Νίκου Σάκκου κ.α. ν. Κώστα Δημητρίου κ.α., Αρ.Αγωγής: 4795/05, 30 Νοεμβρίου, 2010 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2010:A392 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Στ. Ν. Σταύρου, Ε.Δ. Αρ.Αγωγής: 4795/05 Μεταξύ: 1.Νίκου Σάκκου 2.Σίμου Σάκκου Εναγόντων και 1.Κώστα Δημητρίου 2.Ξενή Λάρκου Εναγομένων ------------------- 30 Νοεμβρίου, 2010 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Ερωτοκρίτου για Κ.Π.ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ & ΣΙΑ. Για τους Εναγόμενους: κα Χριστοδουλίδου για ΜΑΥΡΟΜΑΤΗΣ & ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι ενάγοντες, πατέρας και γιος, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της ανόρυξης γεωτρήσεων, την εγκατάσταση και επιδιόρθωση τουρμπίνων και άλλων συναφών ειδών, διεκδικούν από τους εναγομένους ποσό £
- Το ποσό αυτό κατά τους δικογραφημένους τους ισχυρισμούς, αντιπροσωπεύει το υπόλοιπο της εκτελεσθείσας εργασίας ανόρυξης διάτρησης στο κτήμα του εναγομένου 1 στην περιοχή Κτήρκα στην Περιστερώνα. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης κατά τον Δεκέμβριο του 2003, ο εναγόμενος 2, ως αντιπρόσωπος του εναγόμενου 1 έδωσε εντολή στους ενάγοντες να εκτελέσουν την πιο πάνω εργασία (παράγραφος 2), διαβεβαιώνοντας τους ότι εγγυάται την πληρωμή των εργασιών και την τήρηση των συμφωνηθέντων (παράγραφος 3). Η συμφωνία των εναγόντων μετά των εναγομένων και/ή εκάτερον εξ αυτών ήταν ότι η ημερήσια χρέωση για τα εργατικά τους θα ήταν £140 αντί £170 (που ήταν η συνήθης χρέωση) πλέον το κόστος των σωλήνων για την θωράκιση και των άλλων αναγκαίων εξαρτημάτων και εργασιών (παράγραφος 4). Οι ενάγοντες για ανόρυξη της διάτρησης εργάστηκαν για 17 ημέρες προς £140 ημερησίως (σύνολο £2380) και χρειάστηκαν να εγκαταστήσουν σωλήνες και να εκτελέσουν άλλες εργασίες συνολικής αξίας £
- Το συνολικό τίμημα της συμφωνίας δηλαδή ανήλθε σε £4762, έναντι του οποίου οι εναγόμενοι κατέβαλαν μόνο £3700, με αποτέλεσμα να παραμένει απλήρωτο το διεκδικούμενο ποσό των £
- Από πλευράς τους, οι εναγόμενοι, στις ξεχωριστές Υπερασπίσεις που καταχώρησαν, δεν αρνούνται την ύπαρξη συμφωνίας για την ανόρυξη της διάτρησης, ούτε και την εκτέλεση της συμφωνηθείσας εργασίας. Προβάλλουν όμως δύο ουσιαστικούς ισχυρισμούς που αλλοιώνουν την εικόνα των πραγμάτων. Ο πρώτος είναι ότι η συμφωνία για τα εργατικά δεν ήταν για £140 ημερησίως αλλά για £140 ημερησίως ή £4 για έκαστο πόδι ανόρυξης, οποιοδήποτε από τα δύο θα ήταν το μικρότερο. Ο δεύτερος είναι ότι η συμφωνία έγινε μόνο μεταξύ των εναγόντων και του εναγομένου
- Ο εναγόμενος 2 ενεργούσε αποκλειστικά ως αντιπρόσωπος του εναγόμενου 1 και σε καμία περίπτωση δεν διαβεβαίωσε τους ενάγοντες ότι εγγυάται τις όποιες υποχρεώσεις του. Απ' εκεί και πέρα δέχονται ότι καταβλήθηκε προς τους ενάγοντες ποσό £3700 αλλά ισχυρίζονται ότι αυτό αντιπροσωπεύει το σύνολο της εκτελεσθείσας εργασίας με βάση τα συμφωνηθέντα, με αποτέλεσμα να μην οφείλεται κανένα απολύτως ποσό προς τους ενάγοντες. Με βάση τις πιο πάνω θέσεις η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση. Κατά την ακρόαση έδωσαν ένορκη μαρτυρία έξι συνολικά πρόσωπα. Ο ενάγοντας 1 Νίκος Σάκκος (Μ.Ε.1), η σύζυγος του εναγομένου 2 Χλόη Λάρκου (Μ.Ε.2), ο Ανδρέας Λουκατζιής (Μ.Ε.3), ο ενάγοντας 2 Σίμος Σάκκος (Μ.Ε.4), ο εναγόμενος 2 Ξενής Λάρκου (Μ.Υ.1) και ο Ανδρέας Ορεινός (Μ.Υ.2). Περαιτέρω κατατέθηκαν διάφορα έγγραφα ως τεκμήρια. Δεν θα καταπιαστώ με το αχρείαστο και αντιπαραγωγικό εγχείρημα της εκτενούς καταγραφής της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων. Νοείται βέβαια πως η δοθείσα προφορική μαρτυρία σε όλη της την έκταση, τα κατατεθέντα τεκμήρια και βεβαίως η επιχειρηματολογία των ευπαιδεύτων συνηγόρων, ως αυτή αναπτύσσεται μέσα από τις αγορεύσεις τους, εξετάσθηκαν ενδελεχώς και διεξοδικά από το Δικαστήριο παρά την απουσία ρητής αναφοράς (βλ. Al Watani κ.α v. Παπαδόπουλου
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1924, 1937). Αυτού λεχθέντος αναφορές, σχόλια και παρατηρήσεις θα γίνουν σε κατοπινό στάδιο όπου τούτο κριθεί αναγκαίο προς επίλυση των επιδίκων θεμάτων. Πρώτον και μείζον θέμα προς σχολιασμό και κρίση είναι η αξιολόγηση της δοθείσας μαρτυρίας. Ως σωστά έχει επισημανθεί από αμφότερους του ευπαίδευτους συνηγόρους, το ζήτημα αυτό θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της υπόθεσης. Ο Μ.Ε.1 (ενάγοντας 1) μου προξένησε πολύ καλή εντύπωση. Με τρόπο πηγαίο, αυθόρμητο και ευθύ αναφέρθηκε στα γεγονότα της υπόθεσης, χωρίς σε καμία στιγμή να υποπέσει σε αντίφαση ουσίας. Τα σημεία 1-9 που θίγει η ευπαίδευτη συνήγορος των εναγομένων στις σελίδες 5-7 της γραπτής της αγόρευσης κατά της αξιοπιστίας του εν λόγω μάρτυρος, είτε δεν αποτελούν αντιφάσεις καν είτε αφορούν δευτερεύοντα ή/και περιθωριακά ζητήματα που δεν δύνανται να κλονίσουν την αξιοπιστία του μάρτυρος. Χωρίς να αποκλείω σε κάποια στιγμή να τέθηκε από πλευράς εναγομένου 2 το ενδεχόμενο χρέωσης με το πόδι, (γεγονός εξάλλου που δέχτηκε και ο ίδιος ο μάρτυρας), δεν έχω καμία αμφιβολία πως η τελική τους συμφωνία και αυτό είναι που έχει σημασία, ήταν για χρέωση £140 εργατικά ημερησίως. Όσον αφορά τη δέσμευση και την ιδιότητα υπό την οποία συμβλήθηκε ο εναγόμενος 2, ο μάρτυρας φρονώ ήταν αρκούντος διαφωτιστικός και σταθερός επί του σημείου. Επανειλημμένως ανέφερε, ότι, ο εναγόμενος 2 του έδωσε οδηγίες για την ανόρυξη της διάτρησης και κατόπιν που συμφώνησαν αυτός ανέλαβε την ευθύνη για την πληρωμή. "Εγώ είμαι υπεύθυνος" του είπε ο εναγόμενος 2 και "θα σε πληρώσω εγώ". Τον εναγόμενο 1 δεν τον ήξερε καν. Απ' εκεί και πέρα δεν αναμενόταν από ένα μάρτυρα όπως τον Μ.Ε.1, να ήταν σε θέση να διαχωρίσει ρόλους και όρους εν πολλοίς νομικούς όπως συμβαλλόμενος, αντιπροσωπευόμενος, αντιπρόσωπος, εγγυητής, συνεγγυητής κ.ο.κ. Ο μάρτυρας ως λαϊκός άνθρωπος της δουλειάς και του μεροκάματου, έτσι μου φάνηκε, με απλότητα ίσως και με απλοϊκότητα εξήγησε με τον δικό του παραστατικό τρόπο τι είχε συμφωνήσει με τον εναγόμενο 2 και ποια διαβεβαίωση του έδωσε. Οι αναφορές αυτές του Μ.Ε.1 συνάδουν με την Έκθεση Απαίτησης όπου τίθενται βασικά όλα τα νομικά ενδεχόμενα (παράγραφοι 2, 3 και 4). Στην παράγραφο 2 αναφέρεται ότι ο εναγόμενος 2 ενήργησε ως αντιπρόσωπος του εναγομένου 1, γεγονός το οποίο δεν αρνούνται οι εναγόμενοι και που ως θα εξηγήσω στη συνέχεια, δεν αποκλείει προσωπική ευθύνη του εναγομένου
- Στην παράγραφο 3 αναφέρεται ότι ο εναγόμενος 2 εγγυήθηκε τον εναγόμενο 1 και στην παράγραφο 4 ότι οι ενάγοντες συμφώνησαν με τους εναγομένους και/ή εκάτερον εξ αυτών. Συνεπώς σαφώς και τίθεται το ενδεχόμενο απευθείας συνομολόγησης της συμφωνίας και/ή συνυπευθυνότητας του εναγομένου
- Η Μ.Ε.2 δεν βοήθησε στην επίλυση οποιουδήποτε ουσιώδους επίδικου θέματος και θα μπορούσε να μην κληθεί καν ως μάρτυρας. Κρίνεται εν πάση περιπτώσει αξιόπιστη. Καλή εντύπωση μου προξένησε και ο Μ.Ε.3 και αποδέχομαι έτσι τη μαρτυρία του. Ως σωστά υπέδειξε όμως η ευπαίδευτη συνήγορος των εναγομένων, ο μάρτυρας αυτός δεν γνώριζε οτιδήποτε για τα γεγονότα της υπόθεσης, οπόταν υπό αυτή την έννοια, ούτε και η δική του μαρτυρία βοήθησε στην επίλυση οποιουδήποτε ουσιώδους ζητήματος. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε απλώς σε κάποια άλλη διάτρηση που έγινε από τους ενάγοντες όπου η συμφωνηθείσα χρέωση ήταν με την ημέρα και όχι με το ανορυχθέν πόδι. Τούτο βέβαια δεν αποδεικνύει πάγια πρακτική χρέωσης από μέρους των εναγόντων και ούτε και απέκλειε εκ προοιμίου τη θέση του εναγομένου
- Η κρίση του Δικαστηρίου επί τούτου διαμορφώθηκε αποκλειστικά από τη θετική αξιολόγηση του Μ.Ε.1 και θα ήταν η ίδια είτε κατάθετε ο Μ.Ε.3 είτε δεν κατάθετε. Καλή εντύπωση μου προξένησε και ο Μ.Ε.
- Με σταθερότητα, φυσικότητα και ευθύτητα απάντησε με ευκολία σε όλες τις ερωτήσεις που του τέθηκαν χωρίς να υποπέσει σε καμία αντίφαση ουσίας. Η μαρτυρία του ήταν σε πολλά σημεία πλαισιωτική και επικουρική της μαρτυρίας του πατέρα του, Μ.Ε.
- Αυτού λεχθέντος, ως σωστά επισήμανε και πάλι η συνήγορος των εναγομένων, είναι γεγονός ότι επί των ουσιωδών σημείων της υπόθεσης που άπτονται αυτής καθαυτής της συμφωνίας, η μαρτυρία του Μ.Ε.4 ήταν επαναληπτική της μαρτυρίας του Μ.Ε.
- Ο μάρτυρας δηλαδή δεν είχε πρωτογενή γνώση επί των ζητημάτων αυτών και επαναλάμβανε απλώς αυτά που του είπε ο πατέρας του. Αυτό μετριάζει τη σημασία της μαρτυρίας του αλλά δεν αφαιρεί από την αξιοπιστία του. Με τις επισημάνσεις αυτές, ο μάρτυρας κρίνεται αξιόπιστος. Στον αντίποδα ο Μ.Υ.1 (εναγόμενος 2) δεν μου προξένησε καλή εντύπωση. Δεν ισχυρίζομαι βέβαια ότι ο μάρτυρας υπέπεσε σε σωρεία αντιφάσεων ή ότι η μαρτυρία του είναι ψευδής από την αρχή μέχρι το τέλος, αφού κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Ωστόσο η ζωντανή του παρουσία, το ύφος, ο τρόπος αντίδρασης και εκφοράς ακόμα του λόγου σε συνάρτηση με κάποια άλλα σημαντικά στοιχεία που θα αναδείξω αμέσως μετά, με οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι, επί των καίριων ζητημάτων αυτής της υπόθεσης, δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Δεν δέχομαι δηλαδή, ότι, η συνομολογηθείσα συμφωνία ήταν για £140 ημερησίως ή για £4 το πόδι, οποιοδήποτε από τα δύο θα ήταν το μικρότερο. Ούτε ότι δεν είχε προσωπική ανάμειξη στη συνομολογηθείσα συμφωνία. Ως προανέφερα, δεν αποκλείω να τέθηκε σε κάποιο στάδιο από μέρους του, ζήτημα χρέωσης με το πόδι, αλλά όχι ότι υπήρξε κατάληξη επ' αυτού και ότι αποτέλεσε μέρος της τελικής και δεσμευτικής συνομολογηθείσας συμφωνίας των μερών. Πολύ σημαντικές επ' αυτού θεωρώ τις επιστολές (τεκμήρια 7 και 8) που εστάλησαν στους ενάγοντες μετά που οι τελευταίοι απαίτησαν προφορικώς από τον εναγόμενο 2 το υπόλοιπο των συμφωνηθέντων. Οι επιστολές αυτές μολονότι υπογράφονται από τον Καλλή Μιλή, (πληρεξούσιο αντιπρόσωπο του εναγομένου 1), συντάχθηκαν αποκλειστικά από τον ίδιο τον εναγόμενο
- Στην επιστολή ημερ.15.11.2004 (τεκμήριο 7) που είναι η πρώτη γραπτή αντίδραση στην απαίτηση των εναγόντων και η πλέον εγγύτερη των γεγονότων, θα ανέμενε κανείς ότι θα ετίθεντο ευθέως και κατηγορηματικά οι ισχυρισμοί των εναγομένων ως προς τους πραγματικούς όρους της συμφωνίας και συνακόλουθα στο ότι υπήρξε πλήρης εξόφληση, με βάση αυτούς του όρους. Εντούτοις δεν τίθεται κανένα από τα πιο πάνω. Εκφράζεται μεν γενική διαφωνία ως προς το ύψος της απαίτησης των εναγόντων αλλά χωρίς την παράθεση καμιάς αντίθετης ή αντικρουστικής λεπτομέρειας. Τουναντίον στην εν λόγω επιστολή ζητείται από τους ενάγοντες να ετοιμάσουν λεπτομερή κατάσταση της εκτελεσθείσας εργασίας και του ζητηθέντος ποσού για να "μπορέσει να τα μελετήσει και να τους απαντήσει το συντομότερο δυνατό". Η παραδοξότητα αυτή εντοπίστηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόντων, ο οποίος κατά τη δίκη ρώτησε ευθέως τον μάρτυρα για την παράλειψη για να λάβει την εξής μη πειστική απάντηση: "δεν μπορώ να πω αν έκαμα παράλειψη και δεν ανέφερα τούτο στην επιστολή". Αποκαλυπτική φρονώ είναι και η επιστολή ημερ. 13.1.2005 (τεκμήριο 8). Η επιστολή αυτή με αποκλειστικό συντάκτη και πάλι τον εναγόμενο 2, εστάλη στους ενάγοντες κατόπιν που οι τελευταίοι, ως ο ίδιος αναφέρει, του απέστειλαν κατάσταση σε σελίδα ημερολογίου. Από προσεκτική μελέτη αυτής της επιστολής, προκύπτει ξεκάθαρα πως ο εναγόμενος 2 δεν περιγράφει τα γεγονότα με τον ίδιο τρόπο που τα περίγραψε στο Δικαστήριο. Πουθενά δεν αναφέρει στην εν λόγω επιστολή, ότι, η συνομολογηθείσα και τελική συμφωνία ήταν για £140 ημερησίως ή £4 το πόδι, οποιοδήποτε από τα δύο θα ήταν το μικρότερο. Αντίθετα δείχνει να αμφισβητεί άλλα στοιχεία της συμφωνίας όπως για παράδειγμα τις 17 ημέρες που εργάστηκαν οι ενάγοντες, γράφοντας, "ο κ. Λάρκου δεν μπορεί να βεβαιώσει ότι εργαστήκατε για 17 ημέρες". Κατά την ακρόαση ωστόσο, δεν υπήρξε αμφισβήτηση αυτού του γεγονότος. Περαιτέρω με την εν λόγω επιστολή ζητά αποδεικτικά στοιχεία για τις 17 σωλήνες αξίας £21 έκαστη που εγκαταστάθηκαν στη διάτρηση, γεγονός το οποίο επίσης δεν αμφισβητήθηκε στη δίκη. Σε σχέση με τις £4 το πόδι, στην εν λόγω επιστολή το θέμα τίθεται ως εξής: "ο κ. Λάρκου με πληροφορεί ότι του αναφέρατε, κατά τον Νοέμβριο του 2003, ότι το κόστος ανόρυξης της διάτρησης δεν θα υπερέβαινε τις £4 το πόδι εάν η εργασία γινόταν από σας". Σε άλλο σημείο της επιστολής επαναλαμβάνει τον ισχυρισμό αυτό αναφερόμενος σε "προηγούμενη διαβεβαίωση" των εναγόντων. Από τις αναφορές αυτές είναι πρόδηλο πως η τότε θέση του εναγομένου 2, ήταν πως υπήρξε, όχι κατά τον χρόνο συνομολόγησης της συμφωνίας και ανάθεσης της εργασίας, αλλά πρωτύτερα, διαβεβαίωση από τους ενάγοντες, πως, αν τελικώς τους ανατίθετο η εργασία, το κόστος δεν θα υπερέβαινε τις £4 το πόδι. Επ' αυτού υπενθυμίζω ότι είναι δικογραφικά παραδεκτό ότι η συμφωνία συνομολογήθηκε τον Δεκέμβρη του 2003 και όχι τον Νοέμβριο του 2003, οπότε και φέρεται να έλαβε χώρα η προαναφερθείσα διαβεβαίωση. Αυτή η θέση κατά την κρίση μου αντιστρατεύεται αυτής που προωθήθηκε στο Δικαστήριο όπου οι £140 ημερησίως και οι £4 το πόδι παρουσιάστηκαν ως εσωτερική διάζευξη αυτής καθαυτής της επίδικης συμφωνίας του Δεκεμβρίου του
- Η θέση αυτή ήταν προφανώς εκ των υστέρων σκέψη για ευχερέστερη προώθηση των θέσεων του εναγομένου
- Στη βάση των πιο πάνω απορρίπτω τη μαρτυρία του Μ.Υ.
- Ο Μ.Υ.2 ανώτερος ταχυδρομικός λειτουργός κλήθηκε βασικά για να επιβεβαιώσει την αποστολή και λήψη της επιστολής (τεκμήριο 8). Επιβεβαίωσε ότι η επιστολή παραλήφθηκε από τη κα Λένια Σάκκου. Η μαρτυρία του παρέμεινε κατ' ουσία αναντίλεκτη και εν πάση περιπτώσει κρίνεται αξιόπιστη. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση τα συμπεράσματά μου σε σχέση με τα επίδικα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης είναι τα εξής: Κατά τον Δεκέμβρη του 2003 ο εναγόμενος 2 ως αντιπρόσωπος του εναγομένου 1 συμφώνησε προφορικά με τους ενάγοντες για την ανόρυξη διάτρησης στο κτήμα του εναγομένου 1 στην περιοχή Κτήρκα στην Περιστερώνα. Η συμφωνία προέβλεπε ότι η ημερήσια χρέωση των εναγόντων για τα εργατικά τους θα ήταν £140 αντί £170 (που ήταν η συνήθης χρέωση) πλέον το κόστος των σωλήνων για τη θωράκιση της διάτρησης και των άλλων αναγκαίων εξαρτημάτων και εργασιών. Κατά τη συνομολόγηση της συμφωνίας ο εναγόμενος 2 ρητά διαβεβαίωσε τον ενάγοντα 1 ότι αυτός θα ήταν υπεύθυνος και θα πλήρωνε τους ενάγοντες. Τον εναγόμενο 1 δεν τον γνώριζαν καν οι ενάγοντες. Στη βάση της πιο πάνω συμφωνίας, οι ενάγοντες με τη συνδρομή και υπό την επίβλεψη του εναγομένου 2, ο οποίος επισκεπτόταν σχεδόν καθημερινά τον χώρο, εργάστηκαν για 17 ημέρες φέρνοντας σε πέρας την εργασία που τους ανατέθηκε. Κατά την εκτέλεση της εργασίας χρειάστηκε να εγκαταστήσουν σωλήνες και να εκτελέσουν άλλες εργασίες συνολικής αξίας £
- Τα δε εργατικά τους για τις 17 ημέρες που εργάστηκαν ανήλθαν σε £
- Το συνολικό τίμημα της συμφωνίας δηλαδή ήταν για ποσό £
- Έναντι του τιμήματος της συμφωνίας, οι εναγόμενοι, σε διάφορες ημερομηνίες, πάντοτε μέσω του εναγομένου 2, κατέβαλαν ποσό £3700, με αποτέλεσμα να παραμένει υπόλοιπο £
- Το υπόλοιπο αυτό παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις τόσο των εναγόντων όσο και του δικηγόρου τους, παραμένει μέχρι σήμερα απλήρωτο. Με βάση τα πιο πάνω συμπεράσματα και τη δεδηλωμένη δικογραφημένη θέση των εναγομένων, ότι ο εναγόμενος 1 ήταν συμβαλλόμενο μέρος της συνομολογηθείσας συμφωνίας, αφού ο εναγόμενος 2 διαπραγματευόταν και ενεργούσε εκ μέρους του, η δική του ευθύνη και υποχρέωση για καταβολή προς τους ενάγοντες, του εναπομείναντος υπολοίπου είναι δεδομένη. Κάποια ανάλυση και εξήγηση χρειάζεται σε σχέση με τον εναγόμενο
- Ο εναγόμενος 2 υπενθυμίζω ενεργούσε μεν ως αντιπρόσωπος του εναγομένου 1, αλλά είχε την ενεργό ανάμειξη και προέβη στις ρητές διαβεβαιώσεις και παραστάσεις προς τους ενάγοντες που περίγραψα πιο πάνω. Ο αντιπρόσωπος κατά γενικό κανόνα δεν συμβάλλεται και δεν δεσμεύεται από τη σύμβαση υπό την προσωπική του ιδιότητα (βλ. άρθρο 190 του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ.149). Στο σύγγραμμα Bowsteαd & Reynolds on Agency (16η έκδοση), σελ.548 το θέμα τίθεται ως εξής: Σε ελεύθερη μετάφραση, "Δεν υπάρχει καμία απολύτως αμφιβολία όσον αφορά τον γενικό κανόνα που αφορά ένα αντιπρόσωπο. Όταν ένα πρόσωπο συμβληθεί ως αντιπρόσωπος για αντιπροσωπευόμενο, η σύμβαση είναι σύμβαση του αντιπροσωπευόμενου και όχι του αντιπροσώπου, και εκ πρώτης όψεως, στο κοινό δίκαιο το μόνο πρόσωπο που δύναται να ενάγει είναι ο αντιπροσωπευόμενος και το μόνο πρόσωπο που δύναται να εναχθεί είναι ο αντιπροσωπευόμενος." Αυτού λεχθέντος, ο κανόνας δεν είναι απόλυτος. Υπάρχουν εξαιρέσεις όπου δεσμεύεται και ο ίδιος ο αντιπρόσωπος. Μια τέτοια εξαίρεση, η οποία βέβαια δεν τυγχάνει εδώ εφαρμογής, είναι η περίπτωση του μη αποκαλυφθέντος αντιπροσωπευόμενου (undisclosed principal) (βλ.Γεωργιάδης v. The Bernoulli Trading Co. Ltd
(1994)1 Α.Α.Δ.629 η οποία αναφέρθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο των εναγομένων). Μια άλλη εξαίρεση σε προφορικές συμφωνίες, είναι όπου προκύπτει ευθύνη από την ίδια τη ροή των γεγονότων. Στη σελ.585 του συγγράμματος Βowsteαd & Reynolds on Agency, το θέμα τούτο τίθεται ως εξής: Σε ελεύθερη μετάφραση. "Όταν ο Αντιπρόσωπος συνάψει συμφωνία που δεν διατυπώνεται γραπτώς, το ερώτημα του κατά πόσο συνεβλήθη υπό την προσωπική του ιδιότητα, από κοινού με τον Αντιπροσωπευόμενο, ή αποκλειστικά υπό την ιδιότητα του Αντιπροσώπου, αποτελεί θέμα γεγονότων." Συναφώς στην υπόθεση Phοnogram Ltd v. Lane [1981] 3 All E.R.182 υποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Πάλι σε ελεύθερη μετάφραση, "Το ερώτημα νομίζω σε κάθε περίπτωση, είναι, ποία η πραγματική πρόθεση ως αποκαλύπτεται μέσα από τη συμφωνία; Η συμφωνία τείνει να καταδείξει ότι είναι μια μεταξύ του υποτιθεμένου Αντιπροσωπευόμενου και του άλλου μέρους; η τείνει να καταδείξει ότι είναι μια μεταξύ του Αντιπροσώπου προσωπικά, μολονότι ενεργούσε για τον υποτιθέμενο Αντιπροσωπευόμενο, και του άλλου μέρους; Με άλλα λόγια, αυτό που πρέπει να ειδωθεί είναι κατά πόσο ο Αντιπρόσωπος προόριζε τον εαυτό του ως μέρος της συμφωνίας." Εδώ από τη ροή των γεγονότων είναι πασιφανές ότι η σύμβαση έγινε όχι μόνο μεταξύ εναγόντων και εναγομένου 1 αλλά πολύ περισσότερο και μεταξύ εναγόντων και εναγομένου
- Αυτός έκαμε τις διαπραγματεύσεις, αυτός συμφώνησε την τιμή και αυτός έδωσε οδηγίες στον ενάγοντα 1 να προχωρήσουν με τις εργασίες, διαβεβαιώνοντας τον παράλληλα ότι θα ήταν υπεύθυνος για την πληρωμή. Πράγματι οι πληρωμές που έγιναν κατά καιρούς έγιναν αποκλειστικά από τον εναγόμενο 2, χωρίς ποτέ να είχε οποιανδήποτε προσωπική ανάμειξη ή επαφή ο εναγόμενος 1 ή οποιοσδήποτε άλλος με τους ενάγοντες. Οι ενάγοντες υπενθυμίζω δεν γνώριζαν καν τον εναγόμενο
- Περαιτέρω ο εναγόμενος 2 προμήθευε τους ενάγοντες με το αναγκαίο νερό για εκτέλεση της εργασίας και γενικότερα αυτός και μόνο επόπτευε, επί καθημερινής σχεδόν βάσης, την εκτέλεση της εργασίας. Ακόμα και τις επιστολές που εστάλησαν μετά που προέκυψε η διαφορά τις συνέταξε εξ ολοκλήρου ο εναγόμενος 2, ο οποίος είχε τον πρωτεύον αν όχι τον μόνο λόγο για τη μη πληρωμή του υπολοίπου. Ως εκ των ανωτέρω αβίαστα καταλήγω στο συμπέρασμα ότι και ο εναγόμενος 2 ήταν μέρος της συνομολογηθείσας συμφωνίας και καθίσταται έτσι συνυπεύθυνος με τον εναγόμενο 1 για καταβολή του οφειλομένου υπολοίπου. Εκδίδεται επομένως απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και ξεχωριστά για το ποσό των €1814,50 σεντ (που αντιστοιχεί σε £1062) πλέον νόμιμο τόκο πλέον έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ) .............................. Στ. N. Σταύρου, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο