ΝΙΚΟΛΑΣ ΚΟΥΜΕΝΙΔΗΣ κ.α. ν. GERRARD CULBERT κ.α., Αρ. Αγωγής: 414/09, 28 Μαΐου, 2009

(4)των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. ΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

1. Στις¦ 4/5/09, ταυτόχρονα με την καταχώριση της Αγωγής, καταχωρίστηκε Μονομερής Αίτηση για Ενδιάμεσο Διάταγμα.
2. Το Δικαστήριο, αφού εξέτασε την εν λόγω Αίτηση αυθημερόν, εξέδωσε Μονομερώς το ακόλουθο Ενδιάμεσο Διάταγμα εναντίον των Εναγομένων 1-3: "Δια του Παρόντος Διατάττει όπως απαγορευθεί και διά του παρόντος απαγορεύεται στους εναγόμενους 1,2 και 3/καθ΄ ων η αίτηση 1,2 και 3 και/ή μέσω των υπαλλήλων και/ή υπηρετών και/ή αντιπροσώπων τους και/ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου ενεργεί βάση οδηγιών τους να διαθέσουν και/ή αναλώσουν και/ή χαρίσουν και/ή συμψηφίσουν και/ή ανταλλάξουν και/ή αλλοιώσουν και/ή επιβαρύνουν και/ή πωλήσουν και/ή μεταβιβάσουν και/ή δεσμεύσουν και/ή υποθηκεύσουν και/ή δωρίσουν και/ή αποξενώσουν με οιονδήποτε τρόπο το σπίτι Νεφέλη αρ. 4 του οικιστικού έργου υπό την ονομασία ΝΕΦΕΛΗ που ανέγειρε η εναγόμενη 3 στο ακίνητο με αρ. εγγραφής 0/17875, τεμ. 43, Φ/Σχ 16 295-376 στο Παραλίμνι της επαρχίας Αμμοχώστου και/ή οιαδήποτε δικαιώματα έχουν σε αυτό και/ή οιονδήποτε μέρος αυτού και/ή αυτών, μέχρι εκδικάσεως της υπό τον ως άνω αριθμόν αγωγής ή μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου εκτός εάν οι πιο πάνω εναγόμενοι εμφανισθούν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά την 11/5/09 και ώρα 9:00 π.μ. και δείξουν λόγο γιατί το παρόν διάταγμα να μην συνεχίσει να ισχύει."
3. Στις 11/5/09, ημερομηνία που ήταν επιστρεπτέο το πιο πάνω Διάταγμα, είχε επιδοθεί μόνο στους Εναγομένους 3 οι οποίοι καταχώρισαν την Ένστασή τους, ενώ γίνονται προσπάθειες επίδοσης στους Εναγομένους 1 και 2 με Υποκατάστατη Επίδοση καθότι αυτοί βρίσκονται στο εξωτερικό. Το Διάταγμα γι΄ αυτούς είναι επιστρεπτέο σήμερα 28/5/
4. ΘΕΣΕΙΣ ΑΙΤΗΤΗ Ο Αιτητής, ο οποίος είναι Δικηγόρος, ζητεί να παρέμβει στη διαδικασία καθότι είναι καλόπιστος Αγοραστής του επίδικου Ακινήτου, προέβη σε όλα τα νόμιμα διαβήματα για αγορά του χωρίς να έχει οιαδήποτε γνώση για κατ΄ ισχυρισμό συμφωνία μεταξύ Εναγόντων και Εναγομένων 1 και 2 και ανακάλυψε το πρόβλημα και τη διαφορά μεταξύ των πιο πάνω διαδίκων όταν, στην προσπάθειά του να καταθέσει το Πωλητήριο στο Κτηματολόγιο, του απεκαλύφθη η ύπαρξη του Ενδιάμεσου Διατάγματος στην παρούσα Αγωγή. ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΘ΄ΩΝ Οι Καθ΄ ων φέρουν ένσταση στην Αίτηση ισχυριζόμενοι ότι ο Αιτητής ούτε πρόσωπο που επηρεάζεται είναι, ούτε locus standi έχει στη διαδικασία. Η διαφορά είναι μεταξύ των ιδίων των διαδίκων και σ΄ αυτήν δεν εμπλέκεται καθ΄ οιοδήποτε τρόπο ο Αιτητής. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Όπως αναφέρεται πιο πάνω, η βασική πρόνοια στην οποία στηρίζεται η Αίτηση είναι η Δ.48, θ.8

(4)των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας η οποία αναφέρει τα ακόλουθα στο αρχικό Αγγλικό της κείμενο: O.48, r.8

(4): "Any person (other than the applicant) affected by an order made ex parte may apply by summons to have it set aside or varied and the Court of Judge may set aside or vary such order on such terms as may seem just." Η κ. Στυλιανού στηριζόμενη στην Heli-Air (Egypt) J.S.C. v. Drescher and Another

(1988)1 CLR 234, ισχυρίστηκε ότι αφής στιγμής ο Αιτητής δεν είναι διάδικος αλλά ούτε έχει προβεί σε διαβήματα για να καταστεί διάδικος, δεν νομιμοποιείται να παρέμβει στη διαδικασία και να ζητήσει παραμερισμό του Ενδιάμεσου Διατάγματος. Ο τρόπος που ερμηνεύεται η Heli - Air (Egypt), πιο πάνω, αλλά ευρύτερα και η Δ.48, θ.8

(4)εμφαίνονται με σαφήνεια σε μία Πρωτόδικη Απόφαση ημερ. 2/2/07 του τότε Προέδρου Επαρχιακού Δικαστηρίου και τώρα Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Κ. Κληρίδη στην Αίτηση Αρ. 1/06 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, Solvochem France, Sarl v. Δημοκρατία του Ιράκ. Το σκεπτικό της Απόφασης αυτής με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο, το υιοθετώ πλήρως γι΄ αυτό και το παραθέτω αυτούσιο: "Εξετάζοντας τις πρόνοιες της Δ.48 κ. 8

(4), λαμβάνω καθ΄ αρχήν υπόψη την διαπίστωση η οποία άμεσα εξάγεται από το ίδιο το λεκτικό της δικονομικής αυτής πρόνοιας, σύμφωνα με το οποίο ο αιτητής δεν χρειάζεται να είναι διάδικος για να μπορεί να αποταθεί για ακύρωση ενός διατάγματος. Περαιτέρω, σύμφωνα πάντα με το λεκτικό της διαταγής ("Any person . affected by an order..") το μόνο που θα πρέπει να καταδείξει ένας τρίτος στη διαδικασία είναι ότι επηρεάζεται από το διάταγμα. Ο συντάκτης του θεσμού δεν χρησιμοποιεί καν του όρους "συμφέροντα", "δυσμενώς" κλπ έτσι ώστε να χρειάζεται η κατάδειξη δυσμενούς επηρεασμού προσωπικών συμφερόντων του αιτουμένου τον παραμερισμό. Όπως ορθά ερμηνεύτηκε αυτή η δικονομική διάταξη στην υπόθεση Heli Air v. Drescher

(1988)1 C.L.R. 234, η παρα. 4 του κ. 8 της Δ.48 δεν δίδει γενικά το δικαίωμα σε κάποιο τρίτο πρόσωπο να αποτείνεται δια κλήσεως για την ακύρωση ή τροποποίηση προσωρινού διατάγματος που εκδόθηκε σε αγωγή στην οποία αυτός δεν είναι διάδικος. Η αναφορά σε "any person" στη διαταγή, δεν κάλυπτε τον αιτητή στην υπόθεση εκείνη όπου αμφισβητείτο το δικαίωμα ιδιοκτησίας και κατοχής περιουσίας, χωρίς να προηγηθεί αίτηση με την οποία να καταστεί ο αιτητής διάδικος. Όπως επίσης αποφασίστηκε στην ίδια υπόθεση, εκεί όπου ζητείται και η ακύρωση προσωρινού διατάγματος, ούτε οι πρόνοιες του Α. 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου θεσμοθετούν διαδικαστικό δικαίωμα προσώπου που δεν είναι διάδικος να αποτείνεται για την ακύρωση προσωρινού διατάγματος. (Βλ. επίσης Αίτηση Certiorari 4/02 ημερ. 22.1.02 και Nicolaou Bros Tourist Enterprises Ltd

(1999)1 AAΔ 201). Στην τελευταία αυτή απόφαση, οι ενάγοντες είχαν επιτύχει την έκδοση συντηρητικού διατάγματος τύπου Mareva με το οποίο απαγορευόταν στους εναγομένους να αποξενώσουν διάφορα ποσά και/ή καταθέσεις τα οποία κρατούνταν από κάποια φυσικά και νομικά πρόσωπα σαν θεματοφύλακες και/ή εμπιστευματοδόχοι ("τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα"). Τα ενδιαφερόμενα αυτά μέρη φέρονταν να κρατούσαν χρήματα υπό μορφή εγγυήσεων που είχαν καταθέσει οι εναγόμενοι για την καλή τήρηση συμφωνιών μεταξύ τους και των εναγόντων. Το διάταγμα στρεφόταν εναντίον των εναγομένων αλλ΄ επιδόθηκε βέβαια και στα ενδιαφερόμενα μέρη, μερικά εκ των οποίων καταχώρησαν ένσταση στην συνέχιση της ισχύος του διατάγματος και πέτυχαν τελικά τον τερματισμό της ισχύος του, λόγω των γεγονότων που παρουσίασαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο σε διαδικασία για έκδοση διατάγματος Certiorari και/ή Prohibition που υποβλήθηκε από άλλα ενδιαφερόμενα μέρη που δεν είχαν καταχωρήσει ένσταση, αποφάνθηκε ότι ορθά ακυρώθηκε το διάταγμα στη βάση των γεγονότων που έθεσαν στο Δικαστήριο τα ενδιαφερόμενα μέρη και μάλιστα θα έπρεπε να είχε ακυρωθεί για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, ακόμα και εκείνα που δεν καταχώρησαν ένσταση. Με αναφορά σε αυθεντίες, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαίωσε την αρχή σύμφωνα με την οποία είναι δυνατή η έκδοση απαγορευτικού διατάγματος και εναντίον τρίτου προσώπου που δεν κατονομάζεται στην αγωγή και σε σχέση με κεφάλαια που κρατούνται από τρίτο, (Mareva Injunctions: Law and Practice by Gee & Andrews pg.70 και SCF v. Masri

(1985)1 WLR 876). Όπως δε ορθά εντοπίστηκε, τα ενδιαφερόμενα μέρη στα οποία επιδόθηκε το διάταγμα, μπορούσαν να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία από την οποία το Δικαστήριο μπορούσε να βοηθηθεί στη διάγνωση κατά πόσο να παρατείνει την ισχύ του διατάγματος ή όχι. Όπως τονίστηκε, μαρτυρία που σχετίζεται με ένα επίδικο θέμα στη διαδικασία, δεν είναι ανάγκη να εισάγεται από τον άμεσα ενδιαφερόμενο διάδικο και η μαρτυρία λαμβάνεται υπόψη, ανεξάρτητα από την προέλευση της, όταν είναι σχετική." Στην εν λόγω υπόθεση το Δικαστήριο αποδέχθηκε ότι οι Αιτητές ήταν "επηρεαζόμενο πρόσωπο" στην έννοια της Δ.48, θ. 8

(4)αφού Διατάγματα που είχαν εκδοθεί σε υπόθεση στην οποία δεν ήταν διάδικοι, όχι μόνο τους επιδόθηκαν, αλλά στρέφονταν απευθείας εναντίον τους απαγορεύοντας τους να προβούν σε συγκεκριμένες πράξεις. Μάλιστα σε περίπτωση που δεν υπάκουαν, υπήρχε το ενδεχόμενο λήψης και άλλων περαιτέρω μέτρων για Παρακοή. Συνεχίζοντας, ο κ. Κληρίδης, Π.Ε.Δ., ανέφερε στη σελ. 9: "Υπό αυτές τις συνθήκες, θα ήταν νομίζω αδιανόητο να μη διδόταν η ευκαιρία στην αιτήτρια εταιρεία να εμφανισθεί στο Δικαστήριο και να επιχειρήσει να θέσει ενώπιον του οποιαδήποτε γεγονότα με βάση τα οποία, είτε να επιζητήσει μέσω Ένστασης τον τερματισμό της ισχύος των διαταγμάτων ή να εξαιτείται μέσω δικής της αίτησης τον παραμερισμό/ακύρωση του διαταγμάτων, τα οποία την επηρεάζουν άμεσα. " Η Απόφαση αυτή φαίνεται να επεκτείνει τη νομική αρχή που, είχε εκτεθεί στη Heli - Air

(1988)ότι μόνο διάδικοι μπορεί να αποτείνονται για Παραμερισμό Διατάγματος, θέτοντας δικαίωμα σε άτομο στο οποίο επιδίδεται Διάταγμα που το επηρεάζει άμεσα να χρησιμοποιεί τις πρόνοιες της Δ.48, θ.8

(4). Εάν ο συντάκτης των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ήθελε να περιορίσει τη χρήση της πιο πάνω πρόνοιας σε διάδικους μόνο, θα μπορούσε να το αναφέρει ρητά. Τέτοια περιοριστική πρόνοια υπάρχει στο Άρθρο 32

(3)του Περί Δικαστηρίων Νόμο 14/60 που δίδει δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση απόδειξης ζημιάς από την έκδοση κάποιου Διατάγματος μόνο στο διάδικο "εναντίον του οποίου εκδόθηκε το Διάταγμα." Ο κ. Παπαδόπουλος ανέφερε ότι στην Αγγλία παρέχεται το δικαίωμα παρέμβασης σε τρίτο. Προς τούτο, έκαμε αναφορά στην Ετήσια Δικονομική Πρακτική (Annual Practice) του 1959, σελ. 324-325, όπου αναφέρονται τα κριτήρια για τέτοια παρέμβαση. Όπως όμως αναφέρθηκε στη Lion Insurance Agency Ltd v. Κωνσταντίνου

(2002)1 (Α)ΑΑΔ 265, 271, παρόμοια διάταξη με αυτή της Δ.48, θ.8

(4), δεν υπάρχει στην Αγγλική Δικονομία, κατά συνέπεια το δικαίωμα παρέμβασης στην Αγγλία στηρίζεται πάνω σε διαφορετική βάση. Στην υπόθεση Lion

(2002), αποφασίστηκε ότι ο συνδυασμός της Δ.48, θ.8

(4)και του Άρθρου 15 Β. του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλεια Υπέρ Τρίτου) Νόμου, παρέχει το δικαίωμα σε Ασφαλιστική Εταιρεία να παρέμβει σε διαδικασία ως ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Το περιεχόμενο του Άρθρου 15Β περιέχει μόνο ουσιαστικές διατάξεις δικαίου και προφανής στόχος του είναι η δημιουργία ενός νέου και ουσιαστικού δικαιώματος απευθείας Αγωγής του Ενάγοντα κατά τον Ασφαλιστή ως αυτός να ήταν ο Εναγόμενος, καθιστώντας τον άμεσα επηρεαζόμενο πρόσωπο, με locus standi. Σχετική μπορεί να θεωρηθεί επίσης η υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Αντώνη Βούρου

(2003)1(Β) ΑΑΔ 1176 στην οποία τονίστηκε ότι η εξουσία που παρέχεται από τη Δ.48, θ.8

(4)πρέπει να ασκείται με μεγάλη φειδώ. Στην υπόθεση αυτή που αφορούσε διαδικασία για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Certiorari, ο Χ"Χαμπής, Δ., αναφέρει στη σελ.1182: "Πέραν τούτου όμως, είναι η άποψη μου ότι όχι μόνο λόγω της Δ.48 θ.8

(4)αλλά και λόγω των ευρύτερων διαστάσεων που πράγματος, η οποιαδήποτε εξουσία του δικαστηρίου, και συμφυής αν μπορούσε να πει κανείς, να διατάξει την ακύρωση προηγούμενου διατάγματος το οποίο το ίδιο το δικαστήριο είχε εκδώσει με αίτηση ex parte, πρέπει να ασκείται με τη μέγιστη δυνατή φειδώ και υπό άκρως εξαιρετικές περιστάσεις, ακόμα πιο εξαιρετικές από εκείνες που δικαιολογούν την αρχική έκδοση διατάγματος ex parte. Και ο λόγος είναι ότι με την έκδοση του αρχικού διατάγματος ex parte, κατά παρέκκλιση των επιταγών της φυσικής δικαιοσύνης, έχει ήδη προσδιοριστεί μια πορεία της υπόθεσης με τον ορισμό του διατάγματος εκείνου ως επιστρεπτέου σε μελλοντική ημερομηνία που καθορίζει τα δικονομικά πλαίσια στα οποία θα κινηθεί η ακρόαση του πράγματος. Η παρέμβαση και μεσολάβηση με πρωτοβουλία του άλλου μέρους ώστε να εκδοθεί διάταγμα ακυρώνων το ήδη εκδοθέν διάταγμα ανατρέπει όχι μόνο την καθορισθείσα διαδικασία εκείνη αλλά και την ανάγκη τήρησης της αρχής της φυσικής δικαιοσύνης που ήδη εξυπακούεται μέσα στον ορισμό του πρώτου διατάγματος ώστε να μπορέσουν να ακουστούν και τα δύο μέρη και το δικαστήριο να αποφασίσει οριστικά επί του θέματος. Επιδιώκεται δηλαδή να παραμεριστεί εντελώς η δυνατότητα του άλλου μέρους να ακουστεί εφόσον, όπως υπέδειξα και προηγουμένως σε άλλο πλαίσιο, το δεύτερο διάταγμα ακυρώνει το πρώτο. " Θεωρώ ότι, αφής στιγμής κάποιος Αιτητής πείσει το Δικαστήριο στο βαθμό που απαιτείται ότι είναι "επηρεαζόμενο πρόσωπο" (person affected) στην έννοια της Δ.48, θ.8

(4), μπορεί με Αίτηση Διά Κλήσεως να ζητήσει την ακύρωση ή τροποποίηση εκδοθέντος Διατάγματος χωρίς να χρειάζεται η λήψη διαδικαστικών διαβημάτων πριν ή μετά για να καταστεί διάδικος. Σε τέτοια περίπτωση υπάρχει κίνδυνος περιπλοκής της διαδικασίας εφόσον ο Αιτητής θα καθίσταται διάδικος ενώ το συμφέρον και ενδιαφέρον του στην υπόθεση να είναι περιορισμένο στην έκταση που αφορά το Διάταγμα και να μην επεκτείνεται σε όλη την επίδικη διαφορά. Όμως με το να καταστεί διάδικος, αναγκαστικά καθίσταται μέρος όλης της διαδικασίας μέχρι τέλους και εάν η διαδικασία που τον αφορά συμπληρωθεί, θα πρέπει ξανά να προβαίνει σε νέα διαδικαστικά διαβήματα για να αφαιρεθεί από διάδικος. Μια τέτοια διαδικασία θα είναι χρονοβόρα, αχρείαστη και δεν θα εξυπηρετεί οιοδήποτε πρακτικό σκοπό. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Επανερχόμενος στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης διαπιστώνεται ότι οι θέσεις και γεγονότα που έχει προβάλει η πλευρά του Αιτητή δεν έχουν αμφισβητηθεί με αντεξέταση. Συμφωνώ μεν με την πλευρά των Καθ΄ ων ότι το Ενδιάμεσο Διάταγμα δεν στρέφεται ούτε εναντίον του Αιτητή, ούτε του επιβάλλει οιαδήποτε υποχρέωση αλλά ούτε καν του επιδόθηκε. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν τον επηρεάζει. Εμφαίνεται από τα γεγονότα ότι ο Αιτητής αγόρασε το επίδικο Ακίνητο από τις 29/4/09 δηλαδή πριν από την έκδοση του Ενδιάμεσου Διατάγματος στις 4/5/09. Μάλιστα προέβη σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες ούτως ώστε η εν λόγω αγορά να είναι πλήρως νομότυπη. Διαπίστωσε δε μετέπειτα, στις 5/5/09, ότι το Διάταγμα που είχε εκδοθεί την προηγούμενη ημέρα επηρεάζει δυσμενώς τα δικαιώματα του αφού ήδη του αποστερήθηκε το δικαίωμα κατάθεσης του Πωλητηρίου Εγγράφου στο Κτηματολόγιο με όλες τις πιθανές συνέπειες που συνεπάγεται αυτό. Όλα τα πιο πάνω γεγονότα δεικνύουν προς την κατεύθυνση ότι ο Αιτητής είναι "επηρεαζόμενο πρόσωπο" στην έννοια της Δ.48, θ.8

(4)και θα πρέπει να του δοθεί το δικαίωμα να παρέμβει στη διαδικασία όπως ο ίδιος επιζητεί με το αιτητικό (Α), πιο πάνω. Έξοδα: Ο κ. Παπαδόπουλος υποστήριξε ότι, σε περίπτωση επιτυχίας της Αίτησής του, θα πρέπει να τον επιδικαστούν τα Έξοδα έστω και εάν ο ίδιος, ως Δικηγόρος, στην παρούσα διαδικασία εκπροσωπεί τον εαυτό του. Θεωρώ ορθό όπως ενόψει της μερικής επιτυχίας της Αίτησης επιφυλάξω τα Έξοδα για αργότερα και όπως αυτά αποφασιστούν ανάλογα με το τελικό αποτέλεσμα. Με βάση όλα τα πιο πάνω, το αιτητικό (Α) πιο πάνω εγκρίνεται. Τα Έξοδα επιφυλάσσονται. (Υπ.) ............ Χάρης Ι. Πογιατζής, Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής /κχ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο