Χρυσόστομου Ξιούρουππα ν. ΥΠΕΡΑΓΟΡΑ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 2011/07, 19 Ιανουαρίου, 2010 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2010:A6 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Θ. Θωμά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2011/07 Μεταξύ: Χρυσόστομου Ξιούρουππα Ενάγοντας και ΥΠΕΡΑΓΟΡΑ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΤΔ Εναγομένου Ημερομηνία: 19 Ιανουαρίου, 2010 Εμφανίσεις: Για τον ενάγοντα: κος Σ. Σάββα Για την εναγομένη εταιρεία: κος Φράγκος με κο Παστελλίδη ΑΠΟΦΑΣΗ Σύμφωνα με το κοινά παραδεκτό υπόβαθρο γεγονότων η εναγομένη εταιρεία (στο εξής θα αναφέρεται ως «η εναγομένη») κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν ιδιοκτήτρια υπεραγοράς τροφίμων στη Λάρνακα, γνωστής με την επωνυμία «Υπεραγορά Μενέλαος» (στο εξής θα αναφέρεται ως η υπεραγορά). Εντός της υπεραγοράς υπήρχε κρεοπωλείο, το οποίο κατείχε και λειτουργούσε ο ενάγοντας από το έτος 1996 με βάση προφορική συμφωνία του με την εναγομένη (στο εξής θα αναφέρεται ως το κρεοπωλείο). Ο εξοπλισμός του κρεοπωλείου ανήκε αποκλειστικά στην εναγομένη. Ο ενάγοντας κατέβαλλε στην εναγομένη το ποσό των ΛΚ50 εβδομαδιαίως, το οποίο είχε αυξηθεί στις ΛΚ60 εβδομαδιαίως από τον Σεπτέμβριο του
- Την 1/11/2006 ο ενάγοντας παρέλαβε επιστολή των δικηγόρων της εναγομένης (βλ. το τεκμήριο 1) με την οποία καλείτο όπως εκκενώσει τον χώρο του κρεοπωλείου και παραδώσει προς την εναγομένη κενή και ελεύθερη την κατοχή του με τον εξοπλισμό του μέχρι την 31/12/2006 για τον λόγο ότι το κρεοπωλείο δεν πληρούσε τις προδιαγραφές του συστήματος HACCP. Ο ενάγοντας απάντησε στην ως άνω επιστολή με επιστολή του δικηγόρου του ημερ. 13/11/2006 (βλ. το τεκμήριο 2) με την οποία απέρριπτε το αίτημα της εναγομένης. Ακολούθησε η επιστολή των δικηγόρων της εναγομένης προς τον δικηγόρο του ενάγοντα ημερ. 1/12/2006 (βλ. το τεκμήριο 3) με την οποία η εναγομένη επαναλάμβανε την απαίτηση της για παράδοση της κατοχής του κρεοπωλείου μέχρι την 31/12/
- Ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησης του ισχυρίζεται ότι μετά την ανταλλαγή των ως άνω επιστολών η εναγομένη μέσω των αντιπροσώπων της παράνομα και αυθαίρετα επενέβαιναν στο κρεοπωλείο με σκοπό να τον εκδιώξουν από αυτό. Συγκεκριμένα απαιτούσαν καθημερινά από αυτόν να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο, τον παρεμπόδιζαν να τοποθετεί τα προϊόντα του στο ψυγείο και τον απειλούσαν ότι θα χρησιμοποιούσαν βία εναντίον του. Στις 3/1/2007 ανάρτησαν, χωρίς την άδεια του πινακίδα επί του κρεοπωλείου με τη λέξη «κλειστό». Στις 4/1/2007 απέκοψαν την παροχή του ρεύματος στο ψυγείο - βιτρίνα του κρεοπωλείου. Στις 8/1/2007 του απαγόρευσαν την παραλαβή των κρεάτων και προϊόντων του κρεοπωλείου και στις 9/1/2007 απέκοψαν την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο κεντρικό ψυγείο των κρεάτων, το οποίο ήταν γεμάτο με εμπορεύματα. Απέσυραν επίσης την μηχανή του κιμά και τη ζυγαριά. Στη συνέχεια κλείδωσαν το κρεοπωλείο. Επιπλέον ανέλαβαν οι ίδιοι δια της βίας την χρήση του κρεοπωλείου και του απαγόρευσαν να εισέρχεται σ' αυτό. ΄Ενεκα της πιο πάνω συμπεριφοράς των αντιπροσώπων της εναγομένης αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο κατά την 9η/1/
- Με την υπό εξέταση αγωγή του αξιώνει την επιδίκαση αποζημιώσεων εναντίον της εναγομένης καθώς επίσης και την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται η εναγομένη όπως του παραδώσει ελεύθερη την κατοχή και χρήση του κρεοπωλείου με τον εξοπλισμό του. Η εναγομένη στο δικόγραφο της υπεράσπισης της αρνείται τους ως άνω ισχυρισμούς του ενάγοντα και ισχυρίζεται ότι ο εκ μέρους της τερματισμός της χρήσης του κρεοπωλείου από τον ενάγοντα ήταν καθ' όλα νόμιμος. Παραδέχεται επίσης ότι ο ενάγοντας εγκατέλειψε το κρεοπωλείο κατά την 9η/1/2007 απορρίπτοντας όμως τους ισχυρισμούς του ενάγοντα ότι εξαναγκάστηκε να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο. Η μαρτυρία Για την πλευρά του ενάγοντα έδωσαν μαρτυρία εκτός από τον ίδιο, ο γαμπρός του Αντώνης Κυριάκου (ΜΕ3) και ο Χαράλαμπος Πίστης (ΜΕ2) . Για την υπεράσπιση έδωσαν μαρτυρία ο διευθυντής της εναγομένης Γιώργος Μενελάου (ΜΥ2), ο κτηνιατρικός λειτουργός Χαράλαμπος Θεοδώρου (ΜΥ1) και η κόρη του ΜΥ2 Νικολέττα Μενελάου (ΜΥ3). Ο ενάγοντας κατέθεσε ότι το κρέας που πωλούσε στο κρεοπωλείο ήταν αποκλειστικά δική του ευθύνη. Το αγόραζε με δικά του χρήματα και το πωλούσε λιανικώς. Το τίμημα της κάθε πώλησης πληρωνόταν στα ταμεία της υπεραγοράς. Ο πελάτης έπαιρνε από τον ίδιο απόδειξη αγοράς του κρέατος, την οποία πλήρωνε στο ταμείο της υπεραγοράς. Ο ίδιος κρατούσε αντίγραφο της απόδειξης και πληρωνόταν από την υπεραγορά την αξία των πωλήσεων που έκαμνε, από την οποία του αφαιρείτο ποσοστό 4% για τις πληρωμές που γίνονταν με πιστωτικές κάρτες. Η συνολική του είσπραξη ήταν περί τις ΛΚ5000 μηνιαίως. Το καθαρό του κέρδος ήταν περί τις ΛΚ1000 μηνιαίως. Την 1/11/2006 παρέλαβε την επιστολή των δικηγόρων της εναγομένης (τεκμήριο 1) στην οποία επισυνάπτετο αντίγραφο της επιστολής των κτηνιατρικών υπηρεσιών, η οποία είχε σταλεί στην εναγομένη για την εφαρμογή του συστήματος HACCP στο κρεοπωλείο. Η εφαρμογή του ως άνω συστήματος ήταν υποχρέωση της εναγομένης. Για την εφαρμογή του χρειάζονταν να τοποθετηθούν κάποιες βρύσες ζεστού νερού, μία θήκη αποστείρωσης των μαχαιριών και κάποιες άλλες μικρολεπτομέρειες. Τα πιο πάνω μπορούσαν να γίνουν σε 1-2 μέρες και θα κόστιζαν μεταξύ ΛΚ300-ΛΚ
- Με την επιστολή του (τεκμήριο 2) την οποία απέστειλε προς την εναγομένη αποδέχθηκε να υποβληθεί ο ίδιος στα έξοδα για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος στο κρεοπωλείο. Κατά την τελευταία μέρα της προθεσμίας που του είχε δοθεί για να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο, ο ΜΥ2 ανάρτησε μια πινακίδα στην βιτρίνα του κρεοπωλείου, στην οποία αναγραφόταν ότι το κρεοπωλείο θα σταματήσει να λειτουργεί. Επίσης ο ΜΥ2 εμπόδισε το πρόσωπο που τον προμήθευε με κοτόπουλα (ΜΕ2) να εισέλθει στο κρεοπωλείο και να του παραδώσει εμπόρευμα. Στις 3/1/2007 ο ΜΥ2 του απέκοψε την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος στο μεγάλο ψυγείο, το οποίο ήταν γεμάτο με κρέατα. Αναγκάστηκε να τηλεφωνήσει στην αστυνομία. Επισκέφθηκε το κρεοπωλείο κάποιος αστυνομικός μετά από πολλή πίεση του, όμως δεν ανέλαβε την υπόθεση επειδή, όπως του είπε δεν ήταν δουλειά της αστυνομίας. Την επόμενη μέρα έφυγε από το κρεοπωλείο γύρω στο μεσημέρι. ΄Οταν επέστρεψε δεν βρήκε ούτε την ζυγιστική μηχανή, ούτε και την μηχανή του κιμά. Επίσης δεν υπήρχε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο ψυγείο. Χωρίς τον ως άνω εξοπλισμό δεν μπορούσε να εργαστεί. Ρώτησε τον ΜΥ2 γιατί πήρε τα ως άνω μηχανήματα. Του απάντησε επί λέξει «εν δικά σου;». Ο ΜΥ2 τον προκαλούσε συνεχώς και η κατάσταση γινόταν επικίνδυνη. Αποφάσισε να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο για να αποφύγει την δημιουργία οποιουδήποτε επεισοδίου μεταξύ τους. Πριν αναλάβει το κρεοπωλείο της υπεραγοράς διατηρούσε δικό του κρεοπωλείο στην Λάρνακα. Η αξία του εξοπλισμού του κρεοπωλείου του ήταν ΛΚ9.
- Ορισμένα από τα μηχανήματα του κρεοπωλείου του τα πούλησε σε εξευτελίστικες τιμές. Κατά την αντεξέταση του, διευκρίνισε ότι εγκατέλειψε το κρεοπωλείο στις 9/1/
- Ο ΜΕ2 κατέθεσε ότι προμήθευε τον ενάγοντα με κοτόπουλα. Η συνεργασία τους κράτησε περί τον 1½ χρόνο. Η τελευταία φορά που πήγε στην υπεραγορά για να προμηθεύσει τον ενάγοντα με κοτόπουλα ήταν στις 4/1/
- Κατ' εκείνη την ημέρα καθώς έμπαινε στην υπεραγορά ο ΜΥ2 του είπε με τρόπο απότομο να μην πάρει κοτόπουλα μέσα στην υπεραγορά. Στάθηκε για λίγο και περίμενε, κοιτάζοντας τον ενάγοντα, ο οποίος είχε έρθει προς την είσοδο της υπεραγοράς. Απευθύνθηκε προς τον ενάγοντα ρωτώντας τον τι θα έκαμνε με τα κοτόπουλα. Ο ενάγοντας του απάντησε να τα πάρει μέσα στην υπεραγορά. Επενέβη και πάλι ο ΜΥ2 με βίαιο τρόπο και του είπε να πιάσει τα κοτόπουλα του και να φύγει. Προς αποφυγή οποιουδήποτε επεισοδίου αποχώρησε από την υπεραγορά χωρίς να παραδώσει τα κοτόπουλα στον ενάγοντα. Η προηγούμενη φορά που επισκέφθηκε την υπεραγορά ήταν στις 2/1/
- Τη μέρα εκείνη, καθώς τοποθετούσε τα κοτόπουλα πάνω στην ζυγαριά του κρεοπωλείου επενέβη και πάλι ο ΜΥ2 και του είπε θυμωμένα να πάρει τα κοτόπουλα και να φύγει. Τότε ξεκίνησε μια έντονη συζήτηση μεταξύ του ενάγοντα και του ΜΥ
- Ο ΜΕ3 κατέθεσε ότι ήταν παρών στο κρεοπωλείο τις τελευταίες δύο μέρες, πριν ο ενάγοντας εγκαταλείψει το κρεοπωλείο. Την προτελευταία μέρα ο ΜΥ2 σταμάτησε την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος. Μετά έβαλε κλειδαριές στο μεγάλο ψυγείο. Επίσης είχε βάλει κάποιες πινακίδες πάνω στα ψυγεία για το HACCP και κατηγορούσε στους πελάτες της υπεραγοράς τα προϊόντα που πωλούσε ο ενάγοντας. Η συμπεριφορά του ΜΥ2 ήταν πολύ προκλητική. Τους είχε απαγορεύσει να περνούν μπροστά από την είσοδο της υπεραγοράς που ήταν τα ταμεία. Επίσης έλεγε συνεχώς στον ενάγοντα να φύγει από το κρεοπωλείο. Κατόπιν των πιο πάνω συμβούλεψε τον ενάγοντα να αποχωρήσουν από την υπεραγορά και να μεταβούν στην αστυνομία για να κάμουν καταγγελία, πράγμα το οποίο και έκαμαν. Ο ΜΥ2 κατέθεσε ότι περί τις αρχές Σεπτεμβρίου του 2006 πήρε την επιστολή του Διευθυντή των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών ημερ. 25/8/06 με την οποία καλείτο η εναγομένη να ενταχθεί στο γενικό σχέδιο HACCP, να υποβάλει εγχειρίδιο HACCP και να προχωρήσει άμεσα στην ετοιμασία και εφαρμογή του. Η επιστολή τόνιζε επίσης ότι από 1/1/07 κανένα κρεοπωλείο δεν θα μπορούσε να λειτουργεί χωρίς κατάλληλο και εγκεκριμένο εγχειρίδιο HACCP. Ενημέρωσε άμεσα τον ενάγοντα για την ως άνω επιστολή. Ο ενάγοντας του ανέφερε ότι ήταν υποχρέωση της εναγομένης να αναβαθμίσει το κρεοπωλείο και να εφαρμόσει το σύστημα HACCP. Του απάντησε ότι ουδέποτε συμφωνήθηκε κάτι τέτοιο και ότι η εναγομένη δεν επιθυμούσε την αναβάθμιση του κρεοπωλείου για τον λόγο ότι θα απαιτούνταν αρκετά χρήματα για την εφαρμογή του. Επίσης του ανέφερε ότι εάν επιθυμούσε να παραμείνει στο κρεοπωλείο θα έπρεπε να προβεί ο ίδιος στις απαραίτητες ενέργειες για την εφαρμογή του HACCP με δικά του έξοδα. Περί τις αρχές Οκτωβρίου 2006 ρώτησε και πάλι τον ενάγοντα αν προτίθετο να αναβαθμίσει το κρεοπωλείο ή αν θα αποχωρούσε. Ο ενάγοντας του επανέλαβε ότι ήταν υποχρέωση της εναγομένης να επωμισθεί όλα τα έξοδα για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος. Επειδή δεν επιθυμούσε την υποβολή οποιασδήποτε καταγγελίας, ούτε τη λήψη δικαστικών μέτρων εναντίον της εναγομένης, αφού θα είχε τεράστιες επιπτώσεις στο γενικό συμφέρον της υπεραγοράς, έδωσε οδηγίες στον δικηγόρο της εναγομένης όπως στείλει επιστολή στον ενάγοντα για τερματισμό της μεταξύ τους συνεργασίας από την 31/12/
- Μετά την πάροδο της ημερομηνίας που ο ενάγοντας έπρεπε να αποχωρήσει από το κρεοπωλείο, ο τελευταίος εξακολουθούσε να το λειτουργεί. Του ανέφερε ότι η υπεραγορά ήταν εκτεθειμένη προς τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, το κρεοπωλείο δεν τηρούσε τους κανονισμούς του HACCP και ότι αναπόφευκτα θα έπρεπε να σταματήσει τη λειτουργία του. Στις 8/1/2007 επανέλαβε στον ενάγοντα ότι δεν θα ανέχετο την περαιτέρω λειτουργία του κρεοπωλείου και ότι θα έπρεπε να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο την επόμενη μέρα. Επειδή ο ενάγοντας δεν συμμορφώθηκε με την ως άνω απαίτηση του, στις 9/1/2007 αναγκάστηκε να αποκόψει την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος στο ψυγείο κρεάτων του κρεοπωλείου. Κατά την ώρα που εισήλθε στο κρεοπωλείο για να αποκόψει την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος ο ενάγοντας απουσίαζε. Κατά την ίδια μέρα ο ενάγοντας μάζεψε τα κρέατα που υπήρχαν στο ψυγείο και αποχώρησε από την υπεραγορά. Ο ΜΥ1 κατέθεσε ότι εργάζεται στο Επαρχιακό Κτηνιατρικό Γραφείο Λάρνακας. Επεξήγησε ότι το σύστημα HACCP δίνει την ευκαιρία στους υπεύθυνους των εγκαταστάσεων παρασκευής τροφίμων να εφαρμόζουν αυτοελέγχους στα τρόφιμα που παρασκευάζουν. Την πρωταρχική ευθύνη για την υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων την έχει ο υπεύθυνος της εγκατάστασης παρασκευής τροφίμων. Παρόμοια επιστολή, όπως αυτή που αποστάληκε στην εναγομένη, είχε αποσταλεί προς όλα τα κρεοπωλεία. Μετά την 1/1/007 δεν μπορούσε να λειτουργήσει οποιοδήποτε κρεοπωλείο χωρίς να είχε εγκριθεί κατάλληλο εγχειρίδιο HACCP από τον διευθυντή κτηνιατρικών υπηρεσιών. Το κρεοπωλείο θεωρείτο παράνομο. Κατά τις επιθεωρήσεις που γίνονται στα κρεοπωλεία υπάρχει κάποιο ειδικό ερωτηματολόγιο (βλ. το τεκμήριο 4) το οποίο συμπληρώνεται από τον επιθεωρητή, έτσι ώστε να μπορούν να εξετάζουν όλα τα σημεία που τίθενται από τη νομοθεσία για την υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων. Στην περίπτωση που κάποιο σημείο δεν πληρείται από το κρεοπωλείο δίνεται χρονοδιάγραμμα στον ιδιοκτήτη του κρεοπωλείου για να κάμει τις βελτιώσεις που χρειάζονται. Μετά το πέρας του χρονοδιαγράμματος επιθεωρείται και πάλι το κρεοπωλείο και σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης δεν έχει συμμορφωθεί λαμβάνονται εναντίον του δικαστικά μέτρα. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι δεν είχε κάμει οποιοδήποτε έλεγχο στο κρεοπωλείο της υπεραγοράς. Η ΜΥ3 κατέθεσε ότι είναι λογιστής στην υπεραγορά. Παρουσίασε καταστάσεις με τις ημερήσιες πωλήσεις κρέατος που έκαμνε ο ενάγοντας για τους μήνες Ιανουάριο - Φεβρουάριο του 2005 και Ιανουάριο -Φεβρουάριο του 2006 (βλ. τα τεκμήρια 6 και 6Α). Οι ως άνω καταστάσεις ετοιμάστηκαν από την ίδια με βάση τις ημερήσιες αποδείξεις που έβγαιναν από την ταμειακή μηχανή της υπεραγοράς (βλ. το τεκμήριο 7). Στις αποδείξεις αυτές φαίνεται το ολικό ποσό κρέατος που πωλείτο καθημερινά από τον ενάγοντα. Από τον Μάρτιο του 2006 όλες οι αγορές κρέατος πληρώνονταν απευθείας στον ενάγοντα. Αξιολόγηση - Ευρήματα Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή όλους τους μάρτυρες να καταθέτουν ενόρκως στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Ο ενάγοντας άφησε πολύ καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Απάντησε σε οτιδήποτε του ζητήθηκε με αυθορμητισμό, χωρίς δισταγμούς και αμφιταλαντεύσεις. Πέραν της θετικής εικόνας που άφησε ως μάρτυρας η εκδοχή του διέθετε συνοχή, πειστικότητα, λογικότητα. Αποδέχομαι χωρίς δισταγμό την εκδοχή του. Θετική εντύπωση έχει αφήσει στο δικαστήριο και ο ΜΕ
- Περιέγραψε λεπτομερώς και χωρίς καμμιά προσπάθεια υπερβολής τα επεισόδια τα οποία διαδραματίστηκαν με τον ΜΥ2 τις τελευταίες 2 φορές που επισκέφθηκε την υπεραγορά για να παραδώσει κοτόπουλα στον ενάγοντα. Ας σημειωθεί ότι η υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε τη θέση του ότι ο ΜΥ2 δεν του επέτρεψε να παραδώσει κοτόπουλα στον ενάγοντα κατά την τελευταία φορά που επισκέφθηκε την υπεραγορά. Αυτό το οποίο κατ' ουσία αμφισβήτησε ήταν ο βίαιος τρόπος με τον οποίο ο ΜΥ2 του συμπεριφέρθηκε. Ο ΜΕ2 δεν άφησε την καλύτερη εντύπωση στο δικαστήριο. Κύριο χαρακτηριστικό της μαρτυρίας του ήταν η υπερβολή, η οποία την καθιστούσε μη πειστική. Αναφέρω ως παράδειγμα τη θέση του ότι ο ΜΥ2 κατηγορούσε στους πελάτες της υπεραγοράς τα προϊόντα που πωλούσε ο ενάγοντας. Επιπλέον δεν θα μπορούσα να αποδεχθώ ούτε και τη θέση του ότι ο ΜΥ2 είχε βάλει κλειδαριά στο μεγάλο ψυγείο του κρεοπωλείου, για το λόγο ότι βρίσκεται σε καταφανή αντίθεση με τη μαρτυρία του ενάγοντα, ο οποίος σε καμμιά περίπτωση ισχυρίστηκε ότι ο ΜΥ2 είχε κλειδώσει το ψυγείο. Αντίθετα, αυτό το οποίο ανέφερε ήταν ότι μετά τη διακοπή της παροχής του ηλεκτρικού ρεύματος στο ψυγείο του κρεοπωλείου, μετέφερε όλα τα κρέατα που φυλάγονταν σ' αυτό. Αν ο ΜΥ2 είχε κλειδώσει το ψυγείο του κρεοπωλείου διερωτώμαι πως θα μπορούσε ο ενάγοντας να είχε πάρει τα κρέατα που βρίσκονταν φυλαγμένα σ' αυτό. Σε αντίθεση με τον ενάγοντα, ο διευθυντής της εναγομένης άφησε πενιχρή εντύπωση στο δικαστήριο. Δεν έχω καμμιά αμφιβολία ότι δεν είπε την αλήθεια. Η εκδοχή του στερείτο πειστικότητας. ΄Ηταν επίσης διάτρητη από αντιφάσεις και αμφιταλαντεύσεις. (α) Ενώ στην γραπτή του δήλωση - τεκμήριο 5, η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέταση του ισχυρίστηκε ότι είχε ρωτήσει τον ενάγοντα κατά πόσο προτίθετο να αναλάβει ο ίδιος τα έξοδα για την εφαρμογή του συστήματος HACCP στο κρεοπωλείο, πρόταση την οποία απέρριψε ο ενάγοντας, κατά την αντεξέταση του μετέβαλε θέση δεχόμενος ότι σε κάποια από τις μεταξύ τους συζητήσεις ο ενάγοντας του είχε ζητήσει να αναλάβει ο ίδιος τα έξοδα που απαιτούντο για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος. (β) Ενώ στη γραπτή του δήλωση αναφέρει ότι ο αποκλειστικός λόγος για τον τερματισμό της λειτουργίας του κρεοπωλείου ήταν η απροθυμία της εναγομένης να εφαρμόσει το σύστημα HACCP, λόγω της μεγάλης δαπάνης που απαιτείτο, κατά την αντεξέταση του άφησε να διαφανεί ο ουσιαστικός λόγος για τον τερματισμό της συνεργασίας τους με τον ενάγοντα ήταν τα κατ' ισχυρισμό προβλήματα που ο τελευταίος δημιουργούσε στην υπεραγορά, όπως η πώληση κρεάτων, τα οποία δεν περνούσαν από υγειονομικό έλεγχο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ο ενάγοντας προκαλούσε μόνο ζημιά στην υπεραγορά, γι' αυτό έπρεπε να σταματήσει η μεταξύ τους συνεργασία. (γ) Η θέση του ότι είχε ενημερώσει επανειλημμένα τον ενάγοντα, πολύ πριν του αποστείλει την επιστολή - τεκμήριο 1 ότι προτίθετο να κλείσει το κρεοπωλείο δεν μπορεί να αντέξει τη βάσανο της λογικής. Δεν είναι λογικό κατά την άποψη μου από τη μία να προειδοποιεί τον ενάγοντα ότι προτίθετο να κλείσει το κρεοπωλείο και από την άλλη να συμφωνεί μαζί του την αύξηση του εβδομαδιαίου ποσού που κατέβαλλε ο ενάγοντας για τη χρήση του κρεοπωλείου. (δ) Ως στερούμενος κάθε λογικής χαρακτηρίζεται και ο ισχυρισμός του ότι σε καμμιά περίπτωση είχε εξαναγκάσει τον ενάγοντα να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο. Διερωτώμαι σε τι άλλο στόχευαν οι ενέργειες του να αποκόψει την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος στο ψυγείο κρεάτων και να «αρπάξει» την ζυγαριά από το κρεοπωλείο, ενέργειες στις οποίες παραδέχθηκε ότι προέβηκε εκτός από του να εξαναγκαστεί ο ενάγοντας να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο. (ε) Μετέωρος παρέμεινε και ο ισχυρισμός του ότι για την εφαρμογή του συστήματος HACCP στο κρεοπωλείο απαιτείτο να δαπανηθεί ποσό ΛΚ50.
- Παρά το ότι κατέληξε στο ποσό αυτό κατόπιν δικής του μελέτης, όπως ισχυρίστηκε, εντούτοις κανένα στοιχείο της μελέτης του δεν παρουσίασε στο δικαστήριο, το οποίο θα μπορούσε να δικαιολογήσει το ως άνω ποσό. Η γενική και αόριστη αναφορά του ότι απαιτείτο αλλαγή ψυγείων και άλλα πολλά έξοδα, κάθε άλλο παρά πειστική ήταν για να στηρίξει τον ως άνω ισχυρισμό του. Για τους λόγους που επεξήγησα λεπτομερώς πιο πάνω απορρίπτω τη μαρτυρία του στα σημεία της που συγκρούεται με τη μαρτυρία του ενάγοντα. Ο ΜΥ1 ως κτηνιατρικός λειτουργός και επιθεωρητής κρεοπωλείων δεν διαφώτησε το δικαστήριο για τις εργασίες και βελτιώσεις υγιεινής που απαιτούντο να γίνουν στο κρεοπωλείο της υπεραγοράς έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή του συστήματος HACCP. Πέραν της αδιαμφισβήτητης θέσης του ότι η εφαρμογή του ως άνω συστήματος ήταν υποχρεωτική από την 1/1/2007 δεν ήταν σε θέση να προσφέρει οποιαδήποτε βοήθεια στο δικαστήριο για τον λόγο ότι ουδέποτε είχε επιθεωρήσει το κρεοπωλείο της υπεραγοράς. Ούτε και η ΜΥ3 κατόρθωσε να βοηθήσει το δικαστήριο με τη μαρτυρία της. Η μάρτυρας αυτή κλήθηκε για να αντικρούσει τον ισχυρισμό του ενάγοντα ότι είχε καθαρό κέρδος περί τις ΛΚ1000 μηνιαίως. Αποδέχομαι κατ' αρχή ότι στις καταστάσεις που ετοίμασε (τεκμήρια 6 και 6Α) περιγράφονται πιστά τα ποσά των πωλήσεων που πραγματοποιούσε καθημερινά ο ενάγοντας για τους μήνες που περιγράφονται στην κάθε κατάσταση. Θα πρέπει να επισημάνω ότι παρουσίασε και τις αποδείξεις της ταμειακής μηχανής της υπεραγοράς (τεκμήριο 7) στις οποίες βασίστηκε για να ετοιμάσει τις ως άνω καταστάσεις. Ωστόσο θα ανέμενα από αυτή ότι ως λογίστρια της υπεραγοράς θα παρουσίαζε τις καθημερινές πωλήσεις όλων των μηνών των τελευταίων τουλάχιστον χρόνων λειτουργίας του κρεοπωλείου και όχι επιλεκτικά μόνο των μηνών Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου 2005 και
- Η επεξήγηση την οποία έχει δώσει στο δικαστήριο για την επιλογή των ως άνω μηνών μόνο, συγκεκριμένα ότι κατά τους άλλους μήνες οι πωλήσεις κρέατος ήταν μειωμένες λόγω νηστειών, κάθε άλλο παρά πειστική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Με βάση την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία καταλήγω σε εύρημα ότι ο ενάγοντας αρνήθηκε να παραδώσει την κατοχή του κρεοπωλείου στην εναγομένη μέχρι την 31/12/2006, όπως προνοούσε η επιστολή των δικηγόρων της εναγομένης - τεκμήριο
- Εξακολούθησε να έχει την κατοχή του κρεοπωλείου μετά την ως άνω ημερομηνία. Ενόψει της άρνησης του ενάγοντα να συμμορφωθεί με την ως άνω απαίτηση της εναγομένης, ο ΜΥ2 από τις πρώτες μέρες του 2007 ανάρτησε πινακίδα επί της βιτρίνας του κρεοπωλείου ανακοινώνοντας στους πελάτες της υπεραγοράς ότι το κρεοπωλείο θα σταματήσει τη λειτουργία του. Στις 4/1/07 δεν επέτρεψε στον ΜΕ2 να εισέλθει στην υπεραγορά και να προμηθεύσει τον ενάγοντα με κοτόπουλα. Στις 8/1/2007 απέκοψε, χωρίς την συγκατάθεση του ενάγοντα την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος στο ψυγείο κρεάτων του κρεοπωλείου και ακολούθως μετακίνησε από το κρεοπωλείο εξοπλισμό, όπως τη ζυγιστική μηχανή, που ήταν αναγκαίος για τη λειτουργία του κρεοπωλείου. ΄Ολες οι ως άνω ενέργειες του ΜΥ2 είχαν ως αποτέλεσμα να εξαναγκαστεί ο ενάγοντας να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο, το οποίο και εγκατέλειψε οριστικά στις 9/1/
- Η νομική βάση της αξίωσης του ενάγοντα Αποτελεί εύρημα του δικαστηρίου ότι κατά το έτος 1996 η εναγομένη παραχώρησε στον ενάγοντα την κατοχή και χρήση χώρου εντός της υπεραγοράς, ο οποίος λειτουργούσε ως κρεοπωλείο, με βάση προφορική μεταξύ τους συμφωνία. Η συμφωνία ήταν για αόριστο χρονικό διάστημα. Ο ενάγοντας κατέβαλλε στην εναγομένη υπό μορφή ενοικίου το ποσό των ΛΚ50.00 εβδομαδιαίως. Τον Σεπτέμβριο του 2006, κατόπιν νέας μεταξύ των μερών συμφωνίας το ως άνω ποσό αυξήθηκε στις ΛΚ60.00 εβδομαδιαίως. Ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησης του προβάλλει διαζευκτικά ότι η ως άνω μεταξύ των μερών συμφωνία συνιστούσε συμφωνία ενοικίασης ή/και συμφωνία παραχώρησης χρήσης. Όπως έχω ήδη αναφέρει το κρεοπωλείο που λειτουργούσε ο ενάγοντας βρισκόταν εντός του ευρύτερου χώρου της υπεραγοράς. Ο ενάγοντας είχε το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τόσο τον χώρο του κρεοπωλείου, όσο και τον εξοπλισμό του, ο οποίος επίσης ανήκε στην εναγομένη. Η ενώπιον μου μαρτυρία αποκάλυψε ότι ήταν ο αποκλειστικός χρήστης του κρεοπωλείου. Όπως είναι νομολογημένο το κύριο γνώρισμα της συμφωνίας ενοικίασης ακινήτου είναι το δικαίωμα του κατόχου για την αποκλειστική χρήση του ακινήτου (βλέπε Ναυτικός ΄Ομιλος Πάφου v. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1(Β) ΑΑΔ 882, Καίσσαρας Πιριπίτσης και άλλοι v. Δήμου Λευκωσίας
(1997)1(Α) ΑΑΔ 385 και Street v. Mountford
(1985)2 All ER 289). Με βάση τα όσα αναφέρω αμέσως πιο πάνω καταλήγω ότι η ως άνω μεταξύ των μερών συμφωνία συνιστούσε συμφωνία ενοικίασης του κρεοπωλείου και όχι απλής παραχώρησης άδειας χρήσης. Ο ενάγοντας ήταν ο ενοικιαστής του κρεοπωλείου. Ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησης του προβάλλει τον ισχυρισμό ότι εξαναγκάσθηκε να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο συνεπεία της συμπεριφοράς της εναγομένης, την οποία χαρακτηρίζει ως αυθαίρετη και παράνομη. Όπως υπήρξε αδιαμφισβήτητο, η εναγομένη επέδωσε στον ενάγοντα ειδοποίηση μέσω των δικηγόρων της με την οποία τον καλούσε να της παραδώσει κενή και ελεύθερη την κατοχή του κρεοπωλείου μέχρι την 31/12/2006 (βλέπε το τεκμήριο 1). Ως λόγο τερματισμού προέβαλλε την υποχρέωση εφαρμογής του συστήματος HACCP στο κρεοπωλείο από 1/1/2007, το οποίο η εναγομένη δεν είχε πρόθεση να εφαρμόσει. Δεν ηγέρθη από πλευράς ενάγοντα ζήτημα εγκυρότητας της ειδοποίησης τερματισμού (τεκμήριο 1). Ως εκ τούτου το δικαστήριο εμποδίζεται από του να εξετάσει τέτοιο ζήτημα. Το δικαστήριο, για τους λόγους που επεξήγησε σε προγενέστερο στάδιο της απόφασης του δεν αποδέχθηκε τον ισχυρισμό του ΜΥ2 ότι ο ουσιαστικός λόγος τερματισμού της ενοικίασης του κρεοπωλείου από τον ενάγοντα ήταν η υποχρέωση για εφαρμογή του συστήματος HACCP στο κρεοπωλείο. Εξ αντιθέτου, έχει γίνει αποδεκτή η θέση του ενάγοντα ότι είχε προτείνει να αναλάβει ο ίδιος τη δαπάνη για εκτέλεση των εργασιών και βελτιώσεων που απαιτούντο για εφαρμογή του ως άνω συστήματος. Η πρόταση του ενάγοντα να αναλάβει ο ίδιος τα έξοδα για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος δεν φαίνεται να βρήκε ανταπόκριση. Αξίζει να αναφέρω ότι η ως άνω θέση του ενάγοντα επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο της επιστολής του δικηγόρου του (τεκμήριο 2) στην οποία αναφέρεται ότι ο ενάγοντας είχε ζητήσει από την εναγομένη να αναλάβει ο ίδιος τα έξοδα εφαρμογής του HACCP αν και δεν ήταν υποχρέωση του, αλλά η εναγομένη αδιαφόρησε. Αποτελεί εύρημα του δικαστηρίου ότι ο ενάγοντας δεν εγκατέλειψε το κρεοπωλείο μέχρι την 31/12/2006. Εξακολούθησε να το έχει στην κατοχή του και μετά την πάροδο της προθεσμίας η οποία του δόθηκε στην ειδοποίηση τερματισμού για να παραδώσει το κρεοπωλείο. Ο ΜΥ2 για να εξαναγκάσει τον ενάγοντα να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο προέβηκε στις ενέργειες τις οποίες έχω περιγράψει σε προγενέστερο στάδιο της απόφασης μου, όπως η αποκοπή του ηλεκτρικού ρεύματος στο ψυγείο κρεάτων, η μετακίνηση μέρους του εξοπλισμού από το κρεοπωλείο στην απουσία του ενάγοντα καθώς και η απαγόρευση στον ΜΕ2 να παραδώσει κοτόπουλα στον ενάγοντα για πώληση. Οι ως άνω ενέργειες του ΜΥ2 είχαν ως αποτέλεσμα να εξαναγκαστεί ο ενάγοντας να εγκαταλείψει οριστικά το κρεοπωλείο στις 9/1/2007. Είμαι της άποψης ότι ο ΜΥ2 δεν είχε κανένα δικαίωμα να προβεί στις ως άνω ενέργειες. Ακόμα και στην περίπτωση που ο ενάγοντας εθεωρείτο ότι είχε υπερβεί το δικαίωμα κατοχής του κρεοπωλείου, θα μπορούσε να είχε επιδιώξει την έξωση του μόνο μέσω της λήψης δικαστικών μέτρων εναντίον του. Αντ' αυτού εξανάγκασε με τις ενέργειες του τον ενάγοντα να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο, αφού δεν μπορούσε κατ' ουσία να το λειτουργήσει. Όπως είναι νομολογημένο, ο νόμος αναγνωρίζει κατάλοιπα δικαιώματος στον κάτοχο τέτοια που να επιβάλλεται η παρεμβολή της δικαστικής εξουσίας για την έξωση του (βλέπε Kennedy Hotels Ltd v. Haig Indjirdjian
(1992)1 ΑΑΔ 400, Bristol Corporation v. Ross and another
(1973)2 All ER 393 και R v. Wandsworth
(1975)3 All ER 390). Η ως άνω περιγραφόμενη συμπεριφορά του ΜΥ2 εμπεριέχει στοιχεία αλαζονείας (arrogance), θρασύτητας (insolence) αλλά και πλήρους παραγνώρισης των δικαιωμάτων του ενάγοντα. Ο ΜΥ2 για να δικαιολογήσει τις ως άνω ενέργειες του ισχυρίστηκε ότι ήταν αναγκασμένος να προβεί σ' αυτές για τον λόγο ότι δεν μπορούσε να ανεχτεί τη λειτουργία ενός παράνομου κρεοπωλείου, το οποίο δεν τηρούσε τους κανονισμούς, με κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον. Το δικαστήριο έχει ήδη απορρίψει την θέση του ΜΥ2 ότι η υποχρέωση εφαρμογής του συστήματος HACCP ήταν ο ουσιαστικός λόγος του τερματισμού της ενοικίασης του κρεοπωλείου. Δεν αποδέχθηκε επίσης την θέση του ότι για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος στο κρεοπωλείο απαιτείτο να δαπανηθεί το υπέρογκο ποσό των ΛΚ5000. Αντίθετα το δικαστήριο αποδέχθηκε τη θέση του ενάγοντα ότι είχε προτείνει στον ΜΥ2 να αναλάβει ο ίδιος την δαπάνη για την εκτέλεση των εργασιών που θα απαιτούντο για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος, παρά το ότι δεν είχε υποχρέωση, όμως ο ΜΥ2 δεν ανταποκρίθηκε στην ως άνω πρόταση. Επιπλέον, είμαι της άποψης ότι εάν ο ΜΥ2 ενδιαφέρετο πραγματικά για την δημόσια υγεία και το δημόσιο συμφέρον, όπως ισχυρίστηκε θα μπορούσε να είχε καταγγείλει τον ενάγοντα στις υγειονομικές υπηρεσίες του κράτους ότι λειτουργούσε κρεοπωλείο χωρίς να έχει εφαρμοστεί το ως άνω σύστημα. Αντ' αυτού επιθυμώντας την όσο το δυνατό γρηγορότερη έξωση του ενάγοντα ενήργησε με τον τρόπο που περιέγραψα πιο πάνω. Με βάση τα όσα αναφέρω αμέσως πιο πάνω καταλήγω ότι όλες οι ενέργειες του ΜΥ2 οι οποίες εξανάγκασαν τον ενάγοντα να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο δεν ήταν ούτε δικαιολογημένες ούτε και επιβεβλημένες υπό τις περιστάσεις. Αντίθετα, ήταν παράνομες και αυθαίρετες. Είναι αδιάφορο κατά την άποψη μου το ότι δεν έχει αποκαλυφθεί μέσα από τα γεγονότα ότι οι λόγοι που ώθησαν τον ΜΥ2 να συμπεριφερθεί στον ενάγοντα κατά τον ως ανώ τρόπο ήταν οικονομικοί, ειδικότερα η αποκόμιση κέρδους κατά πολύ μεγαλύτερου, απ' ότι του απέφερε η ενοικίαση του κρεοπωλείου στον ενάγοντα, όπως επεσυνέβη στην υπόθεση Kennedy Hotels Ltd (ανωτέρω). Θα προχωρήσω τώρα στην εξέταση των θεραπειών που ζητά ο ενάγοντας με την παρούσα αγωγή του. Οι αποζημιώσεις τις οποίες ζητά μπορούν να διαχωριστούν σε 3 κατηγορίες, τις ειδικές, τις τιμωρητικές και τις γενικές. Στην κατηγορία των ειδικών αποζημιώσεων εμπίπτει η απώλεια του κέρδους του ενάγοντα από την λειτουργία του κρεοπωλείου, συνεπεία του εξαναγκασμού του να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο. Στην έκθεση απαίτησης του αξιώνει το ποσό των ΛΚ200 εβδομαδιαίως. Στην ενώπιον του δικαστηρίου μαρτυρία του ισχυρίστηκε ότι η συνολική του είσπραξη ήταν περί τις ΛΚ5.000 μηνιαίως ενώ το καθαρό του κέρδος ήταν περί τις ΛΚ1000 μηνιαίως. Εκτός από τη γενική και αόριστη αναφορά του στα ως άνω ποσά δεν παρουσίασε κανένα στοιχείο το οποίο θα μπορούσε να αποδείξει το καθαρό εισόδημα που είχε από το κρεοπωλείο. Πιστεύω ότι είχε την υποχρέωση να παρουσιάσει επαρκή στοιχεία για το καθαρό του εισόδημα από το κρεοπωλείο, όπως φορολογικές δηλώσεις κλπ. Ούτε οι καταστάσεις που ετοίμασε η ΜΥ3 θα μπορούσαν να βοηθήσουν το δικαστήριο (βλέπε τα τεκμήρια 6 και 6Α) στην εξακρίβωση του καθαρού κέρδους του ενάγοντα για τον λόγο ότι σ' αυτές περιγράφονται οι καθημερινές πωλήσεις του ενάγοντα χωρίς να επεξηγείται ποιο ήταν το καθαρό του κέρδος από την κάθε πώληση. Όπως είναι νομολογημένο, η απόδειξη των ειδικών ζημιών κινείται σε αυστηρά πλαίσια. Εναπόκειται στον διάδικο σε κάθε περίπτωση να αποδεικνύει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν τη ζημιά του (βλ. Ηρακλέους v. Πίτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Ηρακλέους v. Ταχύπλοου Σκάφους «Νίκη»
(1994)1 ΑΑΔ 510 και Παναγή v. Κακόψητου
(2001)1 ΑΑΔ 839). Για τους λόγους που επεξηγώ πιο πάνω δεν θα μπορούσα να καταλήξω σε εύρημα για το καθαρό κέρδος του ενάγοντα. Αξιώνει επίσης ποσό ΛΚ10000 ως η απώλεια του εξοπλισμού του δικού του κρεοπωλείου το οποίο διατηρούσε, αμέσως πριν ενοικιάσει το κρεοπωλείο της υπεραγοράς της εναγομένης. Στην μαρτυρία του ισχυρίστηκε ότι η αξία του ως άνω εξοπλισμού ήταν ΛΚ9000. Δυστυχώς όμως ούτε και γι' αυτό το κονδύλι παρουσίασε στοιχεία που θα μπορούσαν να το τεκμηριώσουν. Ελλείπει παντελώς το υπόβαθρο, στο οποίο θα μπορούσε να βασιστεί το δικαστήριο για να καταλήξει στην πραγματική αξία του ως άνω εξοπλισμού. Πέραν των όσων έχω αναφέρει αμέσως πιο πάνω είμαι της άποψης ότι δεν θα μπορούσε σε καμμιά περίπτωση να ανακτήσει το ως άνω ποσό για το λόγο ότι δεν πρόκειται για ζημιά η οποία προέκυψε συνεπεία του εξαναγκασμού του να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο της υπεραγοράς. Η ενώπιον μου μαρτυρία αποκάλυψε ότι είχε αποφασίσει με την ελεύθερη βούληση του να σταματήσει τη λειτουργία του δικού του κρεοπωλείου και να αναλάβει τη λειτουργία του κρεοπωλείου της υπεραγοράς. Δεν έχω πεισθεί επίσης ότι είχε καταβάλει προσπάθειες για να πωλήσει τον ως άνω εξοπλισμό μετά τον τερματισμό της λειτουργίας του δικού του κρεοπωλείου έτσι ώστε να περιορίσει τη ζημιά του, όπως είχε υποχρέωση να πράξει. Σε ερώτηση του συνηγόρου υπεράσπισης κατά πόσο είχε καταβάλει προσπάθειες για να τον πωλήσει απάντησε ως εξής: «φυσικά (έκαμα προσπάθειες), αλλά δεν βρίσκεις τον πελάτη την ίδια ώρα. Επούλησα το ένα ψυγείο των ΛΚ1000 πριν 5-6 χρόνια και μου έδωσαν ΛΚ70.00». Ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησης του αξιώνει την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Οι αρχές που επιτρέπουν την επιδίκαση τιμωρητικών, άλλως παραδειγματικών αποζημιώσεων διατυπώνονται στην υπόθεση Papakokkinou and others v. Kanther
(1982)1 CLR 65 (βλέπε επίσης Κωνσταντίνου v. Γ&Κ Σοφοκλέους Λτδ
(2003)1(Γ) ΑΑΔ 1952, Rookes v. Barnard
(1964)A.C. 1129, Broome v. Cassel & co
(1972)A.C. 1027 και Drane v. Evangelou
(1978)1 W.L.R. 455). Σύμφωνα με τις αρχές αυτές, στις περιπτώσεις που επιδικάζονται παραδειγματικές αποζημιώσεις δικαιολογείται η επιδίκαση ενός μόνο ποσού, ενώ αποτελεί σφάλμα ο διαχωρισμός των παραδειγματικών αποζημιώσεων από τις συνήθεις αποζημιώσεις. Στο τέλος πρέπει να γίνεται μια επιδίκαση βασισμένη επί της συνολικής θεώρησης των γεγονότων της υπόθεσης (βλέπε επίσης «McGregor on Damages» 13η έκδοση παρ. 317 και επόμενα). Θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η σοβαρότητα της συμπεριφοράς του εναγομένου και η οικονομική του κατάσταση. Στην υπόθεση Papakokkinou (ανωτέρω) αναφέρεται ότι είναι επιτρεπτή η επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων στις περιπτώσεις όπου η συμπεριφορά ενός προσώπου είναι τόσο αξιόμεμπτη (intrinsically blameworthy) ώστε να αξίζει τιμωρίας από το πολιτικό δικαστήριο. Όπως έχω ήδη αναφέρει, όλες οι πράξεις στις οποίες είχε προβεί ο ΜΥ2 όπως η αποκοπή του ηλεκτρικού ρεύματος στο ψυγείο κρεάτων του κρεοπωλείου στόχευαν στο να εξαναγκαστεί ο ενάγοντας να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο. Πράγματι ο ενάγοντας αδυνατώντας πλέον να λειτουργήσει το κρεοπωλείο αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει οριστικά στις 9/1/
- Ο ΜΥ2 ενήργησε εντελώς αυθαίρετα, παραβιάζοντας κατάφορα όχι μόνο τα δικαιώματα του ενάγοντα αλλά και την έννομη τάξη που καθιστά τη δικαστική εξουσία τη μόνη αρχή να επιβάλλει το νόμο [βλέπε Kennedy Hotels Ltd v. Indjirdjian (ανωτέρω)]. Παρά το ότι η συμπεριφορά του ΜΥ2 ήταν τέτοιας φύσης που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων, εντούτοις το δικαστήριο δεν θα μπορούσε να καταλήξει σε οποιοδήποτε ποσό για τον λόγο ότι δεν τέθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου τα στοιχεία εκείνα τα οποία θα μπορούσαν να οδηγήσουν το δικαστήριο στον καθορισμό της πραγματικής απώλειας του ενάγοντα, της συνήθους ζημιάς δηλαδή. Δεν υπάρχει η δυνατότητα να εξεταστεί αν το ποσό που θα επιδίκαζε το δικαστήριο με την μορφή των συνήθων αποζημιώσεων ήταν ανεπαρκές έτσι ώστε να δικαιολογείτο η επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων [βλέπε Κωνσταντίνου v. Γ&Κ Σοφοκλέους Λτδ (ανωτέρω)]. Επιπλέον δεν υπάρχει ενώπιον του δικαστηρίου καμμιά μαρτυρία αναφορικά με την οικονομική κατάσταση της εναγομένης. Η υπό εξέταση υπόθεση θα πρέπει να διαχωριστεί από την υπόθεση Kennedy Hotels Ltd (ανωτέρω) ως προς το ότι στην υπόθεση εκείνη το δικαστήριο κατέληξε σε συγκεκριμένο ποσό ζημιάς την οποία είχε υποστεί η κινητή περιουσία του εφεσίβλητου, η οποία βρισκόταν μέσα στο διαμέρισμα, συνεπεία της αυθαίρετης συμπεριφοράς των εφεσειόντων. Το δικαστήριο έκρινε ότι ήταν κατάλληλη η περίπτωση για επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων, τις οποίες και επιδίκασε, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό που επιδικάστηκε στις ΛΚ
- Αντίθετα στην υπό εξέταση υπόθεση το δικαστήριο δεν κατέστη δυνατό να προβεί στον υπολογισμό του ποσού της πραγματικής ζημιάς που υπέστη ο ενάγοντας, για τους λόγους που έχουν επεξηγηθεί πιο πάνω. Για τους λόγους που περιγράφω αμέσως πιο πάνω η αξίωση του ενάγοντα για επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων δεν μπορεί να επιτύχει. Αξιώνει επίσης ο ενάγοντας γενικές αποζημιώσεις. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του στην γραπτή του αγόρευση εισηγείται ότι σε περίπτωση που το δικαστήριο δεν μπορεί να καθορίσει την απώλεια του ενάγοντα βασιζόμενο είτε στην δική του μαρτυρία είτε στη μαρτυρία της ΜΥ3, θα μπορούσε με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων να επιδικάσει μια συνολική αποζημίωση ως γενικές αποζημιώσεις. Δεν θα συμφωνούσα με την ως άνω εισήγηση. Πιστεύω ότι το δικαστήριο δεν έχει τη δυνατότητα να επιδικάσει στον ενάγοντα ένα κατ' αποκοπή ποσό για την ζημιά που υπέστη. Από τη νομολογία μας προκύπτει ότι το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να επιδικάσει ένα κατ' αποκοπή ποσό στις περιπτώσεις όπου δεν αποδεικνύεται με την απαιτούμενη αυστηρότητα η απώλεια των μελλοντικών απολαβών του θύματος. Στην υπό εξέταση υπόθεση το δικαστήριο για τους λόγους που επεξήγησε σε προγενέστερο σημείο της απόφασης του απέρριψε την αξίωση του ενάγοντα για την απώλεια του κέρδους που είχε από τη λειτουργία του κρεοπωλείου. Έχοντας αποδεχθεί τη θέση του ενάγοντα ότι συνεπεία του εξαναγκασμού του να εγκαταλείψει το κρεοπωλείο υπέστη ζημιές, πιστεύω ότι θα μπορούσα να επιδικάσω προς όφελος του ονομαστικές μόνο αποζημιώσεις τις οποίες καθορίζω στο ποσό των €20,
- Στο σύγγραμμα 'McGregor on Damages' 15η έκδοση παρ. 399 και επόμενα αναφέρεται ότι ονομαστικές αποζημιώσεις μπορεί να επιδικαστούν στην περίπτωση που αποδεικνύεται απώλεια, αλλά δεν υπάρχει μαρτυρία σε σχέση με το χρηματικό ποσό της απώλειας. ΄Οσον αφορά την αξίωση του ενάγοντα για έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται η εναγομένη όπως του παραδώσει την κατοχή του κρεοπωλείου, θεωρώ ότι αυτή έχει εγκαταλειφθεί. Αναφορικά με τα έξοδα της αγωγής, όπως είναι νομολογημένο, σε περιπτώσεις που επιδικάζονται μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις, ο ενάγοντας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιτυχών διάδικος. Το δικαστήριο έχει την ευχέρεια να στερήσει τον ενάγοντα των εξόδων του, ή ακόμα να τον καταδικάσει στην πληρωμή των εξόδων της άλλης πλευράς (βλέπε Anlgo-Cyprian Trade Agencies Ltd v. Paphos Wine Industries Ltd
(1959)1 All ER 873 και Ελένης Σάββα Ευθυβούλου και άλλων v. Συμβουλίου Βελτιώσεως Κισσόνεργας και άλλου
(1998)1(Β) ΑΑΔ 1059). Στην υπό εξέταση περίπτωση θεωρώ ορθότερο όπως μη εκδώσω οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. Εκδίδεται απόφαση προς όφελος του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης για €20,00 ως ονομαστικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο. Καμμία διαταγή για έξοδα. (Υπ.)....... Θ. Θωμά, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο