Μαρίας Χριστοφόρου ν. Abdelaal Hamada κ.α., Αρ.Αγωγής: 2788/07, 5.3.10

(1)Διαγραφή της υποπαραγράφου κ.β. της ΄Εκθεσης Απαίτησης και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «κ.β. Στις 3.7.2008 η ενάγουσα εξετάστηκε στην Αθήνα, Ελλάδα, στο Νοσοκομείο Metropolitan, όπου διαπιστώθηκε ότι εμφανίζει πλήρη αδυναμία ενεργητικής κινήσεως του ώμου και επώδυνη παθητική κίνηση και της συστάθηκε επανακινητοποίηση του ώμου, υπό νάρκωση και πιθανόν νευρόλυση των στελεχών του πλέγματος. Στις 3.7.2008 η ενάγουσα εξετάστηκε επίσης από τον Δρ Χαράλαμπο Γ.Γεωργούση ο οποίος διέγνωσε νευρολογικές παθήσεις οι οποίες οδηγούν σε νευρολογικό έλλειμμα (neurological deficit) και επηρεάζουν τη κίνηση του αριστερού άνω άκρου αριστερού ώμου καθώς και οστεοαρθρίτιδα (osteoarthritis) του γληνοβραχιόνιου συνδέσμου (glenohumeral joint) και συνέστησε λεπτομερή κλινική νευρολογική εξέταση σε ειδικό νευρολογικό κέντρο.»

(2)Προσθήκη της ακόλουθης νέας υποπαραγράφου κ.γ.: «κ.γ. Το Δεκέμβριο του 2008 η ενάγουσα μετέβηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο για ιατρικές εξετάσεις».

(3)Προσθήκη της ακόλουθης νέας υποπαραγράφου κ.δ.: «κ.δ. Στις 28.1.2009 η ενάγουσα εξετάστηκε στην Αθήνα, Ελλάδα, στο Νοσοκομείο Metropolitan, όπου διαπιστώθηκε ότι παρουσιάζει σύνδρομο θωρακικής εξόδου ΔΕ μικτού τύπου (πίεση νευρικών στελεχών του πλέγματος και αγγείων) και ότι χρήζει χειρουργικής επέμβασης για αποσυμπίεση στελεχών του πλέγματος καθώς και της υποκλείδιας αρτηρίας και φλέβας και αφαίρεση 1ης θωρακικής πλευράς».

(3)Προσθήκη της ακόλουθης νέας υποπαραγράφου κ.ε.: «κ.ε. Στις 17.2.2009 η ενάγουσα εισήχθη στη Νευρολογική Κλινική του Αιγινίτιου Νοσοκομείου στην Αθήνα, Ελλάδα, για νευρολογικές ιατρικές εξετάσεις.»

(4)Προσθήκη της ακόλουθης νέας υποπαραγράφου κ.στ.: «κ.στ. Στις 2.4.2009 η ενάγουσα εισήχθη στο Νοσοκομείο Metropolitan, Αθήνα, Ελλάδα, μέχρι τις 15.4.2009, όπου υπέστη τις ακόλουθες χειρουργικές επεμβάσεις: (α) Διαγνωστική αρθροσκόπηση αριστερού ώμου, (β) ανοικτή αρθρόλυση, (γ) τετοντόδεση μακράς κεφαλής δικεφάλου, (δ) τοποθέτηση ημιαρθροπλαστικής επιφάνειας (surface replacement) τύπου Aequalis μεγέθους 39. Στο τέλος της χειρουργικής επέμβασης τοποθετήθηκε νάρθηκας για το αριστερό άνω άκρο για την ακινητοποίηση της περιοχής και κατά την έξοδο της ενάγουσας από το Νοσοκομείο της δόθηκε αναλυτικό πρόγραμμα εντατικής φυσικοθεραπευτικής και κινησιοθεραπευτικής αποκατάστασης 6 μηνών τουλάχιστον υπό στενή ιατρική και φυσικοθεραπευτική παρακολούθηση.» Σε σχέση με τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών:

(5)Διαγραφή της υποπαραγράφου ii. και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «ii. Ιατρικά Έξοδα μέχρι 8.10.2009, ήτοι Αξονικές Τομογραφίες, Μαγνητικές Τομογραφίες, Υπέρηχοι, Ακτινογραφίες, ιατρικές εξετάσεις & επισκέψεις, αιματολογικές εξετάσεις, τοπικές ενέσεις, αρθροσκοπικός καθαρισμός αριστερού ώμου, ηλεκτρομυογραφήματα & ηλεκτρονευρογραφήματα αριστερού άνω άκρου, ηλεκτρομυογράφημα, νευροχειρουργική εξέταση, χειρουργικές επεμβάσεις, ιατρικές επισκέψεις, εγχειρήσεις, αμοιβές γιατρών, χειρούργων, αναισθησιολόγων, παροχή ιατρικών υπηρεσιών, αγορά νάρθηκα, αγορά Knuckle bender Xsm, ολόσωμο σπινθηρογράφημα με Leukoscan = €43.340,08».

(6)Διαγραφή της υποπαραγράφου iii. και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «iii. Φάρμακα = €536,07»

(7)Διαγραφή της υποπαραγράφου iv. και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «iv. Φυσικοθεραπεία = €3.670,43».

(8)Διαγραφή της υποπαραγράφου v. και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «v. Μεταφορικά ΄Εξοδα, Αεροπορικά Εισιτήρια = €7.251,97».

(9)Διαγραφή της υποπαραγράφου vi. και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «vi. Απώλεια εισοδήματος ή/και εργασίας για την περίοδο από 29.8.2006 μέχρι 29.9.2009, ήτοι 37 μήνες προς €600 = €22.200,00».

(10)Διαγραφή της υποπαραγράφου vii. και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «vii. Αναλογία Κόστου πίστωσης, τόκων, επιβαρύνσεων και εξόδων από συμφωνία δανείου, ημερομηνίας 21.10.2008, για ποσό χρημάτων €80.000,00 που χορηγήθηκε από την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ για την αποπληρωμή (α) του δανείου με βάση τη συμφωνία δανείου, ημερομηνίας 26.10.2007, για ποσό χρημάτων €11960,21 (ΛΚ£7000) που χορηγήθηκε από την Marfin Popular Bank Co Ltd για τη χειρουργική επέμβαση και ιατρικά έξοδα της ενάγουσας στο Νοσοκομείο Metropolitan, Αθήνα, Ελλάδα τον Οκτώβριο/Νοέμβριο, (β) Υπολοίπου Παρατραβηγμάτων ύψους €8.500,00 με Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ για ιατρικά έξοδα, έξοδα φυσιοθεραπείας, φάρμακα, μεταφορικά έξοδα, αεροπορικά εισιτήρια (γ) ιατρικών εξόδων, εξόδων φυσιοθεραπείας, φαρμάκων, μεταφορικών εξόδων, αεροπορικών εισιτηρίων της ενάγουσας σχετικά με τις νευρολογικές εξετάσεις στη Νευρολογική Κλινική του Αιγινίτιου Νοσοκομείου στην Αθήνα, Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 2009 και τις χειρουργικές επεμβάσεις στο Νοσοκομείο Metropolitan, Αθήνα, Ελλάδα τον Απρίλιο 2009 = €5.547,76.

(11)Διαγραφή της υποπαραγράφου viii. και αντικατάσταση της με την ακόλουθη νέα υποπαράγραφο: «viii. Απώλεια εισοδημάτων 77 ημερών/Φροντίδα συζύγου ενάγοντα (Συνοδεία σε εγχειρήσεις, ιατρικές εξετάσεις, φυσιοθεραπεία) = €5,262,49».

(12)Προσθήκη της ακόλουθης νέας υποπαραγράφου ix.: "i.x. Καταβολή ενοικίου για διαμονή στην Αθήνα τον Μάρτιο-Απρίλιο 2009 για εγχειρήσεις, ιατρικές εξετάσεις, φυσιοθεραπεία = €900,00».

(13)Διαγραφή της φράσης «Σύνολο = €42720,62» μετά το τέλος της υποπαραγράφου viii. των Λεπτομερειών Ειδικών Ζημιών της Ενάγουσας της ΄Εκθεσης Απαίτησης και αντικατάσταση της με την ακόλουθη φράση: «Σύνολο = €89,259,10».

(14)Διαγραφή της παραγράφου που ακολουθεί το πιο πάνω σύνολο των ειδικών ζημιών και αντικατάσταση της με την ακόλουθη: (Η ενάγουσα επιφυλάσσει το δικαίωμα της όπως αξιώσει και διεκδικήσει και άλλες ειδικές αποζημιώσεις, προσκομίζοντας σχετική μαρτυρία κατά τη δικάσιμο, για τα έξοδα που θα επωμιστεί από τις 8.10.2009 μέχρι την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας της παρούσας αγωγής της).

(15)Διαγραφή της φράσης «το ποσό των €42720,62» στην παράγραφο 8 της ΄Εκθεσης Απαίτησης και αντικατάσταση της με τη φράση: «το ποσό των €89,259,10».

(16)Διαγραφή της παραγράφου 9 της ΄Εκθεσης Απαίτησης και αντικατάσταση της με την ακόλουθη παράγραφο: «

1. Η ενάγουσα, ως αναφέρεται και ανωτέρω, υποχρεώθηκε να πάρει δάνειο για ποσό χρημάτων €80.000,00 από την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ για την αποπληρωμή: (α) του δανείου με βάση τη συμφωνία δανείου, ημερομηνίας 26.10.2007, για ποσό χρημάτων €11960,21 (ΛΚ£7000) που χορηγήθηκε από την Marfin Popular Bank Co Ltd για τη χειρουργική επέμβαση και ιατρικά έξοδα της ενάγουσας στο Νοσοκομείο Metropolitan, Αθήνα, Ελλάδα τον Οκτώβριο/Νοέμβριο, (β) υπολοίπου Παρατραβηγμάτων ύψους €8.500,00 με Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ για ιατρικά έξοδα, έξοδα φυσιοθεραπείας, φάρμακα, μεταφορικά έξοδα, αεροπορικά εισιτήρια (γ) ιατρικών έξοδα, εξόδων φυσιοθεραπείας, φαρμάκων, μεταφορικών εξόδων, αεροπορικών εισιτηρίων της ενάγουσας σχετικά με τις νευρολογικές εξετάσεις στη Νευρολογική Κλινική του Αιγινίτιου Νοσοκομείου στην Αθήνα, Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 2009 και τις χειρουργικές επεμβάσεις στο Νοσοκομείο Metropolitan, Aθήνα, Ελλάδα τον Απρίλιο
2. Η ενάγουσα αξιοί οποιοδήποτε επιπρόσθετο ποσό χρημάτων κληθεί να πληρώσει προς την εν λόγω τράπεζα σχετικά με το πιο πάνω δάνειο ως αποζημιώσεις».

(17)Διαγραφή της φράσης «Ειδικές Αποζημιώσεις ύψους €42720,62» στην παράγραφο 14Β του αιτητικού της ΄Εκθεσης Απαίτησης και αντικατάσταση της με την ακόλουθη φράση: «Ειδικές Αποζημιώσεις ύψους €89,259,10». Η αίτηση η οποία βασίζεται, μεταξύ άλλων στην Δ.25 υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της Κούλλας Στυλιανού, δικηγορικής υπαλλήλου η οποία έλαβε γνώση των γεγονότων από τους δικηγόρους της αιτήτριας και εξουσιοδοτήθηκε δεόντως να προβεί σε αυτήν. Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι μετά την καταχώρηση της ΄Εκθεσης Απαίτησης η ενάγουσα έχει υποβληθεί σε εγχειρήσεις και ιατρικές εξετάσεις σχετικές με τις σωματικές βλάβες που υπέστη από το επίδικο δυστύχημα και σε περαιτέρω ιατρικά και άλλα έξοδα. Ενόψει τούτου είναι ανάγκη όπως τροποποιηθεί το περιεχόμενο της ΄Εκθεσης Απαίτησης ούτως ώστε να προστεθούν στα γεγονότα της υπόθεσης όλες οι περαιτέρω εγχειρήσεις, εξετάσεις και έξοδα στα οποία η ενάγουσα υποβλήθηκε συνεπεία του δυστυχήματος ημερομηνίας 29.8.2006 έτσι ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η αγωγή στο στάδιο της ακρόασης με τα ορθά και ολοκληρωμένα γεγονότα και να συνάδει η μαρτυρία που θα προσκομισθεί από την ενάγουσα με το δικόγραφο της. Πρόκειται για αναγκαία και απαραίτητη τροποποίηση και είναι ορθό και δίκαιο και προς το συμφέρον της ορθής και δίκαιης απονομής της δικαιοσύνης να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Σε περίπτωση που δεν γίνουν οι αιτούμενες τροποποιήσεις, η ενάγουσα θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά και αδικία, ενώ οι εναγόμενοι ουδεμία ζημιά θα υποστούν. Η ένσταση των εναγομένων-καθ΄ων η αίτηση βασίζεται στους ακόλουθους λόγους: a. Η αίτηση γίνεται σε πολύ καθυστερημένο στάδιο και/ή δεν υπάρχει καθόλου και/ή επαρκής αιτιολογία για την καθυστέρηση. b. Η αιτούμενη με την παρ.9 της αίτησης τροποποίηση, είναι αχρείαστη. c. Η αιτούμενη με τις παρ.10 και 16 της αίτησης τροποποίηση, είναι παντελώς άσχετη με τα επίδικα θέματα. d. Η αιτούμενη με την παρ.14 της αίτησης τροποποίηση, είναι αχρείαστη. e. Η αίτηση είναι κακόπιστη. f. Η ένορκος δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση είναι ανεπαρκής και/ή ακαθόριστη και/ή αόριστη. Στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την ένσταση ο Περικλής Κωνσταντίνου αναφέρει ότι δεν δίδεται καμιά δικαιολογία για την καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης. Αναφέρει επίσης ότι στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση ουδεμία αναφορά γίνεται στο χρόνο υποβολής της ενάγουσας στις κατ΄ισχυρισμό χειρουργικές επεμβάσεις και ιατρικές εξετάσεις ούτε και έχει επισυναφθεί οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό ή άλλο έγγραφο που να υποστηρίζει τα πιο πάνω. Περαιτέρω αναφέρεται ότι η πηγή των πληροφοριών της Κούλλας Στυλιανού στην ένορκη δήλωση είναι ανεπαρκής γιατί οι δικηγόροι της αιτήτριας δεν είναι γιατροί. Σύμφωνα δε με τον ενόρκως δηλούντα στην ένορκο δήλωση ουδεμία αναφορά ή μνεία γίνεται ως προς το είδος των επεμβάσεων και ιατρικών περιθάλψεων στις οποίες η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι υπεβλήθη και ουδέν στοιχείο ή γνώμη ιατρική παρατίθεται που να υποστηρίζει τον ισχυρισμό της αιτήτριας ότι οι εν λόγω ιατρικές επεμβάσεις και περιθάλψεις αποδίδονται στο ατύχημα. Ουδεμία δε αναφορά γίνεται στην ένορκη δήλωση που να δικαιολογεί «πότε και με ποιόν τρόπο και που αποδίδονται οι ισχυριζόμενες δαπάνες και άλλες ειδικές αποζημιώσεις». Ο ενόρκως δηλών αναφέρει ότι η αίτηση είναι κακόπιστη γιατί η αιτήτρια με την ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 26.5.08 αποκάλυψε περιορισμένο αριθμό εγγράφων και ουδεμία αίτηση μέχρι στιγμής υπέβαλε για συμπληρωματική ένορκη αποκάλυψη εγγράφων. Οι εναγόμενοι μετά την πιο πάνω ένορκη αποκάλυψη της αιτήτριας, προέβηκαν σε διευθέτηση για ιατρική εξέταση της αιτήτριας από τους ιατρούς Δρ Αχιλλέα Περδίο και από τον Δρ Οδυσσέα Αθάνατο στις 20.1.09 οι οποίοι εξέτασαν την αιτήτρια και εξέδωσαν ιατρικά πιστοποιητικά, αντίγραφα των οποίων στάλησαν στους δικηγόρους της αιτήτριας την 2.2.09 και 25.2.09 αντίστοιχα (Τεκμήρια Α και Β). Στην ένορκη δήλωση της η αιτήτρια δεν εκφράζει την πρόθεση της να αποκαλύψει και εφοδιάσει τους δικηγόρους των Εναγομένων με αντίγραφα των ιατρικών πιστοποιητικών και άλλων εγγράφων που έχει στην κατοχή της ούτε την προθυμία της να υποβληθεί σε εκ νέου ιατρική εξέταση εκ πλευράς των Εναγομένων. Οι καθ΄ων η αίτηση αγνοούν κατά πόσον οι ισχυριζόμενες καταστάσεις και διαπιστώσεις που περιγράφονται στην αίτηση για τροποποίηση αποδίδονται στο επίδικο ατύχημα ή στην προϋπάρχουσα κατάσταση της αιτήτριας στον αριστερό ώμο από την οποία παραδεκτά έπασχε και χειρουργήθηκε προ του επίδικου ατυχήματος. Η αιτήτρια δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια, αφού τεχνηέντως δεν έχει επισυνάψει κανένα ιατρικό πιστοποιητικό και κανένα έγγραφο, που να υποστηρίζει το αίτημα της και να διευκολύνει το Δικαστήριο και την πλευρά των εναγομένων να εξετάσουν το δικαιολογημένο του αιτήματος της. Οι καθ΄ων η αίτηση θα υποστούν ζημιά εάν επιτραπεί η αίτηση και δεν είναι δυνατό να αποζημιωθεί με την επιδίκαση των εξόδων για τους λόγους που προβάλλονται ανωτέρω, καθότι θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση για αντίκρουση των προβαλλομένων με την αίτηση ισχυρισμών. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις θέσεις τους. ΄Εχω θέσει ενώπιον μου όσα ανέφεραν και θα σταθώ σε αυτά όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η εξουσία του Δικαστηρίου να επιτρέπει τροποποίηση δικογράφων απορρέει από τη Δ.25 θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών. Οι πρόνοιες της πιο πάνω διαταγής έγιναν αντικείμενο εξέτασης σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως στις υποθέσεις SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents,

(1994)1 A.A.Δ. 426, Tαξί Κυριάκος Λτδ v. Ανδρέα Παύλου

(1995)1 Α.Α.Δ. 560, Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. v. Α.G. Leventis κ.α.

(1993)1 A.A.Δ. 726, Φοινιώτης v. Greenmar Navigation

(1989)1 A.A.Δ. (Ε) 33. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η υπόθεση Δόμνα Νικόλα Χριστοδούλου v. Αθηναϊδος Ιωάννου Χριστοδούλου κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ. 394 αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ (ανωτέρω), το Ανώτατο Δικαστήριο παρατήρησε πως όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα της τροποποίησης των δικογράφων, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και γνώμονας άσκησης της είναι το σύνολο των περιστατικών και δεν εξικνείται μόνο με αναφορά στο επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Σύνοψη των καθιερωθέντων από τη νομολογία νομικών αρχών που διέπουν το θέμα δίδεται στην υπόθεση Φοινιώτης (ανωτέρω). Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από τη σελίδα 36: «Οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου μπορεί να συνοψισθούν ως εξής: Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου. Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch.D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη. Ως προς την καθυστέρηση στην υποβολή αίτησης για τροποποίηση δικογράφου, παραπέμπω, μεταξύ άλλων, στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση SABA & Co. (T.M.P.) v. Τ.Μ.P. Agents (ανωτέρω). Όπως λέχθηκε εκεί, σε σχέση με καθυστέρηση η οποία οφείλεται σε σφάλμα του αιτητή, η δικαιολόγηση της καθυστέρησης και η σημασία της ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή, και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Η όποια καθυστέρηση βέβαια, δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα από απόψεως μόνο χρονικής διάστασης, αλλά θα πρέπει να συναρτάται με άλλους παράγοντες, όπως π.χ. την έλλειψη καλής πίστης Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Παύλου (ανωτέρω). Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Ν.Σιακόλα

(1999)1 Α.Α.Δ. 44, η αγωγή καταχωρήθηκε στις 23.1.86 και η αίτηση τροποποίησης 12 χρόνια μετά. Το Εφετείο έκρινε πως υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης. Έκρινε, περαιτέρω, πως υπήρξε σφάλμα αφού ο συνήγορος θα έπρεπε εξ'αρχής να γνωρίζει τη δικονομική ανάγκη για την παροχή λεπτομερειών του αλλοδαπού δικαίου. Η αίτηση για τροποποίηση εγκρίθηκε. Η εξήγηση που δόθηκε ότι ο συνήγορος τελούσε με την αντίληψη ότι δεν χρειαζόταν η έκθεση λεπτομερειών ήταν ικανοποιητική στην απουσία ένδειξης ότι η καθυστέρηση δεν ήταν καλόπιστη. Θα προχωρήσω να εξετάσω τα θέματα που έχουν εγερθεί, υπό το φως των πιο πάνω νομολογιακών αρχών. Καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης - αιτιολόγηση της Η συνήγορος των καθ΄ων η αίτηση εισηγήθηκε ότι ουδεμία δικαιολογία προβάλλεται στην ένορκη δήλωση της αιτήτριας για το καθυστερημένο της υποβολής της αίτησης ενώ γίνεται απλώς μια γενική αναφορά ότι μετά την καταχώρηση της ΄Εκθεσης Απαίτησης η ενάγουσα έχει υποβληθεί σε ιατρικές εξετάσεις και εγχειρήσεις. Έχω την άποψη ότι η υπόθεση Anna Latouf Agini v. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας

(1999)1 ΑΑΔ 11 στην οποία αναφέρθηκε η συνήγορος διαφοροποιείται επί των ιδιαιτέρων γεγονότων της με βάση τα οποία αποκαλύπτετο πρόθεση κωλυσιεργίας. Η ενάγουσα προβάλλει ότι οι εγχειρήσεις και ιατρικές εξετάσεις στις οποίες υπεβλήθη προέκυψαν μετά την καταχώρηση της ΄Εκθεσης Απαίτησης. Η αλήθεια των πιο πάνω δεν διαψεύσθηκε ή αμφισβητήθηκε καθ΄οιονδήποτε τρόπο από τους καθ΄ων η αίτηση (βλ. Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (πιο πάνω). Σε σχέση με το θέμα καθυστέρηση διαφωτιστικά ήταν όσα αναφέρθηκαν στη F.B.L. v. Σιακόλα (ανωτέρω). Η καθυστέρηση προσμετρά σε συνάρτηση με το στάδιο κατά το οποίο επιχειρείται η τροποποίηση, αρχίζοντας όμως από το χρονικό σημείο κατά το οποίο διαπιστώθηκε η ανάγκη για τροποποίηση. Με αυτή την έννοια δεν μπορώ να διαγνώσω υπέρμετρη και/ή αναιτιολόγητη καθυστέρηση εκ μέρους της ενάγουσας. ΄Εχω βέβαια υπόψη μου πως τα όσα αναφέρει στην αγόρευση του ο κος Κουκούνης για τον απαραίτητο χρόνο ανάρρωσης της ενάγουσας και συγκέντρωσης εγγράφων δεν συμπεριλαμβάνονται στην ένορκη δήλωση. Στην υπόθεση William Patrick Jack v. Philippa Estates Ltd

(1988)1 CLR 607, στη σελ. 613 λέχθηκε ότι σε αιτήσεις αυτής της μορφής δεν είναι αναγκαίο να τίθεται στην ένορκη δήλωση ισχυρισμός ότι η τροποποίηση είναι αναγκαία ή να περιέχονται λόγοι που να δικαιολογούν την παρέλευση του χρόνου μεταξύ της καταχώρησης της αγωγής και της αίτησης. Τεκμαίρεται από την κατάθεση της αίτησης ότι ο διάδικος θεωρεί αναγκαία την τροποποίηση το δε Δικαστήριο θα αποφασίσει με βάση το σύνολο του υπάρχοντος υλικού. Θεωρώ ότι στην παρούσα η αναγκαιότητα τροποποίησης προκύπτει με βάση το ενώπιον μου υλικό αφού η ενάγουσα επιζητεί να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλες τις ζημιές που υπέστη από το επίδικο ατύχημα. Η κατ΄ισχυρισμό κακοπιστία της ενάγουσας Σύμφωνα με τους καθ΄ων η αίτηση δεν αποκαλύφθηκαν τα έγγραφα/πιστοποιητικά των γιατρών και δεν προθυμοποιήθηκε η ενάγουσα να υποβληθεί σε νέα ιατρική εξέταση. Δεν θεωρώ ότι μπορεί να αποδοθεί κακή πίστη στην ενάγουσα με βάση αυτούς τους λόγους. Δεν υπάρχει κάτι που να εμποδίζει τους εναγόμενους να ζητήσουν αποκάλυψη των πρόσθετων εγγράφων ούτε και κάτι που να εμποδίζει τους εναγομένους να ζητήσουν εκ νέου εξέταση της ενάγουσας. Εξάλλου δεν έχουν επικαλεστεί κάτι τέτοιο. Ούτε και έχω εντοπίσει από το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου οτιδήποτε που να καταδεικνύει κακοπιστία όπως η νομολογία έχει ερμηνεύσει τον όρο αυτό. Σημειώνω συναφώς ότι δεν θεωρώ ότι η εξέταση του δικαιολογημένου της αίτησης της ενάγουσας από το δικαστήριο προϋποθέτει την προσκόμιση από αυτήν ιατρικών πιστοποιητικών ή άλλων εγγράφων ή την έκφραση από αυτήν επιθυμίας της να εξεταστεί από γιατρούς της άλλης πλευράς. Θεωρώ ότι τα πιο πάνω απαντούν και στο λόγο ένστασης που αφορά την επάρκεια της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την αίτηση. Προσθέτω ότι από την ένορκη δήλωση της φαίνεται ότι η ενόρκως δηλούσα έχει προσωπική γνώση των γεγονότων, κάτι εξάλλου που δεν αμφισβητήθηκε με αντεξέταση. (Βλ. Σταυρινίδης v. Geskoslovenske Ognondi Banka As

(1972)AAΔ 130). Οι αιτούμενες με την παρα 9 και 14 της αίτησης τροποποίησης είναι αχρείαστες. Όσον αφορά την τροποποίηση της παρα 9 της αίτησης δεν συμφωνώ με τη συνήγορο των εναγομένων ότι είναι αχρείαστη. Αντίθετα, εξειδικεύει το ποσό των εισοδημάτων αφού συγκεκριμενοποιεί την περίοδο της απώλειας εισοδημάτων. Δε θεωρώ αχρείαστη ούτε και τη παρα 14 αφού περιορίζει την περίοδο της επιφύλαξης. Η αιτούμενη με τις παρα 10 και 16 της αίτησης τροποποιήσεις είναι παντελώς άσχετη με τα επίδικα θέματα. Κρίνω ότι οι πιο πάνω αιτούμενες τροποποιήσεις δεν είναι αναγκαίες. Καταρχήν σημειώνω ότι παρά το γεγονός ότι ο συνήγορος για την ενάγουσα επέμεινε στην αγόρευση του για την απόλυτη σχετικότητα των τροποποιήσεων με τα επίδικα θέματα παρέλειψε να τεκμηριώσει τον εν λόγω ισχυρισμό του καθ΄οιονδήποτε τρόπο στην ένορκη δήλωση του. Περαιτέρω, αναφέρω πως διατηρώ αμφιβολίες κατά πόσο δικονομικά ή νομικά οι πιο πάνω τροποποιήσεις είναι θεμιτές. Συνοψίζοντας, καταλήγω ότι η έγκριση της αίτησης (με την πιο πάνω εξαίρεση) δεν θα προκαλέσει αδικία ή βλάβη η οποία δεν μπορεί να αποκατασταθεί με έξοδα. Κατά συνέπεια εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος Α

(1)εως

(9)και

(11)εως

(15)και

(17)της αίτησης. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης και επιπλέον όσα έξοδα χαθούν (thrown away) λόγω της τροποποίησης επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων-καθ΄ων η αίτηση και εναντίον της ενάγουσας-αιτήτριας, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα έξοδα θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. Θα προχωρήσω να δώσω οδηγίες για καταχώρηση τροποποιημένων δικογράφων. (Υπ) ................ Μ.Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο