ΔΙΟΝΥΣΟΣ ΖΑΓΡΕΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΛΤΔ ν. ΑΝΤΕΝΝΑ ΛΤΔ, Αγωγή αρ: 3160/07, 29 Σεπτεμβρίου, 2010

(1)]. Τα συγγενικά δικαιώματα αναγνωρίζονται ως δικαιώματα ιδιοκτησίας τα οποία δύνανται, μάλιστα, να μεταβιβασθούν, ως κινητή περιουσία, με εκχώρηση, διάταξη τελευταίας βούλησης ή εκ του νόμου [άρθρο 12

(1)και

(9)]. Προκύπτει προσβολή συγγενικού δικαιώματος όταν κάποιος προβαίνει ο ίδιος ή προκαλεί άλλον ή επιτρέπει σε άλλον να προβεί σε πράξη η τέλεση της οποίας ελέγχεται από συγγενικό δικαίωμα, χωρίς την άδεια του δικαιούχου [άρθρο 13

(1)]. Η προσβολή συγγενικού δικαιώματος δημιουργεί αιτία αγωγής [άρθρο 13

(3)και

(4)]. Το άρθρο 13 του Νόμου απαριθμεί τα πρόσωπα τα οποία νομιμοποιούνται να εγείρουν τη σχετική αγωγή, καθορίζει την επ΄ ακροατηρίω διαδικασία καθώς και τις θεραπείες οι οποίες θα μπορούσαν να παρασχεθούν στον επιτυχόντα ενάγοντα και καθιερώνει αποδεικτικά τεκμήρια [άρθρο 13

(2)(α)]. Αγωγή με αντικείμενο την προστασία συγγενικού δικαιώματος δύναται, εν πρώτοις, να καταχωρίσει ο δικαιούχος αυτού, δηλαδή ο δημιουργός, ο αρχικός δικαιούχος, ο εκδοχέας καθώς και ο αποκλειστικός δικαιούχος, αναλόγως [άρθρο 13

(4)και

(10)]. Κατά δεύτερον, τέτοια αγωγή δύνανται να καταχωρίσουν, και μάλιστα στο δικό τους όνομα, τα σώματα χορήγησης αδειών [άρθρο 15

(3)]. Για τους σκοπούς του Νόμου, «σώμα χορήγησης αδειών» σημαίνει εταιρεία, οίκο ή άλλο οργανισμό των οποίων ο κύριος σκοπός (ή ένας εκ των κυρίων σκοπών τους) είναι η διαπραγμάτευση ή χορήγηση αδειών εν σχέσει με έργα που προστατεύονται από τα συγγενικά δικαιώματα. Ο όρος «σώμα χορήγησης αδειών» περιλαμβάνει και το άτομο το οποίο ασκεί την δραστηριότητα αυτή [άρθρο 15

(2)]. Η ικανότητα των σωμάτων χορήγησης αδειών να προσφεύγουν στο Δικαστήριο για να προστατεύουν συγγενικά δικαιώματα, εμφανιζόμενα τα ίδια ως ενάγοντες, προϋποθέτει την μεταβίβαση, εκ μέρους του δικαιούχου, της σχετικής εξουσίας στα ίδια ή την ύπαρξη σχετικού πληρεξουσίου. Παρομοίως, η νομιμοποίηση των σωμάτων χορήγησης αδειών να ασκούν συγγενικά δικαιώματα προϋποθέτει, την εκ μέρους του δικαιούχου, μεταβίβαση, στα ίδια, των δικαιωμάτων αυτών, ή την ύπαρξη σχετικής πληρεξουσιότητας [άρθρο 15

(3)]. Κατά τεκμήριον, τα σώματα χορήγησης αδειών έχουν την αρμοδιότητα να διαχειρίζονται και να προστατεύουν όλα τα έργα και όλα τα συγγενικά δικαιώματα για τα οποία τα ίδια δηλώνουν εγγράφως πως έχουν τέτοιες εξουσίες [άρθρο 15

(3)]. Ακολουθεί σκιαγράφηση των δικογραφημένων θέσεων των διαδίκων: Οι ενάγοντες ισχυρίζονται τα εξής: Οι ίδιοι αποτελούν σώμα χορήγησης αδειών, ως ο Νόμος προβλέπει, και μέλη τους είναι Έλληνες και Κύπριοι ηθοποιοί. Στις 7.11.06 ενημέρωσαν γραπτώς τους εναγομένους περί της σύστασης και των αρμοδιοτήτων τους. Ιδίως, ενημέρωσαν τους εναγομένους περί της αρμοδιότητάς τους να χορηγούν τη νενομισμένη άδεια για την εκμετάλλευση συγγενικών δικαιωμάτων ηθοποιών και τους προέτειναν την υπογραφή συμφωνίας με συγκεκριμένο «αμοιβολόγιο». Οι εναγομένοι δεν απήντησαν. Με επιστολή τους ημερ. 27.2.07 οι ενάγοντες, στους οποίους Έλληνες ηθοποιοί μετεβίβασαν την εξουσία άσκησης των συγγενικών δικαιωμάτων τους καθώς και την εξουσία λήψης δικαστικών και άλλων μέτρων για την προστασία των δικαιωμάτων αυτών, αξίωσαν από τους εναγομένους το ποσόν των Λ.Κ.7,493, ως η εύλογη αμοιβή για την προβολή τριάντα - οκτώ

(38)συγκεκριμένων ελληνικών ταινιών (οι τίτλοι των οποίων καταγράφονται στην έκθεση απαίτησης) κατά την περίοδο από τις 20.9.06 έως και τις 3.2.

1. Ούτε η επιστολή αυτή απαντήθηκε. Αντιθέτως, οι εναγομένοι συνεχίζουν, έως και σήμερα, να προβάλλουν ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες, προσβάλλοντας τα συγγενικά δικαιώματα των δικαιούχων και πλουτίζοντας, με τον τρόπον αυτό, αδίκως. Στα πλαίσια διαδικασίας παροχής περισσότερων και καλύτερων λεπτομερειών, οι ενάγοντες πληροφόρησαν πως οι εξουσίες τους να διαχειριζόνται και να προστατεύουν τα συγγενικά δικαιώματα Ελλήνων ηθοποιών απορρέουν αφ΄ ενός από μία «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης», που υπεγράφηκε στις 16.10.06 μεταξύ των ιδίων και του ελληνικού οργανισμού συλλογικής διαχείρισης συγγενικών δικαιωμάτων «Διόνυσος Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης των Δικαιωμάτων των Ελλήνων Ηθοποιών ΣΥΝ.ΠΕ» (εφεξής «ο Διόνυσος») και αφ΄ ετέρου από ατομικές συμβάσεις που συνήφθηκαν μεταξύ των ιδίων και Ελλήνων ηθοποιών. Όσον αφορά στα ονόματα των Ελλήνων ηθοποιών που εκπροσωπούν, οι ενάγοντες παρέδωσαν έναν κατάλογο ο οποίος καταγράφει τους τίτλους των επίδικων ταινιών, το έτος παραγωγής και τον παραγωγό κάθε μίας καθώς και τα ονόματα ηθοποιών που λαμβάνουν μέρος σε αυτές (δείτε τις παρα. Β και Γ της επιστολής των δικηγόρων των εναγόντων ημερ. 26.9.07 καθώς και το Παράρτημα Β αυτής). Στον κατάλογο αυτό καταγράφονται δεκάδες ονόματα Ελλήνων ηθοποιών. Μάλιστα, κάποια από αυτά επαναλαμβάνονται εφ΄ όσον ηθοποιοί παρουσιάζονται να λαμβάνουν μέρος σε περισσότερες από μία από τις επίδικες ταινίες. Διά της υπεράσπισής τους οι εναγομένοι εγείρουν, μεταξύ άλλων, ζήτημα νομιμοποίησης των εναγόντων και ζήτημα ύπαρξης αγώγιμου δικαιώματος. Ισχυρίζονται πως ούτε ο Νόμος ούτε οι ιδιωτικές συμβάσεις παρέχουν στους ενάγοντες την εξουσία να εγείρουν την προκείμενη αγωγή στο όνομά τους. Περαιτέρω, αρνούνται και απορρίπτουν τα όσα οι ενάγοντες αναφέρουν περί συγγενικών δικαιωμάτων και περί προσβολής τέτοιων δικαιωμάτων Ελλήνων ηθοποιών από τους ιδίους. Όμως, συνεχίζουν οι εναγομένοι, ακόμη και εάν υφίστανται τέτοια δικαιώματα, οι ίδιοι δεν τα προσέβαλαν εφ΄ όσον η τηλεοπτική μετάδοση των επίδικων ταινιών έγινε καλόπιστα και δικαιωματικά, επί τη βάσει προηγούμενων συμφωνιών που συνήφθηκαν με τους παραγωγούς των ταινιών αυτών και τους φορείς των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Σε αυτούς κατεβλήθηκε ήδη αμοιβή η οποία καλύπτει όλα τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας καθώς και τα συγγενικά δικαιώματα. Για να αποδείξουν την υπόθεσή τους, οι ενάγοντες περιορίσθηκαν να καλέσουν, ως μοναδικό μάρτυρα, τον Έλληνα ηθοποιό και σκηνοθέτη Φίλιππο Σοφιανό (Μ.Ε.1). Η κυρίως εξέταση του μάρτυρα αυτού έγινε, σχεδόν εξ ολοκλήρου, με την κατάθεση δύο γραπτών δηλώσεων (έγγραφα αρ. 1 και 2), ως επιτρέπει το άρθρο 25 του περί Αποδείξεως Νόμου (Κεφ. 9, όπως αυτό τροποποιήθηκε). Επιπλέον των όσων κατέθεσε προφορικώς και ενόρκως ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) κατέθεσε πληθώρα εγγράφων. Στην κλήση ενός μόνον μάρτυρος περιορίσθηκαν και οι εναγομένοι. Για την προώθηση της υπεράσπισης κατέθεσε ενόρκως ο Έλληνας δικηγόρος Σωτήριος Φέλιος (Μ.Υ.1). Τα όσα οι δύο μάρτυρες κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι καταγεγραμμένα στα πρακτικά της διαδικασία, η δε έγγραφη μαρτυρία που αυτοί προσεκόμισαν είναι καταχωρισμένη ως τεκμήρια. Ακολουθεί σκιαγράφηση της μαρτυρίας: Κατά την κυρίως εξέτασή του, ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) δήλωσε πως είναι μέλος των εναγόντων, αντιπρόεδρος του διοικητικού τους συμβουλίου και εξουσιοδοτημένος από αυτούς να καταθέσει στην προκείμενη διαδικασία (τεκμήριο 3). Οι ενάγοντες αποτελούν εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (τεκμήριο 8) με κύριο σκοπό την διαχείριση και προστασία των συγγενικών δικαιώματων των μελών τους. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, οι ενάγοντες διαπραγματεύονται την καταβολή εύλογης αμοιβής για την αναμετάδοση έργων τα οποία περιλαμβάνουν συγγενικά δικαιώματα των μελών τους. Είναι, επίσης, μέλος και αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ελληνικού αστικού συνεταιρισμού «Διόνυσος» ο οποίος αριθμεί περί τα 1400 μέλη. Εξασκεί το επάγγελμα του ηθοποιού και του σκηνοθέτη από το έτος 1980 και έχει ερμηνεύσει ρόλους σε δεκάδες θεατρικά έργα, κινηματογραφικές ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, τηλεταινίες και ψυχαγωγικά έργα. Στις 16.10.06 οι ενάγοντες συνήψαν με το «Διόνυσο» «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9), διά της οποίας ο «Διόνυσος» εξουσιοδότησε τους ενάγοντες να ενεργούν δικαστικώς και εξωδίκως προς όφελος των μελών του. Επιπλέον, ο «Διόνυσος» εξουσιοδότησε τους εναγομένους να ασκούν όλα τα συγγενικά δικαιώματα των μελών του που προκύπτουν εντός της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας και να αποδίδουν σε αυτόν τις αμοιβές που εισπράττουν για την εκμετάλλευσή τους. Αντίστοιχη εξουσιοδότηση παρέσχαν οι ενάγοντες προς τον «Διόνυσο». Σκοπός της «Σύμβασης Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9) είναι η διευκόλυνση της συλλογικής διαχείρισης και προστασίας των συγγενικών δικαιωμάτων των Ελλήνων και Κυπρίων ηθοποιών στις επικράτειες της Ελληνικής και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι χρήσιμο να περεμβληθούν τα εξής εν σχέσει με την κατατεθείσα, από το μάρτυρα των εναγόντων, «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9). Η Σύμβαση αυτή αναφέρει πως οι ενάγοντες εδρεύουν στη Λευκωσία, ο δε «Διόνυσος» εδρεύει στην Αθήνα. Περαιτέρω, η Σύμβαση αναφέρει στο προοίμιο της τα ακόλουθα: «ΠΡΟΟΙΜΙΟ 1.
2. Ο ΔΙΟΝΥΣΟΣ λειτουργεί νομίμως ως ο μόνος Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης των συγγενικών δικαιωμάτων των ερμηνευτών εκτελεστών καλλιτεχνών του οπτικοακουστικού τομέα στην Ελλάδα, δυνάμει των όρων του νόμου 2121/1993, όπως ισχύει, εγκριθείς από το Υπουργείο Πολιτισμού δυνάμει της υπ΄ αριθ. 11085 αποφάσεως της 5/12/1997 και 9028/21.02.1997 (ΦΕΚ αριθ. 1164/30.12.1997). Ο ΔΙΟΝΥΣΟΣ ΖΑΓΡΕΑΣ λειτουργεί νομίμως ως ο μόνος οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης των συγγενικών δικαιωμάτων των ερμηνευτών εκτελεστών καλλιτεχνών του οπτικοακουστικού τομέα στην Κύπρο, δυνάμει των όρων του Νόμο 59/1976». Ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) συνέχισε δηλώνοντας πως αρκετά μέλη του «Διονύσου» συνήψαν με τους ενάγοντες και ατομικές συμβάσεις ανάθεσης των συγγενικών τους δικαιωμάτων (τεκμήρια 16 έως και 54). Οι ενάγοντες είναι συμβεβλημένοι με εταιρεία που καταγράφει, αποδελτιώνει και αποστέλλει στους ενάγοντες καθημερινώς τις καταστάσεις ροής προγράμματος παγκύπριων τηλεοπτικών σταθμών, του τηλεοπτικού σταθμού των εναγομένων συμπεριλαμβανομένου (τεκμήρια 10 έως και 12). Μέσω των καταστάσεων αυτών οι ενάγοντες διεπίστωσαν πώς οι εναγόμενοι, εκμεταλλευόμενοι τα συγγενικά δικαιώματα Ελλήνων ηθοποιών, προέβαλαν, μέσω του τηλεοπτικού τους σταθμού, κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες οι ηθοποιοί αυτοί λαμβάνουν μέρος, χωρίς να καταβάλουν οιονδήποτε ποσόν. Για τον λόγο αυτό οι ενάγοντες απέστειλαν στους εναγομένους επιστολές ημερ. 7.11.06 και 26.11.06 (τεκμήρια 13 και 14, αντιστοίχως), προτείνοντάς τους τη σύναψη συμφωνίας επί τη βάσει συγκεκριμένου «αμοιβολογίου». Δεν υπήρξε απάντηση στις δύο αυτές επιστολές. Στις 27.2.07 οι ενάγοντες απέστηλαν τρίτη επιστολή (τεκμήριο 15) ζητώντας, από τους εναγομένους, συγκεκριμένο ποσόν, ως η εύλογη αμοιβή για την προβολή των επίδικων ταινιών. Ούτε η επιστολή ημερ. 27.2.07 (τεκμήριο 15) απαντήθηκε και, έτσι, κατεχωρίστηκε η προκείμενη αγωγή. Αναφερόμενος στους Έλληνες ηθοποιούς τους οποίους οι ενάγοντες εκπροσωπούν διά της προκείμενης αγωγής, ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) παρέθεσε συλλήβδην εκατόν-τριάντα-ένα

(131)ονόματα (δείτε στην παρα. 30 του εγγράφου αρ. 1), δηλώνοντας πως «

1. .. αυτοί είναι οι ηθοποιοί που έπαιζαν στις επίδικες ταινίες, αυτών των ηθοποιών το συγγενικό δικαίωμα δεν πληρώθηκε ποτέ, αυτά είναι τα μέλη που εκπροσωπούνται από την ενάγουσα και αυτές είναι οι συμβάσεις τους τεκμήρια16 έως 54 ... Για τους αποβιώσαντες ηθοποιούς, οι συμβάσεις ισχύουν διά των νόμιμων κληρονόμων τους.
2. Για όσους από αυτούς δεν υπάρχουν ατομικές συμβάσεις ανάθεσης δικαιωμάτων προς την ενάγουσα, η ενάγουσα τους εκπροσωπεί διά της νομιμοποιήσης και της εξουσιοδότησης που της παρέχει η σύμβαση αμοιβαίας εκπροσώπησης» (δείτε τις παρα. 31 και 32 του εγγράφου αρ. 1). Ο μάρτυρας προσέθεσε πως όλοι οι ηθοποιοί οι οποίοι εκπροσωπούνται από τους ενάγοντες επί τη βάσει της «Σύμβασης Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9) έχουν συνάψει συμβάσεις ανάθεσης διαχείρισης των συγγενικών τους δικαιωμάτων με τον «Διόνυσο». Κατέθεσε σχετικώς τα τεκμήρια 55 έως και
3. Κατά την κυρίως εξέτασή του, ο μάρτυρας των εναγόντων κατέθεσε, επίσης, ένα έγγραφο το οποίο καταγράφει τις επίδικες ταινίες και δήλωσε πως σε αυτό υπάρχει και η «αντίστοιχη διανομή της καθεμιάς, όπου εμφανίζονται και οι κληρονόμοι των αποθανώντων» (δείτε στην παρα. 32 του εγγράφου αρ. 1). Πρόκειται για το τεκμήριο 145 το οποίο, όπως πληροφόρησε ο μάρτυρας, ετοιμάστηκε από τους ενάγοντες επί τη βάσει στοιχείων του αρχείου τους. Ας σημειωθεί πως ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων δέχθηκε την κατάθεση του τεκμηρίου 145 ως εγγράφου ευρισκομένου στην κατοχή του μάρτυρος. Ο κ. Θεοδώρου δήλωσε πως δεν δέχεται την αλήθεια του περιεχομένου του εγγράφου αυτού. Συμπληρώνοντας την κυρίως εξέτασή του, ο μάρτυρας των εναγόντων, δήλωσε, πως η αμοιβή την οποία οι ενάγοντες αξιώνουν υπολογίσθηκε επί τη βάσει του προαναφερθέντος «αμοιβολογίου» και είναι εύλογη λαμβανομένων υπ΄ όψιν της διάρκειας μιας ελληνικής ταινίας, του διαφημιστικού χρόνου που συνοδεύει την μετάδοσή της (περίπου 24 λεπτά) και των συνακόλουθων εσόδων του τηλεοπτικού σταθμού, της ώρας προβολής των ελληνικών ταινιών και της ανέκαθεν υψηλής τηλεθέασής τους καθώς και του κόστους παραγωγής σύγχρονων τηλεοπτικών προγραμμάτων. Η αντεξέταση του Φίλιππου Σοφιανού (Μ.Ε.1) υπήρξε στοχευμένη και κατέδειξε την επιμονή των εναγομένων στις δύο κύριες υπερασπίσεις τους: την υπεράσπιση της απουσίας νομιμοποίησης εκ μέρους των εναγόντων και την υπεράσπιση της απουσίας αγώγιμου δικαιώματος. Αντεξετασθείς, ο μάρτυρας ερωτήθηκε, κατά πρώτον, ποίος διεπίστωσε τις εγκαλούμενες προσβολές συγγενικών δικαιωμάτων. Αυτός απήντησε: «Οι ηθοποιοί, οι ενδιαφερόμενοι». Όταν, στη συνέχεια, ερωτήθηκε ποίος υπέβαλε παράπονο στους ενάγοντες, ο μάρτυρας εξήγησε πώς οι ίδιοι οι ενάγοντες διαθέτουν μηχανισμό και διαδικασία καταγραφής των ελληνικών ταινιών που προβάλλονται από τους τηλεοπτικούς σταθμούς και, ακολούθως, σε συνεργασία με τον «Διόνυσο», ετοιμάζεται ο κατάλογος των δικαιούχων συγγενικών δικαιωμάτων. Του υπεδείχθηκε η διαφοροποίηση από την αρχική του απάντηση και ο μάρτυρας είπε «. το διορθώνω..». Αντεξετασθείς, ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) δέχθηκε πως ο ηθοποιός Νίκος Σαυρίδης, ο οποίος παρουσιάζεται ως ένας από τους δεκάδες ηθοποιούς των οποίων προσεβλήθηκαν τα συγγενικά δικαιώματα και τον οποίον οι ενάγοντες εκπροσωπούν στην προκείμενη διαδικασία επί τη βάσει ατομικής σύμβαση συνηφθείσας με την κληρονόμου του Δανάη Ρόμπσον (τεκμήριο 17) δεν αναφέρεται στο τεκμήριο
4. Ο μάρτυρας προσέθεσε πως πιθανόν το τεκμήριο αυτό να είναι ελλειπές. Είπε επί λέξει: «Η διανομή των ηθοποιών, όπως καταγράφεται στο τεκμήριο 145, δεν είναι πλήρης. Μπορεί να έπαιζε ο Σταυρίδης σε κάποια από αυτές τις ταινίες και να μην περιλαμβάνεται στην καταγραφείσα διανομή». Στην συναφή ερώτηση κατά πόσον, μεταξύ των ηθοποιών στους οποίους αφορούν οι συμβάσεις ανάθεσης συγγενικών δικαιωμάτων (τεκμήρια 16 έως και 144), υπάρχουν και άλλοι οι οποίοι ενδεχομένως να μην λαμβάνουν μέρος στις επίδικες ταινίες, ο μάρτυρας απήντησε θετικά, προσθέτωντας επί λέξει: «Ναι. Σε μια ταινία παίζουν πολλοί. Το τεκμήριο 145 δεν το ετοίμασα εγώ. Το ετοίμασε η γραμματέας του «Διόνυσου ΣΥΝ. ΠΕ», η Μαρία .. Δεν θυμάμαι το επίθετό της». Όταν του υπεβλήθηκε πως το τεκμήριο 145 δεν καταγράφει την πραγματική διανομή των ρόλων στις επίδικες ταινίες, αυτός απήντησε: «Δείχνει το κύριο σώμα την ηθοποιών. Δείχνει τους πρωταγωνιστές. Ενδέχεται ο Σταυρίδης να έπαιζε σε ταινία, όμως να έκανε ένα πέρασμα και έτσι το όνομά του να μην είναι στη διανομή». Κληθείς να δώσει πληροφορίες για το τεκμήριο 24, μια ατομική σύμβαση διαχείρισης συγγενικών δικαιωμάτων συναφθείσα μεταξύ των εναγόντων και του Κωνσταντίνου Καζάκου, ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) είπε πώς αυτή η σύμβαση αφορά στην ηθοποιό Τζένη Καρέζη την οποία οι ενάγοντες εκπροσωπούν εφ΄ όσον συνεβλήθηκαν με τον κληρονόμο της Κωνσταντίνο Καζάκο. Ερωτηθείς σε ποίαν από τις επίδικες ταινίες λαμβάνει μέρος η ηθοποιός Τζένη Καρέζη, ο μάρτυρα απήντησε: «Δεν βλέπω το όνομα της Τζένης Καρέζη και ούτε ταινία της στο τεκμήριο 145». Όταν δε του υπεβλήθηκε πως ο Κωνσταντίνος Καζάκος δεν εδικαιούτο να περιληφθεί, ως περιελήφθη, στα εκατόν-τριάντα-ένα

(131)πρόσωπα τα οποία εκπροσωπούνται από τους εναγομένους, ο μάρτυρας συμφώνησε. Κληθείς, περαιτέρω, να σχολιάσει το «αμοιβολόγιο» και τις επί τη βάσει τούτου χρηματικές αξιώσεις των εναγόντων, ο μάρτυρας δήλωσε πως δεν γνωρίζει ποίος ακριβώς ετοίμασε το «αμοιβολόγιο». Διευκρίνισε δε πως ο ίδιος δεν συμμετέσχε στη διαδικασία υπολογισμού των επίδικων αξιώσεων. Η αντεξέταση του Φίλιππου Σοφιανού (Μ.Ε.1) έθιξε και το ζήτημα της εξασφάλισης, εκ μέρους, των εναγόντων άδειας, από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδος, όμοιας με αυτήν που εξασφάλισε ο «Διόνυσος» και μνημονεύεται στη «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (δείτε στο τεκμήριο 9, στο Προοίμιο). Η απάντηση του υπήρξε αρνητική. Καταληκτικά υπεβλήθηκε στο Φίλιππο Σοφιανό (Μ.Ε.1) πώς οι ενάγοντες δεν νομιμοποιούνται να εγείρουν την αγωγή γιατί τα έγγραφα που παρουσιάζουν ως νομιμοποιητικά δεν ισχύουν. Ο Σωτήριος Φέλιος (Μ.Υ.1), Έλληνας προσοντούχος δικηγόρος ο οποίος ασκεί το επάγγελμά του στην Αθήνα, δήλωσε πώς χειρίστηκε και εξακολουθεί να χειρίζεται υποθέσεις δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων και γνωρίζει το ισχύον στην Ελλάδα σχετικό νομικό καθεστώς. Το καθεστώς αυτό διαγράφεται από το νόμο 2121/1993 ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει για τη δυνατότητα συλλογικής διαχείρισης των συγγενικών δικαιωμάτων των ηθοποιών. Δυνάμει του νόμου 2121/1993 συνεστήθη ο «Διόνυσος», ένας αστικός συνεταιρισμός που διαχειρίζεται και προστατεύει τα συγγενικά δικαιώματα των Ελλήνων ηθοποιών. Για να ασκεί τις αρμοδιότητές του αυτές ο «Διόνυσος» έχει λάβει άδεια από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδος. Κληθείς να σχολιάσει τις ατομικές συμβάσεις που συνήψαν Έλληνες ηθοποιοί με τους ενάγοντες (τεκμήρια 16 έως και 54), ο Σωτήριος Φέλιος (Μ.Υ.1) δήλωσε πως δυνάμει του νόμου 2121/1993 δεν υπάρχει δυνατότητα σύναψης τέτοιων συμβάσεων. Εφ΄ όσον οι Έλληνες ηθοποιοί μετεβίβασαν την εξουσία διαχείρισης και προστασίας των συγγενικών τους δικαιωμάτων στον «Διόνυσο», η μεταβίβαση αυτή είναι αποκλειστική και εφ΄ όσον δεν υπήρξε ανάκληση της μεταβίβασης, δεν χωρεί νέα μεταβίβαση. Κληθείς, περαιτέρω, να σχολίασε τη «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9), ο μάρτυρας δήλωσε παρόμοια. Εξήγησε πως ο «Διόνυσος», ως οργανισμός συλλογικής διαχείρισης συγγενικών δικαιωμάτων, ο οποίος συνεστήθηκε και λειτουργεί επί τη βάσει του νόμου 2121/1993, ο οποίος έλαβε σχετική άδεια από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδος και ελέγχεται από αυτό, δύναται να συνάπτει συμβάσεις αμοιβαίας εκπροσώπησης μόνον με «ισόκυρους» οργανισμούς, δηλαδή με οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης συγγενικών δικαιωμάτων οι οποίοι, επίσης, συνεστήθηκαν και λειτουργούν «υπό όρους Ελληνικού δικαίου». Ο μάρτυρας διευκρίνισε πως επί τη βάσει του προαναφερθέντος Ελληνικού νόμου, ο «Διόνυσος» δεν έχει τη δυνατότητα να συνάψει με τους ενάγοντες σύμβαση, ως το τεκμήριο 9, εφ΄ όσον οι τελευταίοι δεν είναι «ισόκυροι», δεν έχουν εξασφαλίσει τη σχετική άδεια από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδος και, εν γένει, δεν λειτουργούν «υπό όρους Ελληνικού δικαίου». Σημειώνω τη θετική εντύπωση που απεκόμισα για το μάρτυρα Σωτήριο Φέλιο (Μ.Υ.1). Τα αναντίλεκτα ακαδημαϊκά του προσόντα και η αναντίλεκτη επαγγελματική του πείρα, η στάση και η συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα καθώς και η λογική των όσων ανέφερε, δεν παρέχουν έρεισμα για αμφιβολίες ως προς την νομομάθειά του και την εμπειρογνωμοσύνη του επί του Ελληνικού νόμου 2121/1993. Έχω εξετάσει τα κρίσιμα νομικά ζητήματα, υπό το πρίσμα των εκατέρωθεν θέσεων. Προέχει η απάντηση στα κεντρικά ερωτήματα της νομιμοποίησης των εναγόντων και της ύπαρξης αγώγιμου δικαιώματος. Η απάντηση στα ερωτήματα αυτά θα δοθεί, βεβαίως, επί τη βάσει της μαρτυρίας που οι διάδικοι επέλεξαν να παρουσιάσουν. Όσον αφορά στο ζήτημα της νομιμοποίησης σημειώνω πώς οι ενάγοντες, εμφανιζόμενοι ως σώμα χορήγησης αδειών, νομιμοποιούνται να εγείρουν αγωγή στο όνομά τους για να προστατεύσουν συγγενικά δικαιώματα Ελλήνων ηθοποιών μόνον εφ΄ όσον προηγήθηκε έγκυρη και ισχυρή μεταβίβαση της σχετικής εξουσίας από τους δικαιούχους ή εφ΄ όσον προηγήθηκε παροχή έγκυρης και ισχυρής σχετικής πληρεξουσιότητας (άρθρο 15

(3)του Νόμου). Συνεπώς, η εγκυρότητα και η ισχύς των εγγράφων τα οποία οι ενάγοντες παρουσιάζουν ως τα έγγραφα μεταβίβασης εξουσιών και πληρεξουσιότητας, δηλαδή η εγκυρότητα και η ισχύς της «Σύμβασης Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9) καθώς επίσης και η εγκυρότητα και η ισχύς των τριάντα - εννέα

(39)ατομικών «Συμβάσεων Διαχείρισης Συγγενικών και Άλλων Δικαιωμάτων» (τεκμήρια 16 έως και 54), συνιστά προϋπόθεση για την νομιμοποίηση των εναγόντων. Ξεκινώντας από τη «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9), παρατηρώ, κατ΄ αρχάς, πως πρόκειται για μια σύμβαση που συνομολογήθηκε στην Αθήνα με συμβαλλόμενα δύο νομικά πρόσωπα, ένα συσταθέν και εδρεύον στην Κυπριακή Δημοκρατία (οι ενάγοντες) και ένα συσταθέν και εδρεύουν στην Ελληνική Δημοκρατία (ο «Διόνυσος»). Η ίδια η Σύμβαση πληροφορεί για το γεγονός πως ο «Διόνυσος» «λειτουργεί νομίμως . δυνάμει των όρων του νόμου 2121/1993 . εγκριθείς υπό του Υπουργείου Πολιτισμού δυνάμει της υπ΄ αριθ. 11085 αποφάσεως της 5.12.1997 και 2028/21.02.1994.» Εφ΄ όσον η υπεράσπιση αμφισβητεί τη δικαιοπρακτική ικανότητα του αλλοδαπού νομικού προσώπου (του «Διόνυσου») να συνολογήσει τη «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9), το δίκαιο της χώρας όπου το νομικό αυτό πρόσωπο συνεστήθηκε καθίσταται κρίσιμο στοιχείο. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο, το δίκαιο της δημιουργίας ή συσσωμάτωσης ενός νομικού προσώπου (ως ο «Διόνυσος») είναι το δίκαιο που ρυθμίζει, επίσης, την υπόσταση, τη λειτουργία και τις δραστηριότητές του, συμπεριλαμβανομένης και της δικαιοπρακτικής του ικανότητας (Cheshire and North´s Private International Law, eleventh edition, Batterworths, 1987, σελ. 901 επ.). Έτσι, στην προκειμένη περίπτωση κρίσιμο στοιχείο για τη δικαιοπρακτική ικανότητα του «Διόνυσου» να συνομολογήσει τη «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9) και, κατ΄ ακολουθίαν, κρίσιμο στοιχείο για την εγκυρότητα και την ισχύ της Σύμβασης αυτής αποτελεί ο Ελληνικό νόμος 2121/1993. Υπενθυμίζω πως η ίδια η Σύμβαση μνημονεύει το νόμο 2121/1993 ως το νόμο δυνάμει του οποίου λειτουργεί ο «Διόνυσος». Για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας ο νόμος αυτός αποτελεί πραγματικό γεγονός. Τα Κυπριακά Δικαστήρια αντιμετωπίζουν το αλλοδαπό δίκαιο ως απλό πραγματικό γεγονός το οποίο πρέπει να αποδειχθεί όπως κάθε άλλο, σχετικό με την εκάστοτε περίπτωση, περιστατικό (Royal Bank at Scotland P.L.C. v. Geodrill Co Ltd κ.α.

(1993)1 Α.Α.Δ. 753). Διεξήλθα τη μαρτυρία και διαπιστώνω πως αξιόπιστες πληροφορίες για τον Ελληνικό νόμο 2121/1993 έδωσε μόνον ο Σωτήριο Φέλιος (Μ.Υ.1). Αυτός υπήρξε και ο μόνος νομομαθής μάρτυρας. Εν πάση περιπτώσει, ο μάρτυρας των εναγόντων Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) δεν εδήλωσε να έχει είτε ακαδημαϊκές γνώσεις είτε επαγγελματική ή άλλη πρακτική εμπειρία οι οποίες να τον καθιστούν αξιόπιστο γνώστη του νόμου 2121/1993. Η θετική εντύπωση που απεκόμισα για το μάρτυρα Σωτήριο Φέλιο (Μ.Υ.1) με οδηγεί να δεχθώ ως αληθή και ορθά, τα όσα αυτός ανέφερε περί της ανικανότητας του «Διόνυσου», σύμφωνα με το νόμο 2121/1993, να συνάψει σύμβαση με τους ενάγοντες ως η «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9). Επειδή, λοιπόν, ο «Διόνυσος» δεν είχε τη νομική ικανότητα να συνάψει τη «Σύμβαση Αμοιβαίας Εκπροσώπησης» (τεκμήριο 9), το έγγραφο αυτό δεν δύναται να νομιμοποιήσει τους ενάγοντες όσον αφορά στις αξιώσεις όσων από τους εκατόν-τριάντα-ένα

(131)Έλληνες ηθοποιούς εκπροσωπούνται διά της Σύμβασης αυτής. Δεν ισχύουν οι ίδιες αρχές όσον αφορά στη νομιμοποίηση των εναγόντων για τις αξιώσεις των Ελλήνων ηθοποιών οι οποίοι συνήψαν ατομικές «Συμβάσεις Διαχείρισης Συγγενικών και Άλλων Δικαιωμάτων» (τεκμήρια 16 έως και 54). Το κύρος και η ισχύς των συμβάσεων αυτών, ως συμβάσεις που φέρονται να συνομολογήθηκαν με φυσικά πρόσωπα, εξετάζονται επί τη βάσει του ημεδαπού δικαίου. Επί τη βάσει του ημεδαπού δικαίου εξετάζεται, μεταξύ άλλων, η δικαιοπρακτική ικανότητα των συμβεβλημένων φυσικών προσώπων. Πλην όμως, τέτοια εξέταση είναι, στην προκειμένη περίπτωση, αδύνατη εφ΄ όσον δεν υπάρχει βεβαιότητα ως προς την ιδιότητα υπό την οποία συνεβλήθηκε καθ΄ ένα από τα φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονται στα τεκμήρια 16 έως και 54. Ας σημειωθεί πως τα τεκμήρια 16 έως και 54 κατετέθηκαν συλληβδήν χωρίς να προσδιορίζεται η ιδιότητα εκάστου συμβεβλημένου φυσικού προσώπου. Έτσι, είναι άγνωστο εάν τα φυσικά αυτά πρόσωπα συνεβλήθηκαν ως οι αρχικοί δικαιούχοι (δηλαδή ως καλλιτέχνες, ερμηνευτές - εκτελεστές) ή ως εκδοχείς ή ως κληρονόμοι. Ενώ όλες αυτές οι ατομικές συμβάσεις (τεκμήρια 16 έως και 54) καταγράφουν στο κείμενό τους ότι συνομολογήθηκαν μεταξύ των εναγόντων και ενός φυσικού προσώπου, το οποίο ρητώς δηλώνεται ως «ερμηνευτής - εκτελεστής» και το οποίο ρητώς εκφράζει την επιθυμία του «να αναθέσει στον Διόνυσο Ζαγρέα την διαχείριση των συγγενικών δικαιωμάτων του που προκύπτουν από τις ερμηνείες - εκτελέσεις του», εντούτοις, μαρτυρία που προσεκόμισαν οι ίδιοι οι ενάγοντες αντιστρατεύεται αυτά. Μαρτυρία που προσεκόμισαν οι ίδιοι οι ενάγοντες παρουσιάζει κάποια από τα συμβεβλημένα φυσικά πρόσωπα να μην είναι οι ίδιοι ερμηνευτές - εκτελεστές αλλά κληρονόμοι αυτών: Ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) δήλωσε πως το τεκμήριο 16, το οποίο παρουσίαζει ως ερμηνευτή - εκτελεστή τον Ιωάννη Παπαμιχαήλ, αφορά, στην πραγματικότητα, στην ηθοποιό Αλίκη Βουγιουκλάκη, το τεκμήριο 17, το οποίο παρουσιάζει, ως ερμηνευτή - εκτελεστή, τη Δανάνη Ρόμπσον, αφορά, στην πραγματικότητα, στον ηθοποιό Νίκο Σταυρίδη και το τεκμήριο 24, το οποίο παρουσιάζει, ως ερμηνευτή - εκτελεστή, τον Κωνσταντίνο Καζάκο αφορά, στην πραγματικότητα, στην ηθοποιό Τζένη Καρέζη. Είναι, βεβαίως, γεγονός πως ο μάρτυρας των εναγόντων απεκάλεσε τους συμβεβλημένους, διά των τεκμηρίων 16, 17 και 24, ως κληρονόμους των ηθοποιών. Όμως, η δήλωση αυτή δεν αρκεί. Πρόκειται για γενικολογία η οποία δεν υποστηριζεται από άλλη μαρτυρία και η οποία, εν πάση περιπτώσει, δεν επιτρέπει τον έλεγχο της νομιμότητας της όποιας εκχώρησης ή κληρονομικής διαδοχής. Επιπλέον, αντιπαραβάλλοντας διάφορα τεκμήρια, κατατεθημένα από την πλευρά των εναγόντων, παρατηρώ τα εξής: Η συμβεβλημένη, διά του τεκμηρίου 18, ερμηνεύτρια - εκτελεστής Έλενα Ναθαναήλ φαίνεται να έχει αποβιώσει γιατί διά, του τεκμηρίου 68, συμβεβλημένη με τον «Διόνυσο» φέρεται η κληρονόμος της Μαρία-Ίνκα Τσαγγάρη. Η Ζωή Ρηγοπούλου, συμβεβλημένη διά του τεκμηρίου 26 ως ερμηνεύτρια -εκτελεστής, διά των τεκμηρίων 75 και 76 φέρεται συμβεβλημένη με το «Διόνυσο» όχι ως ηθοποιός αλλά ως κληρονόμος των ηθοποιών Κάκιας Αναλυτή και Κώστα Ρηγοπούλου, αντιστοίχως. Η Αγγελική (Γκέλυ) Μαυροπούλου, συμβεβλημένη, διά του τεκμήριου 44 ως ερμηνεύτρια - εκτελεστής εμφανίζεται, στο τεκμήριο 145, όχι ως ηθοποιός αλλά ως κληρονόμος των ηθοποιών Άγγελου Μαυροπούλου και Μαρίκας Κρεββατά. Τα ίδια ισχύουν και για την Σούλη (Αναστασία) Σαμπάχ-Νικολαϊδου, συμβεβλημένη διά του τεκμηρίου 48, ως ερμηνεύτρια - εκτελεστής, η οποία εμφανίζεται στο τεκμήριο 145 όχι ως ηθοποιός, αλλά ως κληρονόμος του ηθοποιού Δημήτρη Νικολαϊδη. Υπό την τελευταία ιδιότητα συνεβλήθηκε, διά του τεκμηρίου 112, με τον «Διόνυσο». Τα κενά, οι ελλείψεις, οι ασάφειες και οι ανακολουθίες οι οποίες χαρακτηρίζουν αρκετά από τα τεκμήρια 16 έως και 54 καθιστούν αδύνατη την εξέταση του κύρους και της ισχύος αυτών επί τη βάσει του ημεδαπού δικαίου. Έτσι, η νομιμοποίηση των εναγόντων δυνάμει των τεκμηρίων 16 έως και 54 παραμένει μετέωρη και οδηγεί την αγωγή σε εξ ολοκλήρου απόρριψη. Με βάση όλα τα πιο πάνω, κρίνω πως οι ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν την πρώτη και απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της αγωγής, δηλαδή τη νομιμοποίησή τους. Επιπροσθέτως, μετέωρη παραμένει και η θεμελίωση αγώγιμου δικαιώματος. Υπενθυμίζω πως το αγώγιμο δικαίωμα των εναγόντων θεμελιώνεται στον ισχυρισμό πως κατά την περίοδο από τις 20.9.06 έως και τις 3.2.07 οι εναγομένοι, χωρίς να εξασφαλίσουν άδεια και χωρίς να καταβάλουν αμοιβή, μετέδωσαν, διά του τηλεοπτικού τους σταθμού, τριάντα-οκτώ

(38)συγκεκριμένες κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες λαμβάνουν μέρος εκατόν-τριάντα-ένας

(131)κατονομασθέντες ηθοποιοί. Η συμμετοχή των ηθοποιών στις ταινίες αποτελεί συστατικό του επίδικου αγώγιμου δικαιώματος. Συνεπώς, η ανάγκη απόδειξης της συμμετοχής των κατονομασθέντων ηθοποιών στις επίδικες ταινίες είναι προφανής. Η πλευρά των εναγόντων επεχείρησε να αποσείσει το σχετικό βάρος καταθέτωντας μόνον το τεκμήριο 145. Πρόκειται για ένα ανυπόγραφο έγγραφο στο οποίο καταγράφονται οι τίτλοι των επίδικων τριάντα-οκτώ

(38)ταινιών, το έτος παραγωγής και το όνομα του παραγωγού κάθε μίας ταινίας. Στο έγγραφο αυτό, με την ένδειξη «Μέλη:» καταγράφονται δεκάδες ονόματα ηθοποιών και άλλων ως κληρονόμων. Το έγγραφο αυτό κατετέθηκε από το Φίλιππο Σοφιανό (Μ.Ε.1) ως εξ ακοής μαρτυρία εφ΄ όσον ο μάρτυρας διευκρίνισε πως δεν το συνέταξε ο ίδιος. Το συνέταξε κάποια υπάλληλος του «Διονύσου» την οποία, όμως, ο μάρτυρας αδυνατούσε να κατονομάσει γιατί δεν θυμόταν το όνομά της. Έχω εξετάσει το τεκμήριο 145, υπό το σύνολο των περιστάσεων, και καταλήγω πως η δύναμή του να αποδείξει πως οι εκατόν-τριάντα-ένας

(131)ηθοποιοί πράγματι λαμβάνουν μέρος στις επίδικες ταινίες, είναι μηδενική. Επισημαίνω, κυρίως, το γεγονός πως παρέμεινε άγνωστος ο συντάκτης του εγγράφου αυτού και παρέμεινε άγνωστο το κατά πόσον ήταν εφικτή η κλήτευσή του ως μάρτυρος. Επισημαίνω, επίσης, το γεγονός πώς ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) δέχθηκε πώς τα όσα το έγγραφο αυτό καταγράφει δεν είναι πλήρη. Τέλος, επισημαίνω το γεγονός πώς κάποιοι από τους ηθοποιούς, που εμφανίζονται από τους ενάγοντες ως ηθοποιοί των οποίων τα συγγενικά δικαιώματα προσέβαλε η μετάδοση των επίδικων ταινιών, δεν εμφανίζονται στο τεκμήριο

1. Ο Φίλιππος Σοφιανός (Μ.Ε.1) ανεφέρθηκε ήδη στους Νίκο Σταυρίδη και Τζένη Καρέζη, εκπροσωπουμένους διά των τεκμηρίων 17 και 24, αντιστοίχως. Διαπιστώνω πως παρόμοια ισχύουν και για άλλους ηθοποιούς. Ούτε η Αικατερίνη Γιουβαρλάκη, ούτε ο Δημήτρης Καλλιβωκάς, ούτε η Παρασκευή Κώστα, ούτε ο Στυλιανός Καλαθάς και ούτε ο Κωνσταντίνος Ρίζος, εκπροσωπούμενοι διά των τεκμηρίων 22, 25, 27, 28 και 53, αντιστοίχως, καταγράφονται στο τεκμήριο
2. Η αποτυχία των εναγόντων να παρουσιάσουν θετική, σαφή, επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία περί της νομιμοποίησής τους και περί της ύπαρξης αγώγιμου δικαιώματος οδηγεί την αγωγή σε αποτυχία Η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων. (Υπ)........................................ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο