Γρηγόρης Θαλασσινού κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.α., Αρ. Αγωγής: 4175/08, 26 Φεβρουαρίου 2010

(1)του περί Δικηγόρων Τροποποιητικών Κανονισμών του 2007 που τέθηκε σε ισχύ στις 2.2.2008 με τον οποίο οι προϋποθέσεις χορήγησης σύνταξης δικηγόρων τροποποιήθηκαν από εικοσαετούς ασκήσεως επαγγέλματος και συμπλήρωση των 65 ετών σε 25 έτη ασκήσεως επαγγέλματος και συμπλήρωση των 70 ετών. Οι ενάγοντες παραπονιούνται ότι η αναδρομική ισχύ αυτών των κανονισμών σε πρόσωπα που ήδη ασκούσαν το επάγγελμα του δικηγόρου είχε ως αποτέλεσμα την δυσμενή διάκριση εναντίον τους. Ο εναγόμενοι 2 και 3 ζητούν όπως διαγραφούν οι παράγραφοι 2, 3, μέρος των παραγράφων 4 και 5, 6, 7 επειδή αυτοί οι παράγραφοι ή μέρος αυτών είναι αντίθετοι με τους ρητούς κανονισμούς που διέπουν την κατάρτιση δικογράφων. Ειδικότερα τα επιχειρήματα των εναγομένων 2 και 3 είναι ότι στην Έκθεση Απαιτήσεως οι ενάγοντες δεν περιορίζονται σε ουσιώδη γεγονότα και έχουν διατυπώσει επιχειρηματολογία, νομικούς ισχυρισμούς και ερμηνείες νόμων. Οι ενάγοντες απάντησαν ότι λόγω του είδους της υπόθεσης η οποία ζητεί όπως γίνει αναγνώριση νομικών δικαιωμάτων αναπόφευκτα ήταν αναγκαίο όπως οι ενάγοντες επεξηγήσουν από πού πηγάζουν και πώς προκύπτουν αυτά τα νομικά δικαιώματα. Ακόμη όμως και στην περίπτωση που η Έκθεση Απαιτήσεως περιέχει αχρείαστο υλικό με κανένα τρόπο δεν επηρεάζονται οι εναγόμενοι στην υπεράσπιση τους επειδή επεξηγείται αναλυτικά σε τι εστιάζεται η αναγνώριση αυτών των νομικών δικαιωμάτων. Η Δ.19 θ.26 καλύπτει περιπτώσεις που δικαιολογούν την άσκηση διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου για να διαγραφεί μέρος του δικογράφου. Σχετική αναφορά σε αυτή τη δυνατότητα γίνεται στο Annual Practice Book του

1. Η αντίστοιχη αγγλική διάταξη της Δ.19 θ.26 είναι το O.19 r.
2. Η αντίστοιχη αγγλική διάταξη της Δ.27 θ.3 είναι το O.25 r.
3. Στη σελίδα 574 του Αnnual Practice Book στο σημείο που γίνονται επεξηγήσεις σε σχέση με την εξουσία του Δικαστηρίου με βάση το Ο.25 r.24 εξηγείται ότι αίτηση που γίνεται με βάση το Ο.25 r.4 για το λόγο ότι δεν αποκαλύπτεται αιτία αγωγής μπορεί να γίνει και με βάση το O.19 r.
4. Με βάση τη Δ.19 θ.26 το Δικαστήριο μπορεί να ασκήσει τη διακριτική του εξουσία να διαγράψει μέρος των δικογράφων μόνο στην περίπτωση που αυτό είναι αναγκαίο για την δίκαια εκδίκαση και επίλυση της αγωγής. Επί παραδείγματι, στην υπόθεση Παγκύπριος Εταιρεία Αρτοποιείων Λτδ. ν Σοφοκλής Σαββίδης, Πολιτική ΄Εφεση 9754 ημερ. 11.6.97 το Δικαστήριο διέταξε τη διαγραφή δικογράφου διότι διαπίστωσε ότι ήταν διατυπωμένο με τρόπο που να προκαλούσε αμηχανία στην άλλη πλευρά. Σε εκείνη την περίπτωση η αίτια αγωγής βασιζόταν σε παράβαση συμφωνίας και ο ενάγοντας δεν περιορίσθηκε να εκθέσει μόνο τα ουσιώδη γεγονότα στην απαίτηση του αλλά περιέλαβε ολόκληρο το πολυσέλιδο κείμενο της επίδικης συμφωνίας μέσα στην έκθεση απαιτήσεως. Όμως και πάλι θα πρέπει να λεχθεί ότι ως γενικός κανόνας το Δικαστήριο δεν πρέπει να διαγράφει δικόγραφα ακόμη και όταν αυτά περιέχουν άσχετα και περιττά γεγονότα ή μόνο επειδή αυτά είναι μακροσκελή εάν δεν προκαλούν πραγματικό πρόβλημα στην άλλη πλευρά. Ο γενικός κανόνας είναι ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να υπαγορεύσει στους διαδίκους πώς θα διατυπώσουν την απαίτηση τους ή την υπεράσπιση τους. Είναι δικαίωμα της κάθε πλευράς να θέσουν την υπόθεση τους με τον τρόπο που επιθυμούν. (Annual Practice Book 1958 σελ. 477) Ένας διάδικος υπερβαίνει το δικαίωμα του να θέσει την υπόθεση του με τον τρόπο που θέλει μόνο όταν η διατύπωση της υπόθεσης του επηρεάζει δυσμενώς την άλλη πλευρά. Στην υπόθεση ναυτοδικείου Onega v Πλοίο 'Grivas', 121/97 ημερ. 12.1.97 λέχθηκε ότι ακόμη και αλληλοσυγκρουόμενοι ισχυρισμοί ή διαζευκτικοί ισχυρισμοί δεν πρέπει να διαγραφούν εάν δεν επηρεάζουν την δίκαια επίλυση της υπόθεσης. Είναι πιο ορθό και δίκαιο αυτά τα ζητήματα να αντιμετωπισθούν κατά την ακροαματική διαδικασία και όχι στα προκαταρτικά στάδια της δίκης με αποτέλεσμα να περιορισθεί το δικαίωμα της κάθε πλευράς να ακουστεί και να θέσει την υπόθεση της. Με την παράγραφο 2 της Έκθεσης Απαιτήσεως οι ενάγοντες εξηγούν ότι η αιτία αγωγής είναι δυσμενής διάκριση εξαιτίας της τροποποίησης των κανονισμών. Με την παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαιτήσεως παραθέτουν τι προβλέπουν οι κανονισμοί μετά την τροποποίηση. Θα μπορούσε να λεχθεί ότι δεν ήταν ανάγκη να διατυπωθούν οι πρόνοιες των κανονισμών για να εκφράζεται ορθά η αιτία αγωγής. Αλλά αυτή η παράγραφος δεν δημιουργεί πρόβλημα στην άλλη πλευρά τουναντίον πληροφορεί την άλλη πλευρά με συγκεκριμένο τρόπο ποια είναι η βάση της αγωγής. Αναφορικά με την παράγραφο 4 θα τείνω να συμφωνήσω με την εισήγηση του εναγόμενου 1 ότι οι ενάγοντες δεν επεξήγησαν με συγκεκριμένο τρόπο τι εννοούν με τη φράση 'ρύθμισαν την οικονομική και/ή επαγγελματική ζωή τους αναλόγως βασιζόμενοι στα νομικά δικαιώματα που εδίδοντο με το εν λόγω νομικό καθεστώς'. Αυτή η φράση δημιουργεί κάποια ασάφεια. Όμως οι ενάγοντες με την αγωγή τους δεν ζητούν αποζημιώσεις και έτσι δεν είναι αναγκαίο να διατυπωθούν όλες οι λεπτομέρειες της οικονομικής και επαγγελματικής ζωής των εναγόντων σε αυτό το στάδιο. Επεξηγείται με γενικό τρόπο ότι αυτοί οι άνθρωποι λόγω της τροποποίησης και λόγω της προχωρημένης τους ηλικίας επηρεάζονται δυσμενώς στην άσκηση του επαγγέλματος. Εξάλλου υπάρχουν έξη ενάγοντες στην αγωγή. Εάν οι ενάγοντες παρέθεταν τέτοιες λεπτομέρειες για τον κάθε ενάγοντα στην Έκθεση Απαιτήσεως η Έκθεση Απαιτήσεως θα ήταν υπερβολικά μακροσκελής. Ο εναγόμενος δικαιούται να ζητήσει λεπτομέρειες εάν κρίνει ότι χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες για την ετοιμασία της υπεράσπισης του. Αναφορικά με την παράγραφο 5 οι ενάγοντες επεξηγούν γιατί θεωρούν ότι υπάρχει δυσμενής διάκριση εναντίον τους. Στην απουσία αυτών των επιχειρημάτων θα ήταν δύσκολο να αντιληφθεί η άλλη πλευρά σε τι εστιάζεται η αιτία αγωγής η οποία αφορά τη διεκδίκηση νομικών δικαιωμάτων. Το ίδιο ισχύει για τις παραγράφους 6 και
5. Δεν θα ήταν ορθό οι ενάγοντες να ισχυρίζονται ότι υπάρχει δυσμενής διάκριση εναντίον τους, να ζητούν διορθωτικά μέτρα και να μην επεξηγούν με ικανοποιητικό τρόπο πώς προκύπτει η δυσμενής διάκριση. Συνεπώς, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι λόγω της φύσης του αστικού δικαιώματος που διεκδικούν οι ενάγοντες έχουν παραθέσει λεπτομέρειες των νομικών επιχειρημάτων τους για να είναι κατανοητή στην άλλη πλευρά η υπόθεση των εναγόντων. Δεν είναι από τις περιπτώσεις που κρίνω ότι πρέπει να ασκηθεί η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου υπέρ της διαγραφής. Θεωρώ ότι δεν θα πρέπει να επέμβω με τον τρόπο που οι ενάγοντες έχουν επιλέξει να διατυπώσουν την απαίτηση τους. Η άλλη πλευρά δεν έχει επηρεασθεί δυσμενώς στην ετοιμασία της υπεράσπισης της. Η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα αίτησης επιδικάζονται εναντίον των εναγομένων 2 και 3 όπως αυτά υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο