Σάββα Αγγελή ν. Στεφανίας Ιωάννου, Αρ. Αγωγής: 6962/05, 22 Οκτωβρίου, 2010 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2010:A336 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Στ. Ν. Σταύρου, Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 6962/05 Μεταξύ: Σάββα Αγγελή Ενάγοντος και Στεφανίας Ιωάννου Εναγομένης ______________________ 22 Οκτωβρίου, 2010 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Ερ. Νεοκλέους για Ευστάθιο Κ. Ευσταθίου. Για τον Εναγόμενο: κα Μ. Ναθαναήλ για Χρυσαφίνη & Πολυβίου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Τα παραδεκτά και επίδικα θέματα Στις 5 Φεβρουαρίου 2005 επεσυνέβη τροχαίο δυστύχημα με εμπλεκόμενους οδηγούς, τον ενάγοντα που οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αρ. εγγ. KJH 122 και την εναγόμενη που οδηγούσε το αυτοκίνητο με αρ. εγγ. HZM
- Πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας συμφωνήθηκε μεταξύ των μερών ότι την αποκλειστική και πλήρη ευθύνη για το εν λόγω δυστύχημα τη φέρει η εναγόμενη. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας συμφωνήθηκε περαιτέρω ότι ο ενάγοντας δικαιούται ποσό €2412,37 σεντ ως ειδικές ζημιές. Δεν κατέστη δυνατό τα μέρη να συμφωνήσουν και το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγοντας συνεπεία των σωματικών βλαβών που ομολογουμένως υπέστη. Κατ' ακρίβεια υπήρξε και διάσταση σε ότι αφορά την έκταση και έκβαση των σωματικών του βλαβών. Ως εκ τούτου η παρούσα απόφαση έχει ως αποκλειστικό στόχο την επίλυση αυτών ακριβώς των ζητημάτων. Η Έκθεση Απαιτήσεως Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών που παρατίθενται στην Έκθεση Απαίτησης, οι σωματικές βλάβες που υπέστη ο ενάγοντας είναι οι εξής: "(α) Κάταγμα της δεξιάς κλείδας (β) Παραμόρφωση της περιοχής της δεξιάς κλείδας και πόρωση του κατάγματος (γ) Δυσκαμψία στις κινήσεις του δεξιού ώμου (δ) Αδυναμία του δεξιού άνω άκρου (ε) Κάταγμα ρινικών οστών και πλαγιομετατόπιση ρινός (στ) Θραύση οδόντων" Συναφώς προβάλλεται ισχυρισμός ότι, "Ο ενάγων υπέστη ένα σοβαρό και επώδυνο τραυματισμό. Εισήχθη αυθημερόν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου διαγνώσθηκαν τα τραύματα του και έτυχεν της απαιτούμενης θεραπείας με οκτοειδή επίδεση του κατάγματος του για περίοδο τριών εβδομάδων. Στις 6/2/2005 επισκέφθηκε το Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο όπου και παρακολουθήθηκε ως εξωτερικός ασθενής μέχρι τις 26/4/
- O ενάγοντας uπεβλήθη σε ενδοδοντική θεραπεία και αποκατάσταση των καταστρεμμένων δοντιών." Περαιτέρω στην παράγραφο 5 προστίθενται και τα εξής: "Όντως ο ενάγοντας υπέστη ένα επώδυνο και σοβαρό τραυματισμό που του προκάλεσε πόνο και ταλαιπωρία. Ως εκ των τραυμάτων του, ο Ενάγοντας μέχρι σήμερα παρουσιάζει δυσκαμψία στις κινήσεις του δεξιού ώμου, παραμόρφωση της περιοχής της κλειδός, αδυναμία του δεξιού άνω άκρου καθώς επίσης και πόρωση του κατάγματος σε κακή θέση. Η παραμόρφωση της κλειδός θα παραμείνει και θα του επιφέρει δυσμορφία. Επίσης παρουσιάζει εντύπωμα στην πυραμίδα της μύτης δεξιά και μη καλή αναπνοή της δεξιάς ρινικής θαλάμης. Για αποκατάσταση της μύτης του, ο ενάγοντας θα χρειαστεί πλαστική επέμβαση ρινικού διαφράγματος και πλαστική, το κόστος της οποίας είναι £1500". Η ακροαματική διαδικασία Προς απόδειξη των πιο πάνω, πέραν του ιδίου, κλήθηκαν και έδωσαν μαρτυρία εκ μέρους του ενάγοντος τέσσερα πρόσωπα, πρόκειται για τους ιατρούς Νικόλα Μαρουδιά (Μ.Ε.2), Ξενάκη Πουαγκαρέ (Μ.Ε.3), Σίμο Νησιώτη (Μ.Ε.4) και Ιωάννη Χαραλάμπους (Μ.Ε.5). Ο ενάγοντας καταθέτοντας πρώτος (Μ.Ε.1) υιοθέτησε γραπτή δήλωση (έγγραφο 1) ως μέρος της κυρίως του εξέτασης. Πέραν τούτου επεκτάθηκε, περιγράφοντας τις σωματικές του βλάβες, την πορεία της αποθεραπείας του και την τωρινή του κατάσταση. Μεταξύ άλλων ισχυρίστηκε ότι ένοιωσε πολλή πόνο όταν έγινε το δυστύχημα. Στο νοσοκομείο του είπαν να κάμει εγχείρηση αλλά φοβήθηκε και έφυγε. Αρχικά επισκέφθηκε τον Μ.Ε.2 και στη συνέχεια τον Μ.Ε.
- Παρ' ότι βελτιώθηκε η κατάσταση του, νοιώθει πόνο μέχρι σήμερα. Συγκεκριμένα δυσκολεύεται να σηκώσει το δεξί του χέρι. Σε ότι αφορά τα δόντια του, λόγω της διχρωμίας αισθάνεται κόμπλεξ. Η μύτη του μετά το δυστύχημα, στράβωσε και για αυτό επισκέφθηκε τον Μ.Ε.
- Μέχρι σήμερα είναι κλειστό το δεξί του ρουθούνι και δυσκολεύεται να αναπνεύσει. Περαιτέρω διευκρίνισε ότι δεν έλαβε άλλη αναρρωτική άδεια μετά τις 5.4.
- Τη στρατιωτική του θητεία την υπηρέτησε κανονικά. Κατόπιν πήρε το πτυχίο του στην Αγγλία και άρχισε το μεταπτυχιακό του. Σε ότι αφορά τον οκτοειδή επίδεσμο, ανάφερε, πως δεν θυμάται πόσες εβδομάδες τον είχε, ούτε ποιος ιατρός του τον αφαίρεσε. Ο Μ.Ε.2, ειδικός ορθοπεδικός-χειρούργος που εξέτασε τον ενάγοντα πέντε φορές, στις 6/2, 9/2, 21/2, 7/3 και 21/3/2005 υιοθέτησε το εξής ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 27.4.2005 (τεκμήριο 3): "Τροχαίο ατύχημα στις 05/02/
- Αρχικά επισκέφθηκε το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου διεγνώσθη κάταγμα δεξιάς κλειδός και κάταγμα ρινικών οστών, επίσης θραύση οδόντων. Εξετάσθηκε από εμένα την επομένη, 06/02/
- Για το κάταγμα της δεξιάς κλειδός αντιμετωπίσθηκε με οκτοειδή επίδεσμο για περίοδο τριών εβδομάδων. Παρακολουθήθηκε σαν εξωτερικός ασθενής μέχρι τις 26/04/
- Παρούσα Κατάσταση: Ελαφρύς πόνος και προπέτεια ύπερθεν του κατάγματος. Κλινική Εξέταση: Προβολή της περιοχής του κατάγματος. Πλήρη κινητικότητα του ώμου. Κλινικά επούλωση του κατάγματος. Συμπέρασμα: Τροχαίο με αποτέλεσμα ως περιεγράφη. Μόνιμο αποτέλεσμα η κοσμητική, ελαφρά παραμόρφωση στη περιοχή του κατάγματος της δεξιάς κλειδός." Περαιτέρω εξήγησε ότι τέτοιου είδους κατάγματα είναι συνήθως επώδυνα τις πρώτες δέκα ημέρες και κατόπιν ο πόνος μειώνεται σταδιακά. Στις 7.3.2005 που επανεξέτασε τον ενάγοντα διαπίστωσε επούλωση του κατάγματος, χωρίς λειτουργικά κατάλοιπα, πέραν της κοσμητικής παραμόρφωσης στο σημείο του κατάγματος. Ο Μ.Ε.3 ωτορινολαρυγγολόγος που εξέτασε τον ενάγοντα μια-δυο φορές όπως ανέφερε, υιοθέτησε το εξής ιατρικό πιστοποιητικό που ετοίμασε περί τα τέλη του 2009 (τεκμήριο 4): "Ο ως άνω ασθενής προσήλθε έκτακτα στο ιατρείο μου στο Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο στις 6/2/2005 με εμφανή πλάγιο μετατόπιση ρινός. Έγινε επαναφορά ρινός. Τώρα παρουσιάζει εντύπωμα (εισολκή) στην πυραμίδα της μύτης δεξιά και μη καλή αναπνοή της δεξιάς ρινικής θαλάμης. Συνίσταται χειρουργική επέμβαση για αποκατάσταση (πλαστική ρινικού, διαφράγματος και ρινοπλαστική) το κόστος της οποίας είναι με τα σημερινό δεδομένα €4000." Καταθέτοντας περαιτέρω ανέφερε ότι η μη καλή αναπνοή ήταν από την αρχή και συνεχίστηκε. Αν δεν αποκατασταθεί χειρουργικώς, θα παραμείνει. Δεν είναι δυνατό να βελτιώθηκε από το 2005 χωρίς επέμβαση. Επ' αυτού εξήγησε ότι η πλαστική ρινικού διαφράγματος που χρειάζεται θα αφορά την ευθείαση του διαφράγματος (για να αναπνέει καλύτερα) και η ρινοπλαστική την εξωτερική μορφή της μύτης. Τέλος ξεκαθάρισε πως ο ενάγοντας δεν υπέστη κάταγμα ρινικού οστού. O M.E.4 ειδικός ορθοπεδικός-χειρουργός επίσης εξέτασε τον ενάγοντα σε διάφορες περιπτώσεις, ετοιμάζοντας τρία ιατρικά πιστοποιητικά (τεκμήριο 5Α -Γ). Στο πρώτο ημερ. 23.3.2005 αναφέρονται τα εξής: "Ο ως άνω στρατιώτης υπήρξε θύμα τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβη στις 5/2/
- Κατά το ατύχημα υπέστη κάταγμα της δεξιάς κλειδός του. Ακολούθησε κανονική θεραπεία με οκτοειδή επίδεση και με επισκέφθηκε για πρώτη φορά στις 18/3/
- Σήμερα έγινε ακτινολογικός έλεγχος και παρουσιάζει πόρωση του κατάγματος του σε εξέλιξη. Αφαίρεσα την επίδεση και να αρχίσει ενεργητική κινησιοθεραπεία. Πιστεύω ότι το κάταγμα θα πορωθεί πλήρως μέχρι τις 10/4/2005 οπότε θα επιτραπεί και παθητική κινησιοθεραπεία για να κερδιθεί η κινητικότητα του άκρου. Σημειώνω ότι το κάταγμα δεν ανετάχθει πλήρως αλλά τούτο δεν θα του επιφέρει καμία ανικανότητα. Λόγω της μη ανατάξεως έχει την καθυστερημένη πόρωση. Συνιστώ για αυτό να αποφύγει την υπηρεσία του μέχρι τις 10/4/2005." Στο δεύτερο πιστοποιητικό ημερ.26.4.2005 αναφέρονται τα ακόλουθα: "Η γνωμάτευση αυτή είναι τελική και συνέχεια της προηγούμενης με ημερομηνία 23/3/
- Ο ασθενής επέστρεψε στην υπηρεσία του και παρουσιάζει σήμερα: Μικρή δυσκαμψία στις κινήσεις του ώμου δεξιά. Υπολείπεται στην πλήρη ανάταση και στην έσω στροφή του ώμου με προσαγωγή του ώμου προς την πλάτη. Παραμόρφωση της περιοχής της κλειδός με προπέτεια διπλή στην γωνία της κλειδός. Ακτινολογικά υπάρχει η εφίππευση των κατεαγότων άκρων και πόρωση του κατάγματος σε κακή θέση. Αδυναμία του δεξιού άνω άκρου. Τα προβλήματα δυσκινησίας και αδυναμίας θα παρέλθουν με την πάροδο του χρόνου. Η παραμόρφωση της κλειδός θα παραμείνει μόνιμη και θα του επιφέρει κάποιο βαθμό δυσμορφίας. Η λειτουργικότητα του χεριού θα είναι φυσιολογική." Το τρίτο πιστοποιητικό ημερ. 14.12.2009 έχει ως εξής: «Ο ως άνω ασθενής παρακολουθείται υπ΄ εμού από τις 18/3/2005 για τα προβλήματα που είχε μετά το ατύχημα που του επεσυνέβη στις 5/2/
- Από ορθοπεδικής πλευράς αναφέρω και πάλι το ότι το κάταγμα της κλειδός του δεν πορώθηκε σε ανατομική θέση με αποτέλεσμα να έχει μόνιμα καλαισθητικό πρόβλημα. Εκτός του προβλήματος του αυτού ο ασθενής ταλαιπωρείται με πόνο και δυσκαμψία στον ώμο του δεξιά και στον αυχένα του κυρίως στις αλλαγές του καιρού και στους ψυχρούς μήνες. Με την λήψη αντιφλεγμονωδών, μυοχαλαρωτικών και αναλγητικών φαρμάκων τα προβλήματα του μετριάζονται και παρέρχονται. Η κατάσταση του αυτή είναι μόνιμη πια και δεν θα έχει περαιτέρω βελτίωση.» Στα πιο πάνω, ο μάρτυρας πρόσθεσε ότι, το κάταγμα κλείδας πορώνεται συνήθως στις 6 εβδομάδες. Το συγκεκριμένο κάταγμα ήταν εγκάρσιο και πλήρες. Στον ενάγοντα δεν συνέστησε φυσιοθεραπεία, αλλά κινησιοθεραπεία. Έκαμε και μόνος του παθητική κινησιοθεραπεία, δηλαδή κάμψεις, έλξεις και μονόζυγο. Η δυσκαμψία στις κινήσεις του ώμου αποκαταστάθηκε πλήρως, απλώς πιθανώς να έχει κάποια δυσκαμψία στις αλλαγές του καιρού ή μετά από κόπωση. Έχει και εμφανή παραμόρφωση στην κλείδα. Εξέχει ένα εκατοστό, αλλά όταν φοράει ρούχα, δεν φαίνεται. Ο Μ.Ε.5 οδοντίατρος-χειρουργός που επίσης εξέτασε τον ενάγοντα, ετοίμασε δύο πιστοποιητικά εκ των οποίων το πρώτο είναι άμεσα σχετικό με τα επίδικα θέματα (τεκμήριο 6Α). Γράφει τα εξής: "Ο ασθενής επισκέφθηκε το ιατρείο μου μετά από ατύχημα και διαπιστώθηκε με την κλινική εξέταση, α)κινητικότητα πρόσθιων δοντιών β)σπάσιμο μύλης
(11)γ) κάταγμα μύλης
(21)δ) νέκρωση πολφού Στον ίδιο έγινε ενδοδοντική θεραπεία του
(11). Προσωρινές στεφάνες στα
(11)και
(21)και τελικές προσθετικές αποκαταστάσεις με ολοκεραμικές στεφάνες EXPRESS στα
(11)και
(21).Το όλο κόστος θεραπείας ανέρχεται στις ΛΚ850." Στο Δικαστήριο διευκρίνισε ότι η αρχική θεραπεία του ενάγοντος ήταν αναγκαία για λόγους μάσησης, άρθρωσης και αισθητικής. Μετά το πέρας της μαρτυρίας του Μ.Ε.5 και αφού ως προανέφερα, η πλευρά της εναγόμενης επέλεξε να μην καλέσει μαρτυρία, δόθηκε χρόνος στους συνηγόρους να ετοιμάσουν τις αγορεύσεις τους. Αμφότεροι ετοίμασαν και υιοθέτησαν γραπτές αγορεύσεις στις οποίες αναπτύσσουν την επιχειρηματολογία τους σε σχέση με το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που θα πρέπει να επιδικαστούν. Υπάρχει τεράστια απόκλιση στις εκτιμήσεις των συνηγόρων σε σχέση με το ζήτημα αυτό, με τον συνήγορο του ενάγοντος να εισηγείται ότι δεν πρέπει να επιδικαστεί ποσό κατώτερο των €50000 και τη δε συνήγορο της εναγόμενης να εισηγείται ότι θα πρέπει το επιδικασθέν ποσό να κυμανθεί μεταξύ €6500-€
- Αξιολόγηση μαρτυρίας Από πλευράς Δικαστηρίου η πρώτη μου επισήμανση και με αυτή μπαίνω απευθείας στο κεφάλαιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας, είναι, πως, δεν θεωρώ ότι υφίσταται θέμα αναξιοπιστίας οποιουδήποτε μάρτυρα υπό την έννοια της ουσιώδους καταφυγής στο ψέμα και κατ' επέκταση της ανάγκης πλήρους απόρριψης της μαρτυρίας του. Όλοι οι μάρτυρες γενικά μου προξένησαν καλή εντύπωση και ως εκ τούτου κρίνονται αξιόπιστοι. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι θα πρέπει να γίνουν δεχτά όλα όσα ανέφεραν όλοι οι μάρτυρες που κατέθεσαν. Εκεί όπου διαπιστώνεται υπερβολή ή ακόμα και επουσιώδες ψέμα, θα απορρίπτεται και θα διαχωρίζεται από τον υπόλοιπο κορμό της μαρτυρίας του μάρτυρος. Ομοίως, μαρτυρία που εμφιλοχώρησε στη δίκη αλλά είναι εκτός δικογράφων θα αγνοείται παντελώς. Ο ενάγοντας (Μ.Ε.1) αν και επί των πλείστων θεμάτων ήταν ειλικρινής, αναμφίβολα υπερέβαλλε σε κάποια ζητήματα για να διογκώσει στο μέγιστο βαθμό τη σημασία των σωματικών του βλαβών. Για παράδειγμα, με εξαίρεση τις αλλαγές του καιρού και μετά από κόπωση, δεν πιστεύω ότι ο ενάγοντας πονάει το δεξί του ώμο μέχρι σήμερα όταν επιχειρεί να ανυψώσει το χέρι του. Ούτε ότι δυσκολεύεται ιδιαίτερα να το ανυψώσει. Συναφώς δεν θεωρώ ότι δυσκολεύεται να εκτελέσει οποιεσδήποτε κινήσεις και γενικά να ασχοληθεί με οτιδήποτε επιθυμεί (γυμναστική, βάρη κλπ). Κάτι τέτοιο εξάλλου, είναι σε αντίθεση με τις εκτιμήσεις των ειδικών ιατρών Μ.Ε.2 και 4 και αναμφίβολα πρόκειται για υπερβολή. Τη μαρτυρία των Μ.Ε.2 και 4 την αποδέχομαι. Η μαρτυρία του Μ.Ε.2 ωστόσο ήταν κατά την άποψη μου η πλέον αντικειμενική και αντιπροσωπευτική της πραγματικής εικόνας του τραύματος στην κλείδα του ενάγοντος και συνεπώς εκεί και όπου υπάρχουν μικρό αποκλίσεις στη μαρτυρία των δύο αυτών μαρτύρων, παίρνω ως δεδομένη τη μαρτυρία του Μ.Ε.
- Μια τέτοια περίπτωση είναι η επούλωση του κατάγματος. Ο Μ.Ε.2 ανέφερε ότι το κάταγμα είχε ήδη επουλωθεί στις 7.3.2005 ενώ ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι στις 18.3.2005 η επούλωση (πόρωση όπως τη χαρακτήρισε) ήταν ακόμα σε εξέλιξη. Σε ότι αφορά τον Μ.Ε.3 δέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητα της. Σε αυτή συγκαταλέγεται και η διαπίστωση ότι ο ενάγοντας χρειάζεται εγχείρηση για να βελτιωθεί (πρωτίστως) η αναπνοή του. Δεν υπάρχει καμία χειροπιαστή ένδειξη ότι η κατάσταση αυτή προϋπήρχε του δυστυχήματος. Τουναντίον προκύπτει ότι ήταν άμεση απόρροια της μετατόπισης της μύτης που επήλθε συνεπεία του δυστυχήματος. Με άλλα λόγια, υπάρχει η αναγκαία αιτιώδης συνάφεια μεταξύ δυστυχήματος και βλάβης. Αν και τα έξοδα μελλοντικής εγχείρισης συνυπολογίζονται στις γενικές αποζημιώσεις, επισημαίνω ότι το ποσό που θα ληφθεί υπόψη στον συνυπολογισμό αυτό θα είναι το δικογραφημένο, δηλαδή το ποσό των ΛΚ1500 (€2565) και όχι το ποσό των €4000 που προσδιόρισε ο ιατρός με τα σημερινά δεδομένα και που είναι βεβαίως εκτός δικογράφων αφού δεν έγινε καμία τροποποίηση. Σε σχέση με το Μ.Ε.5 αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως αυτή καταγράφεται ανωτέρω. Ο μάρτυρας αυτός αναφέρθηκε και σε άλλες, αναφύουσες στοματικές παθήσεις (υπαρκτές και ενδεχόμενες) του ενάγοντος. Δηλαδή περιοδοντίτιδας και ουλίτιδας. Σχετικό επ' αυτού είναι το ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 6Β). Τις αναφορές αυτές τις αγνοώ πλήρως. Πρώτον διότι δεν καλύπτονται από τα δικόγραφα και δεύτερον διότι ουδόλως καταδείχθηκε αιτιώδης συνάφεια μεταξύ των παθήσεων αυτών και του δυστυχήματος (βλ. Ράλλης Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν Λουκά
(2003)1 (Α) Α.Α.Δ. 447 και M.C.JEWELLERY LTD v. UNICARS LTD Πολ.Εφεση 253/2007, ημερ.20.9.2010). Αντίθετα καταδείχθηκε ότι άμεσα ή έμμεσα σχετίζονται με άλλους παράγοντες. Συμπεράσματα/Ευρήματα Εν όψει των πιο πάνω βρίσκω πως οι σωματικές βλάβες που υπέστη ο ενάγοντας από το δυστύχημα και για τις οποίες δικαιούται να αποζημιωθεί είναι οι εξής: Κατόπιν τροχαίου δυστυχήματος που επεσυνέβη στις 5 Φεβρουαρίου 2005 ο ενάγοντας υπέστη κάταγμα δεξιάς κλείδας, μετατόπιση ρινός και σπάσιμων δύο δοντιών. Αρχικά διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας αλλά στη συνέχεια εξ ιδίας πρωτοβουλίας και ευθύνης αναχώρησε και αναζήτησε περίθαλψη και θεραπεία σε ιδιώτες ιατρούς, ήτοι τους Μ.Ε.2-5, τους οποίους επισκέφθηκε σε διάφορες ημερομηνίες. Το κάταγμα δεξιάς κλειδός αντιμετωπίστηκε με τη τοποθέτηση οκτοειδούς επιδέσμου. Αν και η αρχική σύσταση ήταν ο επίδεσμος να παραμείνει για τρείς εβδομάδες, τελικά προκύπτει πως παρέμεινε για πέντε εβδομάδες. Υπήρξε ελαφρύς πόνος και προπέτεια ύπερθεν του κατάγματος. Όταν ο ενάγοντας εξετάστηκε από τον Μ.Ε.2 στις 7.3.2005 το κάταγμα είχε επουλωθεί. Το κάταγμα δεν άφησε λειτουργικά κατάλοιπα. Υπάρχει ωστόσο μόνιμη παραμορφωτική εξοχή ενός εκατοστού στο σημείο του κατάγματος. Τέλος ενδέχεται να υπάρχει ευαισθησία ή και δυσκαμψία στο σημείο του κατάγματος κατά τις αλλαγές του καιρού ή μετά από κόπωση. Σε ότι αφορά τη μύτη, ο ενάγοντας υπέστη πλαγιομετατόπιση (δηλαδή στράβωμα). Η μύτη επαναφέρθηκε στην αρχική της θέση από τον Μ.Ε.3. Η μύτη παρουσιάζει εντύπωμα (εισολκή) στην πυραμίδα δεξιά και μη καλή αναπνοή της δεξιάς ρινικής θαλάμης. Συνίσταται χειρουργική επέμβαση για αποκατάσταση (πλαστική ρινικού διαφράγματος και ρινοπλαστική). Η πλαστική ρινικού διαφράγματος θα αφορά την ευθείαση του διαφράγματος (για να αναπνέει καλύτερα ο ενάγοντας) και η ρινοπλαστική την εξωτερική μορφή της μύτης. Το δικογραφημένο ποσό για τα έξοδα εγχείρισης είναι ΛΚ1500. Τέλος σε ότι αφορά τα δόντια, διαπιστώθηκε ότι υπήρχε (α) κινητικότητα πρόσθιων δοντιών (β) σπάσιμο μύλης
(11)(γ) σπάσιμο μύλης
(21)και (δ) νέκρωση πολφού. Έγινε ενδοδοντική θεραπεία του
(11)και τοποθετήθηκαν προσωρινές στεφάνες στα
(11)και
(21)και τελικές προσθετικές αποκαταστάσεις με ολοκεραμικές στεφάνες EXPRESS στα
(11)και
(21). Η εν λόγω θεραπεία κρίθηκε αναγκαία για λόγους μάσησης, άρθρωσης και αισθητικής. Προσδιορισμός Γενικών Αποζημιώσεων Έρχομαι στο ύψος των αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγοντας. Στην υπόθεση Lankutis v. Νικόλα,
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128, 1134 αναφέρονται σχετικά τα ακόλουθα: ²Η πρόσφατη σταθερή νομολογία μας θέλει τις αποζημιώσεις για σωματική αναπηρία, φυσικό και ψυχικό πόνο να αυξάνονται εξελικτικά. Η τάση αυτή της νομολογίας δεν οφείλεται σε συναισθηματική απόκλιση προς τα θύματα. Βασίζεται στις πραγματικότητες της ζωής. Τα δικαστήρια έχουν επίγνωση της υψηλής αξίας που συνεχώς αποδίδεται από πολιτισμένες κοινωνίες στη σωματική ακεραιότητα και ψυχική υγεία του ατόμου μέλους της. Η πνευματική και σωματική υγεία συναποτελούν το προαπαιτούμενο στοιχείο για την καλή ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις, που εκφράζονται σε χρήμα, αποσκοπούν όσο είναι δυνατό με το υλικό τους στοιχείο να προσφέρουν κάποια ποιότητα ζωής στο θύμα, επαναφέροντας την, όσο είναι δυνατό, στην προ του δυστυχήματος κατάσταση. Γι΄ αυτό και οι αποζημιώσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν την αγοραστική αξία του χρήματος ώστε να προσεγγίζεται η εύλογη αποκατάσταση της ζημιάς.² Πιο πρόσφατα στην υπόθεση Αζοφ v. Προδρόμου κ.α,
(2006)1 Α.Α.Δ. 331,340 αναφέρονται τα εξής: "Έχει νομολογηθεί ότι οι αποζημιώσεις είναι το μέσο, με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος, χωρίς να αποσκοπούν στην τιμωρία του αδικοπραγήσαντος. Το ύψος των αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά στη φύση και την έκταση των τραυμάτων, καθώς και στον πόνο του θύματος. Τα δικαστήρια, κατά την επιδίκαση των αποζημιώσεων για τραύματα, παρά την ανοδική πορεία που ακολουθείται, ώστε ο ανθρώπινος πόνος και η ταλαιπωρία να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία, δεν πρέπει να εκφεύγουν από τα λογικά πλαίσια - (βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ.66)." Χωρίς ποσώς να επιχειρώ παραλληλισμό, αξίζει να σημειωθεί ότι στην υπόθεση ΕΥΡΥΠΙΔΗΣ ΣΥΚΟΠΕΤΡΙΤΗΣ v. ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΘΗΝΑΚΗ
(2005)1(Β) Α.Α.Δ 844 ο ενάγοντας ηλικίας 62 ετών είχε υποστεί συντριπτικό κάταγμα μεσότητας δεξιάς κλείδας και αιμάτωμα, διάστρεμμα αριστερού ώμου. Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση κατά την οποία χρησιμοποιήθηκε πλάκα και βίδες και οστικό μόσχευμα από τη λεκάνη. Το κάταγμα της κλείδας επουλώθηκε μετά πάροδο 4 μηνών περίπου, όμως λόγω των έντονων ενοχλημάτων, της αδυναμίας και του πόνου κατά τις κινήσεις του αριστερού ώμου υπεβλήθη σε αποσυμπίεση η οποία έγινε κάτω από γενική νάρκωση. Ως μόνιμα κατάλοιπα είχε ενοχλήματα και πόνο περιοδικά στην περιοχή τόσο του δεξιού όσο και του αριστερού ώμου, ο οποίος θα επιτείνεται μετά από κινήσεις και χειρωνακτική εργασία και πιθανότητα ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Του επιδικάστηκαν γενικές αποζημιώσεις £15000, οι οποίες επικυρώθηκαν κατ' έφεση. Στην προκειμένη περίπτωση αφού έλαβα υπόψη (α) τη φύση και την έκταση των σωματικών βλαβών του ενάγοντος (β) τον πόνο και ταλαιπωρία που αναμφίβολα υπέστη (γ) σε ότι αφορά ειδικά το κάταγμα της κλείδας, τη μόνιμη παραμορφωτική ουλή μήκους ενός εκατοστού αλλά και την ευαισθησία και δυσκαμψία που είναι ενδεχόμενη κατά τις αλλαγές του καιρού και μετά από κόπωση και (δ) σε ότι αφορά ειδικά την πλαγιομετατόπιση της μύτης, την αναγκαιότητα χειρουργικής επέμβασης (ως έχει προσδιοριστεί ανωτέρω), πιστεύω πως η επιδίκαση ενός ποσού €17000 αποτελεί υπό τις περιστάσεις δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων θα φέρει νόμιμο τόκο από την ημερομηνία του δυστυχήματος, δηλαδή από 5.2.2005, αφού δεν υπήρξε υπέρμετρη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση και προώθηση της αγωγής (βλ. Άρθρο 58Α του Κεφ.148 σε συνάρτηση με το Άρθρο 33 του Νόμου 14/60 ως έχουν τροποποιηθεί από τους Ν.81
(1)/2008 και 82
(1)/2008 αντίστοιχα, Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Στεφανή ν. Λαμπή
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1847 και Ανθή Θεοφάνους ν. Γιάννη Κουρούκλα και αντίστροφα
(2006)1 Α.Α.Δ 528). Ο τόκος επί του συμφωνημένου ποσού των ειδικών αποζημιώσεων, με βάση τις ίδιες αρχές, θα ξεκινά επίσης από την ημερομηνία του δυστυχήματος, αλλά θα είναι μειωμένος κατά το ήμισυ μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης και απ' εκείνη την ημερομηνία μέχρι εξοφλήσεως, θα είναι πλήρης. Εν όψει λοιπόν των όσων έχω αναφέρει πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον της εναγόμενης για το ποσό των €17000 (Γενικές Αποζημιώσεις) πλέον νόμιμο τόκο από 5.2.2005 (ημερομηνία του δυστυχήματος) πλέον €2412,37 (Ειδικές Αποζημιώσεις) πλέον το ½ του νόμιμου τόκου από 5.2.2005 (ημερομηνία του δυστυχήματος) μέχρι 22.10.2010 (ημερομηνία έκδοσης της απόφασης) και έπειτα νόμιμο τόκο μέχρι εξοφλήσεως πλέον έξοδα στην κλίμακα επιτυχίας ως θα υπολογισθούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ......... Στ. Ν. Σταύρου, Ε. Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο