ΑΝΔΡΕΑ ΧΡΥΣΟΥ ν. XENIS TOUMAZOU SONS CONSTRUCTIONS LTD, Αρ. Αγωγής:2894/2005, 30 Νοεμβρίου, 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2009:A119 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής:2894/2005 Μεταξύ: ΑΝΔΡΕΑ ΧΡΥΣΟΥ Ενάγοντα και XENIS TOUMAZOU & SONS CONSTRUCTIONS LTD Εναγομένης Ημερ. 30 Νοεμβρίου, 2009 Για τον Ενάγοντα: Ο κ. Α. Ιντιάνος στην εκφώνηση της απόφασης κα Σ. Γεωργίου Για την Εναγόμενη: Ο κ. Χ. Αρτέμης στην εκφώνηση της απόφασης κα Νικολάου Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι αξιώσεις του ενάγοντα αφορούν γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για τραυματισμό που υπέστη σε εργατικό ατύχημα κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της εργασίας του στις 8.09.2004 όταν εργοδοτείτο από την εναγόμενη στην οικοδομική βιομηχανία. Μετά από δήλωση παραδεκτών γεγονότων παραμένει να αποφασιστεί το ζήτημα της ευθύνης για το εργατικό ατύχημα. Συμφωνήθηκαν και δηλώθηκαν επί πλήρους ευθύνης οι γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία στο ποσό των €47.800,
- Συμφωνήθηκαν επίσης οι ειδικές ζημιές όπως αυτές καθορίζονται στην παράγραφο 7(α,β,γ,και δ) της εκθέσεως απαιτήσεως. Παρέμεινε να αποφασιστεί από τις ειδικές ζημιές το ζήτημα της απώλειας μελλοντικών απολαβών από 8.09.2004 μέχρι 31.08.2006 δηλαδή για 24 μήνες προς Λ.Κ.1.100,00 μηνιαίως, συνολικά δηλαδή το ποσό των Λ.Κ.26.400,00, όπως αυτό αξιώνεται στη παρ. 7(ε) των λεπτομερειών των ειδικών ζημιών. Δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι ο ενάγοντας είχε ανέβει στη σκαλωσιά, από όπου έπεσε, μετά από οδηγίες του επιστάτη της εναγόμενης Γιάννη Τυρίττη. Κατατέθηκαν εκ συμφώνου και για την αλήθεια του περιεχομένου τους και σημειώθηκαν ως τεκμήρια τα ακόλουθα ιατρικά πιστοποιητικά η αξιολόγηση των οποίων θα έχει σημασία για την επίλυση του πιο πάνω εναπομείναντος ζητήματος της απώλειας μελλοντικών απολαβών: Ως Τεκμήριο 1 το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Π. Μιλτιάδους ημερ. 3.11.2004, ως Τεκμήριο 2 το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Σ. Σεργίου ημερ. 30.01.2006, ως Τεκμήριο 3 βεβαίωση του Δρ. Σ. Σεργίου ημερ. 25.09.06 και ως Τεκμήριο 4 ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Μαρουδιά ημερ. 11.05.
- Κατατέθηκαν επίσης εκ συμφώνου δεκατέσσερα πιστοποιητικά ασθενείας (Τεκμήριο 6) τα οποία ο ενάγοντας εξασφάλισε και αφορούν άδεια απουσίας από την εργασία του από τις 8.09.2004 μέχρι και την 31.10.
- Στην έκθεση απαιτήσεως του ο ενάγοντας περιγράφει μεταξύ άλλων τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη το ατύχημα, για το οποίο επιρρίπτει την ευθύνη στην εναγόμενη. Προς τούτο κάνει ειδικότερη αναφορά σε λεπτομέρειες της αμέλειας και/ή της παράβασης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων της εναγόμενης καθώς και σε λεπτομέρειες των σωματικών του βλαβών και των ειδικών ζημιών τις οποίες υπέστη και στις οποίες βασίζονται οι αξιώσεις του. Από την άλλη, η εναγόμενη αρνείται και απορρίπτει τις αξιώσεις και τους ισχυρισμούς του ενάγοντα, δίδει τη δική της εκδοχή για το πώς συνέβη το ατύχημα, καταλογίζει σε αυτόν αποκλειστική ή και σε μεγάλο βαθμό συντρέχουσα αμέλεια σε λεπτομέρειες της οποίας κάνει ειδικότερη αναφορά. Σε ισχυρισμούς ή θέσεις που προβάλλονται από τις δύο πλευρές στα δικόγραφα τους θα γίνει αναφορά, όπου χρειαστεί, σε κατάλληλα σημεία, στη συνέχεια της απόφασης μου. Η ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Προς απόδειξη των ισχυρισμών και των αξιώσεων του, πέραν των πιο πάνω παραδοχών και παραδεκτών γεγονότων, κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ο ίδιος ο ενάγοντας. Ανέφερε ότι όταν υπέστη το ατύχημα στις 8.09.2004 ήταν 44 χρόνων και εργαζόταν ως υπάλληλος - οικοδόμος στην εναγόμενη κατά την ανέγερση κτιριακού συγκροτήματος εξοχικών κατοικιών στο χωριό Περβόλια Λάρνακας. Ο βασικός του μισθός κατά τον επίδικο χρόνο ανερχόταν σε Λ.Κ.140,00 την εβδομάδα και με την έξτρα εργασία - υπερωρίες που είχε κάθε βδομάδα ανερχόταν περίπου στις Λ.Κ.280,00 - Λ.Κ. 305,00 εβδομαδιαίως. Περιγράφοντας πως συνέβη το ατύχημα ανέφερε ότι είχε πάρει οδηγίες από τον επιστάτη του τον Τυρίττη, όπως ανεβεί σε μια γωνιακή εξωτερική σκαλωσιά για να σοβατίσει ένα τοίχο. Περιέγραψε τη σκαλωσιά και πως αυτή ήταν κατασκευασμένη και τοποθετημένη σε σχέση με την οικοδομή. Προς τούτο παρουσίασε ως Τεκμήριο 5 μια κατασκευή με Lego και πλαστικά καλώδια ως μαδέρια την οποία έφτιαξε ο ίδιος, όπως ανέφερε, και η οποία ομολογουμένως υπήρξε πολύ υποβοηθητική όταν διδόταν η μαρτυρία, τόσο για την κατανόηση των υλικών με τα οποία ήταν κατασκευασμένη η σκαλωσιά όσο και για τον τρόπο που αυτή ήταν τοποθετημένη σε σχέση με την οικοδομή. Η σκαλωσιά όπως ανέφερε ήταν στημένη από τις προηγούμενες ημέρες και η εργασία που θα έπρεπε να κάμει ήταν εξωτερική, ο τοίχος που θα σοβάτιζε ήταν πάνω από ένα μπαλκόνι εκεί όπου σχημάτιζαν γωνιά οι τοίχοι. Το δάπεδο της σκαλωσιάς αποτελείτο από τρία μαδέρια πλάτους 20εκ.το καθένα, είχαν πάχος 5 εκ. και μήκος 3 μέχρι 5 μέτρα. Το τρίτο μαδέρι είχε τοποθετηθεί κατ΄ απαίτηση του πριν ανεβεί στη σκαλωσιά. Το ύψος από το οποίο θα έπρεπε να εκτελέσει την εργασία του ήταν 1.70εκ. Όπως σοβάτιζε ένοιωσε ένα κενό κάτω από τα πόδια του, άκουσε κάποιο θόρυβο και χωρίς να το καταλάβει βρέθηκε στο έδαφος και καθισμένος σε ένα σιμηντήριν (περιτοίχισμα) στην άκρια του μπαλκονιού. Υπέστη τραυματισμούς και στα δύο του πόδια. Το αριστερό του πόδι είχε τριφτεί και το δεξί του είχε σπάσει. Πέφτοντας είχε χτυπήσει πάνω σε μια πλαστική σωλήνα υδρορροής που προεξείχε από τη γωνιά της πλάκας. Συνεπεία του τραυματισμού του παρέμεινε εκτός εργασίας από 8.09.2004 μέχρι 31.10.
- Από τις 31.10.2005 μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2006 παρέμεινε χωρίς δουλειά καθώς αισθανόταν ότι δεν μπορούσε να εργαστεί. Ακολούθως εργοδοτήθηκε σε κάποιο άλλο εργοδότη με εβδομαδιαίο καθαρό μισθό Λ.Κ.170,
- Εργάζεται μέχρι σήμερα στον ίδιο εργοδότη τοποθετώντας κεραμικά και πλακάκια. Εργάζεται υπερωρίες και στη νέα του δουλειά αλλά μόνο κάποια Σάββατα και όχι τα απογεύματα όπως στην εναγόμενη όπου εργαζόταν και μέχρι τις 18:00μ.μ. τις καθημερινές όπως και τα Σάββατα. Κατά το διάστημα που αισθανόταν ότι δεν μπορούσε να εργαστεί είχε αποταθεί στο Γραφείο Εργασίας για να βρει κάποια εύκολη εργασία και είχε μπει σε κάποιο πρόγραμμα για αναπήρους. Μέχρι σήμερα αισθάνεται το πόδι του αδύνατο γ΄αυτό και από τότε που υπέστη το ατύχημα δεν μπόρεσε να κάμει τη δουλειά που έκαμνε προηγουμένως. Τον τελευταίο καιρό, όπως ανέφερε, η κατάσταση του ποδιού του επιδεινώνεται, επιπλέον αισθάνεται μούδιασμα στο δεξί του χέρι. Τον πρώτο καιρό που έπιασε δουλειά δεν έβγαζε το οκτάωρο της εργασίας του και σχολνούσε στις έξι ώρες. Παρουσίασε και σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 7 και 8 αντίστοιχα πιστοποιητικά αποδοχών του για τα έτη 2003 και 2004 τα οποία είχαν εκδοθεί από την εναγόμενη. Σχολιάζοντας ισχυρισμό της υπεράσπισης ότι παρόλο ότι είχε διαπιστώσει ότι ένα από τα μαδέρια του δαπέδου εργασίας του ¨τσακρούσε¨ και/ ή δεν ήταν σταθερό γεγονός το οποίο είχε αναφέρει σε δύο άλλους συναδέλφους του και αυτοί του εισηγήθηκαν να το αντικαταστήσουν και ότι αυτός αρνήθηκε να το κάμει συνεχίζοντας την εργασία του, ανέφερε ότι αυτό είχε τσακρίσει και έσπασε και συνέβη το ατύχημα και διερωτήθηκε πότε θα το έλεγε αυτό αφού είχε τραυματιστεί. Αρνήθηκε ότι συνέβησαν αυτά που αναφέρονται στην εν λόγω παράγραφο της έκθεσης υπεράσπισης όπως και τις λεπτομέρειες της αμέλειας του. Αρνήθηκε επίσης ότι αμέσως πριν το ατύχημα μιλούσε στο κινητό του τηλέφωνο και ότι χοροπηδούσε πάνω στη σκαλωσιά. Το κινητό του τηλέφωνο όταν είχε πέσει στο έδαφος βρισκόταν στην πίσω τσέπη του παντελονιού του. Ισχυρίστηκε ότι ο μόνος που βρισκόταν στη σκηνή τη στιγμή που συνέβη το ατύχημα ήταν κάποιος συνάδελφος του με το όνομα Θέμης και βρισκόταν σε άλλη σκαλωσιά. Σε καμιά περίπτωση δεν του έγινε εισήγηση για αλλαγή του μαδεριού και αυτός αρνήθηκε να το κάμει. Το εσωτερικό μαδέρι, εκείνο που βρισκόταν προς την πλευρά του τοίχου που είχε σπάσει είχε δύο μεγάλα ζάρια το ένα στη μέση και το άλλο στην άκρη του. Ο Τυρίττης ήταν ο επιστάτης του στη εργασία και ήταν ο αρμόδιος εκ μέρους της εναγόμενης που του έδιδε οδηγίες για την εκτέλεση της εργασίας του. Είχε δώσει κατάθεση για το ατύχημα που υπέστη σε κάποια επιθεωρήτρια του Τμήματος Εργασίας. Σε ερώτηση εάν έλαβε οποιαδήποτε αποζημίωση από την εναγόμενη, ανέφερε ότι ούτε καν στο νοσοκομείο δεν πήγε κάποιος από αυτή τη εταιρεία για να τον δει. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι όταν έσπασε το εσωτερικό μαδέρι έπεσε κάθετα στο έδαφος. Στο νοσοκομείο τον είχε μεταφέρει ο επιστάτης του με αυτοκίνητο της δουλειάς τους. Γνώριζε τους Πέτρο Κιουζέλη και Ανδρέα Χαραλάμπους οι οποίοι εργάζονταν και αυτοί στην εναγόμενη εταιρεία. Παραδέχθηκε ότι ο βασικός του μισθός όταν έπιασε δουλειά στον σημερινό του εργοδότη ήταν μεγαλύτερος από αυτόν που έπαιρνε από την εναγόμενη πριν το ατύχημα. Ισχυρίστηκε ότι, καθ΄όλη τη διάρκεια του 2004 μέχρι που υπέστη τον Σεπτέμβριο το ατύχημα εργαζόταν υπερωριακά σχεδόν κάθε Σάββατο. Δεν θυμόταν όμως να πει πόσες ώρες υπερωρίας είχε εργαστεί για κάθε μήνα χωριστά για τον οποίο ρωτήθηκε. Εργαζόταν υπερωριακά και στη νέα του δουλειά μέχρι δύο μήνες πριν την κατάθεση του ενώπιον του Δικαστηρίου και λάμβανε μέχρι και €200,00 το μήνα επί πλέον. Παραδέχθηκε ότι λάμβανε συνολικά ελάχιστα περισσότερα χρήματα από όσα λάμβανε εργαζόμενος στην εναγόμενη. Επέμενε ότι μέχρι σήμερα νοιώθει πόνο στο χέρι στο ύψος του αγκώνα και στο πόδι για τα τραύματα που υπέστη συνεπεία του ατυχήματος. Στο χέρι είχε τραυματιστεί από τη μύστρα η οποία κατά το πέσιμο μπήκε στο χέρι του και τον πλήγωσε. Είχε κάμει ηλεκτρομυογράφημα για το τραύμα του στο χέρι. Ότι είχε τραυματιστεί και στο χέρι και ένοιωθε σ΄αυτό πόνο το είχε αναφέρει στον θεράποντα ιατρό του και υπέθεσε ότι το είχε γράψει στο πιστοποιητικό του. Σε υπόδειξη ότι εκείνο που γράφει το πιστοποιητικό είναι ότι ένοιωθε πόνο στα δάκτυλα του ενός χεριού του και στη φούχτα του, ανέφερε ότι ο ιατρός του στη Λεμεσό του είχε πει ότι προερχόταν από τα νεύρα τα οποία ξεκινούσαν από τα δάκτυλα του χεριού και κατέληγαν στον αγκώνα του. Σε υποβολή ότι στον ιατρό Σεργίου δεν ανέφερε για το πρόβλημα του χεριού του υπέδειξε ότι το αναφέρει σε κάποιο από τα πιστοποιητικά του. Επέμενε ότι είχε αναφέρει σε όλους τους ιατρούς που τον εξέτασαν για το πρόβλημα που είχε με το χέρι του. Αρνήθηκε ότι μιλούσε όταν βρισκόταν πάνω στη σκαλωσιά στο κινητό του και ότι το κινητό του βρισκόταν στη πίσω τσέπη του παντελονιού του. Σε υποβολή ότι όταν υπέστη το ατύχημα βρισκόντουσαν στο χώρο τρία άτομα, ανέφερε ότι ο Ανδρέας Χαραλάμπους είχε πάει να φέρει πετρέλαιο, ο Πέτρος Κιουζέλης βρισκόταν στο καλό Χωριό και έτσι δεν βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή στο χώρο, ενώ ο επιστάτης του ο Τυρίττης βρισκόταν πολύ μακριά στο γραφείο του εργοταξίου και γι΄αυτό είχε κάμει δέκα λεπτά για να μεταβεί στο χώρο μετά που υπέστη το ατύχημα. Με τους Ανδρέα Χαραλάμπους και Πέτρο Κιουζέλη δεν είχε οποιοδήποτε προσωπικό πρόβλημα και σε υποβολή ότι αυτοί είχαν υπογράψει δήλωση ότι ήταν παρόντες, ανέφερε ότι δεν ήταν αυτό το ζήτημα και δεν έχει αυτό σχέση με όσα αφορούν την υπόθεση αυτή. Σε υποβολή ότι όταν ανέβηκε στη σκαλωσιά είχε πει στα πιο πάνω άτομα ότι τσακρούσε το ένα μαδέρι, ανέφερε ότι εκείνο που ζήτησε ήταν να προσθέσουν ακόμα ένα καθώς υπήρχαν μόνο δύο μαδέρια στη σκαλωσιά. Αρνήθηκε υποβολή ότι αυτοί προθυμοποιήθηκαν σε δύο περιπτώσεις να αντικαταστήσουν το ένα από τα μαδέρια αλλά αυτός αρνήθηκε. Επανέλαβε ότι θα είπαν ψέματα εάν ισχυρίστηκαν οι πιο πάνω ότι μιλούσε στο κινητό του και ότι χοροπηδούσε πάνω στη σκαλωσιά αμέσως πριν συμβεί το ατύχημα. Ο λόγος που πέρασαν 5-6 μήνες για να δώσει κατάθεση στην επιθεωρήτρια εργασίας ήταν ότι αυτή αντιμετώπιζε τότε προβλήματα υγείας και δεν οφειλόταν στον ίδιο. Στην επανεξέταση του, κάμνοντας αναφορά στο Τεκμήριο 2, υπέδειξε σε αυτό ότι ο ιατρός Σεργίου έκανε αναφορά στο τραύμα που είχε υποστεί στο χέρι του και το πρόβλημα που παρουσίαζε, οπότε δηλώθηκε εκ μέρους του συνηγόρου υπεράσπισης ότι είναι αποδεκτό ότι είχε πράγματι χτυπήσει και στο δεξί του χέρι. Όταν είχε πιάσει ξανά δουλειά την 1.09.2006 αρχικά δεν μπορούσε να εργαστεί υπερωρίες καθώς δεν μπορούσε ακόμα ούτε να βγάλει όλη την ημέρα εκείνο το διάστημα. Τέλος, επέμεινε επαναλαμβάνοντας ότι ο συνάδελφος του Ανδρέας Χαραλάμπους μετά που είχε τοποθετήσει το τρίτο μαδέρι έφυγε από τη σκηνή και δεν ήταν παρών όταν έγινε το ατύχημα, ούτε και ο επιστάτης Τυρίττης ήταν παρών αφού μετά που του είχε δώσει οδηγίες να εκτελέσει τη συγκεκριμένη εργασία έφυγε, αλλά ούτε και ο Κιουζέλης ήταν παρών. Ο Πέτρος Κιουζέλης κατάθεσε ως Μ.Υ.
- Αναγνώρισε την γραπτή του βεβαίωση με ημερομηνία 17.01.2005 ότι ήταν παρών όταν είχε συμβεί το ατύχημα η οποία σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Η γραπτή του δήλωση που ετοίμασε ενόψει της κατάθεσης του ενώπιον του δικαστηρίου, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε, σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Σε αυτή κατέγραψε ότι κατά την επίδικη ημερομηνία ήταν υπάλληλος της εναγόμενης εταιρείας και εργαζόταν στο εργοτάξιο της στα Περβόλια Λάρνακας. Κατά την ημέρα που έδωσε κατάθεση ενώπιον του Δικαστηρίου εξακολουθούσε και εργαζόταν στην ίδια την εναγόμενη εταιρεία. Ισχυρίστηκε ότι ήταν παρών όταν ο ενάγοντας υπέστη το επίδικο ατύχημα όπως και ο Ανδρέας Χαραλάμπους. Ο επιστάτης του έργου Τυρίττης ήταν παρών όταν ο ενάγοντας ανέβηκε στη σκαλωσιά, στη συνέχεια όμως είχε φύγει από εκείνο το σημείο. Περιέγραψε το ατύχημα με τα εξής λόγια τα οποία καταγράφω αυτολεξεί: ¨Ο ενάγοντας ανέβηκε σε σκαλωσιά σε συγκεκριμένη υπό ανέγερση κατοικία μετά από οδηγίες του επιστάτη για να σοβατήσει τον τοίχο. Όταν ανέβηκε στη σκαλωσιά μας ανέφερε (εμένα και του Χαραλάμπους σίγουρα, δεν είμαι σίγουρος αν άκουσε και ο Τυρίττης), ότι ένα από τα τρία πόντια/ μαδέρια στην σκαλωσιά ¨τσακρούσε¨ και ότι δεν ήταν σταθερό. Όταν και οι δύο του εισηγηθήκαμε να αλλαχθεί το μαδέρι/ πόντιο αυτός αρνήθηκε με την δικαιολογία ότι δεν είναι επικίνδυνο και συνέχισε να ασχολείται με την πιο πάνω εργασία του. Σε κάποια στιγμή άρχισε να μιλά στο κινητό τηλέφωνο του ενώ χοροπηδούσε και έκανε απότομες κινήσεις πάνω στη σκαλωσιά. Όταν το τηλεφώνημα του τέλειωσε, ο Χαραλάμπους αλλά και εγώ εισηγηθήκαμε πάλι την αλλαγή του πόντιου/ μαδεριού, αλλά ο ενάγοντας και πάλι αρνήθηκε. Μετά από λίγη ώρα το πόντιο/ μαδέρι που είχε πρόβλημα έσπασε και ο ενάγοντας έπεσε από τη σκαλωσιά¨. Τη στιγμή που είχε συμβεί το ατύχημα δεν ήταν εκεί και δεν είδε τον ενάγοντα να πέφτει. Η δουλειά του ήταν να κουβαλά πηλό και τη συγκεκριμένη στιγμή ήταν στο σημείο από όπου έπαιρνε πηλό για να τον μεταφέρει. Από ότι θυμόταν ο Χαραλάμπους που ασχολείτο με τα δικά του καθήκοντα είχε δει τον ενάγοντα να πέφτει. Φώναξαν τον επιστάτη ο οποίος μετέφερε τον ενάγοντα στο νοσοκομείο. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις, ανέφερε ότι η απόσταση που βρισκόταν ο ίδιος, όταν ο ενάγοντας έπεσε από τη σκαλωσιά όπου εργαζόταν, ήταν γύρω στα δέκα μέτρα. Είχε αναφέρει όσα κατάθεσε στο δικαστήριο στους μαστόρους του από τότε που είχε συμβεί το ατύχημα. Η μόρφωση του είναι του δημοτικού σχολείου. Επανέλαβε κατά την αντεξέταση του ότι ο ίδιος κουβαλούσε πηλό στον ενάγοντα κατά τον επίδικο χρόνο και όταν αυτός έπεσε από τη σκαλωσιά βρισκόταν σε απόσταση 5-10 μέτρων και μετέφερε πηλό τον οποίο ανέβαζαν στη σκαλωσιά με κουβάδες παραδίδοντας τον στον ενάγοντα από μέσα από το κτήριο. Όταν ο ενάγοντας ανέβηκε στη σκαλωσιά ο ίδιος βρισκόταν με τον Ανδρέα Χαραλάμπους κάτω και του είχαν πει να αλλάξει το πόντιο για το οποίο έκαμε παράπονο. Αυτός όμως τους είπε ότι δεν είχε πρόβλημα να σπάσει και συνέχισε τη δουλειά του. Είχε αντιληφθεί τον ενάγοντα κάποια στιγμή να μιλά στο κινητό του και να πηγαινοέρχεται πάνω στα πόντια της σκαλωσιάς. Είχε προσέξει τον ενάγοντα να μιλά στο κινητό του πριν πάει για να πάρει πηλό, είχε προσέξει ότι είχε τελειώσει το τηλεφώνημα του και άρχισε να σοβατίζει. Ο συνάδελφος του Ανδρέας Χαραλάμπους ασχολείτο και αυτός με διάφορες μικροδουλειές και μετακινείτο συνεχώς. Σε ερώτηση εάν είχαν ρωτήσει τον ενάγοντα γιατί δεν ήθελε να αλλάξει το πόντιο, ανέφερε ότι αυτός συνέχισε απλώς τη δουλειά του. Ο λόγος που του είπαν να αλλάξει το πόντιο ήταν επειδή είχε ζάρι και δεν ήξερε εάν το συγκεκριμένο πόντιο είχε χρησιμοποιηθεί ξανά σε σκαλωσιά. Ο ενάγοντας θα πρέπει να έπεσε όταν αυτός βρισκόταν μέσα στο κτίριο μεταφέροντας πηλό, οπότε δεν είχε εκείνη τη στιγμή οπτική επαφή μαζί του όπως είχε από το χώρο όπου ζυμωνόταν ο πηλός. Σε υποβολή ότι ο ενάγοντας σε καμιά περίπτωση δεν τους έκαμε παράπονο ότι το μαδέρι τσακρούσε, απάντησε ότι αυτοί του είπαν σε δύο περιπτώσεις να το αλλάξει και αυτός αρνήθηκε να το κάμει. Η δεύτερη φορά που του είχαν πει να αλλάξει το μαδέρι ήταν μετά το τηλεφώνημα που είχε κάμει, αλλά αυτός συνέχισε να σοβατίζει. Στην επανεξέταση του διευκρίνισε ότι ο Χαραλάμπους πηγαινοερχόταν στο χώρο όπου εργαζόταν ο ενάγοντας και ότι τη 2η φορά που του είπαν να αλλάξουν το μαδέρι, ο ενάγοντας τους είπε ότι δεν ήταν επικίνδυνο. Ο Ανδρέας Χαραλάμπους κατάθεσε ως Μ.Υ.
- Αναγνώρισε και αυτός τη γραπτή βεβαίωση που είχε υπογράψει στις 17.01.2005 ότι ήταν παρών όταν ο ενάγοντας υπέστη το ατύχημα η οποία σημειώθηκε ως Τεκμήριο 12 και η γραπτή του δήλωση σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Σε αυτή αναφέρει ότι ήταν και αυτός παρών όταν ο ενάγοντας υπέστη το ατύχημα όπως ήταν παρών και ο Μ.Υ.
- Αναφέρει και αυτός ότι ο επιστάτης του έργου Τυρίττης ήταν παρών όταν ο ενάγοντας ανέβηκε στη σκαλωσιά αλλά στη συνέχεια έφυγε. Περιγράφει όσα περιήλθαν στην αντίληψη του αμέσως πριν από το ατύχημα κατά παρόμοιο ακριβώς τρόπο όπως και ο Μ.Υ.
- Ήταν παρών όταν ο ενάγοντας έπεσε από τη σκαλωσιά και τον είχε δει να πέφτει. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις, ανέφερε ότι δεν εργάζεται πλέον στην εναγόμενη και ότι είχε φύγει από αυτή ένα μήνα μετά που είχε συμβεί το ατύχημα στον ενάγοντα. Υποστήριξε περαιτέρω ότι ο ενάγοντας πατούσε πάνω στο ένα πόντιο και όχι και στα τρία και ότι άκουγαν μουσική από το ράδιο. Όταν ρωτήθηκε αν ο ενάγοντας χόρευε πάνω στη σκαλωσιά, απάντησε ότι αυτός πηγαινοερχόταν πατώντας μόνο στο ένα μαδέρι που είχε 4 μέτρα μήκος και ήταν συνεπεία του ότι πήγαινε πάνω - κάτω που ¨τσάκρισε¨ το μαδέρι. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι ήταν αυτός υπεύθυνος για το στήσιμο των σκαλωσιών και στο συγκεκριμένο εργοτάξιο δεν είχε καθήκοντα μεταφοράς πηλού στον ενάγοντα χωρίς να αποκλείει την συγκεκριμένη ημέρα κάποια στιγμή να είχε δώσει και αυτός κάποιο κουβά με πηλό στον ενάγοντα. Εκείνη την ημέρα πηλό στον ενάγοντα κουβαλούσε ο Κιουζέλης. Τη συγκεκριμένη σκαλωσιά που χρησιμοποίησε ο ενάγοντας την είχε στήσει ο ίδιος και τα μαδέρια είχαν μήκος τέσσερα μέτρα. Από τα τρία μαδέρια που είχαν τοποθετηθεί ήταν το ένα που είχε σπάσει και ο ενάγοντας θα έπρεπε να πατά και πάνω στα τρία. Με βάση την εμπειρία του μπορούσε να πει ότι τα μαδέρια αυτά φθείρονται συνεπεία του ήλιου και της υγρασίας. Μετά που είχε στήσει τη σκαλωσιά με τα τρία μαδέρια είχε ανέβει πάνω και την ήλεγξε και διαπίστωσε ότι ήταν εντάξει και δεν παρουσίαζε οποιοδήποτε πρόβλημα κάποιο από τα μαδέρια. Ο εργάτης που δουλεύει στη σκαλωσιά θα πρέπει να χρησιμοποιεί και τα τρία μαδέρια. Όταν είπε στον ενάγοντα ότι το ένα από τρία μαδέρια τσακρούσε, αυτός του είπε ότι θα έκαμνε τη δουλειά του. Του πρότεινε τότε εάν ήθελε και είχε πρόβλημα το μαδέρι να το άλλαζαν. Το μαδέρι όταν συνέβη το ατύχημα είχε μοιραστεί περίπου στη μέση και συγκεκριμένα στο 1.70εκ. Είχε προειδοποιήσει τον ενάγοντα ότι δεν είχε εμπιστοσύνη στο συγκεκριμένο μαδέρι αλλά αυτός του είχε πει ότι θα συνέχιζε. Είχε αντιληφθεί τον ενάγοντα να μιλά στο κινητό του ενώ βρισκόταν πάνω στη σκαλωσιά. Γνώριζε μάλιστα ότι μιλούσε με κάποια κοπέλα που ο ίδιος του την είχε συστήσει. Επανέλαβε ότι του είχε πει και ίδιος και ο Μ.Υ.1 να αλλάξουν το μαδέρι αλλά αυτός τους είχε πει να τελειώσει πρώτα τη δουλειά του και μετά θα το έκαμναν. Τον είχε δει να πέφτει από 1 ½ μέτρο ύψος που είχε το τριστέλλιν (τριπόδι) καθώς δεν ήταν σκαλωσιά της οποίας το ύψος είναι μεγαλύτερο από τα δύο μέτρα. Σε ερώτηση πως ήξερε ότι ο ενάγοντας δεν πατούσε πάνω και στα δύο μαδέρια, ανέφερε ότι τον έβλεπε. Σε άλλη ερώτηση κατά πόσο τα μαδέρια μήκους τεσσάρων μέτρων είναι επικίνδυνα ούτως ή άλλως, ανέφερε ότι σήμερα χρησιμοποιούν γι΄αυτόν τον σκοπό πλατφόρμες. Για τη συγκεκριμένη εργασία δεν υπήρχε δυνατότητα χρησιμοποίησης μαδεριών μήκους δύο μέτρων. Το περιεχόμενο των ιατρικών πιστοποιητικών των θεραπόντων ιατρών του αλλά και ιατρού που εξέτασε τον ενάγοντα μετά από επιθυμία της εναγόμενης (Τεκμήρια 1 - 6) είναι κοινά παραδεχτό. Θα επιχειρήσω στη συνέχεια μια σύνοψη τους καθώς έχουν σημασία στην απόφαση μου για επιδίκαση αποζημίωσης για απώλεια μισθών και την απώλεια μελλοντικών απολαβών. Ο ενάγοντας όπως προκύπτει από τα εν λόγω πιστοποιητικά υπέστη τραύματα, υποβλήθηκε σε θεραπείες και παρουσιάζει κατάλοιπα ως ακολούθως: Κατά την αρχική του εξέταση από τον Χειρούργο - Ορθοπεδικό Δρ. Π. Μιλτιάδους του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας διαπιστώθηκε οίδημα δεξιάς ποδοκνημικής άρθρωσης και παραμόρφωση. Κατά τον ακτινολογικό έλεγχο που έγινε διαπιστώθηκε κάταγμα κάτω πέρατος (τριτημόριο) δεξιάς κνήμης και περόνης. Κάτω από γενική αναισθησία του έγινε τοποθέτηση βελόνων τύπου Steinman pins στο κνημιαίο κύρτωμα και φτέρνα και κλειστή ανάταξη του κατάγματος. Ακολούθως του τοποθετήθηκε κνημοποδικός γύψος. Παρέμεινε στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύτηκε μέχρι την 14.09.
- Ακολούθως του δόθηκαν οδηγίες για βάδιση με πατερίτσες χωρίς φόρτιση για περίοδο 4 μηνών και παρακολούθηση του στα εξωτερικά ιατρεία. Κατά την παρακολούθηση παραπονέθηκε για αιμωδία και πόνο στο δεξιό χέρι του δεξιού μικρού και παράμεσου δακτύλου και άλγος κόκκυγα. Ο ακτινολογικός έλεγχος που έγινε δεν έδειξε κάταγμα. Του συστήθηκε ηλεκτρομυογραφικός έλεγχος δεξιού ωλένιου νεύρου ο οποίος και έγινε. Όταν εξετάσθηκε ο ενάγοντας από τον πιο πάνω ιατρό για να ετοιμαστεί το πιστοποιητικό του στις 3.11.2004 δεν είχε ακόμα αποθεραπευτεί και του συστήθηκε παρακολούθηση. Η πορεία αποθεραπείας του εξελίχθηκε κανονικά και περίπου 4 μήνες μετά το ατύχημα του αφαιρέθηκαν οι βελόνες και ο γύψος και του συστήθηκε μη φόρτιση του κατάγματος και έναρξη κινησιοθεραπείας στο φυσιοθεραπευτήριο του νοσοκομείου. Ο ιδιώτης ιατρός Δρ. Σ. Σεργίου τον εξέτασε για πρώτη φορά στις 19.01.2005 για δεύτερη γνώμη. Διαπίστωσε ότι υπήρχε έντονο οίδημα και δυσμορφία στην περιοχή της δεξιάς ποδοκνημικής και κάτω πέρατος κνήμης. Ο ασθενής παραπονιόταν για έντονο πόνο και αδυναμία φόρτισης του πάσχοντος μέλους. Επίσης υπήρχε μούδιασμα στο πέμπτο και τέταρτο δάκτυλο του δεξιού άκρου του χεριού του, πράγμα που υποδήλωνε πίεση του ωλένιου νεύρου στη μασχάλη ή στον αγκώνα. Από ακτινολογικό έλεγχο που έγινε στα κατάγματα διαπιστώθηκε σοβαρό εναθρικό κάταγμα δεξιάς ποδοκνημικής, συντριπτικό, το οποίο περιλαμβάνει κυρίως το κάτω πέρας της κνήμης καθώς και της περόνης. Διαπιστώθηκε ότι υπήρχε ραιβότης της ποδοκνημικής, δηλαδή κλίση προς τα μέσα και δεν παρουσίαζε πολύ εμφανή σημεία πώρωσης το κάταγμα, γι΄αυτό συστήθηκε μη φόρτιση και μόνο κινητοποίηση της ποδοκνημικής σε φυσιοθεραπευτή και από μόνος του. Του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή (παυσίπονα, ασβέστιο και αντιφλογιστικά) και του συστήθηκε έντονο πρόγραμμα φυσιοθεραπείας και κινησιοθεραπείας. Στη συνέχεια τον παρακολουθούσε ως εξωτερικό ασθενή από 10.02.2005 - 27.12.
- Η διάγνωση ήταν επιβραδυνόμενη πώρωση του κατάγματος για αυτό του συστήθηκε η μη φόρτιση και του χορηγήθηκε η πιο πάνω φαρμακευτική αγωγή. Σιγά - σιγά υποχώρησε ο πόνος και σταδιακά έγινε πιο έντονη η φόρτιση μέχρι που ο ασθενής άρχισε να βαδίζει πλέον χωρίς βακτηρίες μασχάλης περίπου τέλη Μαρτίου
- Η πώρωση του κατάγματος διαπιστώθηκε με ακτινογραφίες το Σεπτέμβριο του
- Όλο αυτό το χρονικό διάστημα ο ασθενής ήταν ανίκανος να εργαστεί κανονικά και σε αίτηση που έκανε στο Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων εγκρίθηκε για ποσοστά αναπηρίας 26% ως μόνιμος ανίκανος. Όταν ο ιατρός Σεργίου τον εξέτασε τον Ιανουάριο του 2006 για σκοπούς ετοιμασίας του πιστοποιητικού του διαπίστωσε ότι αυτός βάδιζε χωλαίνοντας δεξιά πολύ εμφανώς. Από την εξέταση διαπίστωσε έντονο περιορισμό της κινητικότητας της δεξιάς ποδοκνημικής, έντονο οίδημα και ραιβότητα της ποδοκνημικής, δηλαδή κλίση προς τα μέσα. Ο περιορισμός στην άρθρωση της ποδοκνημικής ανέρχεται περίπου στο 1/3 του εύρους της κίνησης. Το δε οίδημα είναι πολύ έντονο. Ο ασθενής παραπονείται για επιδείνωση του οιδήματος καθώς και για πόνο και επίταση της χωλότητας, προβλήματα που δεν του επιτρέπουν να εργαστεί στις οικοδομικές εργασίες όπου δούλευε προηγουμένως. Από ακτινογραφίες που έγιναν διαπιστώθηκε πώρωση του κατάγματος του κάτω πέρατος της κνήμης, διατήρηση του σχήματος της ποδοκνημικής, αλλά υπάρχει ανωμαλία στην αρθρική επιφάνεια της ποδοκνημικής άρθρωσης καθώς και έντονη κλίση της ποδοκνημικής άρθρωσης προς τα μέσα, δηλαδή ραιβότητα. Η γνώμη του ιατρού Σεργίου είναι ότι η χωλότητα, το οίδημα και η ραιβότητα είναι προβλήματα τα οποία θεωρούνται μόνιμα στον ενάγοντα με ενδεχόμενο περαιτέρω επιδείνωσης του προβλήματος στη δεξιά ποδοκνημική άρθρωση με την ανάπτυξη οστεοαθρίτιδας. Θεωρεί ότι ο ασθενής δεν είναι ικανός για βαριά επαγγέλματα. Σε άλλο πιστοποιητικό του Δρ. Σεργίου με ημερομηνία 25.09.2006 διαπιστώνεται ότι από ακτινογραφικό έλεγχο που έγινε στον ενάγοντα στην δεξιά ποδοκνημική έχει αναπτυχθεί οστεοαθρίτιδα με οίδημα, δυσκαμψία στις κινήσεις και επώδυνη χωλότητα. Μετά από προσεκτική μελέτη του ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Νικόλαου Μαρουδιά ημερ. 11.05.2007, ιατρού που εξέτασε τον ενάγοντα μετά από επιθυμία της εναγόμενης, δεν διαπιστώνω οποιανδήποτε απόκλιση από τις πιο πάνω διαπιστώσεις των θεραπόντων ιατρών του. Τα πιστοποιητικά του Τεκμηρίου 6 που εκδόθηκαν από τον ιατρό Μιλτιάδους του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας και από τον ιδιώτη ιατρό Σεργίου βεβαιώνουν ότι παραχωρήθηκε άδεια ασθενείας στον ενάγοντα από 8.09.2004 μέχρι 31.10.
- Σύμφωνα με πιστοποιητικό αποδοχών του ενάγοντα από την εναγόμενη εταιρεία στην οποία εργαζόταν το 2003 (Τεκμήριο 7), είχε κατά την διάρκεια αυτού του έτους συνολικές αποδοχές Λ.Κ.13.617,60σ. πριν την αφαίρεση συνολικά Λ.Κ.743,21σ. ως αποκοπών ή συνεισφορών, δηλαδή είχε καθαρό εισόδημα Λ.Κ.12.874,39σ. Για δε το 2004 σύμφωνα με το Τεκμήριο 8, για όσο διάστημα εργάστηκε, είχε συνολικό εισόδημα Λ.Κ.7.401,00 και καθαρό εισόδημα Λ.Κ.6.649,91σ. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Ο κ. Αρτέμης εισηγήθηκε ότι σύμφωνα με τη δοθείσα μαρτυρία ο ενάγοντας δεν κατόρθωσε να αποδείξει παράβαση καθήκοντος επιμέλειας που είχε η εναγόμενη απέναντι του. Η μαρτυρία των Μ.Υ. καθόλου δεν έχει τρωθεί συνεπεία της αντεξέτασης που έτυχαν και έτσι αυτοί θα πρέπει να γίνουν πιστευτοί. Διερωτήθηκε πως αποδεικνύεται η αμέλεια και η ευθύνη της εναγόμενης σε σχέση με όσα προβλήθηκαν από τον ενάγοντα για το μαδέρι το οποίο χρησιμοποιήθηκε από αυτόν ως δάπεδο σκαλωσιάς, όταν γνώριζε ότι ήταν ελαττωματικό. Σχολιάζοντας την μαρτυρία της δικής του πλευράς, ανέφερε ότι ο Μ.Υ.2 θα πρέπει να εκληφθεί ως ανεξάρτητος μάρτυρας καθώς έφυγε από την υπηρεσία της εναγόμενης ένα μήνα μετά το ατύχημα του ενάγοντος. Αναφέρθηκαν και οι δύο Μ.Υ. για την προειδοποίηση που είχαν κάμει στον ενάγοντα για να αλλάξει το ένα από τα μαδέρια που ¨τσακρούσε¨ και ήταν ο ίδιος ο ενάγοντας που αρνήθηκε να το κάμει, παρόλο ότι γνώριζε ότι είχε πρόβλημα το ένα από αυτά. Ενόψει αυτής του της συμπεριφοράς, εισηγήθηκε ότι θα πρέπει να του αποδοθεί το 100% της ευθύνης για το ατύχημα εφόσον γνώριζε τον κίνδυνο και επομένως η εναγόμενη θα πρέπει να πετύχει απόλυτα στην υπεράσπιση της καθώς δεν αποδείχθηκε παράλειψη καθήκοντος επιμέλειας εκ μέρους της ή έστω συντρέχουσα αμέλεια της. Για το ζήτημα των αποζημιώσεων που αξιώνονται και ειδικότερα τις αξιώσεις για μελλοντικές απολαβές, εισηγήθηκε ότι σε κανένα από τα τέσσερα ιατρικά πιστοποιητικά που παρουσιάστηκαν δεν αναφέρεται ότι ο ενάγοντας είναι εξ ολοκλήρου ανίκανος για εργασία. Η απόφαση του Ιατροσυμβουλίου δεν είναι δεσμευτική για το δικαστήριο και εν πάση περιπτώσει θα μπορούσε να μας οδηγήσει μόνο σε ένα ποσοστό 26% αναπηρίας. Ο ίδιος ο ενάγοντας παραδέχεται στην έκθεση απαιτήσεως του ότι εργάζεται από τον Σεπτέμβριο του 2006 και μάλιστα λαμβάνει περισσότερα χρήματα από όσα λάμβανε από την εναγόμενη χωρίς να κατορθώσει να πει με ακρίβεια πόσα λάμβανε πράγματι από την εναγόμενη. Τα δύο χρόνια που δεν εργάστηκε οφειλόταν στο γεγονός ότι δεν έκαμε προσπάθειες να εξεύρει δουλειά. Γι΄αυτούς τους λόγους είναι η θέση της Υπεράσπισης ότι δεν έχουν αποδειχθεί οι αξιώσεις για μελλοντικές απολαβές. Συνοψίζοντας, ανέφερε ότι ο ενάγοντας δεν απέδειξε αμέλεια εκ μέρους της εναγόμενης αλλά φάνηκε από τη μαρτυρία ότι είναι ο ίδιος αποκλειστικά υπαίτιος της αμέλειας του και ως εκ τούτου η αγωγή του θα πρέπει να απορριφθεί με έξοδα σε βάρος του. Ο κ. Ιντιάνος εισηγήθηκε ότι ο ενάγοντας απέδειξε την αμέλεια της εναγόμενης καθώς φάνηκε από τη μαρτυρία ότι ενεργούσε κάτω από τις οδηγίες της και ένα από τα μαδέρια που χρησιμοποίησε ως δάπεδο εργασίας ήταν ελαττωματικό. Εισηγήθηκε ότι οι Μ.Υ. δεν είπαν την αλήθεια. Το ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων έχει συμφωνηθεί, το δε ζήτημα της απώλειας μισθών έχουν παρουσιαστεί ιατρικά πιστοποιητικά για άδεια απουσίας από την δουλειά του πέραν των δύο χρόνων καθώς δεν μπορούσε να εργαστεί και δεν τον προσλάμβαναν εργοδότες στην υπηρεσία του. Μόλις τον Σεπτέμβριο του 2006 κατόρθωσε να εργαστεί. Για το ζήτημα των απολαβών του από την εναγόμενη παρέπεμψε στη μαρτυρία του ενάγοντα ο οποίος ανέφερε ότι λάμβανε περί τις Λ.Κ.1.100,00 και κατά συνέπεια δικαιούται το ποσό που αξιώνει ως ειδική ζημιά για απώλεια απολαβών για δύο χρόνια. Για το ζήτημα των μελλοντικών απολαβών ανέφερε ότι είναι γεγονός ότι ο ενάγοντας εργάζεται αλλά όπως προκύπτει από τα ιατρικά πιστοποιητικά η κατάσταση του ποδιού του θα χειροτερεύει με την πάροδο του χρόνου. Αξιολόγηση Μαρτυρίας: Είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή τον ενάγοντα όπως και τους δύο μάρτυρες που κατέθεσαν εκ μέρους της εναγόμενης στην ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Παρακολούθησα τον τρόπο που απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, το καλό μνημονικό τους και γενικά τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα (βλ. C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. σελ. 1273, στις σελ. 1280-1281). Έχω περαιτέρω υπόψη τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, ότι δηλαδή: ¨Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία¨. Έχω συγκρίνει και αντιπαραβάλει μεταξύ τους τη προφορική μαρτυρία, τις παραδοχές που έγιναν σε συσχετισμό με την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου υπό μορφή έγγραφης μαρτυρίας και αφορά κυρίως τα ιατρικά πιστοποιητικά και πιστοποιητικά ασθενείας που εκδόθηκαν από τους θεράποντες ιατρούς του ενάγοντος ή του ιατρού που τον εξέτασε εκ μέρους της εναγόμενης τα οποία διεξήλθα μετά προσοχής. Λαμβάνω υπόψη το περιεχόμενο των πιστοποιητικών αποδοχών του ενάγοντα για τα έτη 2003 και 2004 όταν αυτός εργαζόταν στην εναγόμενη. Τέλος, λαμβάνω υπόψη μου τις επισημάνσεις που έγιναν από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων κατά τις τελικές τους αγορεύσεις όπου ανέλυσαν την μαρτυρία και έδωσαν τη δική τους ερμηνεία σε αυτή. Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νουν αισθάνομαι ότι είμαι έτοιμος για την αξιολόγηση της μαρτυρίας και για την κατάληξη μου σε ευρήματα και συμπεράσματα αναφορικά με τα επίδικα θέματα για τα οποία καλούμαι να επιλύσω. Δέχομαι το μέρος της μαρτυρίας του ενάγοντα που αφορά την περιγραφή του ατυχήματος ότι δηλαδή εργαζόταν με οδηγίες της εναγόμενης πάνω σε σκαλωσιά που στηριζόταν σε ¨τριστέλλιν¨ και της οποίας το δάπεδο εργασίας βρισκόταν σε ύψος 1.70εκ. και ότι αποτελείτο από τρία μαδέρια πλάτους 20εκ. το καθένα, πάχους 5εκ. και μήκους 4μ. Δέχομαι ότι το ένα από αυτά παρουσίαζε πρόβλημα από πλευράς στερεότητας καθώς είχε δύο ζάρια ένα στην άκρια του και ένα περίπου στη μέση του. Δέχομαι ότι δεν μιλούσε στο κινητό του τηλέφωνο όταν είχε συμβεί το ατύχημα γι΄αυτό και όταν έπεσε κάτω αυτό βρισκόταν στην πίσω τσέπη του παντελονιού του. Δέχομαι επίσης όσα ανέφερε σε σχέση με τον τραυματισμό του και της θεραπείας που έτυχε εφόσον αυτά συνάδουν με τα ιατρικά πιστοποιητικά που του δόθηκαν το περιεχόμενο των οποίων είναι παραδεκτό και από τις δύο πλευρές. Δέχομαι επίσης ότι τα αμέσως προηγούμενα χρόνια πριν το ατύχημα εργαζόταν υπερωριακά στην εναγόμενη και απογεύματα και τα Σάββατα γι΄αυτό και οι αποδοχές του αυξάνονταν ανάλογα και ότι σύμφωνα και με τα πιστοποιητικά αποδοχών που παρουσίασε από την εναγόμενη μπορεί να εξαχθεί αβίαστα το συμπέρασμα ότι κατά μέσον όρο λάμβανε καθαρά μηνιαίως Λ.Κ.1.100,00 σύμφωνα με τον δικογραφημένο ισχυρισμό του. Κρίνω όμως ότι δεν είπε όλη την αλήθεια όπως είναι το γεγονός ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία ενώ βρισκόταν πάνω στη σκαλωσιά και ότι ενόσω μιλούσε στο τηλέφωνο βάδιζε πάνω - κάτω πάνω στα μαδέρια λίγο πριν συμβεί το ατύχημα. Σε αυτό το σημείο δέχομαι τη μαρτυρία των Μ.Υ. Δεν είπε επίσης την αλήθεια ότι κατά τη στιγμή του ατυχήματος οι δύο Μ.Υ. που παρουσίασε η πλευρά της εναγόμενης δεν ήταν στη σκηνή έστω και εάν ο Μ.Υ.1 δεν είχε οπτική επαφή μαζί. Δεν είπε ακόμα την αλήθεια σε σχέση με την προθυμία που επέδειξαν οι δύο παρόντες συνάδελφοι του (Μ.Υ.), σε δύο περιπτώσεις, να αντικαταστήσουν το προβληματικό μαδέρι που χρησίμευε ως δάπεδο εργασίας του και επ΄αυτού του σημείου θα αποδεχθώ τη μαρτυρία των Μ.Υ. Είναι αλήθεια ότι σε αυτό το σημείο βρέθηκε σε αμηχανία παρόλο ότι γνώριζε αυτή τη θέση της εναγόμενης, εκείνο που τελικά προκύπτει από τη μαρτυρία του πέραν της άρνησης του ήταν ότι θεωρούσε αυτό το ζήτημα ότι ξέφευγε από τα επίδικα θέματα. Οι Μ.Υ. μου προκάλεσαν καλή εντύπωση. Ήταν άμεσοι, σταθεροί με απλοϊκό τρόπο και με συνοχή απάντησαν σε όλες τις ερωτήσεις που τους υποβλήθηκαν είτε διευκρινιστικές είτε κατά την αντεξέταση τους. Από τα λεγόμενα τους αναδυόταν ειλικρίνεια. Δεν διέκρινα κανένα λόγο ο οποίος θα μπορούσε να τους οδηγήσει να καταθέσουν όσα ανέφεραν αρχικά στους εργοδότες τους αλλά και στη συνέχεια με τη μαρτυρία τους ενώπιον του Δικαστηρίου. Είναι γεγονός ότι διαφοροποιήθηκαν κάπως σε σχέση με τη δήλωση τους ότι ο ενάγοντας ¨Χοροπηδούσε και έκανε απότομες κινήσεις πάνω στη σκαλωσιά¨ με όσα είπαν στο Δικαστήριο ότι τον είχαν αντιληφθεί να μιλά στο τηλέφωνο και να πηγαίνει πάνω - κάτω πάνω στη σκαλωσιά ενώ μιλούσε στο τηλέφωνο θέση την οποία αποδέχομαι και η διαφοροποίηση σ΄αυτό το σημείο δεν μειώνει κατά την άποψη μου την αξιοπιστία τους. Επομένως δέχομαι από τη μαρτυρία τους ότι είχαν δει τον ενάγοντα εφόσον βρίσκονταν στο εργοτάξιο, και όχι αλλού κατά τη στιγμή του ατυχήματος, όπως ισχυρίστηκε ο ενάγοντας, ότι αυτός πριν το ατύχημα μιλούσε ενώ βρισκόταν πάνω στη σκαλωσιά στο κινητό του τηλέφωνο και ενόσω μιλούσε πηγαινοερχόταν πάνω - κάτω πάνω στη σκαλωσιά. Δέχομαι επίσης τον ισχυρισμό τους ότι δύο τουλάχιστον φορές του είχαν πει να αντικαταστήσουν το ένα μαδέρι που ¨τσάκριζε¨ αλλά αυτός τους αγνόησε. Ο ενάγοντας ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση του αν οι σχέσεις του με τους δύο Μ.Υ. ήταν καλές και απάντησε πως δεν είχε κανένα πρόβλημα μαζί τους. Επισημαίνω ότι ο Μ.Υ.2 παραιτήθηκε από υπάλληλος της εναγόμενης ένα μήνα μετά το ατύχημα του ενάγοντα και επομένως δεν είχε κανένα λόγο να υποστηρίξει σε μια τέτοια υπόθεση τους πρώην εργοδότες του. Επομένως κανένα συμφέρον ή σκοπιμότητα δεν υπέκρυπτε η στάση είτε του ενός είτε του άλλου Μ.Υ. Διερωτάται όμως κάποιος γιατί να είχαν μια τέτοια, ας μου επιτραπεί η έκφραση, ¨πρόστυχη¨ αντίκριση των πραγμάτων ενάντια στα συμφέροντα ενός συναδέλφου τους με τον οποίο τους ένωναν πολλά, κατά την άποψη μου, σε αντίθεση με τους εργοδότες τους. Ειδικότερα για τα επίμαχα σημεία της μαρτυρίας τους, στα οποία αναφέρθηκα πιο πριν θα πρέπει να πω ότι ήταν απόλυτοι στους ισχυρισμούς και στις θέσεις τους και δεν άφησαν οποιαδήποτε περιθώρια για πρόκληση αμφιβολίας για την αλήθεια των λεγόμενων τους. Αποδέχομαι τη μαρτυρία τους ως αληθινή και ανταποκρινόμενη στην αλήθεια. Ευρήματα: Βρίσκω επομένως ότι ο ενάγοντας εργοδοτείτο από την εναγόμενη όταν στις 8.09.2004 συνέβη το ατύχημα και ήταν τότε ηλικίας 45 ετών. Οι καθαρές απολαβές του από την εναγόμενη ήταν κατά μέσον όρον Λ.Κ.1.100,00 μηνιαίως. Γύρω στις 11.00 π.μ. της 8ης .09.2004 μετά από οδηγίες του επιστάτη του εργοταξίου Τυρρίτη ο ενάγοντας εκτελούσε εργασία σοβατίσματος εξωτερικής τοιχοποιίας σε υπό ανέγερση διώροφη κατοικία στο χωριό Περβόλια Λάρνακας. Εκτελούσε την εργασία αυτή από ύψος 1.70εκ. και χρησιμοποιούσε ως δάπεδο εργασίας τρία μαδέρια πλάτους 20εκ. το καθένα, πάχους περίπου 5εκ. και μήκους 4μ. Τα μαδέρια ήταν ακουμπισμένα σε τριστέλλι και/ ή ικρίωμα όπως είχαν τοποθετηθεί και ελεγχθεί από τον υπάλληλο της εναγόμενης τον Μ.Υ. 2 τις προηγούμενες ημέρες. Ξαφνικά καθώς σοβάτιζε τοίχο, το εσωτερικό μαδέρι επί του οποίου πατούσε εκείνη τη στιγμή το οποίο ήταν ελαττωματικό καθώς έφερε δύο ζάρια σε διαφορετικά σημεία του, το ένα στην άκρη και το άλλο περίπου στη μέση του, έσπασε και έπεσε από το ύψος του 1.70εκ. και βρέθηκε καθισμένος πάνω στο περιτοίχισμα της βεράντας του ορόφου το ένα του πόδι προς τα έξω και το άλλο προς τα μέσα. Κατά τη πτώση το αριστερό του πόδι τρίφτηκε πάνω στο περιτοίχισμα ενώ το δεξί του πόδι χτύπησε πάνω σε σωλήνα αποχέτευσης που εξείχε 20εκ. από το δάπεδο της βεράντας. Αποτέλεσμα ήταν ο τραυματισμός του ενάγοντα. Ειδοποιήθηκε ο επιστάτης του εργοταξίου Τυρρίτης από συναδέλφους του ενάγοντα και τον μετέφερε με αυτοκίνητο της εταιρείας στο νοσοκομείο. Σημειώνω ότι ο ενάγοντας πριν συμβεί το ατύχημα είχε γίνει αντιληπτός να μιλά στο κινητό του τηλέφωνο και να πηγαινοέρχεται πάνω στα μαδέρια της σκαλωσιάς. Βρίσκω ότι όταν είχε συμβεί το ατύχημα είχε ήδη τελειώσει τη τηλεφωνική του συνομιλία και γι΄αυτό είχε τοποθετήσει το κινητό του τηλέφωνο στη πίσω τσέπη του παντελονιού του και συνέχισε το σοβάτισμα. Πριν το ατύχημα σε δύο περιπτώσεις συνάδελφοι του ενάγοντα του είχαν ζητήσει εάν επιθυμούσε να του αντικαταστήσουν το ένα μαδέρι που ¨τσακρούσε¨ και αυτός τους αγνόησε και συνέχισε τη δουλειά του. Τα τραύματα, η πορεία της θεραπείας που έτυχε ο ενάγοντας και τα κατάλοιπα που του άφησε ο τραυματισμός του καταγράφτηκαν με γλαφυρότητα στα πιστοποιητικά των θεραπόντων ιατρών του. Τα έχω παραθέσει πιο πάνω στις σελ. 11,12 και 13 της απόφασης μου όταν κατέγραφα την μαρτυρία, αυτούσια καθίστανται ευρήματα μου. Συνεπεία του ατυχήματος ο ενάγοντας παρέμεινε εκτός εργασίας από τις 8.09.2004 μέχρι την 1.09.2006 που εργοδοτήθηκε ξανά στις οικοδομές σε άλλο εργοδότη. Επί πλήρους ευθύνης οι γενικές αποζημιώσεις καθορίζονται στο συμφωνηθέν ποσό των €47.800,00. Βρίσκω ότι ο ενάγων υπέστη τις ακόλουθες ειδικές ζημιές όπως έχουν συμφωνηθεί: (α) Ετοιμασία ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Σεργίου Λ.Κ.80,00 (€136,69σ.), (β) Ιατρικά έξοδα παρακολούθησης Δρ. Σεργίου Λ.Κ.190,00 ( €324,63σ.), (γ) Ιατρική Έκθεση Νοσοκομείου Λ.Κ.25,00 (€42,72σ.), (δ) Φάρμακα Λ.Κ.100,00 (€170,86σ.). Συνολικά Λ.Κ.395,00 (€674,90σ.). Ο ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ: Το γεγονός ότι ο ενάγων τραυματίστηκε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του δεν μεταφέρει το βάρος απόδειξης της αμέλειας στους ώμους των εναγομένων. Ο ενάγων είναι αυτός που πρέπει να αποδείξει ότι τα τραύματα του προκλήθηκαν από αμέλεια των εναγομένων (βλ. Ναθαναήλ v. Ali
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1689). Πιο συγκεκριμένα, θα πρέπει να αποδείξει ότι οι εργοδότες του δεν εκπλήρωσαν το καθήκον τους να του παρέχουν ασφαλή τόπο εργασίας, ασφαλές σύστημα εργασίας, και να μην τον εκθέτουν σε περιττούς κινδύνους. Οι νομικές αρχές που διέπουν την ευθύνη εργοδότη για αμέλεια είναι γνωστές. Στην υπόθεση Smith v.Baker (1891-94) All E.R. (Rep.) 69 o Lord Herschell έθεσε την αρχή ότι, ο εργοδότης έχει καθήκον να επιδεικνύει εύλογη φροντίδα και να διεξάγει τις εργασίες του με τέτοιο τρόπο ώστε να μην υποβάλλει τους εργοδοτούμενους του σε περιττούς κινδύνους. Η αρχή αυτή επαναλήφθηκε και υιοθετήθηκε πολλές φορές και εφαρμόστηκε σαν ορθή στην υπόθεση Hicks v.British Transport Commission
(1958)2 All E.R. 39. Στην υπόθεση Σάββας Αθανασίου v. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1969)1 Α.Α.Δ. 160, το Ανώτατο Δικαστήριο αναφέρθηκε στις πιο πάνω υποθέσεις και στην Harris v. Bright's Asphalt Contractors Ltd, Allard & Saunders Ltd
(1953)1 All E.R. 395, στην οποία ο Δικαστής Slade είπε τα πιο κάτω: ¨Σε περίπτωση που υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία αναφορικά με την έννοια της λέξης περιττός (unnecessary ) είμαι της γνώμης ότι το καθήκον είναι τέτοιο ώστε να μη υποβάλλεται ο εργοδοτούμενος σε οποιοδήποτε κίνδυνο τον οποίο ο εργοδότης μπορεί εύλογα να προβλέψει, ή για να το θέσω λιγότερο αυστηρά να μη θέτει τον εργοδοτούμενο σε οποιοδήποτε κίνδυνο τον οποίο ο εργοδότης μπορεί εύλογα να προβλέψει και εναντίον του οποίου μπορεί να προφυλαχθεί με οποιαδήποτε μέτρα των οποίων η βολικότητα και έξοδα δεν είναι δυσανάλογα του κινδύνου που συνεπάγεται¨. Στην υπόθεση Smith v. Baker (πιο πάνω) υποδεικνύεται ότι η υποχρέωση του εργοδότη αναφορικά με τα μέσα που χρησιμοποιεί ο εργοδοτούμενος αποτελείται από ¨τη λήψη εύλογης φροντίδας για την προμήθεια κατάλληλων μέσων και τη συντήρηση τους σε καλή κατάσταση¨ (Taking reasonable care to provide proper appliances, and to maintain them in proper condition") Πολύ εκτεταμένη αναφορά των σχετικών αρχών έγινε στην υπόθεση Δήμος Λεμεσού v. Χαραλάμπους
(1989)1 Α.Α.Δ. 423, όπου στη σελ. 435 λέχθηκαν τα ακόλουθα: ¨Μέρος του γενικότερου καθήκοντος του εργοδότη αποτελεί η υποχρέωση του να παράσχει και διατηρεί το χώρο εργασίας ασφαλή (to provide safe place of work). Η υποχρέωση αυτή έχει καθοριστεί από το Λόρδο Δικαστή Goddard στην υπόθεση Naismith v. London Film Productions Ltd
(1939)1 All E.R. 794 στη σελ. 798, ότι είναι ¨not merely to worm against unusual danger Know to them,. But also to make the place of employment . as safe as the exercise of reasonable skill and care would permit:, και έχει περιγραφεί από το Λόρδο Δικαστή Porter στην υπόθεση London Graving Dock v. Horton
(1951)A.C. 737 ως εξής ¨The duty of master to his servant is higher than that of an invitor to an invite." Τέλος, στο Σύγγραμμα Charlesworth on Negligence, 5η Έκδοση, σελ. 135, παράγραφο 203, κάτω από τον τίτλο Safe Place of Work, αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής: «In any case the employer is liable if the failure to exercise reasonable care and skill is that of an independent contractor, and is only excused from liability if the danger is due to a latent defect, not discoverable by reasonable care and skill on the part of anyone". Στο ίδιο σύγγραμμα, κάτω από τον ίδιο τίτλο, στη σελ. 136 αναφέρονται μεταξύ άλλων, τα εξής: « Moreover, the duty to provide a safe place of work is fulfilled by providing a place as safe as care and skill can do it, having regard to the nature of the place. If the workman is working on a scaffold or a roof it must be a safe scaffold or roof, but no complaint can be made that working there is not as safe as working on level ground. As long as the employer makes the working place as safe as it can reasonably the made, he has satisfied his obligation" Στην ίδια πιο πάνω υπόθεση, στην σελ. 438 αναφέρονται τα ακόλουθα: « Ένα άλλο μέρος του ευρύτερου καθήκοντος που έχει ο εργοδότης είναι να εφαρμόσει ασφαλές σύστημα διεξαγωγής της εργασίας. Ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τα πρόσωπα που εργοδοτούνται από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που μπορεί λογικά να προβλεφθεί και ο οποίος μπορεί να αντιμετωπιστεί με προστατευτικά μέτρα των οποίων η λύση είναι αφενός πραγματικά εφικτή και αφετέρου η δαπάνη που συνεπάγεται δεν είναι εντελώς δυσανάλογη προς το είδος και το μέγεθος του κινδύνου που στοχεύουν να αποφύγουν¨. Σχετική επί του προκειμένου είναι η απόφαση στην υπόθεση Μανθόπουλος Πλάστικς Λτδ v. Αντώνη Χατζηιωσήφ
(1983)1 Α.Α.Δ. 291. Η έννοια της φράσης ¨σύστημα εργασίας¨ (System of work) δίνεται στο πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα Charlesworth on Negligence,5η έκδοση σελ. 147, παράγραφος 217: « A system of work is the term used to describe the organization of the work, the way in which it is intended the work shall be carried out, the sequence of events, the taking of precautions for the safety of the men and at what stages, the number of men required to do the job, the parts to be taken by the various parts. Further, it includes.. Or may include according to circumstances, such matter as the physical layout of the job- the setting of the stage, so to speak - the sequence in which the work is to be carried out, the provision in proper cases of worming and notices, and the issue on special instruction. A system may be adequate for the whole course of the job or it may have to be modified or improved to meet circumstances which arise. Such modifications or improvements appear to me equally to fall under the head of system". Ένας κίνδυνος θεωρείται σαν αχρείαστος αν μπορεί να προβλεφθεί και να αποφευχθεί με τη χρήση εύλογα διαθέσιμων συσκευών. Δεν θα πρέπει να ξεχνούμε ότι ο εργοδοτούμενος μικρό μόνο λόγο μπορεί να έχει στις διευθετήσεις του τόπου όπου εργάζεται και της μεθόδου που ο εργοδότης έχει επιλέξει για να εκτελεστεί η εργασία του (βλ. μεταξύ άλλων Athanasiou v. The Attorney - General
(1969)1 C.L.R. 160, McCafferty v. Metropolitan Police Receiver
(1977)2 All E.R. 756). Για να αποφασιστεί κατά πόσο συγκεκριμένη μέθοδος εργασίας είναι ασφαλής επιτρέπεται να ληφθεί υπ΄όψη αν η πρακτική με την οποία η συγκεκριμένη εργασία εκτελείται, εφαρμόζεται από πολλού χρόνου και η εφαρμογή της πρακτικής αυτής για μεγάλα χρονικά διαστήματα δυνατόν να θεωρηθεί σαν μαρτυρία για το εύλογο της πρακτικής (Pericleous v. Cmarine Ltd and another
(1977)1 C.L.R. 315). Παρόλα αυτά η εμμονή σε μια επικίνδυνη διαδικασία όσο διαδεδομένη και αν είναι δεν αποτελεί υπεράσπιση αν ο κίνδυνος υλοποιηθεί και υπάρξει απώλεια. Έχοντας λοιπόν υπόψη την πιο πάνω νομολογία και αυθεντίες και τις αρχές που διαχρονικά ακολουθούνται από τα Δικαστήρια μας σε σχέση με το ζήτημα της ευθύνης και προσαρμόζοντας τις στη δοθείσα μαρτυρία καταλήγω ότι και οι δύο πλευρές έχουν μερίδιο ευθύνης για την πρόκληση του ατυχήματος. Από τη μια έχουμε ένα έμπειρο οικοδόμο τον οποίο οι εργοδότες του τον εμπιστεύονται για να διεκπεραιώνει μόνος τη δουλειά σοβατίσματος και μάλιστα από ύψος. Αισθάνεται ότι κάτι συμβαίνει με ένα από τα μαδέρια τα οποία χρησιμοποιεί ως δάπεδο για τη διεκπεραίωση της εργασίας του εφόσον ¨τσακρούσε¨, πηγαινοερχόταν επί της σκαλωσιάς ενώ μιλούσε στο κινητό του τηλέφωνο λίγο πριν συμβεί το ατύχημα, του ζητήθηκε δύο φορές από συναδέλφους του να το αντικαταστήσουν και τους αγνόησε, για να πέσει με το σπάσιμο του ενός μαδεριού σημαίνει ότι χρησιμοποιούσε μόνο εκείνο που ήταν ελαττωματικό με τα ζάρια και όχι τουλάχιστον και το δεύτερο όπως οφείλουν να κάμνουν οι εργαζόμενοι υπό τέτοιες συνθήκες όπως ήταν η μαρτυρία. Ο κίνδυνος ήταν υπαρκτός και όμως τον παραγνώρισε και διακινδύνευσε την ασφάλεια του. Εξακολούθησε να χρησιμοποιεί ένα μαδέρι και μάλιστα να πατά μόνο σε αυτό όταν προηγουμένως ένοιωσε ότι αυτό ¨τσακρούσε¨. Αγνόησε τον ορατό κίνδυνο που υπήρχε να σπάσει το μαδέρι και να βρεθεί στο κενό. Επομένως με αυτά τα δεδομένα κρίνω ότι μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχει ο ενάγοντας για τον τραυματισμό του. Η ευθύνη της εναγόμενης έγκειται στο ότι εμπιστεύτηκε το στήσιμο της συγκεκριμένης σκαλωσιάς στον υπάλληλο της Χαραλάμπους (Μ.Υ.2) ο οποίος όταν έστησε τη σκαλωσιά, σίγουρα όχι την ημέρα του ατυχήματος όπως είναι η μαρτυρία, χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο μαδέρι χωρίς να ξέρει αν είχε ξαναχρησιμοποιηθεί ως δάπεδο εργασίας από ύψος, το οποίο παρουσίαζε δύο ζάρια το ένα μάλιστα στο μέσο του μαδεριού που με αυτό τον τρόπο το καθιστούσε περισσότερο επικίνδυνο. Υπό τέτοιες συνθήκες ήταν ορατός ο κίνδυνος να σπάσει το μαδέρι τόσο υπό το βάρος του κορμιού του ενάγοντος όσο και των υλικών και εργαλείων που χρησιμοποιούσε αλλά και των αναγκαίων κινήσεων που έπρεπε να κάμνει για την εκτέλεση της εργασίας του οι οποίες θα προκαλούσαν κάποια ταλάντευση των μαδεριών. Δεν φάνηκε από τη μαρτυρία αν ο επιστάτης του εργοταξίου Τυρρίτης είχε προβεί σε έλεγχο της σκαλωσιάς πριν ο ενάγοντας ανέβει σε αυτή. Η μαρτυρία δεν κατέδειξε αν το συγκεκριμένο μαδέρι είχε υποστεί φθορά συνεπεία του συνδυασμού υγρασίας και ήλιου όπως είναι η μαρτυρία. Η εναγόμενη όμως είχε ευθύνη εξάσκησης λογικής και εύλογης φροντίδας και ικανότητας να προβλέψει ελάττωμα ή φυσική φθορά του μαδεριού πριν το ατύχημα. Επομένως η χρησιμοποίηση και μόνον ενός τέτοιου ελαττωματικού μαδεριού ως τμήμα δαπέδου εργασίας από ύψος, εναποθέτει κατά την άποψη μου ευθύνη στην πλευρά της εναγόμενης η οποία παρέλειψε να λάβει εύλογη φροντίδα για την ασφάλεια του υπαλλήλου της προς αποφυγή περιττού κινδύνου που ήταν εύκολα προβλεπτός. Η εναγομένη είχε καθήκον να συντηρεί τον εξοπλισμό που παρείχε για την εργασία στους εργοδοτούμενους της και να αντικαθιστά τυχόν πεπαλαιωμένα και επικίνδυνα υλικά με άλλα κατάλληλα ώστε η προστασία και η ασφάλεια των εργοδοτουμένων της να βρίσκεται συνεχώς σε ψηλό επίπεδο. Στην υπόθεση Χριστοδουλίδης v. Laser Plastics Industry Ltd
(2005)1(A) Α.Α.Δ. σελ.556 στις σελ.563 και 564 αναφέρονται τα ακόλουθα: ¨Ο καταμερισμός της ευθύνης έχει ως συνισταμένη τη συμβολή του καθενός από τα μέρη στην πρόκληση της ζημιάς και το μέτρο είναι η λογική πρόβλεψη των συνεπειών που θα προκύψουν εξαιτίας της παρέκκλισης από το καθήκον επιμέλειας που αναλογεί στο καθένα από τα μέρη.¨ Επομένως στη προκείμενη περίπτωση τα βασικά στοιχεία προσδιορισμού της ευθύνης είναι: (α) η παράλειψη της εναγομένης να υποδείξει και συνάμα να διατηρεί ένα ασφαλές σύστημα εργασίας καθώς και η παράλειψη της να ασκήσει λογική φροντίδα έναντι του θύματος - ενάγοντα και (β) το γεγονός ότι το θύμα, ένας έμπειρος εργάτης εξακολούθησε παρά τις προειδοποιήσεις που είχε να χρησιμοποιεί ένα ανασφαλές σύστημα εργασίας που ενείχε σοβαρό και ορατό κίνδυνο τον οποίο παραγνώρισε διακινδυνεύοντας έτσι τη σωματική του ακεραιότητα αλλά ακόμα και τη ζωή του. Συνεκτιμώντας τα πιο πάνω στοιχεία και παράγοντες καταλήγω ότι θα ήταν δίκαιο όπως η ευθύνη επιμεριστεί κατά 75% στον ενάγοντα και στο υπόλοιπο 25% στην εναγόμενη. ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ: Σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφέρθηκε ότι ο ενάγων έχει υποχρέωση να αποδεικνύει τη ζημιά του με θετική μαρτυρία, αυστηρά, με σαφήνεια και στοιχεία (βλ. Demetrios Emmanuel & Another v. Andronicos Nicolaou & Another,
(1977)1 CLR 15, Aloupou & Another v. Hadjhigeorghiou & Another,
(1984)1 CLR 475, Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου,
(1992)1 ΑΑΔ 168, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά
(1992)1 ΑΑΔ 498 και Παπαδοπούλου ν. Νικολάου,
(1998)1 ΑΑΔ 1147, 1152, 1153), Ηρακλέους v. Του Ταχύπλοου σκάφους ¨Νίκη¨ κ.ά.
(1994)1 Α.Α.Δ.
- Είναι γεγονός ότι ο ενάγοντας αναφέρθηκε κατά τη μαρτυρία του ότι λάμβανε ένα σημαντικό ποσό εβδομαδιαίως ως υπερωριακή απασχόληση του στην εναγόμενη προ του ατυχήματος. Ανέφερε ότι ο βασικός του μισθός ήταν Λ.Κ.140,00 εβδομαδιαίως και με την έξτρα εργασία υπερωρίες που είχε κάθε βδομάδα ανερχόταν στις Λ.Κ.280,00 - Λ.Κ.305,
- Από τα πιστοποιητικά απολαβών του μπορεί εύκολα να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι αυτός λάμβανε κατά μέσον όρον περίπου Λ.Κ.1.100,00 το μήνα συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών. Είναι γεγονός ότι όταν είχε ερωτηθεί ειδικά κατά την αντεξέταση του να αναφερθεί συγκεκριμένα από μήνα σε μήνα πόσα ήταν αυτά τα ποσά υπερωριών που λάμβανε, ανέφερε ότι δεν θυμόταν. Η αδυναμία του όμως αυτή δεν μπορεί να αποκλείσει άλλη μαρτυρία η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη και η οποία προέρχεται ακόμα και από έγγραφα της ίδιας της εναγόμενης όπως τα πιστοποιητικά αποδοχών του ενάγοντος. Κρίνω ότι η εξαγωγή συμπεράσματος ότι αυτός λάμβανε πράγματι το πιο πάνω ποσό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αυθαίρετη. Επομένως για όσο χρονικό διάστημα δεν μπόρεσε να εργαστεί με βάσει τα πιστοποιητικά άδειας ασθενείας του, δηλαδή από 9.09.2004 μέχρι τις 31.10.2005 συνολικά για 14 μήνες δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι δικαιούται αποζημίωσης για απώλεια των μισθών του η οποία ανέρχεται στο ποσό των Λ.Κ.15.400,00 (€26.312,46σ.) και επί ποσοστού 25% δικαιούται το ποσό των (€6.578,11σ.). Παρόλο ότι δεν παρουσιάστηκαν οποιαδήποτε άλλα πιστοποιητικά για άδεια ασθενείας δέχομαι τα όσα ανέφερε ο ενάγοντας περί της αδυναμίας του να εξεύρει μέχρι και την 1.09.2006 οποιανδήποτε εργασία. Φοβόταν είπε για την κατάσταση της υγείας του αν ασχολείτο με τις οικοδομές που ήταν η τέχνη που ήξερε να κάμνει. Δεν είχε επιτυχία προσπάθεια του να βρει εργασία που δεν θα τον καταπονούσε σωματικά. Αποτάθηκε στο Γραφείο Εργασίας που εκ παραδρομής φαίνεται ανέφερε στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων και τον ενέταξαν σε κάποιο πρόγραμμα για ανάπηρους. Δεν δόθηκε περαιτέρω μαρτυρία γι΄αυτό το ζήτημα ούτε και αν αφορούσε κάποιας μορφής επ΄ αμοιβή εργασίας. Σημειώνω ότι το ιατροσυμβούλιο του προσέδωσε ποσοστό μόνιμης αναπηρίας 26%, παράγοντας ο οποίος λαμβάνεται επίσης υπόψη. Εκλαμβάνω ότι δεν είχε εργαστεί καθ΄όλο αυτό το χρονικό διάστημα εφόσον δεν υπήρξε αντίθετη υποβολή και ότι είχε οποιονδήποτε εισόδημα από εργασία. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Iacovou Brothers (constr.) Ltd v. Κρίκκη
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 398 στη σελ. 411 ¨Η αποζημίωση στην οποία δικαιούται ο εφεσίβλητος για απώλεια απολαβών αφορά στη χρονική περίοδο που λόγω του δυστυχήματος ήταν ανίκανος για εργασία¨. Επομένως καταλήγω ότι για το χρονικό διάστημα από 1.11.2005 μέχρι 1.09.2006 ο ενάγοντας δεν εργάστηκε όχι επειδή δεν ήθελε αλλά επειδή δεν είχε πολλά περιθώρια εργασίας η οποία δεν θα συνεπαγόταν σωματική καταπόνηση εφόσον η δουλειά που ήξερε να κάμνει ήταν αυτή του οικοδόμου. Κρίνω ότι θα ήταν δίκαιο να του επιδικασθούν αποζημιώσεις για απώλεια μισθών και γι΄αυτό χρονικό διάστημα δηλαδή των δέκα μηνών προς Λ.Κ.1.100,00 μηνιαίως συνολικά το ποσό των Λ.Κ. 11.000,00 (€18.794,62σ.) το οποίο σε ποσοστό 25% ανέρχεται σε €4.698,65σ. Σε σχέση με την απώλεια μελλοντικών απολαβών η μαρτυρία κατέδειξε ότι ο ενάγοντας με την πρώτη ακόμα εργοδότηση του μετά το ατύχημα που ήταν και πάλιν στην οικοδομική βιομηχανία ελάμβανε καθαρό μισθό μεγαλύτερο από εκείνο που λάμβανε όταν εργαζόταν στην εναγόμενη. Δεν μου διαφεύγει ότι στην αρχή, όπως είπε, δεν μπορούσε να βγάζει το οκτάωρο και έτσι δεν μπορούσε να εργάζεται υπερωριακά αυτή όμως η πτυχή της υπόθεσης δόθηκε κατά γενικό και αόριστο τρόπο από την οποία δεν μπορώ να βγάλω οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα. Το πρόβλημα όμως αυτό με τη πάροδο του χρόνου, όπως ο ίδιος παραδέχθηκε, ξεπεράστηκε και στη συνέχεια εργαζόταν κανονικά αλλά και υπερωριακά με αποτέλεσμα να κερδίζει μέχρι και €200,00 εβδομαδιαίως από υπερωρίες. Επομένως δεν κατάφερε να αποδείξει ότι θα έχει στο μέλλον οποιαδήποτε απώλεια μισθών συνεπεία του τραυματισμού του ( βλ. Συκοπετρίτης v. Χριστοδούλου
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 218). Το ποσοστό μόνιμης αναπηρίας 26% όπως εγκρίθηκε από το ιατροσυμβούλιο δεν είναι παράγοντας καθοριστικός από μόνος του, χωρίς άλλη μαρτυρία, για τον επ΄ακριβή προσδιορισμό μελλοντικής απώλειας του εισοδήματος να καλύψει το ζήτημα. Επομένως η σχετική αξίωση του απορρίπτεται καθώς δεν αποδείχθηκε μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης για το ποσό των €11.950,00 ως γενικές αποζημιώσεις. Το ποσό θα φέρει νόμιμο τόκο από της ημερομηνίας του ατυχήματος δηλαδή από την 8.09.2004 μέχρι εξοφλήσεως. Επίσης επιδικάζεται υπέρ του ενάγοντος το ποσό των €168,72σ. ως ειδικές αποζημιώσεις. Το ποσό αυτό θα φέρει νόμιμο τόκο από της καταχώρησης της αγωγής δηλαδή την 29.08.2005. Πλέον €11.276,76σ. ως απώλεια μισθών. Επομένως συνολικά ο ενάγοντας λαμβάνοντας υπόψη το ποσοστό της ευθύνης του δικαιούται αποζημίωσης €23.395,48σ. Επιδικάζονται έξοδα στην ανάλογη κλίμακα υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγόμενης όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπογρ.).................................. Χρ. Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο