Τραπέζης Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. BJ Properties Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής: 6761/2008, 26 Μαρτίου, 2010

(2)του Συντάγματος, στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο άρθρο 23 του Κεφ. 149, και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Η αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του κ. Ανδρέα Βρίκκη, υπαλλήλου στο γραφείο των δικηγόρων της εναγομένης 2, ο οποίος αναφέρει ότι η εναγομένη 2 εγείρει προδικαστική ένσταση στην Υπεράσπισή της ότι η ενάγουσα δεν νομιμοποιείται να αξιώνει θεραπεία από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, αφού αυτό στερείται δικαιοδοσίας και είναι κατά τόπον αναρμόδιο να επιληφθεί της υπόθεσης. Ειδικότερα, η θέση της εναγομένης 2 εταιρείας είναι ότι η βάση της αγωγής προκύπτει εξ ολοκλήρου στην Επαρχία Πάφου, αφού όλες οι ισχυριζόμενες συμφωνίες για την αγοραπωλησία των ακινήτων και τη σύμβαση δανείου έχουν υπογραφεί στην Πάφο και έχουν κατατεθεί στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Πάφου. Παρομοίως, η κατ΄ ισχυρισμόν παράβαση των όρων της σύμβασης δανείου έχει προκύψει στην Πάφο. Ο κ. Βρίκκης προσθέτει μεταξύ άλλων ότι τόσο το εγγεγραμμένο γραφείο της εναγομένης 2 όσο και η ενυπόθηκη ακίνητη περιουσία βρίσκονται εντός της Επαρχίας Πάφου. Η ενάγουσα καταχώρισε ένσταση στις 3.2.2010 με την οποία προβάλλει, όπως συνοψίζω πιο κάτω, τους ακόλουθους λόγους: (α) η αίτηση είναι παράτυπη και στηρίζεται σε λανθασμένες διατάξεις (β) η αίτηση στερείται νομικού υπόβαθρου, καθότι δεν αναφέρει νομική βάση που να παρέχει το δικαίωμα να ζητήσουν το αιτούμενο διάταγμα (γ) η αίτηση είναι πρόωρη, καθότι δεν υπάρχει συναίνεση ως προς τα γεγονότα. Η Δ.27 καθιστά απαραίτητη την ύπαρξη παραδεκτών γεγονότων (δ) η αίτηση είναι καταχρηστική και γίνεται για να καθυστερήσει η εκδίκαση της αγωγής. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του κ. Χριστόδουλου Παπαλαμπριανού, υπαλλήλου της ενάγουσας τράπεζας στο τμήμα προβληματικών λογαριασμών, ο οποίος αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η εναγομένη 2 παρέλειψε να αναφέρει στην αίτησή της το άρθρο 21 του Περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 ως έχει τροποποιηθεί από τον Νόμο102

(1)/92, η οποία είναι η μόνη νομοθετική διάταξη που προνοεί για την κατά τόπον αρμοδιότητα Δικαστηρίου για πολιτικές υποθέσεις. Προσθέτει ότι η βάση της αίτησης είναι λανθασμένη, καθότι το άρθρο 23 του Κεφ. 149 δεν τυγχάνει εφαρμογής και τονίζει ότι η αίτηση καταχωρίστηκε πριν την συναίνεση ως προς τα γεγονότα, ενώ δεν προσδιορίζονται επαρκείς λόγοι για την επιτυχία της αίτησης. Περαιτέρω αναφέρει ότι όλες οι επίδικες γραπτές συμφωνίες υπεγράφησαν στην Επαρχία Λευκωσίας (επισυνάπτονται σχετικά Τεκμήρια) και η ενάγουσα έχει το δικαίωμα να καταχωρίσει την αγωγή εναντίον της εναγομένης 2 στο Δικαστήριο της Επαρχίας όπου προέκυψε η βάση της αγωγής, η οποία είναι η Λευκωσία. Προσθέτει δε ότι με βάση το άρθρο 21

(1)και

(2)του Νόμου102(Ι)/92, η ενάγουσα έχει την επιλογή να καταχωρίσει την αγωγή στο Δικαστήριο Λευκωσίας όπου προέκυψε η βάση της αγωγής. Θεωρεί ότι το αιτούμενο διάταγμα για προδικασία δεν είναι αναγκαίο στο παρόν στάδιο για τη δίκαιη εκδίκαση της υπόθεσης ή για την εξοικονόμηση εξόδων και δεν δικαιολογείται υπό τις περιστάσεις. Τα πιο πάνω είναι όσα τέθηκαν από πλευράς μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι με τις αγορεύσεις τους υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις, αναφέροντας σχετική νομολογία, εισηγήσεις και επιχειρήματα. Θεωρώ σκόπιμο όπως τονίσω σε αυτό το στάδιο ότι το μοναδικό στοιχείο που θα πρέπει να εξεταστεί από το Δικαστήριο στα πλαίσια της παρούσας αίτησης είναι το κατά πόσο, λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική νομολογία όπως θα σκιαγραφηθεί πιο κάτω, οι περιστάσεις είναι τέτοιες που θα πρέπει να οριστεί το προδικαστικό νομικό σημείο για ακρόαση προ της δίκης. Το Δικαστήριο δεν πρέπει να υπεισέρχεται στην εξέταση της ουσίας του νομικού σημείου. Ως εκ τούτου, τα όσα αναφέρθηκαν από τους συνήγορους κατά την ακρόαση της αίτησης, και τα οποία αφορούσαν σε επιχειρήματα επί της ουσίας του νομικού θέματος και της ύπαρξης ή έλλειψης δικαιοδοσίας και κατά τόπον αρμοδιότητας του παρόντος Δικαστηρίου, δεν μπορούν να τύχουν εξέτασης στο στάδιο αυτό. Μόνο στην περίπτωση που εγκριθεί η υπό κρίση αίτηση θα μπορεί να εξεταστεί πριν τη δίκη η ουσία του νομικού ζητήματος που έχει εγείρει η εναγομένη 2. Σύμφωνα με τη Διάταξη 27 των Θεσμών, οποιοσδήποτε διάδικος δικαιούται να εγείρει στο δικόγραφό του οποιοδήποτε νομικό σημείο, το οποίο θα αποφασίζεται από το Δικαστήριο σε οποιοδήποτε στάδιο ήθελε φανεί πρόσφορο στο Δικαστήριο [1]. Αν κατά τη γνώμη του Δικαστηρίου η απόφαση σε αυτό το νομικό σημείο ουσιαστικά κρίνει όλη την αγωγή, μπορεί να την απορρίψει ή να εκδώσει οποιοδήποτε άλλο διάταγμα θεωρεί δίκαιο. Είναι ορθό όπως αιτήσεις για επίλυση νομικού θέματος προδικαστικά υποβάλλονται στο στάδιο των οδηγιών κατά το κλείσιμο των δικογράφων ή εν πάση περιπτώσει, εντός σύντομου χρονικού διαστήματος μετά. Σχετική διαταγή δίδεται όπου είναι εμφανές ότι εγείρεται σοβαρό νομικό ζήτημα το οποίο, εάν αποφασιστεί προς όφελος του ατόμου που εγείρει την προδικαστική ένσταση, θα καταστήσει αχρείαστη την περαιτέρω ακρόαση της υπόθεσης, ή ουσιαστικού μέρους αυτής. Επιπλέον, τέτοια διαταγή δίδεται μόνο σχετικά με ζητήματα για τα οποία δεν θα ριχθεί περισσότερο φως κατά την ακρόαση. Δεν πρέπει να διατάσσεται η εκδίκαση προ της δίκης όπου υπάρχουν γεγονότα υπό αμφισβήτηση (βλ. Σελ. 572 του Annual Practice 1958 και Αγρόκτημα Λανίτη Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα

(1991)1 C.L.R. 225). Όπου τα γεγονότα, όπως αυτά εκτίθενται στις έγγραφες προτάσεις, είναι ικανά να δώσουν πλήρη εικόνα στο Δικαστήριο, τότε το Δικαστήριο υιοθετεί τη διαδικασία της προδικαστικής επίλυσης. Σε περίπτωση όπου χρειάζεται, όμως, να ριχθεί πρόσθετο φως στα γεγονότα με μαρτυρία, είναι ορθότερο όπως η υπόθεση προχωρήσει σε δίκη σύμφωνα με τις πρόνοιες της Διαταγής 33 (βλ. Paikkos v. Kontemeniotis

(1989)1 C.L.R. 50, Grindlays Bank Limited v. Christodoulos Demetriades & Co Ltd and others

(1987)1 C.L.R. 461). Μόνο καθαρά νομικά ζητήματα τα οποία θα είναι καθοριστικά της αντιδικίας μεταξύ των διαδίκων μπορούν να τύχουν εξέτασης δυνάμει της Διαταγής 27 θ. 1 (βλ. Malachtou v. Armefti and another

(1984)1 C.L.R. 548). Όπως λέχθηκε στην Αγρόκτημα Λανίτη Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα, πιο πάνω, το φυσιολογικό πεδίο για τη διαπίστωση των γεγονότων και τον καθορισμό των δικαιϊκών τους συνεπειών είναι η δίκη, και η επίλυση θέματος προδικαστικά, έξω από το πλαίσιο της δίκης, αποτελεί εξαιρετικό μέτρο, προσφυγή στο οποίο δικαιολογείται μόνο εφόσον τα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα ή παραδεκτά. Αναφέρεται περαιτέρω στην εν λόγω απόφαση ότι δικαιολογείται η επίκληση της Δ.27 εφόσο το συζητούμενο θέμα αποκρυσταλλώνεται σε καθαρά νομικό θέμα, η λύση του οποίου μπορεί να επιδιωχθεί με την ίδια ευχέρεια σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, και ότι τα γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου είναι εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση, με αποκλειστική πηγή αναζήτησής τους την Έκθεση Απαίτησης. Στην υπό κρίση περίπτωση, η ενάγουσα στην Έκθεση Απαίτησής της δεν κάνει ρητή αναφορά στον τόπο υπογραφής/συνομολόγησης των επίδικων συμφωνιών ημερ. 31.5.2007 στις οποίες βασίζεται η αγωγή. Ο κ. Παπαλαμπριανού, στην παράγραφο 5(α) της ένορκης δήλωσής του που συνοδεύει την ένσταση, δηλώνει ρητά ότι η θέση της ενάγουσας είναι ότι όλες οι γραπτές συμφωνίες στις οποίες βασίζεται η απαίτηση υπεγράφησαν στην Επαρχία Λευκωσίας. Απολύτως αντίθετη είναι η θέση της εναγομένης 2, η οποία ισχυρίζεται ότι όλες οι ισχυριζόμενες συμφωνίες έγιναν στην Πάφο και συνεπώς η βάση της αγωγής προέκυψε στην Πάφο. Βάσει των τεκμηρίων που επισύναψε ο κ. Παπαλαμπριανού στην ένορκη δήλωσή του εκ μέρους της ενάγουσας, φαίνεται εκ πρώτης όψεως και χωρίς να προβαίνω σε οποιαδήποτε αξιολόγηση μαρτυρίας, ότι η έγκριση του δανείου ημερ. 27.3.2007 και η Συμφωνία Δανείου ημερ. 31.5.2007 μεταξύ ενάγουσας και εναγομένης 1 υπεγράφησαν στη Λευκωσία, ενώ η εγγύηση της εναγομένης 2 φαίνεται εκ πρώτης όψεως να υπεγράφη στην Πάφο. Αυτά τα αναφέρω μόνο για σκοπούς κατάδειξης της ύπαρξης αμφισβητούμενων γεγονότων σε όλα τα επίπεδα, χωρίς να υπεισέρχομαι σε καμία περίπτωση στην εξέταση της ουσίας του νομικού σημείου. Για να καταστεί εφικτό για το Δικαστήριο να αποφανθεί επί της συγκεκριμένης προδικαστικής ένστασης, που αφορά θέμα δικαιοδοσίας και κατά τόπον αρμοδιότητας, με αναφορά στην Επαρχία εντός της οποίας προέκυψε η βάση της αγωγής και ειδικότερα υπεγράφησαν/συνήφθησαν οι επίδικες συμφωνίες, θα ήταν απόλυτα απαραίτητο να υπήρχε συναίνεση ως προς τα βασικά γεγονότα σε σχέση με τον τόπο συνομολόγησης των επίδικων συμφωνιών. Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω, όχι μόνο δεν είναι αδιαμφισβήτητα και παραδεκτά τα ουσιαστικά αυτά γεγονότα, αλλά υπάρχει τεράστια διάσταση απόψεων. Ούτε και μπορούν να εξαχθούν με ασφάλεια από την Έκθεση Απαίτησης. Ως εκ τούτου, εφόσον τα σχετικά γεγονότα δεν είναι αδιαμφισβήτητα και αδιαφιλονίκητα, θα πρέπει η αγωγή να προχωρήσει κανονικά σε ακρόαση ώστε να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου σχετική μαρτυρία, η οποία θα αξιολογηθεί δεόντως στο κατάλληλο στάδιο. Το μόνο γεγονός για το οποίο δεν φαίνεται να υπάρχει αμφισβήτηση σε αυτό το στάδιο είναι ότι η Υποθήκη είναι κατατεθειμένη στο Κτηματολόγιο Πάφου και αφορά ακίνητο στην Επαρχία Πάφου (βλ. παράγραφο 6 της Έκθεσης Απαίτησης). Αυτό όμως δεν είναι αρκετό για να αποφασιστεί προδικαστικά η ένσταση της εναγομένης 2 σε σχέση με την κατά τόπον αρμοδιότητα του παρόντος Δικαστηρίου, εν όψει της διαφωνίας που υπάρχει μεταξύ των διαδίκων σε σχέση με τη συμφωνία δανείου αλλά και τη συμφωνία εγγύησης ημερ. 31.5.2007. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί η ύπαρξη ή έλλειψη τοπικής αρμοδιότητας προδικαστικά. Για τους πιο πάνω λόγους, κρίνω ότι η περίπτωση δεν είναι τέτοια όπου ενδείκνυται η προδικαστική επίλυση του ζητήματος που εγείρεται στις παραγράφους 1-4 της Υπεράσπισης της εναγομένης 2. Η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της καθ' ης η αίτηση - ενάγουσας και εναντίον της αιτήτριας - εναγομένης 2, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .................. Σ.Κλεόπα-Χατζηκυριάκου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] «Any party shall be entitled to raise by his pleading any point of law, and any point so raised shall be disposed of by the Court at any stage that may appear to it convenient» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο