Νικόλας Αναστασιάδης κ.α. ν. Pandora Estates Ltd, Αγωγή αρ. 1170/2006, 15 Απριλίου, 2010

(2)καταστήματα («το πωλητήριο έγγραφο»), την έκδοση δικαστικής διαταγής δια της οποίας να διατάσσονται οι αιτητές να προβούν σε κάθε αναγκαία ενέργεια για σκοπούς μεταβίβασης των καταστημάτων επ' ονόματί τους και την έκδοση δικαστικής δήλωσης ότι αποκλειστικοί ιδιοκτήτες των καταστημάτων είναι οι ίδιοι. Διαζευκτικώς, οι καθ' ων η αίτηση διεκδικούν ποσόν ύψους Λ.Κ.22.000, το οποίο ήδη κατέβαλαν ως η υποχρέωσή τους δυνάμει του πωλητηρίου εγγράφου, καθώς επίσης και αποζημιώσεις, γενικές και ειδικές, για παράβαση συμφωνίας. Διεκδικούν, επίσης, τόκους και έξοδα. Είναι χρήσιμο να σκιαγραφηθεί το περιεχόμενο του φακέλου της διαδικασίας καθώς και η πορεία εκδίκασης της αγωγής, ως αυτή αποτυπώνεται μέσα από το φάκελο αυτό [Γεωργίου ν. Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Τράπεζας Κύπρου (Αρ. 2)

(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ 1938, 1943]: Η αγωγή κατεχωρίστηκε στις 8.2.06 και το σημείωμα εμφάνισης εκ μέρους των αιτητών κατεχωρίστηκε στις 8.3.

1. Η υπεράσπιση κατεχωρίστηκε στις 4.7.06, αφού προηγήθηκε η καταχώριση αίτησης για την έκδοση απόφασης δυνάμει της Δ.26 θ.2 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Δια της υπεράσπισης οι αιτητές ισχυρίζονται πως το πωλητήριο έγγραφο είναι άκυρο γιατί το πρόσωπο το οποίο ενήργησε ως πληρεξούσιος αντιπρόσωπος των καθ' ων η αίτηση δεν είχε τέτοια εξουσία. Επίσης, οι αιτητές ισχυρίζονται πως οι καθ' ων η αίτηση δεν κατέβαλαν οιονδήποτε ποσόν, είτε ως προκαταβολή είτε άλλως πως, για την αγορά των καταστημάτων. Στις 4.9.06 οι καθ' ων η αίτηση κατεχώρισαν σύντομη απάντηση στην υπεράσπιση, δια της οποίας απλώς αρνούνται όλα όσα οι αιτητές ισχυρίζονται. Την ίδια ημέρα (4.9.06) οι καθ' ων η αίτηση ζήτησαν τον ορισμό της υπόθεσης για ακρόαση. Η αγωγή ορίστηκε για ακρόαση, για πρώτη φορά, στις 23.2.07, οπότε η πλευρά των καθ' ων η αίτηση ζήτησε αναβολή. Συναινούντων των αιτητών, το αίτημα ενεκρίθηκε και η ακρόαση ορίσθηκε για τις 18.6.
2. Στις 18.6.07 οι συνήγοροι δήλωσαν την πρόθεσή τους να διευθετήσουν εξωδίκως την αγωγή οπότε η ακρόαση και πάλιν ανεβλήθηκε για τις 6.12.
3. Ούτε η δικάσιμος της 6.12.07 τελεσφόρησε. Για λόγους που αφορούν στο Δικαστήριο η κατά καιρούς προγραμματισθείσα ακρόαση (στις 3.6.08, στις 6.11.08, στις 6.3.09 και στις 15.6.09) δεν πραγματοποιήθηκε. Ούτε η δικάσιμος της 3.11.09 απεδείχθηκε αποτελεσματική. Οι αιτητές ζήτησαν αναβολή της ακρόασης λόγω των υποχρεώσεων του συνηγόρου τους ενώπιον άλλου Δικαστηρίου. Συναινούντων των καθ' ων η αίτηση, το αίτημα για αναβολή της ακρόασης ενεκρίθηκε. Αυτή ορίσθηκε για τις 14.1.
4. Σημειώνω πως εκτός από τα ανωτέρω, καμία άλλη δήλωση καταγράφεται στα πρακτικά της διαδικασίας και κανένα άλλο γεγονός προκύπτει από αυτά. Η αίτηση καταγράφει, ως νομικό της υπόβαθρο, τη Δ.25 θ.θ. 1 και 5, τη Δ.48 θ.θ. 1, 2, 6, 7, 8 και 9, το Άρθρο 30 παρα. 2 και 3 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, τους κανόνες της φυσικής και ηθικής δικαιοσύνης και της έντιμης συναλλαγής, την αρχή της ίσης προστασίας και μεταχείρισης των διαδίκων, την αρχή της ισότητας των όπλων, τη νομολογία, τη γενική πρακτική, τις αναφαίρετες και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Δια της αίτησης επιδιώκονται ουσιαστικές τροποποιήσεις στην υπεράσπιση καθώς και η εισαγωγή ανταπαίτησης. Συγκεκριμένα, επιδιώκεται η προσθήκη ισχυρισμών περί της σύναψης και δεύτερης συμφωνίας στα πλαίσια της οποίας οι καθ' ων η αίτηση υποχρεούντο να μεταβιβάσουν στους αιτητές ή σε κατονομασθέντα τρίτο άλλο ακίνητο καθώς και ισχυρισμών περί της ακυρότητας του πωλητήριου εγγράφου λόγω της παράλειψης των καθ' ων η αίτηση να εκπληρώσουν τις προαναφερθείσες υποχρεώσεις τους. Συναφώς, δίδονται και οι λεπτομέρειες αυτών των ισχυρισμών. Επιδιώκεται, τέλος, η προσθήκη ανταπαίτησης για την έκδοση δήλωσης με την οποίαν να αναγνωρίζεται η ακυρότητα του πωλητηρίου εγγράφου καθώς και για την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται η διαγραφή του εγγράφου αυτού από το μητρώο του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας. Η αίτηση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του ευπαίδευτου συνηγόρου κ. Μ. Ι. Μούρου ο οποίος, όσον αφορά σε γεγονότα, δηλώνει απλώς και μόνον πως έχει εξουσιοδοτηθεί δεόντως να προβεί στη δήλωση αυτή. Το υπόλοιπο περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης του κ. Μούρου αποτελεί, κατ' ουσίαν, νομική επιχειρηματολογία προς υποστήριξη της αίτησης. Η αίτηση αντιμετωπίζει τη γραπτή ένσταση των καθ' ων η αίτηση. Οι λόγοι ένστασης συνοψίζονται ως εξής:

(1)Η αίτηση υπεβλήθηκε καθυστερημένα χωρίς να δίδονται επαρκείς λόγοι γι' αυτήν την καθυστέρηση. Οι αιτητές γνώριζαν τα γεγονότα, τα οποία επιδιώκουν να προσθέσουν, από την αρχή.

(2)Η αίτηση δεν αναφέρει οιαδήποτε γεγονότα ή λόγους οι οποίοι να δικαιολογούν την επιδιωκόμενη τροποποίηση. Εν πάση περιπτώσει, η τροποποίηση είναι αχρείαστη.

(3)Η ένορκη δήλωση του συνηγόρου Μ. Ι. Μούρου είναι παράτυπη και πρέπει να αγνοηθεί.

(4)Η επιδιωκόμενη τροποποίηση σκοπό έχει την καθυστέρηση της ακρόασης. Την ένσταση υποστηρίζει ένορκη δήλωση του Νάκου Αναστασιάδη, ο οποίος δηλώνει πατέρας και πληρεξούσιος αντιπρόσωπος των καθ' ων η αίτηση και γνώστης των γεγονότων. Ο Νάκος Αναστασιάδης, κατ' ουσίαν, επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης. Κατά την ακρόαση της αίτησης, εκ καθήκοντος, υπεδείχθηκε στον ευπαίδευτο συνήγορο των αιτητών το πρόβλημα που δημιουργείται από τη στιγμή που παρουσιάζεται ενώπιον του Δικαστηρίου υπό διπλή ιδιότητα, ως δικηγόρος που χειρίζεται την υπόθεση και ως μάρτυρας των αιτητών. Ο κ. Μούρος επέμεινε να συνεχίσει. Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθηκε με εκατέρωθεν αγορεύσεις. Δεν ζητήθηκε άδεια προσαγωγής περαιτέρω μαρτυρίας και ούτε ζητήθηκε η αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Έχω μελετήσει με προσοχή την αίτηση και καθοδηγουμένη από τη σχετική νομολογία διαπιστώνω και καταλήγω στα ακόλουθα: Η επιλογή του κ. Μούρου να παραμείνει στη διαδικασία υπό τη διπλή ιδιότητα του συνηγόρου που χειρίζεται την υπόθεση εκ μέρους των αιτητών και ως του προσώπου το οποίο προέβηκε στην ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της αίτησης, καθιστά τη δήλωση αυτή οπωσδήποτε αντικανονική. Το ζήτημα της κατάρτισης και υποβολής, σε δικαστική διαδικασία, ένορκης δήλωσης από δικηγόρο ρυθμίζεται από καλά καθιερωμένες νομολογημένες αρχές. Μια από αυτές ορίζει πως ο μάρτυρας δικηγόρος ενός διαδίκου κωλύεται να συνεχίσει να εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου χειριζόμενος την υπόθεση του διαδίκου αυτού (δείτε την πρόσφατη απόφαση στην Πολιτική Έφεση αρ. 130/2009 κ.ά Dmitry Rybolovlev ν. Elena Rybolovleva, ημερ. 29.1.10). Και ως αντικανονική, η ένορκη δήλωση του κ. Μούρου αγνοείται και δεν λαμβάνεται υπ' όψιν. Αποτέλεσμα τούτου είναι η άνευ άλλου τινός απόρριψη της αίτησης εφ' όσον αυτή παραβιάζει την Δ.48 θ.θ. 1 και 9. Η Δ.48 θ.θ. 1 και 9 εξ αντιδιαστολής απαιτεί όπως αιτήσεις για τροποποίηση δικογράφου υποστηρίζονται από ένορκη δήλωση περί τα γεγονότα. Όμως, ακόμη και αν ήθελε θεωρηθεί πως η απουσία ένορκης δήλωσης υποστηρίζουσας την αίτηση δεν οδηγεί αμέσως στην απόρριψη της αίτησης αυτής, εν προκειμένω, η κατάληξη θα ήταν η ίδια εφ' όσον, υπό τις περιστάσεις, είναι απαραίτητη η ένορκη δήλωση περί τα γεγονότα που οδήγησαν στην υποβολή της αίτησης με τόση καθυστέρηση. Συγκεκριμένα, παρατηρώ τα εξής: Οι αιτητές θα μπορούσαν να ζητήσουν, και υπό τις κατάλληλες συνθήκες θα μπορούσαν να επιτύχουν, την τροποποίηση, ως την επιδιώκουν δια της αίτησης. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις παρουσιάζονται να δίδουν την ευκαιρία στους διαδίκους να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου τις μεταξύ τους διαφορές που, πράγματι, προκύπτουν από τα γεγονότα που οδήγησαν στη σύναψη του πωλητηρίου εγγράφου και περιβάλλουν αυτό [Geto Ltd ν. Πλοίου Vastyagev (Αρ. 4)

(1993)1 Α.Α.Δ. 714, 716]. Οι πρόσθετοι ισχυρισμοί των αιτητών δύνανται ευχερώς να εκδικασθούν με τα επίδικα θέματα, ως αυτά έχουν ήδη δικογραφηθεί [Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.ά. ν. Βιομηχανία Χαρίλαος Αλωνεύτης Λτδ κ.ά.

(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 237]. Περαιτέρω, ούτε ο προγραμματισμός για έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, μετά από επανειλημμένες αναβολές, θα δημιουργούσε, κατ' αρχήν, ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης [Φοινιώτης ν. Greenmar

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ 33]. Έχει παγίως νομολογηθεί πως ακόμη και μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας είναι δυνατή η επιδίωξη τροποποίησης δικογράφου. Όμως, σε περίπτωση καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης, η σχετική διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ. Απαιτείται δε η παροχή εξηγήσεων για την καθυστέρηση. Η επικρατούσα φιλελεύθερη προσέγγιση στο θέμα της τροποποίησης δικογράφων δεν σημαίνει ότι το ζήτημα έπαυσε να ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας της άσκησης αυτής της εξουσίας είναι το σύνολο των περιστάσεων. Η δυνατότητα αποζημίωσης του αντιδίκου για τις συνέπειες της τροποποίησης δεν αποτελεί ούτε το μόνο ούτε το κύριο κριτήριο [Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου

(1995)1 Α.Α.Δ 560, 562]. Κρίσιμη παράμετρο αποτελεί και το χρονικό σημείο υποβολής της αίτησης. Και όταν υπάρχει καθυστέρηση δεν εξετάζεται μόνον η μακρά εκκρεμότητα της αγωγής. Εξετάζεται και το κατά πόσον υπήρχε δυνατότητα ενέργειας ενωρίτερα καθώς και η εξήγηση που δίδεται για την αργοπορία [C and A Pelekanos Associates Ltd ν. Πελεκάνου

(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ 2075, 2079 - 80]. Εδώ, υπήρξε, πράγματι, καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης. Μάλιστα, υπήρξε καθυστέρηση πέραν των τριών

(3)ετών από τη συμπλήρωση των δικογράφων (στις 4.9.06). Αυτό το δεδομένο προκύπτει αναντίλεκτα από το φάκελο της διαδικασίας. Σημειώνω πως κρίσιμη, για την εξέταση της αίτησης, είναι η πραγματικότητα που αναδύεται μέσα από το φάκελο της διαδικασίας καθώς και τα όσα δηλώνονται από τον ενόρκως δηλούντα Νάκο Αναστασιάδη. Ισχυρισμοί για γεγονότα άλλα, οι οποίοι προβάλλονται διά των αγορεύσεων των συνηγόρων, δεν λαμβάνονται υπ' όψιν. Και η κρίσιμη πραγματικότητα αποκαλύπτει πως παρά το ότι τα δικόγραφα συμπληρώθηκαν στις 4.9.06 και παρά το ότι η αγωγή ορίσθηκε, κατ' επανάλειψιν, για ακρόαση, εντούτοις, η αίτηση κατεχωρίστηκε μόλις στις 13.1.10. Και για την καθυστέρηση αυτή δεν δίδεται η παραμικρή εξήγηση. Κατ' ακρίβειαν οι αιτητές παραγνωρίζουν το γεγονός πως προέβηκαν στο υπό συζήτησιν διάβημα με τόσο μεγάλη αργοπορία. Αυτή η παράλειψη των αιτητών να δικαιολογήσουν την πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης επιτρέπει στους καθ' ων η αίτηση να ζητήσουν την απόρριψή της. Η παράλειψη αυτή επιτρέπει, επίσης, στους καθ' ων η αίτηση να ισχυρίζονται βάσιμα πως οι αιτητές ενεργούν κακόπιστα. Η προβολή, εκ μέρους των καθ' ων η αίτηση, των πιο πάνω ισχυρισμών, οι οποίοι αφορούν σε προϋποθέσεις έγκρισης της αίτησης, επέβαλε στους αιτητές το βάρος να αποδείξουν τους ισχυρισμούς για τα γεγονότα που οδήγησαν στο να καταχωριστεί και να συνεχίσει η αίτηση. Οι αιτητές μπορούσαν να αποδείξουν τα αμφισβητούμενα αυτά γεγονότα με την καταχώριση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων είτε με την αντεξέταση του ενόρκως δηλούντος Νάκου Αναστασιάδη. Νομολογήθηκαν σχετικώς τα εξής: «σε περιπτώσεις αιτήσεων που οι ισχυρισμοί του αιτητή αμφισβητούνται, ο αιτητής θα πρέπει να προσκομίσει προφορική μαρτυρία για να αποσείσει το σχετικό βάρος που έχει για την απόδειξη των ισχυρισμών του..... Ο Αιτητής μπορεί να αποσείσει το σχετικό βάρος απόδειξης είτε με την παράθεση της δικής του μαρτυρίας είτε με την αποκάλυψη στοιχείων που προκύπτουν από την αντεξέταση στην οποία υποβάλλει τα πρόσωπα τα οποία έχουν προβεί σε ένορκες δηλώσεις εκ μέρους του καθ' ου η αίτηση» (lacovou Brothers (Constructions) Ltd v. Fashionwise Ltd

(2000)1 (Β) Α.Α.Δ. 1377, 1380, δείτε και την Fashion Box S.R.L. v. Ferro Fashions Ltd

(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1858, 1863). Όμως, οι αιτητές παρέλειψαν να προβούν σε οποιαδήποτε προσπάθεια απόσεισης του βάρους απόδειξης που τους βαραίνει. Κατά την ακρόαση της αίτησης, η πλευρά τους περιορίσθηκε σε αγόρευση. Καταληκτικά αναφέρω ότι καθένας που απευθύνεται στο Δικαστήριο και ζητά ορισμένη θεραπεία βαρύνεται να αποδείξει τη συνδρομή των νομοθετημένων και νομολογημένων προϋποθέσεων για την έγκριση του αιτήματός του. Στην προκειμένη περίπτωση, οι αιτητές παραγνώρισαν την πολύ μεγάλη αργοπορία τους στην υποβολή της αίτησης και, εν πάση περιπτώσει, αυτοί απέτυχαν να τη δικαιολογήσουν. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει. Η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα της αίτησης, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων αρ. 1 και 2 - καθ' ων η αίτηση και εναντίον των εναγομένων - αιτητών. Να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) ............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΓΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο