκδοθέν διάταγμα θα πρέπει να συνεχίσει να βρίσκεται σε ισχύ. Είναι δε καθαρό από το περιεχόμενο της προτεινόμενης ένορκης δήλωσης του Αιτητή, και αυτό το δέχτηκε από την αρχή και η κα Ζαχαρίου, ότι δεν συμπληρώνει ισχυρισμούς της αρχικής ένορκης δήλωσης που κατεχώρησε ο αιτητής όταν εξασφάλιζε μονομερώς προσωρινό διάταγμα αλλά απαντά συγκεκριμένες παραγράφους των ενόρκων δηλώσεων των Εναγομένων 1 και 2, αντίστοιχα, διατυπώνοντας την αμφισβήτηση και αντίκρουση του επί αυτών. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Κατ΄ ακολουθία όλων των πιο πάνω κρίνω ότι έχει καταδειχθεί από τον Αιτητή η ύπαρξη καλού λόγου για να δοθεί άδεια προς καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης. Ως αποτέλεσμα η υπό κρίση αίτητη εγκρίνεται. Ο Αιτητής να καταχωρήσει τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του εντός 7 ημερών από της σύνταξης του παρόντος διατάγματος. Κατά συνέπεια τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή-Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου 1-Καθ΄ ου η Αίτηση όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της υπόθεσης. Λ.Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ., /ΑΚΣ. [1] Δέστε Αίτηση Φυλόκυπρος Ματθαίου κ.α. υπ΄ αρ. 2972008 ημερ. 21/4/2008. [2] Δέστε Dolego Estates Ltd. κ.a. v. Φιλίππου κ.α.

(1999)1 Α.Α.Δ. 1217 [3] Δέστε Πατούρης ν. Ηellenic Bank ltd.

(2001)1 A.A.Δ. 2118 [4] Δέστε Iacovou Brothers (Constructions) Ltd v. Fashionwise Ltd.

(2000)1 A.A.Δ. 1377. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο