Άντη Ιωαννίδη κ.α. ν. Σωτηρούλλας Κλώναρου, Αρ. Αγωγής: 4915/05, 14.12.2010 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2010:A405 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙ ΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4915/05 Μεταξύ:
- Άντη Ιωαννίδη
- Α. I. Studio Interni Ltd Εναγόντων και Σωτηρούλλας Κλώναρου Εναγομένης Ημερομηνία: 14.12.2010 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κα Σκαρπάρη για κ. Δ. Χατζηνέστορος. Για την Εναγομένη: κα Κοζάκου για κ. Θ. Ιωαννίδη & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι ενάγοντες αξιώνουν από την εναγομένη αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και ταλαιπωρία καθώς και ζημιές που υπέστη ο ενάγοντας 1 και ειδικές αποζημιώσεις για ζημίες στο αυτοκίνητο της ενάγουσας 2 συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος που συνέβη στις 18.9.
- Οι ενάγοντες επιρρίπτουν στην εναγομένη την ευθύνη του δυστυχήματος, η οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους επέπεσε στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο ενάγοντας 1, ιδιοκτησίας της ενάγουσας 2, με αποτέλεσμα να προκαλέσει δυστύχημα. Θα σταθώ στις λεπτομέρειες αμέλειας που αποδίδονται στην εναγομένη στην παράγραφο 5 της Έκθεσης Απαίτησης όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. Η εναγομένη στην Έκθεση Υπεράσπισης της αρνείται ότι ευθύνεται για το δυστύχημα και ισχυρίζεται ότι το δυστύχημα συνέβη λόγω της αποκλειστικής και/ή συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα 1, λεπτομέρειες της οποίας παραθέτει στην παράγραφο 4 της Έκθεσης Υπεράσπισης της. Έχω θέσει ενώπιον μου το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας. Την παραθέτω σε γενικές γραμμές και θα σταθώ σε συγκεκριμένα μέρη αυτής όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Ως ΜΕ1 κατέθεσε ο εξεταστής του δυστυχήματος, Μάριος Βασιλείου, του κλάδου δυστυχημάτων της τροχαίας Λευκωσίας. Στις 18.9.2003 διερεύνησε το παρών δυστύχημα, το οποίο έγινε γύρω στις 20:30 στον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας-Λεμεσού μετά το ζυγιστικό σταθμό Λατσιών μεταξύ των αυτοκινήτων με αριθμό εγγραφής ΕYK 915 (το ΕΥΚ 915) με οδηγό τον ενάγοντα, του οποίου ιδιοκτήτρια είναι η ενάγουσα 2 και KAX 268 (το ΚΑΧ 268) με οδηγό την εναγομένη. Ο μάρτυρας ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής, Τεκμήριο
- Φτάνοντας στη σκηνή βρήκε τα αυτοκίνητα στις τελικές τους θέσεις, στο σημείο Α1 του Τεκμηρίου 1 το ΚΑΧ 268 και στο Β1 το ΕΥΚ
- Στα σημεία σύγκρουσης Χ (του οχήματος ΚΑΧ 268 στο ΕΥΚ 915) και Χ2 (του οχήματος ΕΥΚ 915 στο ΚΑΧ 268) κατέληξε κατόπιν ερωτήσεων προς τους δύο οδηγούς. Το σημείο Χ1 είναι το σημείο σύγκρουσης του οχήματος ΕΥΚ 915 στο διαχωριστικό κιγκλίδωμα, το οποίο διαπίστωσε ο μάρτυρας. Ο καιρός κατά το χρόνο του δυστυχήματος ήταν αίθριος, η άσφαλτος ήταν στεγνή και ήταν βράδυ. Δεν υπήρχαν στο δρόμο πάσσαλοι για οδικό φωτισμό. Το όριο ταχύτητας ήταν 100χαω. Σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης Χ δεν έγιναν συγκεκριμένες μετρήσεις γιατί αρχικά δεν ήταν δυνατή η συγκεκριμενοποίηση του. Κατά πόσο δε ήταν στο κέντρο του δρόμου ή ελαφρώς προς αριστερά δεν μπορούσε να υποδειχθεί με σαφήνεια από τους δύο οδηγούς. Το σημείο Χ το έθεσε ο ίδιος, αφού έλαβε τις καταθέσεις, και οι δύο οδηγοί το αποδέχθηκαν. Ήταν δύο μέτρα από την άκρη του δρόμου. Στη σκηνή δεν υπήρχαν ίχνη τροχοπέδησης. Η ορατότητα της εναγομένης επειδή ήταν βράδυ ήταν μέχρι την ακτίνα των φώτων της πορείας της, που είναι συνήθως γύρω στα 50 μέτρα. Όπως του ανέφερε η εναγομένη οδηγούσε το αυτοκίνητό της στην αριστερή λωρίδα και ο εναγόμενος στη δεξιά. Ο ΜΕ1 κατέθεσε ως τεκμήριο 2 την κατάθεση που λήφθηκε από τον ενάγοντα, τεκμήριο 3 την κατάθεση της εναγομένης και τεκμήριο 4 την κατάθεση του ΜΕ
- Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το ότι η εναγόμενη δεν έδωσε κατάθεση στο σταθμό επειδή είχε ζάλη, είναι γραμμένο στην κατάθεση της. Το ότι ήρθε και τρίτο πρόσωπο μαζί της το θυμόταν χαρακτηριστικά. Από ανεξάρτητο μάρτυρα που βρισκόταν στη σκηνή πήρε κατάθεση στις 23.10.
- Του έδωσε τα στοιχεία αμέσως μετά το δυστύχημα ο ενάγοντας. Αρνήθηκε πως τέτοιος μάρτυρας δεν υπήρχε. Οι ζημιές των δύο οχημάτων ήταν τόσο στο πισινό όσο και στο μπροστινό μέρος. Του ενάγοντα θυμάται, όπως τις είδε, πως οι ζημιές ήταν μεγαλύτερες στο πίσω μέρος. Εμφανείς εξωτερικές κακώσεις στους οδηγούς δεν υπήρχαν. Δεν εξέτασε την ακτίνα των φώτων. Του ενάγοντα η ορατότητα προς τα μπροστά ήταν περιορισμένη γιατί μπροστά του υπήρχε ένα ταξί, ενώ προς τα πίσω δεν υπήρχε καθόλου. Την ύπαρξη του οχήματος την γνωρίζει από την κατάθεση του ενάγοντα και του ανεξάρτητου μάρτυρα. Σε ερώτηση από πού προκύπτει πως η ορατότητα της εναγομένης ήταν εντός της ακτίνας των φώτων ενώ του ενάγοντα περιορισμένη, ανέφερε πως ήταν διαφορετικές οι αποστάσεις τους από τα προπορευόμενα και αυτό φαίνεται από τις καταθέσεις. Οι ενάγοντας 1 ήταν ο ΜΕ
- Στις 18.9.03 οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής ΕΥΚ 915, ιδιοκτήτρια του οποίου είναι η ενάγουσα 2 της οποίας είναι διευθυντής και μέτοχος. Στο ύψος περίπου του ζυγιστικού σταθμού, με κατεύθυνση προς τη Λεμεσό, ενώ οδηγούσε με ταχύτητα 105 χιλιόμετρα την ώρα στη δεξιά λωρίδα και προσπερνούσε πιο αργά αυτοκίνητα, ένα αυτοκίνητο πίσω του, του αναβόσβηνε έντονα τα φώτα και αντιλήφθηκε πως θα τον προσπερνούσε. Κινήθηκε προς την αριστερή λωρίδα, αργά αφού το αυτοκίνητο του, μάρκας «peugeot diesel» ήταν αργό. Αφού βρέθηκε στην αριστερή λωρίδα το άλλο αυτοκίνητο αφού τον προσπέρασε μπήκε μπροστά του. Ο ΜΕ2 αντιλήφθηκε ότι ήθελε να σταματήσει διότι ελάττωσε απότομα ταχύτητα. Ο ΜΕ2 αναγκάστηκε να κοιτάξει τον καθρέφτη του για να δει αν ερχόταν πίσω του άλλο αυτοκίνητο και να τον προσπεράσει, διαφορετικά θα κτυπούσε το αυτοκίνητο στο πίσω μέρος του. Όταν άρχισε να κινείται στα δεξιά, προς το μέσο του δρόμου, ένοιωσε ένα πολύ βίαιο κτύπημα στο πίσω μέρος που τον έσπρωξε δεξιά οπόταν κτύπησε με το μπροστινό του μέρος το διαχωριστικό κιγκλίδωμα και ανεξέλεγκτο το αυτοκίνητο έκανε στροφή 360 μοιρών και αφού κτύπησε στο πίσω μέρος το αυτοκίνητο που τον κτύπησε, σταμάτησε στη λωρίδα ασφαλείας. Σταμάτησε μαζί τους ένα ακόμη αυτοκίνητο και ο οδηγός του έδωσε τα στοιχεία του, αφού τους ρώτησε αν ήταν καλά, τα οποία έδωσε στην αστυνομία. Ειδοποίησαν την αστυνομία και μετέβηκαν στον αστυνομικό σταθμό Νήσου. Κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του ένοιωσε ενοχλήσεις στο σβέρκο και την επομένη επισκέφθηκε το Νοσοκομείο Λεμεσού. Του δόθηκαν παυσίπονα λόγω φλεγμονής και του έβγαλαν ακτινογραφίες. Κατέθεσε το τεκμήριο 5 ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, το τεκμήριο 6 απόδειξη πληρωμής και το τεκμήριο 7 πιστοποιητικό από ιδιώτη γιατρό. Το τεκμήριο 9 αφορά απόδειξη για την πληρωμή αυχενικού κολάρου για ΛΚ19,25 (€32,89), το τεκμήριο 10 έξοδα επιδιόρθωσης του ΕΥΚ 915 ύψους ΛΚ2692 (€4598,56), το τεκμήριο 11 το τιμολόγιο του συνεργείου της Peugeot για ΛΚ464,51 (€793,66) και το τεκμήριο 12 το κόστος ενοικίασης άλλου αυτοκινήτου, ΛΚ1122,40 (€1917,73). Αντεξεταζόμενος ανέφερε πως πριν το δυστύχημα δεν είχε δει το αυτοκίνητο της εναγομένης. Κοίταξε πίσω του στο δεξί του καθρέφτη όταν θα προσπερνούσε, και όταν διαπίστωσε πως δεν ερχόταν αυτοκίνητο άρχισε να μπαίνει αργά στη δεξιά λωρίδα. Δεν έλεγξε την αριστερή λωρίδα. Αρνήθηκε υποβολή ότι με το να μην ελέγξει πίσω του απέκοψε την ελεύθερη πορεία της εναγομένης στα αριστερά. Αρνήθηκε επίσης υποβολή ότι επειδή ελάττωσε απότομα ταχύτητα για να πάει δεξιά του κτύπησε πίσω η εναγομένη «επειδή απέκοψε τη πορεία της». Καθώς και υποβολή ότι το δυστύχημα το προκάλεσε ο ίδιος με τον τρόπο που άλλαζε συνεχώς λωρίδα και ελάττωνε ταχύτητα. Στο σταθμό περίμενε την εναγομένη ο φίλος της ο οποίος στη παρουσία του τη συμβούλευσε να μην δώσει κατάθεση επικαλούμενη ζαλάδες. Τις έξι εβδομάδες για τις οποίες του χορηγήθηκε άδεια πήγαινε δουλειά αλλά δεν σήκωνε βάρη. Σε υποβολή ότι η ασφαλιστική εταιρεία της εναγομένης προέβη σε εκτίμηση και του ανέφερε να μην προβεί σε επιδιόρθωση γιατί η καταστροφή του αυτοκινήτου ήταν ολική, απάντησε πως κανένας δεν του είχε αναφέρει κάτι τέτοιο. Η ασφαλιστική εταιρεία της εναγομένης δεν είχε ενημερωθεί και για τον ίδιο ήταν αναγκαίο το αυτοκίνητο. Πριν την κατάθεσή του τρίτου μάρτυρα κατατέθηκε και εγκρίθηκε ως παραδεκτό γεγονός το ιατρικό πιστοποιητικό του τεκμηρίου 5 το οποίο αναφέρει τα ακόλουθα: «ΙΑΤΡΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΟΝΟΜΑ ΑΝΤΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, 50 ΕΤΩΝ Στις 19/9/03 η ώρα 13.10 εξέτασα τον ως άνω στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και Ατυχημάτων του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Αναφέρει ότι είχε τροχαίο ατύχημα την προηγούμενη μέρα 18/9/03 Παραπονείται για αυχεναλγία και πονοκέφαλο. Κατά την εξέταση χωρίς εξωτερικές κακώσεις. Πνεύμονες κατά φύση. Κοιλιά μαλακή χωρίς ευαισθησία. Άνω και κάτω άκρα κατά φύση. Χωρίς παθολογικά νευρολογικά ευρήματα. Ακτινολογικός έλεγχος κρανίου, αυχένος - Χωρίς κατάγματα. Χορηγήθηκαν παυσίπονα και απελύθη». Ο ΜΕ3, Πάμπος Θεοδωρίδης κατέθεσε ότι ενώ οδηγούσε από Λευκωσία προς Λάρνακα με 80 χιλιόμετρα την ώρα τον προσπέρασε ένα μαύρο αυτοκίνητο (του ενάγοντα) και αμέσως μετά ένα ταξί που άναβε συνέχεια τα φώτα του στο τελευταίο. Ο οδηγός του μαύρου αυτοκινήτου προχώρησε και βρήκε την ευκαιρία και πήρε την αριστερή λωρίδα. Αφού τον προσπέρασε το ταξί φρέναρε υποχρεώνοντας τον άλλο οδηγό να φρενάρει. Ο τελευταίος προσπάθησε να προσπεράσει από δεξιά. Εκείνη τη στιγμή προσπέρασε το ΜΕ3 δεύτερο αυτοκίνητο με μεγάλη ταχύτητα και μπήκε μπροστά του στην αριστερή λωρίδα και «εκείνη τη στιγμή» κτύπησε το προπορευόμενο. Το ταξί εξαφανίστηκε. Σταμάτησε και κατέβηκε. Το αυτοκίνητο της κοπέλας πέρασε από δεξιά του και μπήκε αριστερά χωρίς να μειώσει ταχύτητα και προσπάθησε να βρει διέξοδο να προσπεράσει από αριστερά. Το άλλο ήταν μεταξύ των δύο λωρίδων. Το σημείο σύγκρουσης ήταν γύρω στα 5.5 μέτρα - 6 μέτρα προς την αριστερή λωρίδα, όπως το υπολογίζει. Οι οδηγοί του ήταν άγνωστοι. Έδωσε τα στοιχεία του και αναχώρησε, αφού είχε δουλειά. Αντεξεταζόμενος ανέφερε πως δεν θυμόταν ξεκάθαρα αν ο ενάγοντας μπήκε τελείως δεξιά για να προσπεράσει. Μια φορά είδε τον ενάγοντα να μπαίνει αριστερά και μετά δεξιά. Η σύγκρουση ήταν στην αριστερή λωρίδα. Η κοπέλα μπήκε από δεξιά και βλέποντας εμπόδιο μπήκε αριστερά. Έγινε το δυστύχημα γιατί δεν την χώρεσε από αριστερά να περάσει. Η κοπέλα ήταν λίγο προς τα δεξιά και ο ενάγοντας λίγο προς αριστερά. Πιστεύει πως έφταιγε η κοπέλα γιατί έτρεχε. Η ταχύτητα της ήταν πιο μεγάλη για να τους φτάσει. Αρνήθηκε υποβολή ότι δεν ήταν παρών αφού το δυστύχημα είχε συνέχεια την οποία δεν ανέφερε στην κατάθεσή του. Ως ΜΕ4 κατέθεσε ο Δρ. Παναγιώτης Κωνσταντινίδης χειρούργος ορθοπεδικός ο οποίος διατηρεί πολυιατρείο στο Δάλι. Υιοθέτησε το περιεχόμενο του τεκμηρίου
- Εξέτασε τον ενάγοντα στις 22.9.
- Διαπίστωσε βαρύ διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή με οδηγίες για χρήση κολλάρου για ένα μήνα και άδεια για 6 εβδομάδες από 18.9.
- Στον ακτινολογικό έλεγχο του Νοσοκομείου διαπίστωσε ευθειασμό αυχενικής μοίρας χωρίς οστική βλάβη, δηλαδή δεν υπήρχε κάταγμα ή μετατόπιση. Υπήρχε φλεγμονή. Περί το τέλος Νοεμβρίου που τον είδε ξανά εξακολουθούσε να έχει κάποια προβλήματα που δεν παρήλθαν εντελώς. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η φλεγμονή και ο ευθειασμός ήταν καταγραμμένα στην κάρτα του ασθενούς. Ο ευθειασμός είναι αυτονόητο με τον ορισμό βαρύ διάστρεμμα. Συνήθως το βαρύ διάστρεμμα συνοδεύεται από πόνο και δυσκολία κίνησης. Σε υποβολή ότι στο τεκμήριο 5 δεν αναφέρεται κάτι για διάστρεμμα ανέφερε ότι η αυχεναλγία και ο πονοκέφαλος είναι συμπτώματα του διαστρέμματος. Η εξέλιξη των συμπτωμάτων μπορεί να έρθει μετά. Ο ΜΕ5 ήταν ο Άλκης Λογγίνος, εκτιμητής αυτοκινήτων. Υιοθέτησε την εκτίμηση του, τεκμήριο 13 στην οποία ανέφερε ότι η αξία του αυτοκινήτου EYK 915 πριν το δυστύχημα ήταν ΛΚ3000 και μετά γύρω στις ΛΚ
- Κατέθεσε επίσης φωτογραφίες, τεκμήριο
- Σύμφωνα με το μάρτυρα ο αναγκαίος χρόνος για την επιδιόρθωση των ζημιών του αυτοκινήτου είναι 15 εργάσιμες μέρες. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η ζημιά ανήλθε στις ΛΚ2602,45 και θα χρειαζόταν 15 μέρες να διορθωθεί. Για την Υπεράσπιση κατέθεσε ο κος Άννινος Χ¨Γεωργίου, ΜΥ1 ο οποίος ασχολείται με εκτιμήσεις ζημιών. Κλήθηκε στις 29.9.03 να επιθεωρήσει το ΕΥΚ 915 σύμφωνα με οδηγίες της Λαϊκής Ασφαλιστικής. Ετοίμασε το τεκμήριο 15 σύμφωνα με το οποίο η επιδιόρθωση του αυτοκινήτου ήταν οικονομικά ασύμφορη, η αξία του πριν το δυστύχημα ήταν ΛΚ3000 και του εναπομείναντος (κατεστραμμένου) ΛΚ
- Βλέποντας τα τεκμήριο 10 έκρινε ότι τα εξαρτήματα είναι «πιο ακριβά», τα εργατικά όμως συνάδουν. Σε σχέση με το τεκμήριο 11 τα εξαρτήματα ήταν μηχανικά και εργατικά για το σύνηθες service, ημερομηνίας 28.4.04, μετά την παράδοση και δεν αφορούσε ζημιά του οχήματος. Με τον όρο οικονομικά ασύμφορο εννοούμε πως δεν αξίζει να επιδιορθωθεί αφού η επιδιόρθωση θα στοιχίσει περισσότερο από την αξία του αυτοκινήτου. Αντεξεταζόμενος ανέφερε πως ο κος Κουκκίδης γνώριζε την εκτίμηση του. Αρνήθηκε υποβολή πως ο ενάγοντας και ο Κουκκίδης δεν γνώριζαν. Συμφώνησε πως αν τα εξαρτήματα που αναφέρει στην εκτίμηση του δεν ήταν μεταχειρισμένα οι τιμές του θα ήταν ψηλότερες (του τεκμ. 10). Σε ερώτηση σε σχέση με το τεκμήριο 11 αν σε ένα αυτοκίνητο που κρίνεται επικίνδυνο δεν θα έπρεπε να γίνει μηχανολογικός έλεγχος, απάντησε πως έγινε συντήρηση και όχι επισκευή από ατύχημα. Αρνήθηκε ότι ήταν επακόλουθο του τροχαίου. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και αφού εξέτασα την μαρτυρία τους καταλήγω στα πιο κάτω: Ο ΜΕ1 μου έκανε γενικά καλή εντύπωση και μου έδωσε την εντύπωση αντικειμενικού εξεταστή. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του η οποία ουδόλως κλονίστηκε κατά την αντεξέταση του και κατά συνέπεια τα ευρήματά του. Όσον αφορά το μέρος της μαρτυρίας του που αφορά την κατάθεση της εναγομένης κρίνω ότι δεν μπορεί να του αποδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα. Η εναγομένη δεν κλήθηκε να καταθέσει για λόγους που δεν φαίνονται καθαρά στο πρακτικό της διαδικασίας, η δε ακρίβεια της αρχικής της δήλωσης δεν μπορεί να ελεγχθεί. Έχω συνεκτιμήσει και το γεγονός ότι δεν έχει προσκομιστεί η καλύτερη δυνατή μαρτυρία (βλ. άρθρο 27 του Ν. 32
(1)/04). Σημειώνω ότι η θέση του ΜΕ1 ότι η εναγομένη είχε ορατότητα μέχρι την ακτίνα των φώτων της δεν αμφισβητήθηκε. Ο ΜΕ2 μου έκανε καλή εντύπωση. Η συμπεριφορά του στο εδώλιο έδειχνε εικόνα ειλικρινούς ατόμου που εξέθεσε με σαφήνεια και φυσικότητα όσα συνέβησαν. Η μαρτυρία του όσον αφορά τον τρόπο που συνέβη το δυστύχημα ήταν σταθερή και δεν κλονίστηκε κατά τη μακρά αντεξέταση του. Οφείλω εδώ να σημειώσω ότι η υποβολή στο μάρτυρα ότι άλλαζε συνεχώς λωρίδα και ελάττωνε ταχύτητα ή ότι ελάττωνε ταχύτητα ή ότι ελάττωσε απότομα ταχύτητα για να πάει δεξιά δεν βρίσκει έρεισμα στην ενώπιόν μου μαρτυρία. Και ότι η θέση της υπεράσπισης ότι με το να μην ελέγξει πίσω του απέκοψε την ελεύθερη πορεία της εναγομένης στα αριστερά διέπεται από αοριστία. Πότε και με ποια κίνηση του αυτοκινήτου του μάρτυρα έγινε η κατ΄ ισχυρισμό ανακοπή δεν του υπεβλήθη. Ας σημειωθεί ότι η εναγομένη δεν κλήθηκε να καταθέσει για να αναφέρει πώς συνέβηκε το δυστύχημα. Ο ΜΕ3 επίσης μου έκανε καλή εντύπωση και μου έδωσε την εντύπωση ειλικρινούς μάρτυρα. Η μαρτυρία του ήταν θετική και δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση του. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Δεν θεωρώ ότι αναμένετο από το μάρτυρα να περιγράψει λεπτομερώς το τι επακολούθησε της σύγκρουσης ούτε και κατά συνέπεια θεωρώ ότι το γεγονός ότι δεν θυμόταν τι ακολούθησε κλονίζει καθ΄ οιονδήποτε τρόπο την αξιοπιστία του. Εξ΄ άλλου ο ίδιος, όπως ανέφερε, προσπαθούσε να αποφύγει το δυστύχημα. Η δε εισήγηση της κας Κοζάκου κατά τις αγορεύσεις ότι ο ΜΕ3 ήταν πρόσωπο του περιβάλλοντος του ενάγοντα δεν υπεβλήθη στους μάρτυρες κατά την ακρόαση ούτε και στηρίχτηκε με μαρτυρία. Ο ΜΕ4 μου έκανε καλή εντύπωση και το δέχομαι ως αξιόπιστο μάρτυρα. η μαρτυρία του ήταν σαφής και παρέμεινε στην ουσία της αναντίλεκτη. Τα ευρήματα του καθίστανται ευρήματα Δικαστηρίου. Δεν θεωρώ δε, αντίθετα με την εισήγηση της υπεράσπισης, ότι τα ευρήματα του αναιρούν το πιστοποιητικό του Νοσοκομείου, τεκμήριο
- Ούτε και κρίνω ότι ευσταθεί η εισήγηση ότι επειδή ο ενάγοντας δεν πήρε την άδεια 6 εβδομάδων που του χορηγήθηκε, ο ΜΕ4 δεν πρέπει να γίνει πιστευτός. Ο ΜΕ5 μου έκανε επίσης καλή εντύπωση και αποδέχομαι τα ευρήματα του, τα οποία εξάλλου δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση. Ο ΜΥ1 δεν μπορώ να πω ότι δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του στο τεκμήριο 15 σε σχέση με την αξία του ΕΥΚ 915 πριν το ατύχημα και το χρόνο επιδιόρθωσης του αυτοκινήτου συνάδει με τη μαρτυρία του ΜΕ5 στο τεκμήριο13 την οποία έχω αποδεχθεί ως αξιόπιστη. Δεν αποδέχομαι όμως το μέρος της μαρτυρίας του ότι τα εξαρτήματα του τεκμηρίου 10 ήταν «πιο ακριβά», αφού δεν τεκμηριώθηκε και τέθηκε αόριστα και αφού εν πάση περιπτώσει ο ίδιος τη διαφοροποίησε κατά την αντεξέταση του. Ούτε και το μέρος της μαρτυρίας του που αφορά την αξία του απομείναντος αυτοκινήτου αποδέχομαι αφού ο ίδιος δέχθηκε κατά την αντεξέταση του πως μπορεί να ήταν χαμηλότερη ή ψηλότερη, χωρίς να τεκμηριώσει τη θέση του. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Το Δικαστήριο με βάση την πιο πάνω αξιόπιστη μαρτυρία βρίσκει ότι στις 18.9.03 ενώ ο ενάγοντας οδηγούσε το αυτοκίνητο με αρ. εγγρ. ΕΥΚ 915, ιδιοκτήτρια του οποίου είναι η ενάγουσα 2 και άρχισε να κινείται αργά από την αριστερή λωρίδα προς τη δεξιά με σκοπό να προσπεράσει αυτοκίνητο που είχε μπει μπροστά του και ελαττώσει απότομα ταχύτητα, για να μην το κτυπήσει, προς το μέσο του δρόμου δέχθηκε βίαιο κτύπημα από το αυτοκίνητο με αρ. εγγρ. ΚΑΧ 268 με οδηγό την εναγομένη, στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του. Το ΚΑΧ 268 τον έσπρωξε δεξιά με αποτέλεσμα να κτυπήσει με το μπροστινό του μέρος το κιγκλίδωμα ενώ ανεξέλεγκτο το αυτοκίνητο έκανε στροφή 360 μοιρών και αφού κτύπησε στο πίσω μέρος το αυτοκίνητο της εναγομένης σταμάτησε στη λωρίδα ασφαλείας. Μαζί τους σταμάτησε και ο ΜΕ3 ο οποίος είδε το αυτοκίνητο της εναγομένης να τον προσπερνά από δεξιά με μεγάλη ταχύτητα και να μπαίνει μπροστά του στην αριστερή λωρίδα προσπαθώντας να βρει διέξοδο να προσπεράσει, κτυπώντας το αυτοκίνητο του ΜΕ
- Η σύγκρουση επήλθε στο σημείο Χ του τεκμηρίου
- Όλα τα ευρήματα του ΜΕ1 στο σχεδιάγραμμα, τεκμήριο 2 καθώς κα τα υπόλοιπα του καθίστανται ευρήματα Δικαστηρίου. Στις 19.9.03 ο ενάγοντας εξετάστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Παραπονέθηκε για αυχεναλγία και πονοκέφαλο. Ο ακτινολογικός έλεγχος του κρανίου και του αυχένα δεν έδειξε κατάγματα. Του χορηγήθηκαν παυσίπονα και απελύθη. Στις 22.9.03 ο ΜΕ4 εξέτασε τον ενάγοντα και διαπίστωσε βαρύ διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή με οδηγίες για χρήση κολάρου και άδεια για 6 εβδομάδες από 18.9.
- Ο ενάγοντας επέστρεψε αμέσως στη δουλειά του, αλλά δεν σήκωνε βάρη. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ-ΑΜΕΛΕΙΑ Σε αγωγή για αμέλεια το βάρος απόδειξης ότι κάποιος υπήρξε αμελής το φέρει ο διάδικος που προβάλλει τον εν λόγω ισχυρισμό (βλ. Σοφοκλέους v. Καλογήρου
(1997)1 ΑΑΔ 369. Τι συνιστά αμέλεια έχει επανειλημμένα κριθεί σε πληθώρα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Αυτό που προκύπτει από την ισχύουσα νομολογία είναι πως το καθήκον του οδηγού καθορίζεται ως «καθήκον επίδειξης συνήθους επιμέλειας προς άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο τα οποία θα μπορούσε εύλογα να προβλέψει ότι υπήρχε πιθανότητα να επηρεασθούν.» [βλ. Costas Ioannou Triftarides v. The Police
(1968)2 CLR 140, και επίσης Σωκράτους v. Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 1, Αναστάσης Παύλου v. Αστυνομίας
(1998)2 ΑΑΔ 68]. Η εκπλήρωση του καθήκοντος για επιμέλεια κρίνεται απρόσωπα και το θέμα αποφασίζεται με βάση την αντικειμενική θεώρηση των γεγονότων. (βλ. Βίττη v. Αστυνομίας
(1990)2 ΑΑΔ 30). Με βάση το πιο πάνω βρίσκω ότι η ενέργεια της εναγομένης να εισέλθει από τη δεξιά λωρίδα στην αριστερή και η οδήγηση της σ΄ αυτήν με μεγάλη ταχύτητα και χωρίς να ασκήσει την κατάλληλη παρατηρητικότητα για την ύπαρξη του οχήματος του ενάγοντα μπροστά της ή να τηρεί ασφαλή απόσταση συνιστά τη γενεσιουργό αιτία του δυστυχήματος. Έπεται λοιπόν πως η εναγομένη υπήρξε αμελής. Η εναγομένη είχε υποχρέωση να τηρεί τέτοια θέση και να οδηγεί σε τέτοια απόσταση και με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει με επιτυχία όλες τις ανάγκες της τροχαίας στον αυτοκινητόδρομο που μπορούν εύλογα να προβλεφθούν. Έπεται πως στην περίπτωση αυτή όφειλε να οδηγεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να σταματήσει με ασφάλεια στην περίπτωση οποιουδήποτε κινδύνου (βλ. Antoniou v. Police
(1976)2 CLR 140, 143, 144 και Γενικός Εισαγγελέας v. Μαυροφτή
(2001)2 ΑΑΔ
- Δεν εκπλήρωσε όμως την πιο πάνω υποχρέωση της και η συμπεριφορά της συνιστά αμελή οδήγηση. Θα προχωρήσω στη συνέχεια να εξετάσω την αξίωση των εναγόντων για αποζημιώσεις. ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ Όσον αφορά τις ειδικές ζημιές του ενάγοντα κρίνω ότι έχει αποδείξει ότι έχει υποστεί τις ΛΚ20 που απαιτεί ως ιατρικά έξοδα, όπως προκύπτει από την απόδειξη, Τεκμήριο 6, την πληρωμή των £25 για την αστυνομική έκθεση όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 8 καθώς και την αγορά αυχενικού κολάρου, όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 9, οι οποίες συμποσούνται σε £54.25 (€92,69). Όσον αφορά τις ειδικές ζημιές του ενάγοντα 2 θα τις πραγματευτώ αναλυτικά: (α) Επιδιόρθωση αυτοκινήτου Δεν θεωρώ ότι ο ενάγοντας έχει αποδείξει πως δικαιούται το ποσό των £
- Ο ίδιος ο μάρτυρας του έχει δώσει μαρτυρία που έχει κριθεί αξιόπιστη ότι η διαφορά της αξίας του αυτοκινήτου πριν το δυστύχημα και μετά το δυστύχημα ήταν ΛΚ2500 (€4271,50). Συνεπώς κρίνω πως αυτό το ποσό δικαιούται. Δεν υπάρχει υποχρέωση για την εναγομένη να φέρει το αυτοκίνητο σε κατάσταση καλύτερη από αυτήν πριν από το δυστύχημα, αλλά να το επαναφέρει στην κατάσταση που βρισκόταν πριν το δυστύχημα (βλ. Emmanuel v. Nicolaou
(1977)1 CLR 15). (β) Τιμολόγιο συνεργείου με αρ. 002981 για £464,51 Δεν θεωρώ ότι το πιο πάνω τιμολόγιο έχει συνδεθεί επαρκώς με το δυστύχημα. Δεν έχει προσκομιστεί μαρτυρία σε σχέση με τη σχέση των εργασιών του συνεργείου με τις ζημιές από το δυστύχημα ή την αναγκαιότητα τέτοιων εργασιών. (γ) Απώλεια χρήσης και/ή ενοικίασης άλλου αυτοκινήτου για £1.122,40 Σχετικά έχει προσκομιστεί το Τεκμήριο 12 το οποίο φαίνεται να αφορά 122 μέρες. Ούτε και σε σχέση με το τεκμήριο αυτό προσκομίστηκε μαρτυρία. Ούτε και έχει προσκομιστεί μαρτυρία που να δικαιολογεί την ενοικίαση αυτοκινήτου για 122 μέρες. Αντίθετα με βάση τη μαρτυρία του ιδίου του ενάγοντα, και συγκεκριμένα του ΜΕ5 ο αναγκαίος χρόνος για επιδιόρθωση του αυτοκινήτου ήταν 15 μέρες. Κρίνω συνεπώς πως δικαιούται το ποσό των 15x£8=£120 (€205.03). Οι αποζημιώσεις πρέπει να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, με σαφήνεια και συγκεκριμένα στοιχεία. Δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Χριστοφή Κούνουνα v. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ
(2001)1 Α.Α.Δ. 2126: «Η επιδίκαση οποιουδήποτε ποσού κάτω από αυτές τις συνθήκες θα ήταν αποτέλεσμα εικασιών και θα ερχόταν σε ριζική αντίθεση με τον κανόνα που προβλέπει για αυστηρή απόδειξη των αποζημιώσεων. Όπως αναφέρθηκε από τον Λόρδο Goddard στην Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel Ltd
(1948)64 T.L.R. 177, 178. "Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages it is for them to prove their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying, "This is what I have lost, I ask you to give me these damages". They have to prove it." ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Οι αρχές που καθοδηγούν τα Δικαστήρια κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων συνοψίζονται στην απόφαση του Εφετείου Χαριλάου v. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460, στις σελίδες 1473 και 1474. Έχοντας υπόψη μου τις πιο πάνω αρχές θα παραθέσω ενδεικτικά κάποιες αποφάσεις, έχοντας κατά νου ότι τα ουσιώδη γεγονότα δύο υποθέσεων δεν είναι ποτέ τα ίδια. Στην υπόθεση Αρετούλα Μερακλή κ.ά. v. Α. Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1148 ο εφεσίβλητος είχε υποστεί θλάση του αυχένα (soft tissue injuries) και μωλώπισμα δεξιού ώμου. Λόγω προϋπαρχόντων εκφυλιστικών οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων επιδεινώθηκαν οι επώδυνες κακώσεις των μαλακών μορίων. Ο εφεσίβλητος αποθεραπεύτηκε πλήρως, όχι βέβαια σε ένα μήνα που είναι η συνήθης περίοδος ίασης για θλάση του αυχένα (λόγω των τελευταίων) από τις συνέπειες των τραυμάτων του δυστυχήματος. Πρωτόδικα επιδικάστηκαν Λ.Κ.3.500 ως γενικές αποζημιώσεις οι οποίες μειώθηκαν σε Λ.Κ.1.500 κατ΄ έφεση. Στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους v. Simon John Worley
(2001)1 Α.Α.Δ. 652 ο εφεσείων υπέστη βαρύ διάστρεμμα του αυχένα. Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα ο θεράπων ιατρός του παρατήρησε μεγάλη αύξηση των οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων από αυτές που προϋπήρχαν του τραυματισμού, αύξηση που δεν κρίθηκε φυσιολογική, αποδίδεται δε μερικώς στον τραυματισμό. Επιδικάστηκαν πρωτόδικα αποζημιώσεις ύψους Λ.Κ.2.000 οι οποίες κρίθηκαν ανεπαρκείς από το Εφετείο και αυξήθηκαν σε Λ.Κ.3.500. Στις συνεκδικαζόμενες Αγωγές Ναυτοδικείου αρ. 79/02, 80/02, 81/02 και 82/02, James Harmsworth και Salamis Glory κ.ά., στην αγωγή 81/02 η ενάγουσα υπέστη διάστρεμμα αυχένα και οσφύος, αιμάτωμα αριστερού μηρού και θλάση κοιλιακού τοιχώματος. Τοποθετήθηκε αυχενικό κολάρο και της παρασχέθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία. Ανέπτυξε μετατραυματικό άγχος. Το ποσό των Λ.Κ.2.500 θεωρήθηκε ως εύλογη αποζημίωση. Έχοντας ενώπιον μου όλα τα πιο πάνω και καθοδηγούμενη από τις αρχές που ισχύουν καταλήγω ότι το ποσό των Λ.Κ.2.000 (€3417,20) είναι δίκαιο ποσό ως γενικές αποζημιώσεις. ΤΟΚΟΙ Το ζήτημα του τόκου πραγματεύεται η υπόθεση Miller Rosa Maria v. Ute Petek
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2091 με αναφορά στη Φοινικαρίδης και άλλοι v. Γεωργίου και άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ.
- Πέραν της πρόβλεψης του Νόμου (άρθρο 58Α του Κεφ. 148) στις περιπτώσεις που παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής θα ήταν λανθασμένο να επιδικάζεται τόκος χωρίς να ληφθεί υπόψη τέτοια καθυστέρηση. Η αγωγή καταχωρήθηκε στις 17.6.05 καθυστέρηση που δεν φαίνεται να δικαιολογείται από τη φύση του τραυματισμού του ενάγοντα. Συνεπώς θεωρώ ότι υπήρξε καθυστέρηση στην καταχώρηση της Έκθεσης Απαίτησης σε σχέση με τις γενικές αποζημιώσεις ενόψει της οποίας κρίνω δίκαιο να επιδικάσω αποζημιώσεις από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής και όχι του δυστυχήματος. Σε σχέση με τις ειδικές αποζημιώσεις κρίνω ορθό να επιδικάσω τόκο από την ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω εκδίδεται απόφαση εναντίον της εναγομένης και υπέρ του ενάγοντα 1 για ποσό: (α) ΛΚ54.25 (€92.69) ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο 8% από 18.9.03 και 5.5.% από 15.10.08 (β) ΛΚ2000 (€3417.20) ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο 8% από 17.6.05 και 5.5.% από 15.10.
- Περαιτέρω εναντίον της εναγομένης και υπέρ του ενάγοντα 2 εκδίδεται απόφαση για ποσό ΛΚ2620 (€4476,53) ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο 8% από 18.9.03 και 5.5.% από 15.10.
- Επιδικάζονται έξοδα υπέρ των εναγόντων και εναντίον της εναγομένης ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο