PC ORINOS LTD ν. Φρίξου Φιλίππου, Αρ. Αγωγής: 12850/00, 4 Νοεμβρίου, 2010 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2010:A353 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Στυλιανίδη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 12850/00 P.C. ORINOS LTD, από τη Λευκωσία Ενάγουσα -και- Φρίξου Φιλίππου, από τη Λευκωσία Εναγομένου ------------------------ 4 Νοεμβρίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Ενάγουσα: κ. Αβρααμίδης για Λ. Παπαφιλίππου και Σία Για τον Εναγόμενο: κ. Παναγίδης για κ. Βορκά ----------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα, απαιτεί εναντίον του εναγομένου: Α. ΛΚ4.500 ως ειδικές αποζημιώσεις και/ή διαφυγόντα κέρδη Β. ΛΚ350 (ή οποιοδήποτε άλλο ποσό το Δικαστήριο κρίνει δίκαιο) μηνιαίως από 1.12.2000 μέχρι παράδοσης του διαμερίσματος ως απώλεια ενδιάμεσων κερδών και/ή ως αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση και/ή για διαφυγόντα κέρδη. Γ. Νόμιμο Τόκο. Ε. Απόφαση ή και διάταγμα του Δικαστηρίου με την οποία να διατάσσεται ο Εναγόμενος να προβεί σε άμεση παράδοση στην Ενάγουσα της ελευθέρας κατοχής του διαμερίσματος αρ. 71 στο Δημόκριτος Court στην οδό Ιωάννη Κληρίδη 2 στη Λευκωσία. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης η Ενάγουσα ήτο και εξακολουθεί να είναι ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος αρ. 71 στο Δημόκριτος Court στην οδό Ιωάννη Κληρίδη 2 στη Λευκωσία. (το διαμέρισμα). Ο Εναγόμενος διετέλεσε για ορισμένο χρονικό διάστημα διευθυντής της Ενάγουσας και η Ενάγουσα παραχώρησε σε αυτό άδεια να κατέχει και χρησιμοποιεί το διαμέρισμα για να κατοικεί με την οικογένεια του. Κατά ή περί την 8.11.99 ο Εναγόμενος έπαυσε να είναι διευθυντής της Ενάγουσας και η Ενάγουσα ζήτησε από τον εναγόμενο να εκκενώσει και να παραδώσει το διαμέρισμα στην Ενάγουσα. Ο Εναγόμενος παρέλειψε να παραδώσει το διαμέρισμα στην Ενάγουσα η οποία με επιστολή της ημερομηνίας 4.4.2000 πληροφόρησε τον εναγόμενο ότι θα ήτο διατεθειμένη να του ενοικιάσει το διαμέρισμα έναντι ενοικίου προς ΛΚ350 μηνιαίως. Ο Εναγόμενος αρνήθηκε την προσφορά της Ενάγουσας και συνεχίζει να κατέχει το διαμέρισμα μέχρι σήμερα. Αρνούμενος να εγκαταλείψει και παραδώσει το διαμέρισμα στην ιδιοκτήτρια παρά τις επιστολές ημερομηνίας 4.4.2000 και 30.6.
- Ο Εναγόμενος παραδέχεται ότι διετέλεσε για ορισμένο χρονικό διάστημα διευθυντής της Ενάγουσας και ότι η Ενάγουσα παραχώρησε σε αυτόν άδεια να κατέχει και χρησιμοποιεί το διαμέρισμα για να κατοικεί με την οικογένεια του. Ισχυρίζεται ότι το διαμέρισμα του παραχωρήθηκε ως εκτοπισθείς μέτοχος χωρίς την υποχρέωση να πληρώνει οποιοδήποτε ποσό ως ενοίκιο και χωρίς οποιοδήποτε περιορισμό. Το διαμέρισμα βρίσκεται στην κατοχή του Εναγόμενου κατόπιν προφορικής συμφωνίας μεταξύ αυτού και των Εναγόντων και/ή του διοικητικού συμβουλίου. Συγκεκριμένα ο διευθύνων διοικητικός σύμβουλος Κώστας Φιλίππου του υποσχέθηκε και/ή τον διαβεβαίωσε ότι το διαμέρισμα είναι δικό του και ότι δεν θα του ζητηθεί να πληρώνει ενοίκιο σε καμιά περίπτωση. Βασιζόμενος στις εν λόγω παραστάσεις και/ή υποσχέσεις και/ή συμπεριφορά εκ μέρους των Εναγόντων ο Εναγόμενος θεωρούσε το επίδικο διαμέρισμα σαν τη μόνιμη οικογενειακή του στέγη και προέβη σε έξοδα για τη συντήρηση, τη διαμόρφωση και τον εξωραϊσμό. Ο Εναγόμενος υπό την ιδιότητα του ως διευθυντής των Εναγόντων διατηρούσε λογαριασμό διευθυντού με τους Ενάγοντες ο οποίος ήταν πιστωμένος με ποσό πέραν των ΛΚ45.000 επιπλέον τόκους οι οποίοι αντιπροσωπεύουν δεσμευμένους μισθούς του Εναγομένου από την εταιρεία SADOLIN PAINTS (CYPRUS) LTD της οποίας ο Εναγόμενος ήταν διευθυντής και οι Ενάγοντες μέτοχος πλειοψηφίας. Το ποσό αυτό και/ή δεδουλευμένοι μισθοί πιστώνονταν στο λογαριασμό που διατηρούσε ο Εναγόμενος με τους Ενάγοντες ως άτυπο και/ή εξυπακουόμενο δάνειο του Εναγόμενου προς τους Ενάγοντες για σκοπούς ρευστότητας και/ή διευκόλυνσης των Εναγόντων. Ο Εναγόμενος ζήτησε την πληρωμή του ποσού αυτού αλλά οι Ενάγοντες αρνήθηκαν να τον πληρώσουν. Η συμπεριφορά των Εναγόντων κατά τα τελευταία 27 χρόνια ήταν τέτοια που έδωσε στον Εναγόμενο την εντύπωση ότι του παραχωρήθηκαν πλήρη νομικά δικαιώματα στο διαμέρισμα. Ο Εναγόμενος αυτά ισχυρίζεται στην τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης που καταχώρισε στις 17.6.
- Την 1.12.2009 οι δύο πλευρές έκαμαν παραδεκτό γεγονός ότι το ετήσιο αγοραίο ενοίκιο για τα έτη από το 2000 μέχρι σήμερα έχει ως ακολούθως: Για το 2000 €4.000, για το 2001 €4.160, για το 2002 €4.325, για το 2003 €4.500, για το 2004 €2925, για το 2005 €3.000, για το 2006 €3.100, για το 2007 €3.200, για το 2008 €3.300, για το 2009 €3.
- Για το κάθε έτος που ακολουθεί θα προστίθεται (αυξάνεται) κατά €100 ετησίως επί του αγοραίου ενοικίου του προηγούμενου χρόνου. H Ενάγουσα κάλεσε πρώτο μάρτυρα τον Νίκο Φιλίππου γενικό της διευθυντή. Καταχώρησε γραπτή κατάθεση, ως μέρος της κυρίως εξέτασης, της οποίας υιοθέτησε το περιεχόμενο και αφού την ανέγνωσε, την κατέθεσε στο Δικαστήριο. Λέει ότι το διαμέρισμα αρ. εγγραφής Α212, αρ. 71 στην πολυκατοικία Δημόκριτος Court, στην οδό Ιωάννη Κληρίδη 2 Λευκωσία, ανήκει και είναι εγγεγραμμένο επ' ονόματι της Ενάγουσας και κατέθεσε φωτοαντίγραφο του τίτλου ως Τεκμήριο στο Δικαστήριο. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 η Ενάγουσα παραχώρησε άδεια στον Εναγόμενο ο οποίος τότε ήταν ένας εκ των διοικητικών συμβούλων της Ενάγουσας να διαμένει στο διαμέρισμα και να το χρησιμοποιεί. Με σχετική απόφαση της Γενικής Συνέλευσης ημερομηνίας 8.11.99 η Ενάγουσα έπαυσε τον Εναγόμενο από τη θέση του διοικητικού συμβούλου. Ο Εναγόμενος εξακολουθούσε να διατηρεί κατοχή του διαμερίσματος και μετά την παύση του από το εν λόγω αξίωμα. Με επιστολή της ημερομηνίας 4.4.2000 η Ενάγουσα πληροφόρησε τον Εναγόμενο ότι αποφάσισε να ενοικιάσει το διαμέρισμα και ότι εάν ο Εναγόμενος δεν ενδιαφερόταν ο ίδιος να το ενοικιάσει θα έπρεπε να παραδώσει άμεσα το διαμέρισμα και ότι αν παρέλειπε να παραδώσει το διαμέρισμα θα επιβαρυνόταν με το αγοραίο ενοίκιο από τις 10.4.
- Ο Εναγόμενος παρέλειψε να απαντήσει στην επιστολή αυτή και εξακολουθούσε να κατέχει το εν λόγω ακίνητο. Με νέα επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας 30.6.2000 Τεκμήριο Α3 ζητούσε από τον Εναγόμενο να ενοικιάσει το διαμέρισμα και σε αντίθετη περίπτωση τον καλούσε όπως παραδώσει ελεύθερη κατοχή του διαμερίσματος στην Ενάγουσα μέχρι τις 10.7.
- Ζητούσε επίσης ΛΚ1050 ως διαφυγόντα κέρδη για τους μήνες Απρίλιο μέχρι και Ιούλιο
- Το διαμέρισμα αγοράστηκε από την Ενάγουσα περί το έτος
- Ο Εναγόμενος μέχρι σήμερα αρνείται να παραδώσει κατοχή του επίδικου ακινήτου στην Ενάγουσα. Το διαμέρισμα το είδε μια φορά στη ζωή του. Είναι εμβαδoύ πέραν των 100 τ.μ. Αντεξεταζόμενος είπε ότι κατάγεται από το Παλαιχώρι έχει 4 αδέλφια. Ο Εναγόμενος είναι αδελφός του και είναι μεγαλύτερος του. Ο Παναγιώτης Ορεινός ήταν θείος του και είναι ο ιδρυτής της Ενάγουσας. Εργοδοτήθηκε στην Ενάγουσα μαζί με τον αδελφό του Κώστα και τον Εναγόμενο. Άρχισε να εργάζεται στην εταιρεία το 1956 ενώ ο Εναγόμενος το
- Τα αδέλφια του ήταν μέτοχοι στην εταιρεία Ορεινός, ο Κώστας και ο ίδιος από 33%, ο Φρίξος, δηλαδή ο Εναγόμενος 25% και η Ελένη 8%. Η SADOLΙN είναι εταιρεία της Ενάγουσας. Ο Εναγόμενος ήταν διευθυντής στην μια εταιρεία και στην Ενάγουσα ήταν τυπικά διευθυντής. Οι απολαβές του ήταν από τη SADOLΙN. Το διαμέρισμα αγοράστηκε το 1972 από τη Εταιρεία Δημόκριτος με ανταλλαγή προϊόντων δηλαδή πογιάδων. Μετά την εισβολή κατοικήθηκε από τον Εναγόμενο ο οποίος ζούσε εκεί με την οικογένεια του. Η Ενάγουσα δεν πλήρωσε λογαριασμό νερού, τηλεφώνου και ρεύματος. Δεν πληρώθηκε ενοίκιο από τον Εναγόμενο για αυτό το διαμέρισμα. Δεν πληρώθηκε ποσό για τη συντήρηση από την εταιρεία. Και οι τρεις είχαν ένα ποσό που πιστωνόταν ο λογαριασμός τους στην Ορεινός. Δεν γνωρίζει πόσα είχε να παίρνει το 1980 ο Εναγόμενος. Αυτός και ο Κώστας Φιλίππου δεν είχαν διαμέρισμα. Πιθανόν τα λεφτά στην εταιρεία να τα αφήναν για σκοπούς ρευστότητας. Δεν μπορεί να καταλάβει από πού έβγαλε το συμπέρασμα ο Εναγόμενος ότι η συμπεριφορά της Ενάγουσας ήταν ότι το διαμέρισμα ήταν δικό του. Επανεξεταζόμενος είπε ότι ο Κώστας Φιλίππου σταμάτησε λόγω υγείας. Οι αποφάσεις της εταιρείας παίρνονταν από τον Κώστα Φιλίππου και Νίκο Φιλίππου. Ο Φρίξος μπορούσε να ενημερωθεί. Η εταιρεία έχει τίτλο από το
- Υπήρχε λογιστήριο στην Ορεινός. Υπάρχουν αρχεία που μπορούν να μας διαφωτίσουν. Η εταιρεία δεν παραχώρησε σε κανένα από τους τρεις τους διαμέρισμα. Ακολούθως κατέθεσε ο ίδιος ο Εναγόμενος. Κατέθεσε γραπτή δήλωση για σκοπούς κυρίως εξέτασης. Είναι ένας εκ των μετόχων της Ενάγουσας η οποία είναι οικογενειακή επιχείρηση. Αρχικά η Ενάγουσα ήταν μέτοχος κατά 75% της Εταιρείας SADOLΙN PAINTS (CYPRUS) LTD και το υπόλοιπο 25% ανήκε στην εταιρεία SADOLΙN LIMITED της Δανίας. Αυτός ήταν διευθυντής στην Ενάγουσα από το 1971 και από το 1984 στην Εταιρεία SADOLΙN PAINTS (CYPRUS) LTD. Αυτός ελάμβανε μισθό από την εταιρεία SADOLΙN PAINTS (CYPRUS) LTD. Τα αδέλφια του Κώστας και Νίκος Φιλίππου ελάμβαναν μισθό από την Ενάγουσα. Το επίδικο διαμέρισμα αγοράστηκε από την Ενάγουσα περί τα έτη 1972 -1973 για το ποσό των ΛΚ10,000 και ΛΚ500 μεταβιβαστικά. Ο πρώτος που κατοίκησε στο εν λόγω διαμέρισμα ήταν αυτός και η οικογένεια του, αμέσως μετά την εισβολή το 1974 όταν εκδιώχθηκαν από τον Τράχωνα. Από την ημέρα που κατοίκησε στο διαμέρισμα ανέλαβε όλα τα μηνιαία έξοδα όπως ρεύμα, νερό, τηλέφωνο και την αναλογία κοινοχρήστων. Προέβη σε μετατροπές στον εσωτερικό χώρο, τοποθέτηση κλιματιστικού, κλείσιμο της τζαμαρίας, τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα στην οροφή, έξοδα για τα οποία ουδέν ποσό δόθηκε από την Ενάγουσα. Έγιναν με δικά του έξοδα. Μέχρι το 2000 και για 26 χρόνια η Ενάγουσα ουδέποτε απαίτησε οποιοδήποτε ποσό για τη χρήση ή ενοικίαση του εν λόγω χώρου. Αντίθετα η συμπεριφορά τους ήταν τέτοια που του έδωσαν την εντύπωση ότι το σπίτι αυτό ήταν δικό του. Ουδέποτε του ζητήθηκε να του επιστρέψει μέρος του μισθού του. Πιστωνόταν σε λογαριασμό που διατηρούσαν με την Ενάγουσα ως δάνειο προς αυτούς για σκοπούς ρευστότητας της Ενάγουσας. Μέχρι το τέλος του 1984 είχε να λαμβάνει το ποσό των ΛΚ14.
- Μέχρι το 1995 είχε να λαμβάνει το ποσό των ΛΚ45.161,92 σεντ. Το 1980 προχώρησε στην αγορά χωραφιού για το ποσό των ΛΚ10.800 με χρήματα που οφείλονταν σε αυτό από την Ενάγουσα. Σε κάποιο στάδιο σκέφθηκε να αγοράσει κάποια οικία που ήταν μεγαλύτερη από το εν λόγω διαμέρισμα και ο Κώστας Φιλίππου του είπε ότι δεν χρειάζεται να φύγει ποτέ από το διαμέρισμα γιατί ήταν δικό του και τον παρακάλεσε να αφήσει τα λεφτά στην εταιρεία για σκοπούς ρευστότητας. Βασιζόμενος σε αυτά που του είπε ο Κώστας Φιλίππου θεώρησε το διαμέρισμα αυτό δικό του και δεν χρησιμοποίησε τα λεφτά για αγορά οικίας. Στο στάδιο αυτό ο δικηγόρος του Εναγόμενου εδήλωσε στο Δικαστήριο ότι δεν θα προωθηθεί η ανταπαίτηση του Εναγομένου και συνεπώς θα απορριφθεί. Αντεξεταζόμενος ο Εναγόμενος είπε ότι οι στενοί δεσμοί με τα αδέλφια του κράτησαν μέχρι το
- Ο Νίκος το 1999 εξασφάλισε την υπογραφή του Κ. Φιλίππου και τον διόρισε Γενικό Διευθυντή. Πριν την εισβολή έμεναν εις τον Τράχωνα και μετά την εισβολή στο διαμέρισμα. Ήταν εισήγησή του να αποσύρει λεφτά από την εταιρεία για να αγοράσει οικία. Δεν του ζήτησε η εταιρεία να παραδώσει το διαμέρισμα. Του είπε ο Κώστας Φιλίππου να αφήσει τα λεφτά στην εταιρεία γιατί υπάρχει πρόβλημα ρευστότητας. Τον διαβεβαίωνε ότι το διαμέρισμα είναι δικό του και δεν θα του πει κανένας να φύγει. Θα πήγαινε σε μεγάλο χώρο νοουμένου ότι θα του έμενε το διαμέρισμα. Το σπίτι θα αγοράζετο για τα παιδιά του. Αυτός με την σύζυγο του δεν θα μετοικούσε. Δεν είχε ανάγκη να πάει σε πιο μεγάλο χώρο. Τη στιγμή που του έλεγε ότι το διαμέρισμα ήταν δικό του δεν υποψιάστηκε να το μεταβιβάσει πάνω του, είχε απόλυτη εμπιστοσύνη. Όλες οι υποθέσεις της εταιρείας που είχαν σοβαρά θέματα συζητιούνταν μεταξύ τους. Αυτό όμως δεν συζητήθηκε. Την αντηλιακή μεμβράνη δεν την πλήρωσε. Ούτε τον υπάλληλο που την τοποθέτησε τον πλήρωσε. Η εταιρεία Ορεινός έφερνε θερμάστρες πετρελαίου όπως αυτή που έβαλε στο διαμέρισμα. Δεν την πλήρωσε. Εθεωρούσε ότι το διαμέρισμα ήταν της εταιρείας και έκαμνε ό,τι ήθελε. Κανένας από τους διευθυντές ή μετόχους ήταν εκτοπισθής και ούτε παραχώρησε διαμέρισμα η εταιρεία σε οποιοδήποτε. Ανέλαβε όλα τα έξοδα του διαμερίσματος, ρεύμα και νερό καθώς και τηλέφωνο τα πλήρωναν αυτοί. Δεν ήρθε εις γνώση του ότι η εταιρεία πλήρωνε δημοτικό τέλος. Ούτε ότι πλήρωνε φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας. Τώρα συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να πληρώνει. Για 36 χρόνια τα πλήρωνε η εταιρεία P. C. Orinos. Σήμερα δεν είναι μέσα στο διαμέρισμα. Έφυγαν 23.5.
- Η εταιρεία σήμερα του οφείλει €8,871.33 σεντ. Το διαμέρισμα αγοράστηκε από την εταιρεία με ανταλλαγή πογιάδων. Όπου έκτιζε η εταιρεία Δημόκριτος έπαιρναν πογιές. Κατά την επανεξέταση είπε ότι το διαμέρισμα του δόθηκε σαν μέτοχος. Η κατοικία που μένει τώρα, το οικόπεδο είναι γραμμένο στη γυναίκα του. Αξιολόγηση Μαρτυρίας. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου, αξιολογώντας τη μαρτυρία τους με πλήρη πάντα επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, τη πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων. Γιαννή κ.α ν. Χριστοφόρου
(1995)1 σελ. 340, Μόδεστος Πίτσιλλος ν. Δημητράκη Ευγενίου
(1989)1 (Ε) 691, Ντίνος Μιχαηλίδης Λτδ ν Δρουσιώτου και άλλων
(1995)1 Α.Α.Δ σελ. 877. Το Δίκαιο της Απόδειξης
(1994), Τάκη Ηλιάδη, σελ. 24 και 215). Ο Εναγόμενος με την οικογένεια του κατοίκησαν στο επίδικο διαμέρισμα μετά την εισβολή του 1974, αφού προσφυγοποιήθηκαν, το οποίο κατέχει μέχρι σήμερα σύμφωνα με την παράγραφο 5 της Υπεράσπισης. Φαίνεται ότι η εταιρεία ήθελε να του συμπαρασταθεί στις δύσκολες στιγμές που περνούσε αφού αυτό που είχε προτεραιότητα ήταν η στέγαση του και έτσι του παραχώρησε το διαμέρισμα για στέγαση. Μέσα σ' αυτά τα πλαίσια η εταιρεία τον απάλλαξε από την καταβολή ενοικίων. Ο Εναγόμενος είπε στη μαρτυρία του ότι ανέλαβε τα μηνιαία έξοδα του διαμερίσματος όπως ρεύμα, νερό, τηλέφωνο και την αναλογία κοινοχρήστων. Αυτό ήταν φυσικό για ένα χρήστη ή ενοικιαστή. Είπε επίσης ότι προχώρησε σε μετατροπές στον εσωτερικό χώρο όπως τοποθέτηση διαχωριστικού στο διάδρομο, τοποθέτηση κλιματιστικού, fitted carpet, κλείσιμο της τζαμαρίας, τοποθέτηση αντηλιακής μεμβράνης στα τζάμια της οικίας, τοποθέτηση σόμπας πετρελαίου και τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα στην οροφή. «Για αυτά τα έξοδα ουδέν ποσό δόθηκε», είπε, «από την ενάγουσα, τουναντίον μάλιστα όλα αυτά έγιναν με δικά μου έξοδα». Στην αντεξέταση του όμως παραδέχθη ότι την αντηλιακή μεμβράνη δεν την πλήρωσε, ούτε τον υπάλληλο που την τοποθέτησε. Επίσης η εταιρεία P.C. Orinos Ltd έφερνε θερμάστρες πετρελαίου όπως αυτές που έβαλε στο διαμέρισμα. Δεν την πλήρωσε. Είπε ότι αυτά δεν τα είπε στην κυρίως εξέταση, του διέφυγαν. Δεν είναι γιατί του διέφυγαν, είναι στην προσπάθεια του να αποδείξει ότι το διαμέρισμα του το έδωσε η εταιρεία ως δικό του. Από αυτά που είπε δεν προκύπτει οτιδήποτε που να φανερώνει διάθεση οποιουδήποτε από την εταιρεία να χαρίσει ή να κάμει δωρεάν το διαμέρισμα στον Εναγόμενο. Αντιθέτως ήταν μια συμπεριφορά της εταιρείας ως εγγεγραμμένης ιδιοκτήτριας σύμφωνα με το Τεκμήριο Α1, αλλά και του ιδίου του Εναγόμενου ως απλού χρήστου του διαμερίσματος. Η εταιρεία δεν έπαυσε να κάμνει έξοδα στο διαμέρισμα, όπως η τοποθέτηση θερμάστρας και η τοποθέτηση αντηλιακής μεμβράνης στα τζάμια της οικίας. Ακόμα η πληρωμή για 36 χρόνια των δημοτικών τελών και του φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας από την ενάγουσα είναι δείγμα πρόθεσης μη αποξένωσης της οικίας. Εάν του το έδιδε η εταιρεία ως δικό του δεν θα κατέβαλλε, το νομικό αυτό πρόσωπο, τα δημοτικά τέλη και το φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας επί 36 χρόνια, όπως πράττει ο κάθε ιδιοκτήτης. Γεγονός για το οποίο επέδειξε άγνοια ο Εναγόμενος λέγοντας ότι τώρα το συνειδητοποίησε δηλαδή στο στάδιο της αντεξέτασης. Ο Εναγόμενος στην κυρίως εξέταση, στην παράγραφο 21 της γραπτής του δήλωσης αναφέρει ότι σε κάποιο στάδιο σκέφτηκε να αγοράσει κάποια οικία που ήταν μεγαλύτερη από το επίδικο διαμέρισμα και εξέφρασε αυτή του τη σκέψη στον Κώστα Φιλίππου, ο οποίος του είπε ότι δεν χρειάζεται να φύγει ποτέ από το διαμέρισμα γιατί ήταν δικό του και τον παρακάλεσε να αφήσει τα λεφτά στην εταιρεία για σκοπούς ρευστότητας. Δεν χρησιμοποίησε τα λεφτά που είχε στο λογαριασμό της Ενάγουσας αφού θεώρησε το διαμέρισμα δικό του, παρόλο που με βάση τα λεφτά αυτά, ΛΚ46.161,92, είχε τη δυνατότητα να αποκτήσει άλλη οικία με βάση τις τιμές που επικρατούσαν στην κτηματική αγορά. Η συζήτηση όμως για το ποσό αυτό έγινε το 1995, είκοσι ένα χρόνια μετά την εγκατάσταση του στο διαμέρισμα. Ουδεμία άλλη υπόσχεση από οποιοδήποτε αναφέρθη κατά την χρονική αυτή διάρκεια. Τα μόνα που αναφέρθηκαν σε σχέση με κατά πόσο το διαμέρισμα του εδόθη από την εταιρεία ως δικό του είναι οι εργασίες και προσθήκες που έγιναν μέσα στο σπίτι καθώς η πληρωμή των δημοτικών τελών και φόρου τα οποία όμως σχολίασα πιο πάνω. Δηλαδή πέρασαν 21 χρόνια για να του πει κάποιος, στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Κώστας Φιλίππου, ότι το διαμέρισμα είναι δικό του; Αυτό που δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο είναι το καταστατικό της εταιρείας για να φανεί ποιος παίρνει τέτοιες αποφάσεις που να δεσμεύουν την εταιρεία. Μια τέτοια ενέργεια του Κώστα Φιλίππου μειώνει το ενεργητικό της εταιρείας. Ο Κώστας Φιλίππου και ο Εναγόμενος δεν ήταν οι μοναδικοί μέτοχοι της εταιρείας. Υπήρχαν και άλλοι των οποίων θίγοντο τα συμφέροντα τους. Ο Εναγόμενος δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Ουδεμία υπόσχεση ή συμπεριφορά των Εναγόντων εκδηλώθηκαν που να υποδηλώνει ή καταδεικνύει ως δικαιούμενο να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης ή δικαιούχος του διαμερίσματος. Οι όλες ενέργειες του Εναγόμενου και των Εναγόντων μόνο προς μία κατεύθυνση οδηγούν. Ότι ο Εναγόμενος ήταν χρήστης του διαμερίσματος. Η χρήση αυτή τερματίστηκε από τις 4/4/00 και 30/6/00, επιστολές με τις οποίες ανακάλεσε την άδεια η ιδιοκτήτρια εταιρεία. Από αυτή την ημερομηνία, ο Εναγόμενος, επεμβαίνει στο διαμέρισμα της Ενάγουσας. Οφείλει να καταβάλλει ενοίκιο στους Ενάγοντες όπως ήταν και η απαίτηση τους, Τεκμήριο Α2. Α. Νομική Πτυχή Α. Η Ενάγουσα παραχώρησε απλώς άδεια χρήσης του επίδικου διαμερίσματος στον Εναγόμενο αμέσως μετά την προσφυγοποίηση του το 1974. Το κατά πόσο ήταν απλή άδεια μπορεί να αποφασιστεί λαμβανομένου υπ' όψη του ακόλουθου αποσπάσματος από την απόφαση Καρεσίου ν. Καραπίττα κ.α.
(2002), 1 (Α) Α.Α.Δ. σελ. 338 στη σελίδα 348: «Το πρώτο ζήτημα που τίθεται προς εξέταση είναι κατά πόσο η συμφωνία (Τεκμήριο 1) αποτελούσε άδεια ή ενοικίαση. Στην Αγγελίδης και Φιλίππου Λτδ ν. Σπύρος Κολοκασίδης Εστέιτς Λτδ
(1991)1 Α.Α.Δ. 327 (απόφαση Αρτέμη, Δ.) έχει υιοθετηθεί ο πιο κάτω ορισμός του όρου licence (άδεια) από το σύγγραμμα Hill and Redman's Law of Landlord and Tenant, 15η έκδοση, σελ. 21: "Rule 7 - A licence is a permission which entitles the licensee to do some act on the land which would otherwise be a trespass, but which does not create any estate of interest in the land. Rule 8 - A licence is either (
- a)a gratuitous or bare licence, or (
- b)a licence coupled with the grant of an interest, or (
- c)a contractual licence. The assignability and the revocability of a licence depend on the category into which it falls." Σε μετάφραση: «Κανών 7 - Άδεια είναι η συγκατάθεση η οποία παρέχει δικαίωμα στον κάτοχο της άδειας να κάμει κάτι επί της γης το οποίο άλλως θα αποτελούσε παράνομη επέμβαση αλλά δεν δημιουργεί δικαίωμα επί της γης. Κανών 8 - Άδεια είναι (α) χαριστική ή απλή άδεια, ή (β) άδεια συνοδευόμενη με την παροχή συμφέροντος, ή (γ) συμβατική άδεια. Η δυνατότητα εκχώρησης ή ανάκλησης της άδειας εξαρτώνται από την κατηγορία εντός της οποίας εμπίπτει.» Στην Αγγελίδης και Φιλίππου (πιο πάνω) σελ. 333 γίνεται και αναφορά στο θέμα της ανάκλησης. Υιοθετείται το πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα Hill and Redman (πιο πάνω) στη σελ. 22: "A bare licence does not even amount to a contract, with theresult that it may be revoked by the licensor at any time without giving a right to damages to the licensee." Σε μετάφραση: «Η απλή άδεια δεν ισοδυναμεί ακόμη και με σύμβαση με αποτέλεσμα να μπορεί να ανακαλείται από τον χορηγό της χωρίς να δίδεται δικαίωμα αποζημιώσεων στον αδειούχο.» Η Ενάγουσα με επιστολές της ημερομηνίας 4.4.2000 και 30.6.2000 ανακάλεσε την παραχωρηθείσα στον Εναγόμενο άδεια. Μετά την ανάκληση της άδειας ο Εναγόμενος συνέχισε να επεμβαίνει στο ακίνητο κατέχοντας το μέχρι σήμερα, ως επεμβασίας. Η άδεια ήταν προσωπικό προνόμιο που διδόταν προς τον εναγόμενο για χρήση του υποστατικού, χωρίς να καταβάλλει ενοίκιο, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση που βρέθηκε ο Εναγόμενος μετά τα γεγονότα του 1974, την Τούρκικη εισβολή. Για το πότε κάποιος θεωρείται αδειούχος σχετική είναι και η απόφαση Royal Ris Ltd v. Δήμου Λάρνακας
(2005)1 (Β) Α.Α.Δ. σελ.
- Β. Υπεράσπιση περιουσιακού κωλύματος. Η Ενάγουσα είναι εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του επίδικου διαμερίσματος από τις 31/10/1975, δυνάμει αγοράς αντί του ποσού των ΛΚ10.
- Επίσης κατέβαλε δικαιώματα μεταβίβασης ΛΚ500.100 μιλς. Είναι ισχυρισμός του Εναγόμενου ότι υπήρξαν διαβεβαιώσεις από την Ενάγουσα ότι το διαμέρισμα θα έμενε στον Εναγόμενο. Και αν ακόμα δεν υπήρχαν αυτές οι διαβεβαιώσεις, λέγει, θεωρεί ότι η συμπεριφορά της Ενάγουσας για 26 χρόνια ήταν τέτοια που εύλογα έδωσε το δικαίωμα στον Εναγόμενο να πιστεύει ότι το διαμέρισμα ήταν δικό του. Υπάρχει πιο πάνω εύρημα του Δικαστηρίου ότι δεν υπήρξε τέτοια συμπεριφορά από πλευράς Ενάγουσας. Στην απόφαση Χρυσοστόμου ν. Φράγκου κ.α.
(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 622, στη σελίδα 628 αναφέρονται τα πιο κάτω: «χωρίς να υπεισερχόμεθα στις λεπτομέρειες που διέπουν την τεκμηρίωση ιδιοκτησιακού κωλύματος, (εξηγούνται στις αποφάσεις στις οποίες αναφέρθηκε το πρωτόδικο Δικαστήριο), κρίνουμε, σε συμφωνία με το πρωτόδικο Δικαστήριο, ότι απουσιάζουν ολότελα οι προϋποθέσεις για τη γένεση του επικαλούμενου δικαιώματος. Στοιχειώδη προϋπόθεση για την ύπαρξη, έστω, λόγου περί του κωλύματος αποτελεί η παράσταση, εκ μέρους του ιδιοκτήτη της γης, προς το πρόσωπο προς το οποίο γίνεται, ότι ο ίδιος αποποιείται των δικαιωμάτων του επί της γης και ότι ο προς ον η παράσταση, μπορεί να θεωρήσει τη γη ως δική του περιουσία. Η εσφαλμένη εντύπωση του ιδιοκτήτη για τα όρια της ιδιοκτησίας του δεν παρέχει έρεισμα προς στοιχειοθέτηση δικαιώματος. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου οι εφεσίβλητοι δεν προέβησαν σε καμιά παράσταση προς τον εφεσείοντα ότι η γη του ανήκει ανεξάρτητα από την έκταση που καλύπτει ο τίτλος του. Ως προς τη θεώρηση των αρχών του proprietary estoppels από τα αγγλικά Δικαστήρια, χρήσιμη αναφορά μπορεί να γίνει στην πολύ πρόσφατη απόφασή του Αγγλικού Εφετείου την Yaxley n. Gotts
(2000)1 All E.R.
- Η έφεση επί του προκειμένου είναι ανεδαφική. Ερείσματος στερείται και ο άλλος λόγος έφεσης. Και αν υποθέσουμε ότι παρεχόταν πεδίο για τη διερεύνηση λάθους στα κτηματολογικά μητρώα, μέσω της εγερθείσας αγωγής (ανταπαίτησης), ο ισχυρισμός του εφεσείοντος περί της ύπαρξης σφάλματος, δεν αποδείχτηκε, ως διαπίστωσε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Τα ευρήματα του Δικαστηρίου στο επίμαχο θέμα στα οποία εύλογα θα μπορούσε να προέλθει το πρωτόδικο Δικαστήριο υπό το πρίσμα της μαρτυρίας, αποκλείουν την ύπαρξη λάθους στα κτηματολογικά μητρώα. Πέραν τούτου η φύση της αξίωσης για τη διόρθωση λάθους στα κτηματολογικά μητρώα και οι παραμέτροι της εντάσσουν την επίλυση του τιθέμενου θέματος στην αρμοδιότητα των κτηματολογικών αρχών βάσει του 'Αρθρου 61 του Κεφ.
- (βλ. μεταξύ άλλων Fatsita v. Fatsita & Another
(1998)1 C.L.R. 210, Φιλίππου ν. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 448, Χ"Ιωάννου ν. Κωνσταντίνου κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 31, Παρασκευάς Λοϊζου, συζύγου Θεοφίλου από την Τσάδα ν. Ανδρέα Χριστοδούλου Πολεμίτη, από την Κοίλη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1349) Ο τίτλος ιδιοκτησίας διευκρινίζει η πρωτόδικος Δικαστής, καθοδηγούμενη από τη νομολογία (Thomas Antoni Theodorou v. Christos Theori Haji Antoni
(1961)C.L.R. 203, Myrofora Nicou Socratous v. Nicolas Michael Mezou
(1975)1 C.L.R. 62), συνιστά εκ πρώτης όψεως μαρτυρία ιδιοκτησίας κτήματος. Η ισχύς του υποχωρεί μόνο εφόσο καταδειχθεί λάθος στην εγγραφή του ή αποδειχθεί ότι τρίτο πρόσωπο απόκτησε την ιδιοκτησία του κτήματος ως αποτέλεσμα εχθρικής κατοχής του, θέμα που δεν εγείρεται σε αυτή την υπόθεση» Επίσης στην απόφαση Βερεγγάρια Παπακόκκινου ν. Δήμου Πάφου
(1998)1 (Δ) Α.Α.Δ.
- λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Το βασικό ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο η απόφαση Crabb v. Arun, όπως υιοθετήθηκε στην Κύπρο με την απόφαση Στυλιανού και Άλλος ν. Παπακλεοβούλου και Άλλοι μπορεί να θέσει σε εφαρμογή τον κανόνα του Περιουσιακού κωλύματος, δίνοντας προς τούτο το δικαίωμα στις εφεσείουσες να νομιμοποιήσουν την απαίτηση τους. Η απάντηση μας στο ερώτημα είναι αρνητική. Οι διατάξεις του άρθρου 4 του Κεφ. 224 είναι περιοριστικές όσον αφορά τις περιπτώσεις δημιουργίας προνομίων πάνω σε ακίνητη περιουσία και απαγορευτικές όσον αφορά την υιοθέτηση κανόνων του Κοινοδικαίου και της Επιείκειας (Equity). Αναγνώριση δημιουργίας δικαιωμάτων πάνω σε ακίνητη περιουσία με εφαρμογή του Περιουσιακού κωλύματος θα ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με τις πρόνοιες του άρθρου 4 που δεν επιτρέπει την εφαρμογή των κανόνων του Κοινοδικαίου και της Επιείκειας στη δημιουργία δικαιωμάτων πάνω σε ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο. Τα δικαιώματα που μπορεί να αποκτηθούν δεν μπορεί να είναι άλλα εκτός από εκείνα που καθορίζονται ρητά με το Άρθρο 4 του Κεφ. 224.» Η αρχή του περιουσιακού κωλύματος δεν μπορεί να εφαρμοστεί λόγω των ρητών προνοιών του άρθρου 4 του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση Νόμου), Κεφ.
- Στην παρούσα υπόθεση δεν μπορεί να εφαρμοστεί η αρχή αυτή και για τον επιπρόσθετο λόγο ότι ο Εναγόμενος δεν απέδειξε οποιαδήποτε συμπεριφορά από πλευράς Ενάγουσας πάνω στην οποία να κτίσει την υπόθεση του για να εφαρμοστεί η αρχή του περιουσιακού κωλύματος. Μελετώντας την απόφαση Παπακοκκίνου ν. Δήμου Πάφου (ανωτέρω) βρίσκω ότι το δόγμα ή αρχή δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην παρούσα υπόθεση και για τον εξής πρόσθετο λόγο. Το δόγμα του περιουσιακού κωλύματος διαφέρει από τα άλλα διότι παρέχει βάση για διεκδίκηση δικαιωμάτων και δεν προσφέρεται μόνο ως βάση για υπεράσπιση. Επομένως, στην προκειμένη περίπτωση που η Ενάγουσα είναι εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του επίδικου ακινήτου, η προβολή του δόγματος του περιουσιακού κωλύματος θα έπρεπε να συνοδεύεται από θεραπεία την οποία ο Εναγόμενος θα έπρεπε να ζητήσει με ανταπαίτηση. Ο Εναγόμενος με την ανταπαίτηση του, την οποία απέσυρε, δεν ζητούσε θεραπεία σε σχέση με το ακίνητο, αλλά τα χρήματα του υποτιθέμενου οφειλόμενου δανείου πλέον τόκους καθώς και αποζημιώσεις για λόγους άσχετους με το θέμα της ιδιοκτησίας του ακινήτου. Δεν μπορεί να προβάλλεται το δόγμα χωρίς διεκδίκηση ανάλογης θεραπείας, ειδικότερα όταν ο Ενάγοντας κατέχει τίτλο ιδιοκτησίας, όπως η Ενάγουσα στην προκειμένη περίπτωση. Η υπεράσπιση του περιουσιακού κωλύματος δεν έχει πετύχει. Γ. Αποζημιώσεις Το μέτρο αποζημίωσης για την παράνομη κατοχή ακινήτου είναι η ενοικιαστική αξία του κτήματος και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο για την αποζημίωση του ιδιοκτήτη είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία του κτήματος. Στον προσδιορισμό της ενοικιαστικής αξίας δε λαμβάνονται υπόψη βελτιώσεις στο κτήμα που επέφερε ο Εναγόμενος. Σχετική είναι η απόφαση Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχή Λιμένων Κύπρου
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ.
- Οι δύο πλευρές συμφώνησαν, έκαμαν παραδεκτό γεγονός, ότι το ετήσιο αγοραίο ενοίκιο για το 2000 ήταν €4.000, για το 2001 €4.160, για το 2002 €4.325, για το 2003 €4.500, για το 2004 €2.925, για το 2005 €3.000, για το 2006 €3.100, για το 2007 €3.200, για το 2008 €3.300, για το 2009 €3.
- Για το κάθε έτος που ακολουθεί θα προστίθεται (αυξάνεται) ποσό €100 ετησίως επί του αγοραίου ενοικίου του προηγούμενου χρόνου. Ο Εναγόμενος, με βάση το πιο πάνω παραδεκτό γεγονός οφείλει στην Ενάγουσα για την περίοδο από 4/4/00 μέχρι τις 4/11/2010, ημερομηνία έκδοσης της απόφασης, το συνολικό ποσό των €37.827,36 διαφυγόντα κέρδη ή αποζημιώσεις το οποίο θα επιδικαστεί προς όφελος της Ενάγουσας. Επιπρόσθετα ο Εναγόμενος οφείλει να καταβάλει στην Ενάγουσα διαφυγόντα κέρδη ή αποζημιώσεις από 4/11/2010 μέχρι παράδοσης της κατοχής σ' αυτήν του διαμερίσματος, το ύψος των οποίων θα καθοριστεί με βάση τα παραδεκτά γεγονότα. Η Ενάγουσα πέτυχε να αποδείξει την υπόθεση της. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγομένου ως εξής: Α. Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Εναγόμενος όπως εντός 30 ημερών από της επίδοσης του διατάγματος, παραδώσει στην Ενάγουσα κενή και ελεύθερη κατοχή του υπ' Αριθμού εγγραφής Α1212 (διαμερίσματος) το οποίο ευρίσκεται στον 7ον όροφο της πολυκατοικίας Δημόκριτος Κώρτ, στην οδό Ιωάννη Κληρίδη 2, στη Λευκωσία . Β. Αποζημιώσεις για τα έτη 4/4/2000 μέχρι 4/11/2010 (αμφοτέρων συμπεριλαμβανομένων) €37.827,
- Γ. Αποζημιώσεις και/ή διαφυγόντα κέρδη από 4/11/2010 μέχρι παράδοσης της κατοχής, στην Ενάγουσα, του διαμερίσματος στη βάση του ετήσιου ενοικίου αυξημένου κατά €100 ετησίως. Δ. Τα πιο πάνω ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο από σήμερα. Η Ανταπαίτηση αφού δεν έχει προωθηθεί απορρίπτεται. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγόμενου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Όσον αφορά την ανταπαίτηση δεν επιδικάζονται δικηγορικά έξοδα. (Υπ.) ............ Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Α.Λ.Ο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο