Χαράλαμπου Ιωακείμ Ηρακλέους ν. PHAR LAP ESTATES LIMITED, Αρ. Αγωγής 285/07, 30 Ιουνίου, 2009

(20)ημερών από τις 11.02.2005 και πράγματι καταβλήθηκε. Στο άρθρο 17 του Τεκμηρίου 1 προνοούνται τα εξής: «Ο πωλητής ουδεμία ευθύνη φέρει έναντι του αγοραστού εν σχέσει με την οικοδομήν του εν λόγω υποστατικού ή άλλως πως, πλην όσον αφορά αποδεδειγμένην ελαττωματικήν εργασίαν και ελαττωματικά υλικά και τούτο δια περίοδον 2 χρόνων από της ημερομηνίας της παραδόσεως του εν λόγω υποστατικού εις τον αγοραστήν.» Κατά τον ενάγοντα, η κατοικία παραδόθηκε σ΄ αυτόν από την εναγόμενη τον Ιούνιο του 2005, ότε και παρατηρήθηκε ότι αυτή είχε κακοτεχνίες και/ή ελλείψεις τις οποίες ανάφερε κατ΄ επανάληψη στην εναγόμενη, ήτοι στην Χρυστάλλα Κίζη, Μ.Υ.6, και στο σύζυγό της, Θεόδωρο Κϊζη, μέτοχοι και διευθυντές της εναγόμενης, οι οποίοι είναι γείτονες του στο αναφερθέν συγκρότημα, χωρίς όμως αποτέλεσμα εκτός από κάποιες μικροδιορθώσεις στην κουζίνα της κατοικίας. Ενόψει της αδιαφορίας και/ή άρνησης της εναγόμενης να προβεί στις επιδιορθώσεις των κακοτεχνιών αποτάθηκε σε δικηγόρο ο οποίος απέστειλε συστημένη επιστολή ημερομηνίας 3.07.2006, Τεκμήριο 2, στην οποία αναφέροντο οι εξής ελλείψεις και κακοτεχνίες. «

(1)Μισό περίπου μέτρο σωλήνας 4 ιντζών λείπει μεταξύ 2 φρεατίων, με αποτέλεσμα νερά να καταλήγουν στην άμμο και όχι σε φρεάτιο, όπως και θα έπρεπε.

(2)Στους εξωτερικούς τοίχους έχουν αποκολληθεί οι τσεκουλατούρες, λόγω της υγρασίας.

(3)Έχει τοποθετηθεί άμμος κάτω από τα κεραμικά, με αποτέλεσμα να απορροφάται η υγρασία από μικρορωγμές και να αποσαθρώνεται το επίχρησμα (σουβάς) σε ύψος 20 περίπου εκατοστών στους τοίχους.

(4)Ο λάκκος αποχέτευσης του ντους και του αποχωρητηρίου στο ισόγειο είναι σφραγισμένος και δεν υπάρχει στόμιο για έλεγχο ή καθαρισμό. ΄Ηδη υπάρχει πρόβλημα ροής του νερού προς την αποχέτευση.

(5)Στη βόρεια πλευρά της οροφής της οικίας, μια υδροροή είναι κλειστή και δεν υπάρχει έξοδος για να διαφύγει το νερό. Η έξοδος της υδροροής είναι κτισμένη, με αποτέλεσμα να είναι γεμάτη νερό. Η υδροροή είναι εντοιχισμένη και μπορεί να προκληθεί αποσάθρωση του σκυροδέματος και του οπλισμού της κολώνας από το νερό που είναι εγκλωβισμένο σ΄ αυτή.

(6)Επίσης, αρκετές κακοτεχνίες υπάρχουν στην τοποθέτηση των κεραμικών, όπου παρουσιάζονται ανωμαλίες και στις επίπεδες επιφάνειες και στα κατάτροχα.» Συνάμα πληροφορούσε την εναγόμενη ότι η επιστολή αυτή, Τεκμήριο 2, αποτελούσε την τελευταία ειδοποίηση για αποκατάσταση των ελλείψεων και κακοτεχνιών και εάν δεν αποκαθίσταντο από την εναγόμενη εντός δύο μηνών από τη λήψη της επιστολής τότε θα προσέφευγε στο ΕΤΕΚ για γνωμάτευση για τις κακοτεχνίες και ακολούθως θα προχωρούσε στην επιδιόρθωσή τους μέσω άλλου εργολάβου και θα αξίωνε όλα τα έξοδα που θα κατέβαλλε για την επιδιόρθωση και αποκατάσταση των ελλείψεων και κακοτεχνιών. Η εναγόμενη δεν ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του ενάγοντα και ως εκ τούτου ο τελευταίος καταχώρισε την παρούσα αγωγή στις 7.02.2007 σε κλητήριο ένταλμα γενικώς οπισθογραφημένο (Δ.2 Κ.1) ενώ την έκθεση απαίτησης την καταχώρισε στις 26.09.2007. Μ΄ αυτήν, αφού παραθέτει το ιστορικό που σχετίζεται με τη συμφωνία, Τεκμήριο 1, στη συνέχεια παραθέτει τις ελλείψεις και κακοτεχνίες καθώς και το κόστος επιδιόρθωσης και αποκατάστασής τους το οποίο ανέρχεται στο συνολικό ποσό των £30.570,-. Οι ελλείψεις, οι κακοτεχνίες και το κόστος επιδιόρθωσης κατεγράφησαν στην έκθεση απαίτησης με βάση τις δύο εκθέσεις του εμπειρογνώμονα, Παναγιωτίδη, που όρισε το ΕΤΕΚ κατόπιν αιτήματος του ενάγοντα, ήτοι την έκθεση, Τεκμήριο 3, για τα προβλήματα, ελλείψεις και κακοτεχνίες που εντόπισε στις επισκέψεις του στην κατοικία στις 11.03.2007 και 1.04.2007, ότε και έβγαλε και τις φωτογραφίες, Τεκμήρια 6, 7, 8 και 9, και την έκθεση, Τεκμήριο 4, με τις εισηγήσεις για επισκευή των ελλείψεων και κακοτεχνιών και το κόστος αυτών. Επίσης, πέραν του ποσού των £30.570,- ο ενάγοντας αξιώνει το ποσό των £1.782,50σεντ που κατέβαλε στο ΕΤΕΚ, Τεκμήρια 5(α), 5(β) και 5(γ), γενικές αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη λόγω παραβίασης της σύμβασης, τιμωρητικές ή/και παραδειγματικές ή/και επαυξημένες αποζημιώσεις λόγω της συμπεριφοράς της εναγόμενης, νόμιμο τόκο και έξοδα. Η εναγόμενη, η οποία παραδέχεται την ύπαρξη και υπογραφή της συμφωνίας, Τεκμήριο 1, καθώς και την καταβολή των ποσών που αναφέρει ο ενάγοντας, περαιτέρω παραδέχεται με την παράγραφο 3 της έκθεσης υπεράσπισης (Ε/Υ) την παράγραφο 11 της έκθεσης απαίτησης (Ε/Α) η οποία αναπαράγει την παράγραφο 17 του Τεκμηρίου 1, η οποία ήδη έχει καταγραφεί στην αρχή της απόφασης. Αρνείται όμως ότι η κατοικία παραδόθηκε στον ενάγοντα τον Ιούνιο του 2005 και ισχυρίζεται ότι παραδόθηκε πολύ ενωρίτερα. Επίσης ισχυρίζεται ότι η κατοικία είχε περατωθεί ένα

(1)χρόνο πριν τη σύναψη της συμφωνίας, Τεκμήριο

1. Ακόμη αρνείται ότι ο ενάγοντας της γνωστοποίησε τόσο ο ίδιος όσο και ο δικηγόρος του τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες και ουδέποτε λήφθηκε η επιστολή, Τεκμήριο
2. Για να αποδείξει την υπόθεσή του ο ενάγοντας, Μ.Ε.1, πέραν της δικής του μαρτυρίας, η οποία έλαβε κατά το πλείστο τη μορφή γραπτής δήλωσης - κατάθεσης, Τεκμήριο Α, μαρτυρία έδωσε ο Χρίστος Παναγιωτίδης, Μ.Ε.2, αρχιτέκτονας ο οποίος ετοίμασε τις δύο εκθέσεις εμπειρογνωμοσύνης, Τεκμήρια 3 και 4, αφού τον όρισε το ΕΤΕΚ, ο Χρύσανθος Χρυσοστόμου, Μ.Ε.3, λογιστικός λειτουργός στο ΕΤΕΚ, ο Φλώρος Παντελή, Μ.Ε.4, πολιτικός μηχανικός ο οποίος βοήθησε τον Παναγιωτίδη με την ετοιμασία μελέτης αντιστήριξης της πλάκας του ισογείου και ο Κυριάκος Κυριάκου, Μ.Ε.5, εργολάβος οικοδομών ο οποίος έχει την εργοληπτική εταιρεία ΑΝΑΔΟΜΗ ΛΤΔ., Τάξης Δ, Τεκμήριο 10, η οποία ασχολείται με επιδιορθώσεις και ενισχύσεις κτηρίων και η οποία ετοίμασε προσφορά, Τεκμήριο 11, για το κόστος αποκατάστασης των κακοτεχνιών,, σύμφωνα με την έκθεση, Τεκμήριο 3, του Παναγιωτίδη. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο 12 αρχιτεκτονικό σχέδιο (πλάκα ορόφου Τύπου Ε1). Η εναγόμενη κάλεσε έξι

(6)μάρτυρες υπεράσπισης (Μ.Υ.). Τον Μάρκο Γιωργαλλίδη, πολιτικό μηχανικό, Μ.Υ.1, ο οποίος επισκέφθηκε την κατοικία στις 16.09.2008 και ετοίμασε έκθεση εμπειρογνωμοσύνης, Τεκμήριο 13, τον Δημήτρη Κίζη, Μ.Υ.2, πολιτικό μηχανικό, μέτοχο και διευθυντή της εναγόμενης, ο οποίος εξέφρασε τη δική του άποψη για τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες στην κατοικία αλλά και τις θέσεις του σε σχέση με τους διάφορους ισχυρισμούς του ενάγοντα, πέραν των κακοτεχνιών, τον Ευθύμιο Ανδρέου, Μ.Υ.3, επιμετρητή ποσοτήτων, ο οποίος προέβη στην ετοιμασία του Τεκμηρίου 14, το οποίο αν και τιτλοφορείται «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΚΑΚΟΤΕΧΝΙΩΝ ..» τελικά αποτελεί μόνο ανάλυση ποσοτήτων με βάση την εισήγηση του Παναγιωτίδη γιατί δεν του ζητήθηκε και το κόστος επισκευής, τον Μ.Υ.4, Χρίστο Κωστή, πολιτικό μηχανικό ο οποίος έχει εργοληπτική εταιρεία και η οποία ετοίμασε προσφορά, Τεκμήριο 15, επί της έκθεσης ποσοτήτων, Τεκμήριο 14, στην οποία καταγράφεται η ανάλυση του κόστους επισκευής, τον Μιχάλη Κοντεάτη, Μ.Υ.5, πολιτικό μηχανικό ο οποίος έχει εργοληπτική εταιρεία τάξης Α΄ και η οποία ετοίμασε προσφορά, Τεκμήριο 16, για το κόστος των επισκευών, με βάση το Τεκμήριο 14, και την Χρυστάλλα Κίζη, Μ.Υ.6, μέτοχο και μια εκ των διευθυντών της εναγομένης με καθήκοντα γραμματέα, επί των πωλήσεων και γραφειακά και η οποία ήταν το πρόσωπο με το οποίο ήρθε σε επαφή ο ενάγοντας και του έδειξε την κατοικία αλλά είχε και μετέπειτα κάποιες επαφές μαζί του. Κατά την αγόρευσή του ο κ. Χατζηχριστοφής εισηγήθηκε ότι: (α) η αγωγή είναι πρόωρη καθότι ο ενάγοντας δεν τήρησε τον όρο 17 του Τεκμηρίου 1 να δώσει την ευκαιρία στην εναγόμενη να επιδιορθώσει τις ισχυριζόμενες ελαττωματικές εργασίες. Εν πάση περιπτώσει, με την αγωγή του ο ενάγοντας έπρεπε πρώτιστα και αποκλειστικά να εξαιτείται δήλωση για την υποχρέωση της εναγόμενης να επιδιορθώσει αποδεδειγμένες ελαττωματικές εργασίες και διαζευκτικά να αξιώνει την αξία των επιδιορθώσεων. Επικαλούμενος δε την παράγραφο 12 της έκθεσης απαίτησης, εισηγείται ότι και ο ενάγοντας αυτή την ερμηνεία προσδίδει στον όρο 17 της συμφωνίας, Τεκμήριο

1. (β)Ουδέποτε παρελήφθη από την εναγόμενη η επιστολή, Τεκμήριο
2. Παράπεμψε για απόδειξη του ισχυρισμού αυτού στη μαρτυρία της Χρυστάλλας Κίζη που είπε ότι ουδέποτε παρέλαβε την επιστολή και εξέφρασε τη θέση ότι ο ενάγοντας που είχε το βάρος να αποδείξει τον ισχυρισμό αυτό δεν το έπραξε αφού δεν έφερε καμιά μαρτυρία. (γ) Οι ισχυριζόμενες ζημιές και απώλειες δεν αποδείχθηκαν. Η θέση αυτή εδράζεται στη θεωρία ότι ο ενάγοντας όφειλε να είχε ζητήσει προσφορές και αφού υιοθετούσε την χαμηλότερη ή την καταλληλότερη όφειλε να επιδιορθώσει τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες και ελαττώματα και οι απαιτήσεις του να αποκρυσταλλώνοντο στο ποσό που πραγματικά θα είχε υποχρεωθεί να καταβάλει. (δ) Οι χρεώσεις του ΕΤΕΚ Η εισήγηση αυτή έχει ως αφετηρία ότι δεν εξηγήθηκε από τον Παναγιωτίδη ή άλλο πρόσωπο πώς το ΕΤΕΚ χρέωσε με το συγκεκριμένο ποσό τον ενάγοντα ως λογική αμοιβή. Συνέπεια δε τούτου καθίσταται φανερό ότι ο ενάγοντας δεν εκπλήρωσε την υποχρέωση που έχει για μείωση της ζημιάς του. Τέλος, δεν εξηγήθηκε από τον Παναγιωτίδη η αναγκαιότητα των εργατοωρών και επομένως δεν έχουν αποδειχθεί οι ειδικές αποζημιώσεις με τον αυστηρό τρόπο που επιβάλλει η νομολογία. (ε) Η πραγματογνωμοσύνη Για το θέμα αυτό λίγο-πολύ, ως εξάγεται από την αγόρευση του κ. Χατζηχριστοφή, προτείνεται ότι εάν το Δικαστήριο δεν αποδεχθεί κάποιο μέρος της μαρτυρίας του Παναγιωτίδη σε μια από τις πτυχές των κακοτεχνιών τότε θα πρέπει να αποτύχει και η υπόθεση του ενάγοντα καθότι η μαρτυρία του Παναγιωτίδη αποτέλεσε τον κεντρικό άξονα επί του οποίου στηρίζεται και η υπόλοιπη μαρτυρία που προσκόμισε ο ενάγοντας. Με γνώμονα να πλήξει σ΄ αυτό το σημείο την υπόθεση του ενάγοντα, ο δικηγόρος της εναγόμενης πρόβαλε ότι η μαρτυρία του Παναγιωτίδη διέπεται από ακραία υπερβολή. Αναφέρθηκε δε σε συγκεκριμένες αναφορές από τη μαρτυρία, όπως την άποψή του για τον τρόπο επιδιόρθωσης και το κόστος, του παραθύρου του κλιμακοστασίου, της ταράτσας, του ορόφου και τη βεράντα του υπνοδωματίου. Από την αντίπερα πλευρά, ο κ. Πετρίδης, με αναφορά στους όρους της συμφωνίας, Τεκμήριο 1, την προειδοποιητική επιστολή, Τεκμήριο 2, τις εκθέσεις του Παναγιωτίδη, Τεκμήρια 3 και 4, τις χρεώσεις του ΕΤΕΚ, Τεκμήρια 5(α), 5(β) και 5(γ) και την αντιπαραβολή της μαρτυρίας που παρουσίασε ο ενάγοντας μ΄ αυτή που παρουσίασε η εναγόμενη ζήτησε όπως κριθούν αξιόπιστοι οι μάρτυρες του ενάγοντα και αναξιόπιστοι του εναγομένου. Με βάση δε την αξιόπιστη μαρτυρία του ενάγοντα, αφού αναφέρθηκε σε κάθε μια από τις αξιώσεις του, ζήτησε όπως εκδοθεί απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης. Πρέπει να σημειωθεί, έστω και αν για μερικά απ΄ αυτά το Δικαστήριο αναφέρθηκε στην αρχή της απόφασης, ότι δεν αμφισβητείται (α) η ύπαρξη και η υπογραφή από τους διαδίκους του πωλητήριου εγγράφου, Τεκμήριο 1, (β) η πληρωμή ολόκληρου του τιμήματος της αγοράς του ακινήτου, (γ) ότι η αγωγή εγέρθηκε εντός της περιόδου των δύο ετών που προβλέπεται στο άρθρο 17 του Τεκμηρίου 1 και (δ) ότι διαπιστώθηκαν ελλείψεις και κακοτεχνίες στην κατοικία. Μάλιστα, στην αγόρευσή του ο κ. Χατζηχριστοφής ανάφερε ότι, προσβλέποντας ότι έτσι ο ενάγοντας θα αισθάνεται ασφάλεια, αποδέχεται τον τρόπο και τη μέθοδο στήριξης της οροφής του ισογείου που προτείνει ο Παναγιωτίδης. Εσηγείται όμως όπως το κόστος των εργασιών γίνουν αποδεκτές οι εισηγήσεις των Μ.Υ.4 και 5 ως έμπειρων εργολάβων. Θα έλεγα μάλιστα, ενόψει της μαρτυρίας της υπεράσπισης, ότι σχεδόν σ΄ όλα τα θέματα που αναφέρει στις εκθέσεις του, Τεκμήρια 3 και 4, ο κ. Παναγιωτίδης ως ελλείψεις ή κακοτεχνίες δεν αμφισβητούνται στην ουσία τους, δηλαδή της ύπαρξής τους. Η διαφωνία της εναγόμενης έγκειται στη μορφή και στην έκταση που προσδίδει σ΄ αυτές ο Παναγιωτίδης και στην, κατά τον ισχυρισμό της, ακραία υπερβολή αποκατάστασης που διέπουν αυτές καθώς και στο υπέρογκο κόστος αποκατάστασης. Παρ΄ όλ΄ αυτά, θίγεται εκ μέρους της εναγόμενης και το θέμα ότι προτού καταρτιστεί η συμφωνία, Τεκμήριο 1, είδε την κατοικία και γνώριζε ότι δεν ήταν καινούρια και επειδή του άρεσε ως είχε προχώρησαν στην υπογραφή της συμφωνίας, Τεκμήριο
3. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά. Αφού ο ενάγοντας παρέλαβε από την εναγόμενη την κατοικία, τον Ιούνιο του 2005, και τούτο αποτελεί διαπίστωση του Δικαστηρίου γιατί από την αρχή ο ενάγοντας με σαφήνεια, ευθύτητα και ειλικρίνεια καθόριζε ως χρόνο παράδοσης της κατοικίας από την εναγόμενη σ΄ αυτόν τον Ιούνιο του 2005, εν αντιθέσει με την εναγόμενη, η οποία στην παράγραφο 9 της έκθεσης απαίτησης ανάφερνε γενικά και αόριστα ότι ήταν πολύ νωρίτερα από τον Ιούνιο του 2005, παρατηρήθηκαν, σε κάποιο στάδιο μετά την παράδοση αλλά σίγουρα πολύ πριν τις 3.07.2006 που στάληκε η επιστολή, Τεκμήριο 2, στην εναγόμενη, κακοτεχνίες και ελλείψεις οι οποίες αναφέρονται στο Τεκμήριο
4. Επειδή ακριβώς δεν ανταποκρίθηκε η εναγόμενη στο κάλεσμα του ενάγοντα για να προβεί στις επιδιορθώσεις των κακοτεχνιών στην κατοικία, κατόπιν ενεργειών του οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, ανέλαβε την εξέταση, έρευνα και εκτίμηση της κατάστασης της κατοικίας ο Παναγιωτίδης. ΄Ηταν τότε που ο Παναγιωτίδης, ένεκα των ρωγμώσεων στους τοίχους της κατοικίας, υποψιάστηκε ότι κάτι συνέβαινε με τη στατικότητα της κατοικίας και αφού έγινε έρευνα στους φακέλους οικοδομής του συγκροτήματος και συγκρίθηκαν με την πραγματική της κατάσταση ανακαλύφθηκε ότι μια

(1)κολώνα και τρεις

(3)δοκοί δεν είχαν γίνει. Η ανακάλυψη αυτή ώθησε τον Παναγιωτίδη να προβεί σε μετρήσεις οι οποίες τον οδήγησαν στο εύρημα ότι η οροφή του ισογείου είχε υποστεί κάμψη έξι

(6)εκατοστών ενώ η αποδεκτή απόκλιση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο

(2)εκατοστά. Η κακοτεχνία αυτή, που δεν αμφισβητείται από την εναγόμενη ως υπαρκτό γεγονός, είναι η κύρια σε σχέση με τις άλλες όπως αυτές περιγράφονται στα Τεκμήρια 3 και 4 που ετοίμασε ο Παναγιωτίδης. Πριν προχωρήσω όμως να αναφερθώ στις κακοτεχνίες πρέπει πρώτα να αναφερθώ στους μάρτυρες. Ο Χρίστος Παναγιωτίδης, Μ.Ε.2, Φλώρος Παντελή, Μ.Ε.4, Κυριάκος Κυριάκου, Μ.Ε.5, Μάρκος Γιωργαλλίδης, Μ.Υ.1, Δημήτρης Κίζης, Μ.Υ.2, Ευθύμιος Ανδρέου, Μ.Υ.3, Χρίστος Κωστή, Μ.Υ.4 και Μιχάλης Κοντεάτης, Μ.Υ.5, αφού εξέτασα τα προσόντα, τις γνώσεις, εκπαίδευση, πείρα και επάγγελμά τους και έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας (βλ. υποθέσεις Ευαγγέλου κ.α. ν. Αμπίζας

(1982)1 C.L.R. 57, Θεοσκέπαστη Φαρμ ν. Δημοκρατίας

(1990)1 Α.Α.Δ. 984, R.K.B. LEADERGOODS LTD. ν. Αγγελίδη

(2004)1(Β) Α.Α.Δ. 1071, Παπαχριστοφόρου ν. Καπνίση κ.α.

(2005)1(Α) Α.Α.Δ. 244 και Δημητρίου ν. Εγγλέζου κ.α. 1(Γ) Α.Α.Δ. 1285), κρίνω ότι είναι εμπειρογνώμονες, ο καθένας στην ειδικότητά του. Επομένως η μαρτυρία τους θα τύχει προσέγγισης με βάση τις αρχές προσέγγισης μαρτυρίας εμπειρογνώμονα. Κατ΄ εξαίρεση προς το γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης μάρτυρα, μπορεί να εκφράσει τη γνώμη του σε θέματα της ειδικότητάς του (βλ. υποθέσεις Vassiliko Cements Works v. Stavrou

(1983)1 C.L.R. 663 και Νικολάου ν. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 746). Σ΄ αυτή την περίπτωση ο εμπειρογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να δυνηθεί το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση επί των γεγονότων (βλ. Davie v. Edinborough Magistrates

(1953)S.C. 34, Andreas Anastasiades v. R.

(1977)2 C.L.R. 97, Pouris and another v. R.

(1980)2 C.L.R. 170, Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.L.R. Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους

(1989)1 Α.Α.Δ. 2898, θεοσκέπαστη Φαρμ ν. Δημοκρατίας

(1990)1 Α.Α.Δ. 984, Yiannis N. Erimodis Estates ltd. κ.α. ν. Χριστοδουλίδου

(1995)1 Α.Α.Δ. 926, Χριστοφίδης ν. Κοτζαναστάση

(1993)1 Α.Α.Δ. 718, Βασίλης Τσαγγαρίδης ν. Ανδρέα Αυγουστή

(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 528, Προκοπία Προκοπίου ν. Επάρχου Λεμεσού

(1999)2 Α.Α.Δ. 249, Γενικός Εισαγγελέας ν. Γεώργιου Ανδρέα Πότση

(2000)2 Α.Α.Δ. 252, Νεόφυτος Χαραλάμπους ν. Χαράλαμπου Αβραάμ κ.α.

(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1441, Κυπριακή Δημοκρατία ν. Ηρόδοτου Αγιώτου

(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1020, Ρογήρος Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 683, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σαζός

(2001)2 Α.Α.Δ. 18, Μιχαήλ Α. Βασιλείου ν. Χαρούλλας Γεωργίου κ.α.

(2002)1(Α) Α.Α.Δ 409, Κώστας Ψάλτης ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 113, Χλόη Κυριάκου ν. ΄Αννας Γρίβα

(2002)1(Β) Α.Α.Δ. 825 και SYNCON LTD. ν. Ανδρέα Χρίστου Σπύρου

(2002)1(Β) Α.Α.Δ. 1314, Conway v. Ηλία

(2003)1 Α.Α.Δ. 540, Νεάρχου ν. Στεφανίδη

(2003)1 Α.Α.Δ. 351, Επιτροπή Σιτηρών Κύπρου ν. Πλοίου "Arabella", R.K.B. Leathergoods Ltd. v. Αγγελίδη

(2004)1 Α.Α.Δ. 1071, Νεοφύτου ν. Ανδρέου κ.α.

(2005)1 Α.Α.Δ. 692) ΄Οσο κι αν είναι δυνατό ο εμπειρογνώμονας να αναφερθεί σε μια υποθετική περίπτωση ή σε γεγονότα που δεν έχει προσωπική γνώση για να στηρίξει την άποψή του, αυτή η αναφορά δεν μπορεί να εισαχθεί ως απόδειξη για την ύπαρξή τους (βλ. Νικολάου ν. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 746). Ο Χρίστος Παναγιωτίδης, Μ.Ε.2, μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. ΄Ηταν ειλικρινής, ευθύς, άμεσος, σαφής και εξήγησε με ακρίβεια και λεπτομέρεια κάθε μέρος, σημείο, στοιχείο και οτιδήποτε περιλαμβάνετο στις δυο εκθέσεις του, Τεκμήρια 3 και

1. Δεν άφησε καμιά αμφιβολία για την ορθότητα των διαπιστώσεών του στις οποίες προέβη μετά από επιτόπια εξέταση της κατοικίας για τις κακοτεχνίες και ελλείψεις που υπήρχαν σ΄ αυτή, όπως δεν άφησε καμιά αμφιβολία για τον τρόπο και μέθοδο αποκατάστασης καθώς και το κόστος αποκατάστασης των κακοτεχνιών και ελλείψεων. ΄Ηταν από όλες τις πλευρές άρτια, ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη η εμπειρογνωμοσύνη του. Κατά την αντεξέτασή του δεν περιέπεσε σε καμιά αντίθεση ή αντίφαση τόσο σε σχέση με όσα ανάφερε στην εξέτασή του όσο και σε σχέση όσων αναγράφονται στις δύο εκθέσεις του, Τεκμήρια 3 και
2. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Φλώρος Παντελή, Μ.Ε.4, μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. ΄Ηταν ειλικρινής, ευθύς και μάρτυρας της αλήθειας. ΄Ηταν το πρόσωπο που ανέλαβε, κατόπιν παράκλησης του Παναγιωτίδη, τη μελέτη για τον τρόπο αντιστήριξης της πλάκας για να σταματήσει το τόξο κάμψης της. Επίσης προέβη σε κοστολόγηση της αποκατάστασης, την οποία ανάφερε στον Παναγιωτίδη και η οποία τελικά άγγιζε τις £14.000,- περίπου. Εξήγησε με κατανοητό τρόπο και επάρκεια τον τρόπο που προτείνει για αντιστήριξη της οροφής του ισογείου ο οποίος συνίσταται από τρεις

(3)κολώνες, η μια είναι η κεντρική, και οκτώ

(8)δοκούς. ΄Αλλωστε δεν αμφισβητήθηκε η ορθότητα αυτού του τρόπου αντιστήριξης της οροφής του ισογείου. ΄Ο,τι ισχυρίστηκε η υπεράσπιση ήταν ότι ήταν πιο δαπανηρός αυτός ο τρόπος ή και υπερβολικός σε σχέση με την πρόταση αντιστήριξης της πλάκας που εισηγήθηκε από την πλευρά της η υπεράσπιση. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Κυριάκος Κυριάκου, Μ.Ε.5, σε γενικές γραμμές μου έκανε καλή εντύπωση. Η προσφορά της εταιρείας του, ΑΝΑΔΟΜΗ ΛΤΔ., όπως την εξήγησε και στο Δικαστήριο, στηρίζεται στην έκθεση του Παναγιωτίδη αλλά και σε δικές του μετρήσεις. ΄Ηταν ειλικρινής και ευθύς. Όμως αν και υποδεικνύεται από τον Παναγιωτίδη και τον Παντελή, ότι τρία

(3)είναι τα υποστυλώματα και οκτώ

(8)οι δοκοί για αντιστήριξη μόνο της οροφής του ισογείου αυτός τοποθετεί άλλα τόσα και στον όροφο για τα οποία όμως δεν υπάρχει τέτοια εισήγηση από τους Παναγιωτίδη και Παντελή. Επομένως, το κόστος των υποστυλωμάτων και των δοκών του ορόφου και συναφών μ΄ αυτά εξόδων πρέπει να αγνοηθούν και να αφαιρεθούν από το συνολικό κόστος της προσφοράς. Αυτή η διαπίστωση όμως σε καμιά περίπτωση δεν φανερώνει διάθεση του μάρτυρα να ψευσθεί ή κλονίζει την αξιοπιστία του. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Χρυσόστομος Χρυσοστόμου, Μ.Ε.3, μου έκανε καλή εντύπωση. ΄Ηταν ειλικρινής, ευθύς και μάρτυρας της αλήθειας. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο ενάγοντας, Χαράλαμπος Ηρακλέους, Μ.Ε.1, μου έκανε πάρα πολύ καλή εντύπωση. ΄Ηταν ειλικρινής, ευθύς και σαφής. Η μαρτυρία του διέπετο από συνοχή και συνέπεια. Δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις και ήταν σταθερός στις θέσεις του. Η μαρτυρία του ουσιαστικά αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση στα εξής σημεία: (α) Πότε αποπερατώθηκε ή και ολοκληρώθηκε η κατοικία. (β) Πότε παραδόθηκε η κατοικία σ΄ αυτόν από την εναγόμενη και επ΄ αυτού του θέματος ήδη έχω αναφερθεί και το επαναλαμβάνω και τώρα ότι αποδέχομαι τη μαρτυρία του, ότι την παρέλαβε τον Ιούνιο του

1. (γ) Ότι ουδέποτε ανάφερε στη Χρυστάλλα Κίζη, Μ.Υ.6, ή στο σύζυγό της για τα προβλήματα με κακοτεχνίες και ελλείψεις που τώρα ισχυρίζεται στην αγωγή του και επίσης (δ) ουδέποτε απέστειλε επιστολή την ποία παρέλαβαν. Για το (γ), αποδέχομαι τη μαρτυρία του ενάγοντα ότι για όσα προβλήματα ο ίδιος μπορούσε να διαπιστώσει με το δικό του βλέμμα ή με τη βοήθεια άλλου πλην του Παναγιωτίδη, τα ανάφερε στην Χρυστάλλα Κίζη και το σύζυγό της. ΄Οσον αφορά το θέμα της επιστολής, (δ), δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι ο ενάγοντας δια μέσου του δικηγόρου του απέστειλε την επιστολή, Τεκμήριο
2. Για το θέμα της αποπεράτωσης της κατοικίας και της παραλαβής της επιστολής, Τεκμήριο 2, από την εναγόμενη, θα αναφερθώ στη συνέχεια σε άλλο μέρος της απόφασης. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Μάρκος Γιωργαλλίδης, Μ.Υ.1, μου έκανε τη χειρότερη εντύπωση. Η μαρτυρία του διαπνέετο από προχειρότητα, έλλειψη επιχειρημάτων για στήριξη των απλοϊκών θέσεων που προέβαλε στην, λεγόμενη, εμπειρογνωμοσύνη, Τεκμήριο
3. ΄Ηταν φτωχή και πενιχρή σε τέτοιο βαθμό που μου δημιούργησε αμφιβολίες αν πραγματικά αντιλαμβάνετο τη σημασία των όσων κατέθετε. Τρανταχτό παράδειγμα η θέση που προέβαλε, άλλη απ΄ αυτή που αναφέρεται στην έκθεσή του, Τεκμήριο 13, για τα λιμνάζοντα όμβρια νερά στη βεράντα της κατοικίας που εκτείνεται πέραν του δωματίου του ορόφου, ότι τούτα θα μπορούσε να τα μαζέψει η σύζυγος του ενάγοντα με σφουγγαρίστρα. Σημειώνω εδώ ότι αξιοπερίεργη είναι και η θέση του που εκφράζεται στην έκθεσή του περί αυτού του θέματος αναφέροντας «εάν λιμνάζει νερό». Από την υπόθεση που κάνει εξάγεται το συμπέρασμα ότι δεν προέβη σε καμιά ενέργεια για να διαπιστώσει εάν συμβαίνει ή όχι κάτι τέτοιο. Ακόμη προέβαλε τον εξωπραγματικό ισχυρισμό ότι τα όμβρια νερά λιμνάζουν εξαιτίας του γεγονότος ότι τα κεραμικά δεν είναι λεία. Επίσης, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ενώ δεν ανέβηκε στην ταράτσα της κατοικίας γιατί δεν είχε σκάλα ο ενάγοντας, προέβηκε σε εκτίμηση της κατάστασης για να καταλήξει ότι το πρόβλημα σ΄ αυτή οφείλεται σε κλειστή υδροροή. Για το παράθυρο του κλιμακοστασίου, αν και δεν προέβη σε διαπίστωση γιατί όπως αναφέρεται στην έκθεσή του ήταν κλειστό με κολλητική ταινία, προβαίνει και πάλι σε εκτίμηση και προτείνει συγκεκριμένη λύση. Ακόμη, για να μη καταγράψω μία προς μία τις θέσεις που φαίνονται στην έκθεσή του, και τη μαρτυρία του για κάθε μια από τις κακοτεχνίες, φαίνεται ότι χωρίς να αναλύει τις εργασίες που χρειάζονται για αποκατάσταση κάθε έλλειψης ή κακοτεχνίας, με ένα γενικό τρόπο καταλήγει σε ένα συγκεκριμένο κόστος για κάθε μια απ΄ αυτές. Τέλος, μια σύγκριση της έκθεσης του Γιωργαλλίδη με τις εκθέσεις του Παναγιωτίδη, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κάποιος τη μεγάλη διαφορά στον τρόπο εξέτασης, έρευνας, εισήγησης αποκατάστασης των κακοτεχνιών και το κόστος αποκατάστασης και δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι η διαφορά της έκθεσης εμπειρογνωμοσύνης του Γιωργαλλίδη, Τεκμήριο 13, και της μαρτυρίας του, από τις εκθέσεις, Τεκμήρια 3 και 4, του Παναγιωτίδη και τη μαρτυρία του, είναι από τη νύκτα ως τη μέρα υπέρ του Παναγιωτίδη. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Δημήτρης Κίζης, Μ.Υ.2, εκτός του εντοπισμού που προέβη στην προσφορά της ΑΝΑΔΟΜΗ ΛΤΔ, Τεκμήριο 11, ότι ο Παναγιωτίδης δεν εισηγήθηκε υποστυλώματα, δοκούς κ.λ.π. στον όροφο, το οποίο είναι ορθό, από απόψεως εκτίμησης της κατάστασης της κατοικίας δεν μπορούσε να εκφέρει άποψη αφού δεν προέβη σε εξέτασή της. Η υπόθεση στην οποία προέβη, ότι η κάμψη της οροφής του ισογείου πιθανόν να οφείλεται σε αστοχία του μπετόν κ.λ.π., αν και βέβαια δεν απαλλάσσει την εναγόμενη από την ευθύνη της, αποτελεί μια εικασία και θεωρητικολογία η οποία δεν βασίζεται σε κανένα στοιχείο και σε κανένα δεδομένο. Η άποψη που εκφράστηκε από τον Παναγιωτίδη, αλλά και από τον Παντελή, ότι η κάμψη της πλάκας οφείλετο στο γεγονός ότι δεν έγινε μια κολώνα και τρεις δοκοί, δεν μπορεί να καταρριφθεί από μια θεωρία χωρίς πραγματικά στοιχεία και υπόβαθρο. Σε σχέση δε με τα όσα ανάφερε ο ενάγοντας και θέλησε αυτός να τα καταρρίψει, όπως π.χ. ότι δεν του είχε αναφέρει ο ενάγοντας για τα προβλήματα που παρατηρήθηκαν, απορρίπτω τους ισχυρισμούς του ότι ο ενάγοντας ουδέποτε εξέφρασε παράπονο σ΄ αυτόν ή στη σύζυγό του, Μ.Υ.
4. Όπως απορρίπτω και τον ισχυρισμό του ότι ο ενάγοντας δεν απέστειλε στην εναγόμενη την επιστολή, Τεκμήριο
5. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του σε όποιο βαθμό είναι αντίθετη με τη μαρτυρία του ενάγοντα ή τους μάρτυρές του εκτός εκεί όπου ρητά πιο πάνω αναφέρω ότι την αποδέχομαι. Ο Ευθύμιος Ανδρέου, Μ.Υ.3, έκανε ακριβώς αυτό που λέει και η ειδικότητά του, ως επιμετρητής ποσοτήτων. Δηλαδή προέβη σε μια στεγνή μέτρηση των ποσοτήτων των υλικών. Σε μερικές δε περιπτώσεις, έξι

(6)συγκεκριμένα, καταγράφει και την τιμή αγοράς, ήτοι των κεραμικών και της τσεκουλαδούρας, την οποία όμως τιμή του ανάφερε ο Κίζης και δεν αποτελεί γνώση δική του ότι η τιμή των κεραμικών είναι αυτή που αναφέρει αφού δεν επισκέφθηκε την κατοικία. Αποδέχομαι ότι οι ποσότητες των υλικών που αναφέρονται στην έκθεσή του, Τεκμήριο 14, είναι πραγματικές. Οι εργασίες όμως που χρειάζονται, είτε για την αφαίρεση των υλικών είτε για την τοποθέτησή τους ή και αποκατάσταση των κακοτεχνιών και ελλείψεων, δεν φαίνονται σ΄ αυτή την έκθεση με κάθε λεπτομέρεια, όπως φαίνονται σ΄ αυτή του Παναγιωτίδη ή και επεξήγησε στη μαρτυρία του ο Παναγιωτίδης. Σημειώνω ότι σε ερώτηση, αφού τούτο δεν εφαίνετο στην έκθεσή του, πόσο θα ανέρχετο το κόστος τοποθέτησης των κεραμικών, ανάφερε £28,- το τ.μ. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του, εκτός όπου αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία του Παναγιωτίδη, την οποία προτιμώ για τους λόγους που εξήγησα όταν αποδεχόμουν τη μαρτυρία του Παναγιωτίδη. Ο Χρίστος Κωστή, Μ.Υ.4, δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Δεν ήταν ειλικρινής. Ο μόνος λόγος που ήρθε στο Δικαστήριο ήταν για να βοηθήσει την εναγόμενη. Το μόνο που έκανε στην προσφορά του, Τεκμήριο 15, η οποία βασικά είναι η έκθεση του Ανδρέου, ήταν να τοποθετήσει τιμή δίπλα από τις ποσότητες χωρίς καμιά εξήγηση. Για την κατασκευή και αξία δε των μεταλλικών υποστυλωμάτων και δοκών επισύναψε μια έκθεση κάποιας εταιρείας χωρίς να έχει ο ίδιος γνώση. Επίσης δεν έλεγξε εάν είναι αξίας €7,50 τα κεραμικά της κατοικία αλλά αποδέχθηκε αυτό το ποσό όπως του αναφέρθηκε. Επισημαίνω ότι το κόστος τοποθέτησης των κεραμικών που φαίνεται στο Τεκμήριο 15 είναι χαμηλότερο απ΄ αυτό που ανάφερε ακόμη και ο Ανδρέου, Μ.Υ.

1. Τέλος, εάν συγκρίνουμε την προσφορά του με την έκθεση του Παναγιωτίδη, Τεκμήριο 4, και της ΑΝΑΔΟΜΗΣ, Τεκμήριο 11, καθίσταται φανερό πόσες ελλείψεις έχει αυτή η προσφορά του. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Μιχάλης Κοντεάτης, Μ.Υ.5, ιδιοκτήτης της εταιρείας Ξ.Α. ΚΟΝΤΕΑΤΗΣ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ, η οποία ετοίμασε την προσφορά, Τεκμήριο 16, δεν μου έκανε ούτε αυτός καλή εντύπωση. Δεν ήταν ειλικρινής. Ο μόνος λόγος που ήρθε στο Δικαστήριο ήταν για να βοηθήσει την εναγόμενη. Αν και στην προσφορά αυτή φαίνεται ότι τυπώθηκε εξ αρχής η έκθεση, Τεκμήριο 14, επί της οποίας βασίστηκε η εταιρεία του Κοντεάτη, εντούτοις δεν αλλάζει οτιδήποτε στη φιλοσοφία με την προσφορά, Τεκμήριο 15, της εταιρείας του Κωστή. Σε μερικές μάλιστα περιπτώσεις η αξία στις ποσότητες είναι τόσο πανομοιότυπη που φαίνεται ως εάν να έγινε από το ίδιο πρόσωπο και απλά άλλαζε τους αριθμούς τιμής δίπλα από τις ποσότητες. Και σ΄ αυτή την προσφορά τίθεται ως αξία των νέων κεραμικών το ποσό των €7,50σεντ και της τσεκουλαδούρας το ποσό των €2,- χωρίς να έχει γίνει εξέταση στην κατοικία για την ποιότητα των κεραμικών και της τσεκουλαδούρας και ανεύρεση της τιμής τους από τους εμπόρους τέτοιων προϊόντων. Η επισήμανση για το κόστος τοποθέτησης των κεραμικών, η οποία έγινε για την προσφορά, Τεκμήριο 15, σε σχέση με το κόστος που ανάφερε ο Ανδρέου, Μ.Υ.3, ισχύει και στην περίπτωση του Τεκμηρίου
2. Επίσης δεν εξήγησε στη μαρτυρία του πώς μετέφερε στον Φωτίου και στον Κίκα μέσω της τηλεφωνικής τους επικοινωνίας, την περιγραφή της μεταλλικής κατασκευής αντιστήριξης της πλάκας του ισογείου και αυτοί αντιλήφθηκαν τις διαστάσεις, το πάχος, το πλάτος, το μήκος και τα άλλα χαρακτηριστικά και τότε αμέσως από το τηλέφωνο, χωρίς να χρειάζονται οιοδήποτε χρόνο, του ανάφεραν την τιμή. Από απλή σύγκριση με την έκθεση, Τεκμήριο 4, του Παναγιωτίδη, καταδεικνύεται με καθαρότητα η ανεπάρκεια και η ελλειμματική επεξήγηση της κατάληξης στις συγκεκριμένες τιμές που καταγράφονται δίπλα από τις ποσότητες. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Η Χρυστάλλα Κίζη, Μ.Υ.6, δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Δεν ήταν ειλικρινής, ευθύς και μάρτυρας της αλήθειας. Η παρουσία της στο εδώλιο του μάρτυρα ενώπιον του Δικαστηρίου είχε μόνο ένα σκοπό. Να προστατεύσει τα συμφέροντα της εναγόμενης με κάθε τρόπο και τίποτε άλλο. ΄Ετσι, με τη μαρτυρία της προσπάθησε να αντικρούσει τη μαρτυρία του ενάγοντα σε σχέση (α) με το πότε ολοκληρώθηκε η κατοικία, (β) ότι ο ενάγοντας γνώριζε ότι δεν ήταν καινούργια, (γ) ότι ουδέποτε της έκανε παράπονο για κακοτεχνίες ή ελλείψεις εκτός δυο-τριών αμελητέων ή ασήμαντων θεμάτων στην κουζίνα, (δ) ότι τα παραλακκάκια ήταν κλειστά από σερβιέτες που πέταξαν εντός αυτών η σύζυγος του και μια φίλη της όταν έμεναν στην κατοικία και μετά την αφαίρεσή τους δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα και (ε) ότι ουδέποτε παρέλαβε την επιστολή, Τεκμήριο 2, που απέστειλε ο ενάγοντας δια του δικηγόρου του. Δεν χρειάζονται να ειπωθούν πολλά για την αναξιοπιστία της. Τρανταχτό παράδειγμα η κατασκευασμένη ιστορία για τις σερβιέτες που πετούσαν η σύζυγος του ενάγοντα και μια φίλη της ως η αιτία της απόφραξης όταν με ξεκάθαρο τρόπο εξήγησε ποιο ήταν το πρόβλημα ο Παναγιωτίδης. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία της. [1] ΚΑΚΟΤΕΧΝΙΕΣ Οι κακοτεχνίες λοιπόν, όπως έχουν αποδειχθεί βάσει της μαρτυρίας που το Δικαστήριο αποδέχθηκε και διαπιστώνονται από το Δικαστήριο, είναι οι ακόλουθες: (Α) Αποφλοίωση της βαφής του επιχρίσματος εσωτερικά στο ισόγειο αλλά και αποφλοίωση της βαφής και η αποσάθρωση του επιχρίσματος και αποκόλληση τσεκουλαδούρων εξωτερικά στο ισόγειο της κατοικίας (βλ. Τεκμήρια 6, 7, 8 και 9 φωτογραφίες) τα οποία οφείλονται στη δημιουργία πιέσεων εντός της τοιχοποιίας και του επιχρίσματος αυτής από ανερχόμενη υγρασία η οποία βρίσκεται στο έδαφος και συσσωρευμένης υγρασίας κάτω από τα κεραμικά του δαπέδου περιμετρικά, η οποία και οφείλεται είτε στην παντελή έλλειψη μέτρων ή ανεπαρκών μέτρων για στεγάνωση της κατοικίας σε βαθμό που συνιστούν κακοτεχνία αφού αν λαμβάνοντο τα δέοντα μέτρα στεγάνωσης της κατοικίας δεν θα εμφανίζετο το φαινόμενο όπως καταγράφεται ανωτέρω και εμφαίνεται στις φωτογραφίες, Τεκμήρια 6, 7, 8 και
3. Για την αποκατάσταση της αποφλοίωσης της βαφής, αποσάθρωσης του επιχρίσματος και αποκόλλησης τσεκουλαδούρας εξωτερικής τοιχοποιίας είναι αναγκαία: (α) Η αφαίρεση όλων των κεραμικών δαπέδου μαζί με το υπόστρωμα. (β) Η αφαίρεση όλων των κεραμικών τσεκουλαδούρων από τους εξωτερικούς τοίχους. (γ) Η κατασκευή υποστρώματος (screed) ρύσεων με πολισμό από σχάρα 150Χ150Χ6χιλ (δ) Η επίστρωση τσιμεντοειδούς στeγάνωσης σε δύο στρώσεις, ως Μapei Μapelasic, με γύρισμα προς τα πάνω στην ένωση με τον εξωτερικό τοίχο, σε ύψος που να καλύπτεται από τη τσεκουλαδούρα. (ε) Η τοποθέτηση νέων κεραμικών, ως υφιστάμενα, με σιμεντοειδή κόλλα, ως Mapei Keracrete, με αρμό ελάχιστου πλάτους 6χιλ. (στ) Η δημιουργία αρμών διαστολής ελάχιστου πλάτους 10χιλ., κάθε 4.00 μέτρα απόσταση, και στις δύο κατευθύνσεις. (ζ) Η τοποθέτηση νέων τσεκουλαδούρων στην εξωτερική τοιχοποιία, με κόλλα ως άνω και σε απόσταση ώστε να δημιουργείται αρμός 5χιλ. μεταξύ τσεκουλαδούρας και δαπέδου. Οι κάθετοι αρμοί της τσεκουλαδούρας να ταυτίζονται με τους αρμούς του δαπέδου. (η) Το σφράγισμα αρμών κεραμικών δαπέδου και τσεκουλαδούρας με ειδικό άνθυγρο σφραγιστικό εξωτερικού χώρου, ως Mapei Ultracolour Plus. (θ) Το σφράγισμα αρμών διαστολής με ειδικό σφραγιστικό μάστιχο εξωτερικού χώρου, ως Mapei Mapesil AC. (ι) Η αφαίρεση όλων των σαθρών επιφανειών επιχρίσματος, καθαρισμός με μαλακή βούρτσα και στεγνό ύφασμα. (κ) Το σπατουλάρισμα σε δύο έως τρεις στρώσεις της εξωτερικής επιφάνειας της τοιχοποιίας που επηρεάστηκε, με σπάτουλα εξωτερικής χρήσης σχετικής αντοχής με αυτή του επιχρίσματος. (λ) Η βαφή σε τρεις στρώσεις της εξωτερικής επιφάνειας της τοιχοποιίας που επηρεάστηκε. Το κόστος για τις πιο πάνω εργασίες ανέρχεται: (α) Για την αφαίρεση και απομάκρυνση κεραμικών δαπέδου, τσεκουλαδούρας και σαθρών επιχρισμάτων Λ.Κ. 600,00 (β) Για την τοποθέτηση κεραμικών δαπέδου και τσεκουλαδούρας. 119τ.μ. Χ Λ.Κ. 32,00 = Λ.Κ.3.808,00 (γ) Για την αγορά και τοποθέτηση κεραμικών δαπέδου και τσεκουλαδούρας 119τ.μ. Χ Λ.Κ.7,00 = Λ.Κ. 833,00 (δ) Για το σπατουλάρισμα/βαφή επιφανειών που επηρεάστηκαν Λ.Κ. 400,00 (ε) Για την καθαριότητα και γενικά έξοδα Λ.Κ. 300,00 ΣΥΝΟΛΟ Λ.Κ. 5.941,00 (Β) Απόφραξη της αποχέτευσης του ντους στο ισόγειο αφού μετά τη ροή του νερού στη ντουσιέρα, που άφησε να χύνεται ο Παναγιωτίδης, σε μικρό χρονικό διάστημα η απορροή του νερού σταμάτησε και άρχισε να ανυψώνεται εντός της ντουσιέρας. Τούτο σημαίνει ότι το νερό δεν μπορούσε να προχωρήσει. Εάν όμως δεν υπήρχε οιονδήποτε πρόβλημα το νερό θα έρεε κανονικά και θα κατέληγε στο χώρο μεταφοράς των λυμάτων. Διαφάνηκε από έλεγχο που έκανε ο Παναγιωτίδης, και διαπιστώνει το Δικαστήριο, ότι η αποχέτευση της ντουσιέρας και της τουαλέτας του ισογείου δεν μπορούσε να γίνει προς το φρεάτιο Φ.Ε.3 που είναι το πλησιέστερο, διότι ο πυθμένας του φρεατίου αυτού είναι πιο ψηλά από αυτό της ντουσιέρας και της τουαλέτας. Το ίδιο συνέβαινε και με τα φρεάτια Φ.Ε.1 και Φ.Ε.2 που απορρέουν προς το φρεάτιο Φ.Ε.
4. Δεν υπήρχε φρεάτιο στο οποίο να οδεύουν τα λύματα από την τουαλέτα και το ντους του ισογείου. Διαφάνηκε ότι ο αγωγός σύνδεσης μεταξύ Φ.Ε.2 και Φ.Ε.3 σταματούσε λίγο πριν το Φ.Ε.2 με αποτέλεσμα άμμος από την εκσκαφή να εισχωρεί και να αποφράσσει τα φρεάτια. Στα φρεάτια Φ.Ε.2 και 3 υπήρχε καθίζηση άμμου η οποία δεν δικαιολογείτο. Πρέπει να λεχθεί ότι υπάρχει βιολογικός σταθμός στο συγκρότημα και όλα τα λύματα θα έπρεπε να καταλήγουν σ΄ αυτόν και όχι σε οιονδήποτε άλλο χώρο, έστω και αποχετευτικό λάκκο. Από τα πιο πάνω καταδεικνύεται η κακοτεχνία στην κατασκευή των συγκεκριμένων φρεατίων, ντουσιέρα κ.λ.π. και το σύστημα αποχέτευσης των λυμάτων έπρεπε να γίνει με τρόπο που να κατέληγαν στο σύστημα επεξεργασίας του συγκροτήματος, για να συνάδει βεβαίως και με τη νομοθεσία και όχι να καταλήγουν απ΄ ευθείας στο έδαφος. Για την ορθή αποχέτευση των λυμάτων από το χώρο που έχει αναφερθεί του ισογείου πρέπει να μετατραπεί ο υφιστάμενος απορροφητικός λάκκος στον οποίο αποχετεύονται τα λύματα από τους χώρους υγιεινής του ισογείου, σε στεγανό φρεάτιο, να συνδεθεί τούτο με το φρεάτιο Φ.Ε.3 να τοποθετηθεί εντός αυτού αντλία λυμάτων και βέβαια σ΄ αυτό το χώρο να υπάρχει ρύθμιση ροής του νερού από την ντουσιέρα. Για την αποκατάσταση με τον ορθό τρόπο αποχέτευσης των λυμάτων από τους χώρους υγιεινής που έχουν αναφερθεί ανωτέρω, πρέπει να γίνουν τα πιο κάτω; (α) Αφαίρεση καλύμματος υφιστάμενου απορροφητικού λάκκου και μετατροπή του σε στεγανό φρεάτιο με την αφαίρεση των λυμάτων και καθιζήσεων, την τοποθέτηση σκυροδέματος στον πυθμένα και την στεγανοποίηση των τοιχωμάτων του εσωτερικά με στεγανό επίχρισμα. (β) Εκσκαφή καναλιού σύνδεσης του στεγανού φρεατίου με το Φ.ε.3, με ελάχιστο βάθος 50 εκ. και ελάχιστο πλάτος 30 εκ., δίπλα και παράλληλα με την εξωτερική τοιχοποιία. (γ) Τοποθέτηση πλαστικής σωλήνας αποχέτευσης λυμάτων διαμέτρου 100 χιλ. και σύνδεση στεγανού φρεατίου με Φ.Ε.
5. (δ) Συμπλήρωση εκσκαφέντος καναλιού με σκυρόδεμα C
6. (ε) Βύθιση και σύνδεση αντλίας λυμάτων εντός του στεγανού φρεατίου. (στ) Κατασκευή και τοποθέτηση καλύμματος στεγανού φρεατίου που να περιλαμβάνει πλαστική θυρίδα παρατήρησης διαστάσεων 20Χ20 εκ. Το κόστος για τις αναφερθείσες εργασίες έχει ως εξής: (α) Για τη μετατροπή υφιστάμενου μικρού απορροφητικού λάκκου σε στεγανό φρεάτιο και κάλυψη τυ όπως περιγράφεται πιο πάνω Ποσό Λ.Κ. 500,00 (β) Για την κατασκευή καναλιού και σύνδεση στεγανού φρεατίου με Φ.Ε.3 Ποσό Λ.Κ. 600,00 (γ) Για τη βύθιση και σύνδεση αντλίας λυμάτων Ποσό Λ.Κ. 700,00 ΣΥΝΟΛΟ Λ.Κ. 1.800,00 Για την αποκατάσταση της απόφραξης των φρεατίων Φ.Ε.2 και 3 πρέπει να εκτελεστούν οι ακόλουθες εργασίες: (α) Εκσκαφή λάκκου δίπλα από φρεάτιο Φ.Ε.2 για αποκάλυψη άκρου αγωγού αποχέτευσης (β) Τοποθέτηση νέου τεμαχίου αγωγού αποχέτευσης ιδίας διαμέτρου με υφιστάμενο αγωγό και σύνδεση με το Φ.Ε.
7. (γ) Σφράγιση Φ.Ε.2 και καναλιού με σκυρόδεμα C
8. Το κόστος αυτών των εργασιών θα ανέλθει στο ποσό των £300,-. (Γ) Η μη ικανοποιητική απορροή των ομβρίων υδάτων στη δυτική βεράντα και στην οροφή της κατοικίας εντοπίζονται στο γεγονός ότι τα νερά λιμνάζουν σε συγκεκριμένο μέρος της βεράντας το οποίο οφείλεται στη μη ικανοποιητική και ορθή κλίση του δαπέδου της βεράντας. Επίσης υπάρχει κλειστή και/ή αποφραγμένη υδροροή αφού όταν τοποθετήθηκε λίγο νερό σ΄ αυτή τούτο δεν έφυγε από κάποια έξοδο αλλά υπήρχε υπερχείλιση. Ακόμη, στην ταράτσα διαπιστώνεται, ένεκα αποχρωματισμού σε κλειστή κυκλική διάταξη σε διάφορα μέρη της στεγάνωσής τους, ότι λιμνάζουν όμβρια νερά, γεγονός που επιβεβαιώνεται με την τοποθέτηση νερού σ΄ αυτά τα σημεία το ποιο λίμναζε και δεν έρεε προς κάποια υδροροή. Εάν το δάπεδο της βεράντας είχε την ορθή κλίση, και βέβαια οι υδροροές ήταν όλες ανοικτές, σίγουρα δεν θα λίμναζαν σε κανένα σημείο της βεράντας όμβρια νερά. Το ίδιο συμβαίνει και με τη στεγάνωση της ταράτσας. Εάν αυτή κατασκευάζετο με τον ορθό τρόπο δεν θα λίμναζαν όμβρια νερά αλλά τούτα θα έρεαν και θα παροχετεύοντο στις πλησιέστερες υδροροές απ΄ όπου και θα έφευγαν. Η υδροροή η οποία είναι αποφραγμένη δεν εκπληρεί τον σκοπό για τον οποίο έχει δημιουργηθεί που δεν είναι άλλος από το να απορρέουν απ΄ αυτή τα όμβρια νερά. Επίσης η διάμετρος των δύο ιντζών της υδροροής κρίνεται ανεπαρκής. Επομένως από τα πιο πάνω καταδεικνύονται οι κακοτεχνίες κατασκευής των συγκεκριμένων μερών της κατοικίας που αναφέρθησαν ανωτέρω. Για την αποκατάστασή τους με τον σωστό και δέοντα τρόπο απορροής των ομβρίων νερών από την ταράτσα, τη βεράντα και την υδροροή πρέπει να εκτελεστού οι ακόλουθες εργασίες: Για την απορροή ομβρίων νερών βεράντας ορόφου: (α) Αφαίρεση υφιστάμενων κεραμικών δαπέδου και τσεκουλαδούρας της βεράντας ορόφου και εξομάλυνση της επιφάνειας. (β) Κατασκευή υποστρώματος για τη δημιουργία ορθών ρύσεων, επίστρωση τσιμεντοειδούς στεγάνωσης, τοποθέτηση νέων κεραμικών δαπέδου και τσεκουλαδούρας με αρμούς ελάχιστου πλάτους 6 χιλ. και αρμούς διαστολής ελάχιστου πλάτους 10 χιλ. και σφράγιση αρμών. Το κόστος αυτών ανέρχεται: (α) Αφαίρεση και απομάκρυνση κεραμικών δαπέδου, τσεκουλαδούρας Λ.Κ. 400,00 (β) Τοποθέτηση κεραμικών δαπέδου και τσεκουλαδούρας 26τ.μ. Χ Λ.Κ.35,00 = Λ.Κ. 910,00 (γ) Αγορά και τοποθέτηση κεραμικών δαπέδου και τσεκουλαδούρας 26τ.μ. Χ Λ.Κ.7,00 = Λ.Κ. 182,00 (δ) Καθαριότητα και γενικά έξοδα Λ.Κ. 200,00 ΣΥΝΟΛΟ Λ.Κ. 1.692,00 Για την απόφραξη της υδροροής οροφής: (α) Διάτρηση υφιστάμενου στηθαίου οροφής και τοποθέτηση 7 Αρ. γωνιών εκροής διαμέτρου 80 χιλ. και αποκατάσταση στηθαίων. (β) Προμήθεια και τοποθέτηση 7 Αρ. προκατασκευασμένων σιφωνίων υποδοχής ομβρίων επί εξωτερικής τοιχοποιίας. (γ) Προμήθεια και τοποθέτηση 7 Αρ. κατακόρυφων σωλήνων αποχέτευσης ομβρίων διαμέτρου 80 χιλ. Το κόστος ανέρχεται: (α) Τοποθέτηση επιφανειακού συστήματος αποχέτευσης ομβρίων οροφής Λ.Κ. 630,00 Για την απομάκρυνση ομβρίων νερών οροφής: (α) Αφαίρεση και απομάκρυνση των υλικών της υφιστάμενης στεγάνωσης. (β) Καθαρισμός και εξομάλυνση επιφανειών. (γ) Διαμόρφωση νέων ρύσεων για αποχέτευση των ομβρίων από 7 Αρ. σημεία απορροής. (δ) Διαμόρφωση τριγωνικού φιλέτου σε όλες τις γωνιές της πλάκας με τα στηθαία ή άλλα κάθετα στοιχεία. (ε) Επάλειψη επιφανειών που θα στεγανωθούν με ασφαλτικό διάλυμα (primer) σε δύο στρώσεις. (στ) Τοποθέτηση λωρίδας στεγανωτικού ασφαλτόπανου παράλληλα με τις ενώσεις της πλάκας οροφής με τα στηθαία ή άλλα κάθετα στοιχεία. (ζ) Τοποθέτηση, στην ίδια φορά, διπλού στεγανωτικού ασφαλτόπανου ενισχυμένου με πολυεστερικές ίνες και με αντοχή σε ψύξη μέχρι 5 βαθμούς Κελσίου, ως Asso waterproofing membrane. Το κάτω ασφαλτόπανο να είναι χωρίς και το άνω με ανακλαστικές ψηφίδες. (η) Σφράγιση όλων των αρμών και των σημείων απόληξης στα στηθαία με σφραγιστική πολυουρεθανική στεγανωτική μεμβράνη, ως Rooftex. To κόστος υπολογίζεται ως εξής: (α) Για την αφαίρεση και απομάκρυνση υφιστάμενης στεγανωτικής μεμβράνης και καθαρισμός επιφανειών Λ.Κ. 600,00 (β) Για την προπαρασκευή επιφανειών με επάλειψη ασφαλτικού διαλύματος και διαμόρφωση γωνιών με τα κάθετα στοιχεία Λ.Κ. 400,00 (γ) Για την τοποθέτηση ασφαλτόπανου σε δύο στρώσεις 79τ.μ. Χ Λ.Κ.9,00 = Λ.Κ. 711,00 (δ) Για το σφράγισμα αρμών και απολήξεων ασφαλτόπανου στα στηθαία Λ.Κ. 400,00 (ε) Για την καθαριότητα και γενικά έξοδα Λ.Κ. 200,00 ΣΥΝΟΛΟ Λ.Κ. 2.311,00 (Δ) Στο παράθυρο του κλιμακοστασίου διαπιστώνεται ότι στο άνω αριστερό μέρος, μεταξύ του φύλλου και της κάσας του παραθύρου, υπάρχει απόσταση μερικών χιλιοστών και ένεκα τούτου είναι δυνατό, σε κάποιες τουλάχιστον περιπτώσεις, να εισέρχεται αέρας και βροχή εντός της κατοικίας. Κανονικά δεν έπρεπε να υπάρχει αυτή η απόσταση μεταξύ του φύλλου και της κάσας του παραθύρου αλλά αυτά τα δύο να αγγίζουν μεταξύ τους έτσι ώστε ούτε αέρας να εισέρχεται ούτε νερά εντός της κατοικίας. Η απόσταση αυτή, έστω και μερικών χιλιοστών, συνιστά κακοτεχνία. Για την αποκατάστασή του χρειάζεται να γίνουν τα ακόλουθα: (α) Αφαίρεση και απομάκρυνση υφιστάμενου παραθύρου από αλουμίνιο και καθαρισμός κάσας. (β) Κατασκευή και τοποθέτηση νέου παρόμοιου παραθύρου αλουμινίου. Το κόστος ανέρχεται στο πιο κάτω ποσό: (α) Για την αφαίρεση, απομάκρυνση και καθαρισμό κάσας Λ.Κ. 50,00 (β) Για την κατασκευή και τοποθέτηση νέου παραθύρου Λ.Κ. 150,00 ΣΥΝΟΛΟ Λ.Κ. 200,00 Για την ύπαρξη του τόξου κάμψης της πλάκας δεν υπήρχε διαφορετική προσέγγιση, όπως λέχθηκε και στην αρχή της απόφασης, ως υπαρκτό γεγονός. ΄Εγινε όμως, ίσως, μια προσπάθεια εκ μέρους του κ. Κίζη να δείξει ότι δεν οφείλετο στον τρόπο κατασκευής της οροφής του ισογείου αλλά σε αστοχία κατά την κατασκευή. Η μαρτυρία του κ. Κίζη απορρίφθηκε για τους λόγους που εξηγούνται ανωτέρω. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η μη αποδεκτή κάμψη της πλάκας οφείλεται στο γεγονός ότι αν και προβλέπονται στα σχέδια υποστυλώματα κυκλικής διατομής και τρεις δοκοί, τούτα δεν έγιναν στην κατοικία. Η οποιαδήποτε άλλα επιχειρούμενη επεξήγηση στερείται λογικής και ισχύος. Αποτέλεσμα τούτου ήταν η δημιουργία ρωγματώσεων στους τοίχους της κατοικίας, όπως με λεπτομέρεια καταγράφεται στην έκθεση, Τεκμήριο 4, του κ. Παναγιωτίδη και δεν χρειάζεται να τα επαναλάβω, καθώς και δυσκολία στο κλείσιμο της θύρας του υπνοδωματίου. Σίγουρα, τα πιο πάνω συνιστούν κακοτεχνίες και κακή κατασκευή. Το πρόβλημα σ΄ αυτή την περίπτωση είναι ότι δεν προτείνεται κάποιος τρόπος αποκατάστασης της κάμψης της πλάκας αλλά μόνο η σταθεροποίησή της στο σημείο που βρίσκεται. Για τη σταθεροποίηση της πλάκας ορόφου πρέπει να γίνουν οι πιο κάτω εργασίες: (α) Αφαίρεση δαπέδου, υποστρώματος και πλάκας ισογείου, κεντρικά στο χώρο του Σαλονιού/Τραπεζαρίας για κατασκευή θεμελίωσης του κεντρικού υποστυλώματος. (β) Παρομοίως, πλησίον των υφιστάμενων υποστυλωμάτων από σκυρόδεμα για την εμφάνιση υφιστάμενης θεμελίωσης για στήριξη των δύο ακρινών μεταλλικών υποστυλωμάτων. (γ) Εκσκαφή για την κατασκευή πεδίλου κεντρικού υποστυλώματος. (δ) Τοποθέτηση σκυροδέματος καθαριότητας πάχους 10 εκ. στη βάση της εκσκαφής και επάλειψη ασφαλτικής στεγάνωσης σε τρεις στρώσεις. (ε) Κατασκευή πεδίλου κεντρικού υποστυλώματος διαστάσεων 100 Χ 100 Χ 50 εκ. από σκυρόδεμα C30 με οπλισμό στη σχάρα Υ12/15 (άνω και κάτω) και τοποθέτηση 4 Αρ. κοχλιών αγκύρωσης Φ20 χιλ. (στ) Τοποθέτηση κεντρικού υποστυλώματος από RHS 175 Χ 175 Χ 5χιλ. για στερέωση στους 4 Αρ. κοχλίες αγκύρωσης. (ζ) Τοποθέτηση δύο ακρινών υποστυλωμάτων από RHS 175 X 175 X 5χιλ. και στερέωση σε 4 Αρ. κοχλίες αγκύρωσης που θα έχουν τοποθετηθεί στο υφιστάμενο πέδιλο των υποστυλωμάτων από σκυρόδεμα. (η) Τοποθέτηση μεταλλικής δοκού ΙΡΕ300, μεταξύ κεντρικής και ακρινών μεταλλικών υποστυλωμάτων για στήριξη της πλάκας ορόφου. (θ) Τοποθέτηση 8 Αρ. μεταλλικών δοκών ΙΡΕ240, μεταξύ κεντρικής μεταλλικής δοκού και υφιστάμενων εξωτερικών δοκών από σκυρόδεμα. (ι) Προστατευτικός χρωματισμός όλων των μεταλλικών επιφανειών. (κ) Κάλυψη της κατασκευής στην οροφή ισογείου με ψευδοροφή από γυψοσανίδα και μεταφορά φωτιστικών σημείων στη ψευδοροφή. (λ) Σπατουλάρισμα με δύο τουλάχιστο στρώσεις των επιφανειών της γυψοσανίδας και χρωματισμός με τρία χέρια ακριλικό εμάλσιον. (μ) Συμπλήρωση του δαπέδου με σκυρόδεμα μέχρι την πλάκα ισογείου. (ν) Σύνδεση υπηρεσιών στο υπόστρωμα, που δυνατό να επηρεάστηκαν από την εκσκαφή για δημιουργία ή ανεύρεση πεδίλων θεμελίωσης. (ξ) Αφαίρεση υφιστάμενου και τοποθέτηση νέου κεραμικού δαπέδου. Το κόστος για τις πιο πάνω εργασίες ανέρχεται στα πιο κάτω ποσά: (α) Αφαίρεση υφιστάμενου δαπέδου, εκσκαφή και κατασκευή νέου κεντρικού υποστυλώματος, εκσκαφή για εμφάνιση υφιστάμενων πεδίλων για στήριξη ακρινών υποστυλωμάτων και τοποθέτηση νέου δαπέδου Λ.Κ. 5.700,00 (β) Προμήθεια και τοποθέτηση μεταλλικής κατασκευής για στήριξη πλάκας ορόφου Λ.Κ. 6.400,00 (γ) Κατασκευή από γυψοσανίδα για κάλυψη της μεταλλικής κατασκευής, περιλαμβανομένων και χρωματισμού των επιφανειών Λ.Κ. 1.800,00 (δ) Γενικά έξοδα και έξοδα καθαρισμού Λ.Κ. 400,00 ΣΥΝΟΛΟ Λ.Κ. 14.300,00 (ΣΤ) Οι ρωγματώσεις στους τοίχους έχουν δημιουργηθεί από τη μη κατασκευή του ενός υποστυλώματος ως και τριών δοκών καθότι το βάρος πλέον της πλάκας εναποτίθετο στους τοίχους και εκ της πίεσης προήλθαν οι ρωγματώσεις. Για την αποκατάστασή τους χρειάζεται να γίνου οι ακόλουθες εργασίες: (α) Αφαίρεση και απομάκρυνση χαλαρού επιχρίσματος και διαπλάτυνση ρωγμών όπου χρειάζεται ώστε το πλάτος να είναι μεγαλύτερο του βάθους, πριν την τοποθέτηση σφραγιστικού. (β) Καθαρισμός ρωγμής με μαλακή βούρτσα και στεγνό ύφασμα. (γ) Τοποθέτηση ακρυλικού σφραγιστικού με ελάχιστο ποσοστό elongation 10%, ως Mapei Mapeflex AC4 (δ) Επανατοποθέτηση του πιο πάνω υλικού μέχρι τη συμπλήρωση της ρωγμής. (ε) Αφαίρεση επιπλέον υλικού και εξομάλυνση της επιφάνειας. (στ) Τοποθέτηση χρώματος σε τρεις στρώσεις. Το κόστος ανέρχεται: (α) Για την προεργασία τοποθέτησης σφραγιστικού Λ.Κ. 100,00 (β) Για την τοποθέτηση σφραγιστικού και απομάκρυνση πρόσθετου υλικού 30τ.μ. Χ Λ.Κ.7,00 = Λ.Κ. 210,00 (γ) Για το χρωματισμό τοιχοποιίας Λ.Κ. 300,00 ΣΥΝΟΛΟ Λ.Κ. 610,00 Το συνολικό κόστος επιδιόρθωσης όλων των κακοτεχνιών ανέρχεται στο ποσό των £30.570,-, ήτοι €52.239,95σεντ. [2] Η ΑΓΩΓΗ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΩΡΗ Στην έκθεση υπεράσπισης δεν προβάλλεται ισχυρισμός ότι η αγωγή είναι πρόωρη. Απλά με την παράγραφο 5 της έκθεσης υπεράσπισης η εναγόμενη παραδέχεται την παράγραφο 11 της έκθεσης απαίτησης στην οποία γίνεται αναφορά στον όρο 17 της συμφωνίας πώλησης, Τεκμήριο
9. Ενώ με την παράγραφο 6 της έκθεσης υπεράσπισης το μόνο που αρνούνται από την παράγραφο 12 της έκθεσης απαίτησης στην οποία γίνεται λόγος για τις κατ΄ επανάληψη παραστάσεις στους αντιπροσώπους της εναγόμενης για τις κακοτεχνίες, αρνείται ότι ο ενάγοντας γνωστοποίησε σ΄ αυτή τις κακοτεχνίες. Υπό το φως αυτών των έγγραφων προτάσεων το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να εξετάσει την εισήγηση που έγινε κατά την αγόρευση του δικηγόρου της εναγόμενης ότι η αγωγή είναι πρόωρη, έχοντας υπόψη τη νομολογία, ότι η δίκη διεξάγεται στη βάση της δικογραφίας και το Δικαστήριο δεν εξετάζει θέματα τα οποία δεν καταγράφονται στα δικόγραφα. Όμως, και αν ακόμα παρέχετο αυτή η δυνατότητα εξέτασης του θέματος αυτού από το δικαστήριο, αποδεχόμενο το Δικαστήριο ότι η εισήγηση αυτή του συνηγόρου της εναγόμενης μπορεί να βρει έρεισμα ότι, τούτο υπονοείται και/ή εξυπακούεται από τους ισχυρισμούς που προβάλλονται στην έκθεση υπεράσπισης, δεν θα συμφωνούσε το Δικαστήριο με αυτή την εισήγηση, γιατί ο όρος 17 του πωλητηρίου εγγράφου, Τεκμήριο 1, σκοπό έχει να ορίσει την ευθύνη της εναγόμενης έναντι του ενάγοντα σε σχέση με συγκεκριμένα θέματα που σχετίζονται με την κατοικία τα οποία καθορίζονται και συγκεκριμενοποιούνται σε αποδεδειγμένη ελαττωματική εργασία και ελαττωματικά υλικά και για τη συγκεκριμένη περίοδο των δύο ετών από την ημερομηνία παράδοσης της κατοικίας στον ενάγοντα και όχι να εναποθέσει την επιδιόρθωση των οιωνδήποτε πιθανών κακοτεχνιών στις δύο πιο πάνω συγκεκριμένες περιπτώσεις αποκλειστικά στην εναγόμενη και μόνο στην περίπτωση που αυτή αρνείτο να επιδιορθώσει τις κακοτεχνίες, γεννάτο το δικαίωμα υπέρ του ενάγοντα να ενεργήσει ο ίδιος στην αποκατάστασή τους ή να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Εάν όντως η πρόθεση των διαδίκων ήταν αυτή που εισηγείται ο δικηγόρος της εναγόμενης, αυτή θα καταγράφετο ρητά. Δεν βρίσκω λόγο γιατί να μη αναφέρετο τούτο ευθαρσώς στο κείμενο του Τεκμηρίου
10. Ούτε βέβαια είναι ορθή η ερμηνεία στην οποία προβαίνει ο κ. Χατζηχριστοφής της παραγράφου 12 της έκθεσης απαίτησης και της αγόρευσης του κ. Πετρίδη για το σημείο αυτό. Η έννοια που πρέπει να αποδοθεί στις θέσεις του ενάγοντα επί του θέματος αυτού είναι η αδιαφορία που επέδειξε η εναγόμενη για αποκατάσταση των κακοτεχνιών παρά την ευθύνη που είχε δυνάμει ρητού όρου της μεταξύ τους συμφωνίας, Τεκμήριο 1, γι΄ αυτές και όχι το πότε γεννάται το δικαίωμα του ενάγοντα να αποταθεί στο Δικαστήριο για να επιδιώξει το δίκαιό του. Η λέξη ευθύνη που χρησιμοποιείται στον όρο 17 της συμφωνίας, Τεκμήριο 1, έχει την έννοια της υποχρέωσης της εναγόμενης έναντι του ενάγοντα η οποία μεταφράζεται σε αποκατάσταση των κακοτεχνιών που αποδεικνύονται και εμπίπτουν στις δύο περιπτώσεις που συγκεκριμενοποίησαν και μπορεί να λάβει περισσότερες από μια μορφή, μια εκ των οποίων είναι η πληρωμή αποζημίωσης από την εναγόμενη για την αποκατάσταση των κακοτεχνιών. Στη συγκεκριμένη δε περίπτωση ήταν ευτύχημα για τον ενάγοντα που δεν ανταποκρίθηκε η εναγόμενη στο κάλεσμά του για να επιδιορθώσει τις ζημιές, γιατί από την εξέταση της κατοικίας από τον Παναγιωτίδη ήλθε στην επιφάνεια το μεγάλο πρόβλημα της κάμψης της πλάκας. Εν πάση περιπτώσει, ακόμα και στην περίπτωση που ο όρος 17 του Τεκμηρίου 1 έχει την έννοια που αποδίδει σ΄ αυτόν ο κ. Χατζηχριστοφής, αφού πουθενά στο πωλητήριο έγγραφο, Τεκμήριο 1, δεν αναφέρεται ο τρόπος που ο ενάγοντας θα μπορούσε να φέρει σε γνώση της εναγόμενης τις κακοτεχνίες, τούτο θα μπορούσε να γίνει τόσο προφορικά με κατ΄ ιδίαν συνάντηση με τους αντιπροσώπους της εναγόμενης, κάτι που έπραξε ο ενάγοντας ή ακόμη και με τηλεφωνική επικοινωνία όσο και με γραπτό λόγο είτε τούτος είχε τη μορφή τηλεομοιότυπου, ή απλής επιστολής μέσω ταχυδρομείου ή συστημένης επιστολής, πράγμα που έκανε ο ενάγοντας αποστέλλοντας το Τεκμήριο
11. Τον ενάγοντα τον έκρινα αξιόπιστο. ΄Ετσι, και με τις δύο ενέργειες που έκανε, ακόμα και αν ίσχυε αυτό που η υπεράσπιση εισηγείται, κάτι βέβαια που έκρινα ότι δεν είναι έτσι, και πάλι ο ενάγοντας είχε δικαίωμα έγερσης της αγωγής. Σημειώνω ότι ο δικηγόρος της εναγόμενης στην αγόρευσή του ρητώς ανάφερε ότι δεν αμφισβητεί ότι η αγωγή εγέρθηκε εντός των δύο ετών που προβλέπεται στον όρο 17 του Τεκμηρίου
12. [3] ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΤΟΥ ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 2 ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗ ΄Ηδη γι΄αυτό το θέμα το Δικαστήριο αναφέρθηκε ανωτέρω αποδεχόμενο από τη μια τη μαρτυρία του ενάγοντα ότι απέστειλε δια μέσου του δικηγόρου του το Τεκμήριο 2 και από την άλλη ότι η επιστολή, Τεκμήριο 2, δεν ήταν προϋπόθεση για γέννηση του δικαιώματος του ενάγοντα να αποταθεί στο Δικαστήριο για να διεκδικήσει αποζημιώσεις για τις κακοτεχνίες που υπήρχαν στην κατοικία. ΄Ο,τι παραμένει προς εξέταση, και τούτο άσχετο με το δικαίωμα του ενάγοντα να στραφεί εναντίον της εναγόμενης για αποζημιώσεις για τις κακοτεχνίες στην κατοικία, είναι εάν η εναγόμενη παρέλαβε την επιστολή, Τεκμήριο 2, που απέστειλε σ΄ αυτή ο δικηγόρος του ενάγοντα. Όπως ανάφερε τόσο ο Κίζης όσο και η σύζυγός του, η διεύθυνση της εναγόμενης είναι αυτή που αναγράφεται στην επιστολή, Τεκμήριο 2, και στην απόδειξη αποστολής (Εντ. Ρ. Ο.10Α). Ο ισχυρισμός της κας Κίζης, ότι δεν παρέλαβε την επιστολή απορρίφθηκε από το Δικαστήριο κρίνοντάς την αναξιόπιστη. ΄Επεται ότι, ενόψει του ότι ο ενάγοντας κρίθηκε αξιόπιστος, η εναγόμενη παρέλαβε την επιστολή έστω και αν δεν κατατέθηκε στο Δικαστήριο κάρτα παραλαβής. [4] ΠΟΤΕ ΑΝΕΓΕΡΘΗΚΕ Η ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ Σ΄ ότι αφορά το ζήτημα, εάν η κατοικία ανεγέρθηκε ένα

(1)έτος πριν την υπογραφή της συμφωνίας ή αν ανεγέρθηκε το 2001, δηλαδή τέσσερα

(4)έτη προηγουμένως και ότι δεν ήταν καινούργια, ως η μαρτυρία της κας Κίζη, Μ.Υ.6, η οποία απορρίφθηκε από το Δικαστήριο, αγνοείται μια βασική παράμετρος, ότι δηλαδή η εναγόμενη με τον όρο 17 της συμφωνίας, Τεκμήριο 1, ανέλαβε την ευθύνη για αποδεδειγμένη ελαττωματική εργασία και ελαττωματικά υλικά. Η αξίωση του ενάγοντα βασίζετο ακριβώς επ΄ αυτών των θεμάτων και αυτά προωθήθηκαν, εξετάστηκαν και αποφασίστηκαν από το Δικαστήριο, το οποίο κατέληξε ότι αποδείχθηκε ότι η εναγόμενη ευθύνεται για αποδεδειγμένη ελαττωματική εργασία και ελαττωματικά υλικά, για την οποία το κόστος αποκατάστασής της ανέρχεται στο ποσό που αναφέρθηκε ανωτέρω. Αλλά και αν ακόμη η κατοικία αναγέρθηκε το 2001, το χρονικό διάστημα των τεσσάρων ετών μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας, Τεκμήριο 1, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι τέτοιο που να μπορεί να χαρακτηριστεί η κατοικία, λαμβανομένου υπόψη ότι δεν κατοικήθηκε από άλλο πρόσωπο, ότι είναι παλαιά και όχι καινούργια. [5] ΟΙ ΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΕΚ Κατά την εναγόμενη, ο ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει τις ειδικές αποζημιώσεις που σχετίζονται με τις χρεώσεις του ΕΤΕΚ και του Παναγιωτίδη και τούτο γιατί δεν απόδειξε ότι οι χρεώσεις αυτές (£50,- την ώρα) αποτελούν λογική αμοιβή και ότι οι εργατοώρες που αναφέρθηκε ο Παναγιωτίδης ήταν απαραίτητες για την ολοκλήρωση της εργασίας του καθώς και γιατί το ΕΤΕΚ να πληρωθεί με συγκεκριμένο ποσό. Ακόμη, δεν εξήγησε ο Παναγιωτίδης γιατί προέβη σε δύο εμπειρογνωμοσύνες και όχι μια, έτσι ώστε να περιοριστούν τα έξοδά του. Η μια θέση έχει έρεισμα το καθήκον του ενάγοντα για μείωση της ζημιάς του. Το βάρος απόδειξης, ότι δεν έγινε προσπάθεια περιορισμού της ζημιάς, είναι στους ώμους της εναγόμενης που επικαλείται την αρχή αυτή. Επίσης η άλλη θέση στηρίζεται στην αρχή ότι οι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει να καταγράφονται λεπτομερώς στα δικόγραφα και να αποδεικνύονται αυστηρά. Για το δεύτερο θέμα, αναφέρω ότι από τη μια ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησής του αναφέρει με λεπτομέρειες τις ειδικές αποζημιώσεις και από την άλλη πρόσφερε τη μαρτυρία του Παναγιωτίδη, κατά κύριο λόγο, ο οποίος έκανε άριστη εντύπωση στο Δικαστήριο και τον έκρινε αξιόπιστο μάρτυρα, με βάση την οποία απόδειξε τις ειδικές αποζημιώσεις με ακρίβεια. ΄Οσον αφορά το πρώτο θέμα, το δικαστήριο δεν αποδέχθηκε τη μαρτυρία που πρόσφερε η εναγόμενη για τους λόγους που εξηγήθηκαν ανωτέρω και έτσι δεν απέσεισε το βάρος που είχε ότι ο ενάγοντας δεν έκανε προσπάθεια μείωσης της ζημιάς του. Εν πάση περιπτώσει ο ενάγοντας κάλεσε πλειστάκις την εναγόμενη να αποκαταστήσει τις ζημιές που εντοπίστηκαν απ΄ αυτόν ή με τη βοήθεια άλλου προσώπου, πλην του Παναγιωτίδη, αλλά αυτή αμέλησε να το πράξει. Η μόνη διέξοδος του ήταν να ορίσει ο ίδιος κάποιο για εκτίμηση της κατάστασης και επέλεξε προς τούτο ένα ανεξάρτητο όργανο, όπως είναι το ΕΤΕΚ, γι΄ αυτό και προέβη σε συμφωνία για καταβολή του ποσού των £50,- την εργατοώρα και τις χρεώσεις που θα βάραιναν τον ενάγοντα. Υπό τις περιστάσεις η ενέργεια αυτή του ενάγοντα ήταν η πλέον ενδεδειγμένη και ορθά έπραξε. Καμιά μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε εκ μέρους της εναγόμενης που να ανατρέπει την ορθότητα αυτής της ενέργειας του ενάγοντα, και να αποδεικνύει ότι ήταν υπερβολική ή μη ενδεδειγμένη. Σε σχέση με τις εργατοώρες του Παναγιωτίδη, τούτες επεξηγήθηκαν από τον Παναγιωτίδη γιατί χρειάστηκε τόσες ώρες για να ολοκληρώσει το έργο του. Καμιά αντίθετη μαρτυρία δεν ήλθε εκ μέρους της εναγόμενης. Επίσης το παράπονο της εναγόμενης, ότι έγιναν δύο εμπειρογνωμοσύνες και όχι μία και έτσι χρεώθηκε ο ενάγοντας με περισσότερα έξοδα, τα οποία τώρα καλείται να καταβάλει αυτή, παραγνωρίζει το γεγονός ότι η μια αφορούσε στην ανεύρεση και καταγραφή των κακοτεχνιών ενώ η άλλη την αποκατάσταση και το κόστος και επομένως δεν είχαν το ίδιο αντικείμενο και ούτε ταυτίζοντο οι εργατοώρες. Επομένως οι εισηγήσεις της εναγόμενης δεν ευσταθούν και απορρίπτονται. [6] ΓΕΝΙΚΕΣ, ΤΙΜΩΡΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Στις γενικές αποζημιώσεις συμπεριλαμβάνονται οι μελλοντικές απώλειες και δαπάνες καθώς και, μεταξύ άλλων, οι αποζημιώσεις για ταλαιπωρία και απώλεια της προσωπικής άνεσης. Επειδή δεν μπορούν να υπολογιστούν με ακρίβεια δεν χρειάζεται να εξειδικεύονται στην έκθεση απαίτησης ή ανταπαίτησης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση τίποτε δεν έχει αναφερθεί που να καταδεικνύει ότι ο ενάγοντας, ένεκα των κακοτεχνιών δεν απολαμβάνει τις ανέσεις της ζωής του που σχετίζονται με τη διαμονή του στην κατοικία. Σε σχέση με τον υπολογισμό ότι για την αποκατάσταση των κακοτεχνιών θα χρειασθούν περί τις σαράντα

(40)ημέρες, θεωρώ εργάσιμες, δηλαδή περί τους δύο μήνες, και είναι αναγκαίο να βρίσκεται στην κατοικία, τούτο δεν οδηγεί σε διαπίστωση ότι δεν θα απολαμβάνει τις ανέσεις της ζωής στη νέα κατοικία που θα διαμένει. Άλλο είναι το θέμα της απώλειας ή ζημιάς που θα έχει ένεκα της ανάγκης για ενοικίαση κατοικίας που θα διαμένει γι΄ αυτό το χρονικό διάστημα. Τέτοια δικογράφηση όμως δεν υπάρχει στην έκθεση απαίτησης. Τιμωρητικές ή παραδειγματικές αποζημιώσεις, σύμφωνα με τα Αγγλικά Δικαστήρια, μπορούν να επιδικαστούν στις εξής περιπτώσεις: (α) Σε αστικά αδικήματα που προκύπτουν από τη χρήση καταπιεστικής ή αντισυνταγματικής συμπεριφοράς από λειτουργούς του δημοσίου. (β) Σε αστικά αδικήματα τα οποία διαπράττονται με πλήρη αδιαφορία για τα δικαιώματα του ζημιωθέντος και τα οποία διενεργούνται κάτω από συνθήκες που αποβλέπουν στον προσπορισμό κέρδους από τον αδικοπραγούντα. (γ) ΄Οπου ο Νόμος ρητά επιτρέπει την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Στην Κύπρο η προσέγγιση των Δικαστηρίων υπήρξε διαφορετική και απέκλινε κατά του περιορισμού των περιπτώσεων, όπως έγινε στην Αγγλία, και εξέφρασαν την προτίμησή τους σε πιο ευρεία προσέγγιση, έτσι ώστε να επιδικάζονται παραδειγματικές αποζημιώσεις για συμπεριφορά που αποτελεί αστικό αδίκημα όταν αυτή είναι τόσο αξιόμεμπτη και αξιοκατάκριτη, η οποία της αξίζει τιμωρία από το Δικαστήριο. Οι επαυξημένες αποζημιώσεις (aggravated damages) διακρίνονται από τις παραδειγματικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις και σκοπεύουν, στα πλαίσια των γενικών αποζημιώσεων, στην επίτευξη του στόχου της αποκατάστασης στη θέση που θα ευρίσκετο ο παθών πριν τη διάπραξη του αστικού αδικήματος. Αποτελούν, με άλλα λόγια, μια ενδιάμεση κατηγορία μεταξύ των αποζημιώσεων αποκατάστασης (compensatory) και των τιμωρητικών ή παραδειγματικών αποζημιώσεων με προορισμό να καταδείξουν την αποδοκιμασία και την απόρριψη από το Δικαστήριο της συμπεριφοράς του εναγόμενου, ευρισκόμενες πάντως εντός των αποζημιώσεων της αποκατάστασης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν συμφωνώ με τον κ. Πετρίδη ότι η συμπεριφορά της εναγόμενης ήταν τέτοια που να καθίσταται αναγκαίο το Δικαστήριο να επιδικάσει τιμωρητικές ή παραδειγματικές και επαυξημένες αποζημιώσεις. Με όλα όσα πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω και να αναλύσω, κρίνω ότι ο ενάγοντας έχει αποδείξει την υπόθεσή του για τις ειδικές αποζημιώσεις και δικαιούται σε απόφαση γι΄ αυτές. Κατά συνέπεια, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγόμενης για το ποσό των €55.277,53σεντ (£32.352,50σεντ), με νόμιμο τόκο, με έξοδα υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγόμενης, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ν. Γερολέμου, Ε.Δ. /ΜΧΚ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο