Παναγιώτη Χωματένου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 4096/2005, 14 Οκτωβρίου, 2010

Παναγιώτη Χωματένου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 4096/2005, 14 Οκτωβρίου, 2010 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2010:A84 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρήστου Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4096/2005 Μεταξύ: Παναγιώτη Χωματένου Ενάγοντος και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Εναγόμενου Ημερομηνία: 14 Οκτωβρίου, 2010 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: Μιχαλάκης Κυπριανού & Σια Δ.Ε.Π.Ε., τον χειρισμό της υπόθεσης είχε ο κ. Μ. Χαραλάμπους Για τον Εναγόμενο: κα Δ. Νικολάτου Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγοντας στις 13.06.2005 ήταν είκοσι ετών και όπως ισχυρίζεται ήταν μέχρι τότε ένα καθ΄ όλα υγιές και εργατικό άτομο. Με την αγωγή του αξιώνει από την Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Γενικού Εισαγγελέα γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες τις οποίες ισχυρίζεται ότι υπέστη εκείνη την ημερομηνία όταν συνέβηκε ατύχημα σε ναρκοπέδιο κοντά σε φυλάκιο όπου υπηρετούσε τότε τη θητεία του στην Εθνική Φρουρά (Ε.Φ.) και για το οποίο επιρρίπτει την αποκλειστική ευθύνη στη Κυπριακή Δημοκρατία. Η εκδοχή του ενάγοντος όπως προκύπτει από την έκθεση απαιτήσεως του αλλά και από τη μαρτυρία που παρουσίασε είναι ότι κατά τον επίδικο χρόνο υπηρετούσε την θητεία του στην Ε.Φ. σε φυλάκιο της περιοχής Αθηένου αλλά βρισκόταν εκτός υπηρεσίας με τετραήμερη άδεια. Κατά την τελευταία ημέρα της άδειας του και ενώ βρισκόταν 5 - 6 μέτρα από τον τόπο που ήταν τοποθετημένη νάρκη, εντός του ναρκοπεδίου με το όνομα Μάρκουλος (ναρκοπέδιο 1 Γ7), που βρισκόταν κοντά στο φυλάκιο όπου υπηρετούσε, ενώ ο ίδιος βρισκόταν εκτός του ναρκοπεδίου, εξερράγη η νάρκη όταν μπήκε εντός του ναρκοπεδίου ο σκύλος του. Αποτέλεσμα της έκρηξης της νάρκης ήταν ο τραυματισμός του και η πρόκληση σ΄αυτόν ζημιών και απωλειών και εξόδων τα οποία διεκδικεί από την Κυπριακή Δημοκρατία στην οποία επιρρίπτει αποκλειστική ευθύνη για επιδειχθείσα αμέλεια και/ ή παράβαση των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων της, λεπτομέρειες των οποίων παραθέτει στο δικόγραφο του. Ο εναγόμενος αρνείται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία φέρει οποιανδήποτε ευθύνη για τον τραυματισμό του ενάγοντος συνεπεία αμέλειας, την οποία με τη τελική εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου που τον εκπροσώπησε επιρρίπτει αποκλειστικά στον ίδιο τον ενάγοντα και κατά συνέπεια η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ευθύνεται καθόλου για τις σωματικές βλάβες, ζημιές και απώλειες που έχει υποστεί και ούτε είναι υπόχρεη απέναντι του σε οποιεσδήποτε αποζημιώσεις. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Ο ενάγοντας κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ο ίδιος και κάλεσε ακόμα επτά μάρτυρες (ΜΕ) ενώ η πλευρά του εναγόμενου κάλεσε πέντε μάρτυρες (ΜΥ). Κατά τη διάρκεια της παράθεσης της μαρτυρίας κατατέθηκαν είτε εκ συμφώνου είτε έγιναν αποδεκτά μετά από ένσταση 27 συνολικά τεκμήρια. Στη συνέχεια θα καταγράψω σε γενικές γραμμές τις θέσεις των μαρτύρων με τη σειρά που κατέθεσαν ενώπιον του δικαστηρίου καθώς όπου χρειαστεί θα αναφερθώ σε λεπτομέρειες τους στο στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας. Ο ενάγοντας κ. Παναγιώτης Χωματένος (ΜΕ1) ανέφερε ότι στις 13.06.2005 που συνέβη ο ατύχημα υπηρετούσε τον 2ο χρόνο της θητείας του στην Ε. Φ. σε τάγμα πεζικού στη περιοχή Κόσιη. Βρισκόταν με 4ήμερη άδεια η οποία έληγε στις 21:30 της ίδιας ημέρας. Πριν επιστρέψει στο φυλάκιο του για να αναλάβει καθήκοντα και περί ώρα 18:00 πήρε τα κυνηγετικά του σκυλιά από τα οποία το ένα ήταν ράτσας german pointer περίπατο κοντά στη περιοχή του φυλακίου του. Στάθμευσε το αυτοκίνητο του σε κάποια απόσταση οπότε ξαφνικά το πιο πάνω κυνηγετικό του σκυλί ράτσας german pointer έτρεξε μπροστά από εκείνον και αυτός το ακολούθησε και προσπάθησε να το σταματήσει, δεν πρόλαβε και αυτό εισήλθε εντός του ναρκοπεδίου και αμέσως άκουσε να εκρήγνυται μια νάρκη που σκότωσε τον σκύλο του και τραυμάτισε τον ίδιο. Μεταφέρθηκε από συναδέλφους του στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας όπου έτυχε περίθαλψης σύμφωνα με το Τεκμήριο 2 και εξήλθε του νοσοκομείου στις 22.06.2005 με βελτίωση της κατάστασης του και με οδηγίες για επανεκτίμηση της στα εξωτερικά ιατρεία από ορθοπεδικό. Περιέγραψε με λεπτομέρειες τα τραύματα του και τις θεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε τόσο ως εσωτερικός όσο και ως εξωτερικός ασθενής μετά που εξήλθε του νοσοκομείου τόσο σε αυτό της Λάρνακας όσο και της Λευκωσίας και σε ιδιώτες ιατρούς. Ισχυρίστηκε ότι το συμβάν συνέβηκε λόγω μη κατάλληλης συντήρησης και/ ή διατήρησης του ναρκοπεδίου το οποίο δεν είχε καθόλου προστασία ούτε και είχαν ληφθεί μέτρα ασφάλειας που να εμποδίζουν την είσοδο σε αυτό ζώων και ανθρώπων. Ισχυρίστηκε ότι η περίφραξη του ναρκοπεδίου έγινε σε πολύ μικρή απόσταση από τη τελευταία νάρκη, βρισκόταν δηλαδή μόνο σε απόσταση 3 - 4 μέτρα ενώ σύμφωνα με τους κανονισμούς θα έπρεπε να ήταν σε απόσταση πέραν των 15 μέτρων. Σε διευκρινιστική ερώτηση από τον συνήγορο του ανέφερε ότι το ναρκοπέδιο ήταν περιφραγμένο με τρεις σειρές από τέλια τα οποία είχαν μεταξύ τους κενό 30 εκ. και ότι είχε ύψος 1 μέτρο. Ο σκύλος του είχε περάσει από το κενό που δημιουργείτο ανάμεσα στα τέλια και προχώρησε 3 - 4 μέτρα και εκράγηκε η νάρκη. Επέρριψε ευθύνη συνεπεία αμέλειας στη Κυπριακή Δημοκρατία όπως την καθορίζει στις λεπτομέρειες της έκθεσης απαιτήσεως του στη παράγραφο 6 (Α) - (ΣΤ). Η Εθνική Φρουρά, από ό,τι πληροφορήθηκε, από την επόμενη ημέρα του ατυχήματος προέβηκε σε συντήρηση του ναρκοπεδίου τοποθετώντας πρόσθετο σκαθαρωτό τέλι στη περίφραξη. Ισχυρίστηκε ότι από τον καιρό που έπαθε το δυστύχημα η απόδοση του στην εργασία του στη φάρμα κοτόπουλων του πατέρα του έχει περιορισθεί σε μεγάλο βαθμό και ότι έτσι σημειώθηκε μεγάλη μείωση στα εισοδήματα του. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι νοιώθει πολύ άσχημα για τα σημάδια που υπάρχουν στο σώμα του, και ότι ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα που του δημιουργήθηκαν είναι και ο ακούσιος τερματισμός του ως ποδοσφαιριστής. Ισχυρίστηκε ότι υπέστη τις ακόλουθες ειδικές ζημιές: Ότι είχε πληρώσει €342,00 για ιατρικές εκθέσεις και άλλα έξοδα ιατρών. Κατάθεσε και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 2 το Ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας όπου όπως φαίνεται για την εξασφάλιση του κατέβαλε το ποσό των €47.84σ., απόδειξη πληρωμής του ιατρού Δρ. Νίκου Ιωάννου για ποσό €128,15σ. για εξέταση που του έκανε και την ετοιμασία της έκθεσης του η οποία σημειώθηκε ως Τεκμήριο

1. Ανέφερε επίσης ότι θα χρειαστεί να καταβάλει ποσό περίπου €684,00 για εγχείρηση για αφαίρεση των βλημάτων από τον αριστερό αντίχειρα του και ένα ποσό περίπου €3.418,00 για θεραπεία και πλαστική εγχείρηση για εξάλειψη των σημαδιών που βρίσκονται στη δεξιά πλευρά του σώματος του από το γόνατο μέχρι τον ώμο. Αναγνώρισε και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 3 την κατάθεση την οποία έδωσε δύο ημέρες μετά το επεισόδιο και ενώ βρισκόταν στο Νοσοκομείο το περιεχόμενο της οποίας όμως απέδωσε στον αξιωματικό της Ε.Φ. και ανακριτή της υπόθεσης τον τότε Ταγματάρχη κ. Ζένιο Ζένιου, ο οποίος του τη διάβασε και συμφώνησε με αυτή καθώς λόγω του ότι δεν αισθανόταν καλά ήθελε να τελειώνει μ΄αυτή το συντομότερο για να απαλλαχθεί από την παρουσία του εν λόγω αξιωματικού από κοντά του. Ο θείος του ενάγοντος κ. Κυριάκος Μαγκλής (ΜΕ2) ανέφερε ότι εκείνη την ημέρα υπηρετούσε ως εθνοφύλακας σε κάποιο φυλάκιο της περιοχής και πληροφορήθηκε ότι ο ενάγοντας είχε τραυματιστεί από έκρηξη νάρκης. Έντρομος μετέβη επί τόπου για να διαπιστώσει τι είχε συμβεί. Εκεί βρήκε αστυνομικούς οι οποίοι τον κάλεσαν να μη πλησιάσει το χώρο λόγω του ατυχήματος που είχε επισυμβεί, ο ενάγοντας στο μεταξύ είχε μεταφερθεί σε νοσοκομείο. Ισχυρίστηκε ότι τελικά του επιτράπηκε να πλησιάσει και όταν πήγε να βγάλει φωτογραφίες με το κινητό του, κάποιος που φορούσε πολιτικά ρούχα και του φάνηκε αξιωματικός της Ε. Φ. και βρισκόταν κοντά στο σκοτωμένο σκυλί εντός του ναρκοπεδίου και κοντά στη περίφραξη, τού το απαγόρευσε. Είχε προσέξει ένα λάκκο σε απόσταση που όπως την υπολόγισε δεν ξεπερνούσε τα τέσσερα μέτρα από την περίφραξη του ναρκοπεδίου ο οποίος δημιουργήθηκε από τη σκασμένη νάρκη. Μια βδομάδα μετά το ατύχημα, ενώ περνούσε από το δρόμο, ανέφερε ότι είδε στρατιώτες και φορτηγό να διορθώνουν τα τέλια και τη περίφραξη του ναρκοπεδίου. Ο κ. Κωνσταντίνος Φιάκκου (ΜΕ3) ανέφερε ότι υπηρετούσε κατά την επίδικη περίοδο τη θητεία του στην Ε.Φ. στο ίδιο φυλάκιο με τον ενάγοντα και ήταν μαζί στο ίδιο φυλάκιο για χρονική περίοδο 6 με 7 μήνες. Ανέφερε ότι ήταν απόγευμα και ετοιμαζόταν να ξαπλώσει οπότε άκουσε ένα δυνατό κρότο. Ντύθηκε και έτρεξε προς το ναρκοπέδιο που βρισκόταν σε απόσταση 500 μέτρα περίπου από το φυλάκιο τους μαζί με δύο άλλους συναδέλφους του. Βρήκε τον ενάγοντα στο έδαφος έχοντας τις αισθήσεις του αλλά βαριά τραυματισμένο και καταματωμένο και σε κατάσταση σόκ. Συνάδελφοι του τον μετέφεραν σε Νοσοκομείο. Ο ίδιος παρέμεινε στη σκηνή μέχρι να έρθουν εκεί αξιωματικοί. Ο ενάγοντας βρισκόταν σε απόσταση 2 - 3 μέτρα από το συρματόπλεγμα του ναρκοπεδίου ο δε σκοτωμένος σκύλος κειτόταν κοντά στο συρματόπλεγμα εντός του ναρκοπεδίου. Η νάρκη όπως ανέφερε είχε σκάσει σε απόσταση 4 - 5 μέτρα από το συρματόπλεγμα και είχε δημιουργήσει μεγάλο λάκκο. Οι πινακίδες που υπήρχαν στο συρματόπλεγμα ήταν σκουριασμένες και δεν υπήρχαν προειδοποιητικές πινακίδες πριν το συρματόπλεγμα. Σε σχέση με το ίδιο το ναρκοπέδιο ανέφερε ότι ως στρατιώτης δεν είχε καμιά πληροφόρηση εκ μέρους της Ε. Φ. απλά το είχε προσέξει όταν υπηρετούσε στο παρακείμενο φυλάκιο. Ανέφερε ότι ο ενάγοντας κάποιες φορές έπαιρνε τον σκύλο του στο φυλάκιο. Ο ίδιος γνώριζε ότι απαγορευόταν κάτι τέτοιο. Ο πατέρας του ενάγοντος κ. Πάμπος Χωματένος (ΜΕ 4) κλήθηκε για να καταθέσει ως τεκμήρια φωτογραφίες του χώρου του ατυχήματος οι οποίες λήφθηκαν ενόψει της δίκης σε πολύ μεταγενέστερο χρόνο από τον επίδικο και τις οποίες τελικά δεν του επιτράπηκε να καταθέσει καθώς όπως ήταν η απόφαση μου είχαν ληφθεί παράνομα από απαγορευμένη στρατιωτική περιοχή. Ανέφερε ότι το ναρκοπέδιο από το φυλάκιο όπου υπηρετούσε ο ενάγοντας βρισκόταν σε απόσταση 100 μέτρων και ότι την επόμενη ημέρα που είχε περάσει από το ναρκοπέδιο άλλαζαν τα τέλια. Ισχυρίστηκε ότι η περιοχή είχε χαρακτηριστεί ως απαγορευμένη περιοχή κυνηγίου μόλις τα τελευταία δύο χρόνια, μετά δηλαδή το ατύχημα και ότι στην ίδια περιοχή κυνηγοί έβγαζαν για βόλτα τους σκύλους τους για εκπαίδευση. Ισχυρίστηκε ότι ο ενάγοντας υποφέρει από τα τραύματα του και ότι ο τραυματισμός του έχει επιπτώσεις στη δουλειά του. Ανέφερε ότι ο ενάγοντας έπαιζε ποδόσφαιρο πριν το ατύχημα ενώ τώρα πλέον δεν παίζει. Ο κ. Άγγελος Νεοφύτου (ΜΕ 5) μηχανοδηγός στο επάγγελμα, κατάθεσε 12 φωτογραφίες τις οποίες είχε λάβει την προηγούμενη της κατάθεσης του δηλαδή στις 4.06.2009 στη παρουσία αξιωματικού της Εθνικής Φρουράς, οι οποίες απεικονίζουν την περίφραξη του ναρκοπεδίου και ανέφερε ότι αυτή ήταν η ίδια όπως και κατά το 2005 με τρεις σειρές ακιδωτό συρματόπλεγμα και προειδοποιητικές πινακίδες. Ο Δρ. Νίκος Ιωάννου (ΜΕ 6) είναι ειδικός ορθοπεδικός. Είχε εξετάσει τον ενάγοντα και προς τούτο ετοίμασε ιατρική έκθεση με ημερομηνία 20.09.2005 την οποία κατάθεσε ως Τεκμήριο
2. Κατάθεσε δέσμη εγγράφων όπως ιατρικό πιστοποιητικό με ημερομηνία 22.06.2005 και τα έγγραφα που το συνοδεύουν ως Τεκμήριο
3. Τρεις ακτινογραφίες οι οποίες απεικονίζουν θραύσματα που φέρει ο ενάγοντας σε διάφορα μέρη του σώματος του κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 7(α,β,και γ). Υιοθέτησε ο περιεχόμενο της έκθεσης του όπου είχε καταγράψει τόσο αντικειμενικά όσο και υποκειμενικά ευρήματα. Σε σχέση με τα θραύσματα που ακόμα βρίσκονται στο σώμα του ενάγοντος εκτός αυτού που βρίσκεται στον αντίχειρα του και το οποίο του εισηγήθηκε να το αφαιρέσει, τα υπόλοιπα εφόσον δεν τον επηρεάζουν λειτουργικά είναι η εισήγηση του να μην αφαιρεθούν. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε περαιτέρω σε μόνιμα κατάλοιπα τα οποία θα αντιμετωπίζει ο ενάγοντας στη ζωή του. Όπως ανέφερε η ύπαρξη των θραυσμάτων στο σώμα του ενάγοντος δεν αποτρέπει τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας, αν όμως ποτέ χρειαστεί μπορεί να γίνει εφόσον κριθεί απόλυτα αναγκαία. Εξάλλου, όπως ανέφερε, υπάρχουν σήμερα με την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης και άλλες μέθοδοι διάγνωσης χωρίς κατ΄ανάγκη να απαιτείται η μαγνητική τομογραφία. Παραδέχθηκε ότι στην έκθεση του ιατροσυμβουλίου, η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 8, δεν υπάρχει αναφορά για συνέπειες συνεπεία των τραυμάτων του ενάγοντα στο γόνατο και στον ώμο όπως ο ίδιος τις κατέγραψε. Παραδέχθηκε ότι ήταν ο ενάγοντας που του είχε πει ότι η νάρκη που εξερράγη βρισκόταν σε απόσταση 6 μέτρων όπως την κατέγραψε στην έκθεση του. Από την πολύχρονη πείρα του που ανάγεται από τις διακοινοτικές ταραχές του 1963-1964 σε τραυματισμούς από νάρκες μπορούσε να πει ότι αυτή βρισκόταν σε κάποια απόσταση χωρίς να μπορεί να την προσδιορίσει με ακρίβεια σίγουρα όμως άφησε να νοηθεί βρισκόταν πέραν των 6 μέτρων. Τα τραύματα του ενάγοντος επουλώθηκαν πλήρως, το εύρος των κινήσεων του μπορεί να είναι πλήρες με κάποια όμως αδυναμία. Μέχρι σήμερα που παρακολουθεί τον ενάγοντα δεν έχει διαπιστώσει εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Το θραύσμα στον αριστερό αντίχειρα μπορεί να αφαιρεθεί με επέμβαση που μπορεί να γίνει και σε κρατικό νοσοκομείο αλλά αν επιλέξει ιδιώτη ιατρό μπορεί να τον χρεώσει με το ποσό των €400,
4. Μπορεί να γίνει με τοπική αναισθησία και σίγουρα θα προκαλέσει πόνο στον ενάγοντα μετά τη παρέλευση της δράσης του αναισθητικού. Σημειώνω ότι ο μάρτυρας δεν κλήθηκε να αναγνωρίσει το φωτοαντίγραφο της απόδειξης την οποία εξέδωσε για την πληρωμή του των €128,15σ. και έτσι παρέμεινε όπως είχε κατατεθεί ως Τεκμήριο προς Αναγνώριση. Ο εν αποστρατεία αξιωματικός της Εθνικής Φρουράς από το 2005 κ. Γεώργιος Παπαπαύλου (ΜΕ 7) κατάθεσε ως εμπειρογνώμονας σε θέματα ναρκοπεδίων εφόσον είχε υπηρετήσει ως Διοικητικής της Διοίκησης Μηχανικού της Εθνικής Φρουράς μεταξύ των ετών 1995-
5. Εξήγησε ότι η περίφραξη ενός ναρκοπεδίου σύμφωνα με το STANAG του Νάτο, εγχειρίδιο εκστρατείας 10-80, αποτελείται από δύο σειρές ακιδωτό συρματόπλεγμα, η μία σειρά στο ύψος του αστράγαλου και η δεύτερη στο ύψος της μέσης ενός κανονικού άντρα. Είναι στερεωμένη σε μεταλλικούς πασσάλους, οι οποίοι έχουν απόσταση μεταξύ τους 15 βήματα ή μέτρα. Στο άνοιγμα των δύο πασάλων τοποθετείτε στο πάνω συρματόπλεγμα τριγωνική πινακίδα με την ένδειξη Νάρκη. Με διαταγή του ΓΕΕΦ τοποθετήθηκε στις περιφράξεις ναρκοπεδίων και ενδιάμεσα και τρίτη σειρά. Ισχυρίστηκε ότι κατά καιρούς συνέβησαν ορισμένα ατυχήματα είτε με ζώα είτε με ανθρώπους που εισήλθαν σε ναρκοπέδια. Το εγχειρίδιο 10-80 προβλέπει ότι η νάρκη από τη περίφραξη πρέπει να έχει απόσταση 15 μέτρα ή βήματα. Ανέφερε ότι εάν η νάρκη που εξερράγη και τραυμάτισε τον ενάγοντα ήταν νάρκη κατά προσωπικού ¨εκ πηδούντος σώματος Μ 16¨ όπως την περιέγραψε, αυτή έχει τη δυνατότητα εκρηγνυόμενη, τα θραύσματα της να φθάσουν σε απόσταση 25 μέτρων. Ανέφερε ότι και αν ακόμα ο ενάγοντας βρισκόταν στα 25 μέτρα και πάλι πιθανόν να τραυματιζόταν. Εξήγησε τα δύο είδη ναρκών, τις αντιαρματικές και τις κατά προσωπικού, οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες τις ¨εκ πηδούντος σώματος¨ και τις ¨εκρηκτικού κύματος¨ των οποίων η διαφορά έγκειται στον τρόπο που προκαλούν τη ζημιά ή τον θάνατο. Ανέφερε ότι όλα τα ναρκοπέδια της Εθνικής Φρουράς περιφράσσονται με τρεις σειρές ακιδωτό συρματόπλεγμα, σε κάποια ναρκοπέδια στα οποία είχαν προκληθεί ατυχήματα, με διαταγή του Γ.Ε.Ε.Φ. τοποθετήθηκε διαφορετική περίφραξη με πακλαβωτό σύρμα το οποίο είναι και το πιο ασφαλές. Το ναρκοπέδιο όπου συνέβηκε το ατύχημα του ενάγοντος βρίσκεται σε αγροτική περιοχή και δεν εφάπτεται οποιουδήποτε δρόμου. Συμφώνησε με τη θέση της υπεράσπισης ότι η συγκεκριμένη περίφραξη του ναρκοπεδίου, εκεί όπου υπέστη το ατύχημα ο ενάγοντας, ήταν η προβλεπόμενη, όπως καθορίζεται με βάση τους ισχύοντες κανονισμούς και διαταγές τις οποίες εφαρμόζει η Εθνική Φρουρά και ισχύει για όλα τα ναρκοπέδια, βασίζεται δε στα διεθνή πρότυπα και συγκεκριμένα στο STANAG του Νάτο. Ανέφερε ότι η περίφραξη με πακλαβωτό σύρμα προκαλεί δυσκολία στην αφαίρεση της σε περίπτωση πολέμου γεγονός που απαιτεί χρόνο, είναι όμως αποτρεπτικό και το κόστος της να γίνει σε όλα τα ναρκοπέδια. Δεν έκαμε αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μιας τέτοιας περίφραξης τόσο από πλευράς ασφάλειας όσο και επιχειρησιακά. Ανέφερε ότι υπεύθυνοι για την τακτική επιθεώρηση και συντήρηση των περιφράξεων και των προειδοποιητικών σημάνσεων τους είναι οι Μονάδες εντός των οποίων υπάρχουν ναρκοπέδια. Συμφώνησε ότι σε σχέση με το είδος της νάρκης που εξερράγη σύμφωνα με το Εγχειρίδιο Εκστρατείας Μηχανικού 10-82 Α, αμερικάνικες νάρκες κατά προσωπικού έχουν δραστικότητα 30 μέτρα και η επικίνδυνη περιοχή είναι 200 μέτρα. Συμφώνησε με εισήγηση ότι ακόμα και εάν η απόσταση της περίφραξης από τη νάρκη που εξερράγη ήταν 20 μέτρα ο ενάγοντας πιθανόν και πάλι να τραυματιζόταν και συμφώνησε περαιτέρω ότι εάν η απόσταση της νάρκης από τη περίφραξη ήταν μόνο 3 - 4 μέτρα όπως ισχυρίζεται ο ενάγοντας τότε αυτός θα τραυματιζόταν πολύ σοβαρότερα και ίσως και θανάσιμα. Ο Δρ. Μάριος Παντζιαρής (ΜΕ 8) είναι νευρολόγος και η ιατρική του έκθεση με ημερομηνία 21.11.2006 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
6. Όταν ο ενάγοντας τον είχε επισκεφθεί για πρώτη φορά στις 19.10.2006 και του παραπονέθηκε για αδυναμία του δεξιού άνω άκρου, διαπίστωσε αδυναμία στην εγγύς μοίρα δηλαδή στο κομμάτι που είναι κοντά στον ώμο. Προς διερεύνηση αυτής της σημειολογίας διενεργήθηκε έλεγχος αγωγιμότητας νεύρων και ηλεκτρομυογράφημα του δεξιού άνω άκρου. Ο εργαστηριακός έλεγχος ήταν απόλυτα φυσιολογικός, χωρίς στοιχεία οξείας ή χρόνιας απονεύρωσης στους μυς του δεξιού άνω άκρου. Αυτό σημαίνει, όπως ανέφερε, ότι κλινικά οι ρίζες από τον αυχένα στα χέρια δεν είχαν βλάβη. Ισχυρίστηκε ότι δεν αποκλείεται περίπτωση κάκωσης του αυχενικού νωτιαίου μυελού αλλά αντενδεικνύεται η εκτέλεση Μαγνητικής Τομογραφίας λόγω της ύπαρξης μεταλλικών θραυσμάτων στα μαλακά μόρια του τραχήλου. Σχολίασε την έκθεση του ιατροσυμβουλίου παρατηρώντας ότι σ΄αυτή δεν φαίνεται οποιαδήποτε έρευνα, καταγράφονται αντικειμενικά ευρήματα και δεν φαίνεται ότι διενεργήθηκε ηλεκρομυογράφημα στο δεξιό άνω άκρο. Η περιγραφή που κάνει του ατυχήματος είναι αυτή που του είχε πει ο ενάγοντας. Εξήγησε ότι η λέξη ¨αντενδεικνύεται¨ που χρησιμοποίησε για την μαγνητική τομογραφία σημαίνει ότι απαγορεύεται όταν υπάρχουν μεταλλικά θραύσματα στο σώμα κάποιου και δεν υπάρχουν άλλες διαγνωστικές μέθοδοι για τη διαπίστωση κάκωσης του αυχενικού νωτιαίου μυελού. Ο κ. Ζένιος Ζένιου (ΜΥ 1) ανέφερε ότι ήταν κατά τον επίδικο χρόνο Υποδιοικητής του τάγματος όπου υπηρετούσε ο ενάγοντας. Στις 13.06.2005 το απόγευμα είχε ενημερωθεί τηλεφωνικά από το Διοικητή του για το ατύχημα ο οποίος τον κάλεσε να μεταβεί επί τόπου. Μέσα σε δέκα λεπτά μετέβη στο χώρο όπου είχε συμβεί το ατύχημα και εκεί βρήκε τον ΕΠΥ Γιαννάκη Αντωνίου που ήταν ο Αξιωματικός Φυλακίων και τον στρατιώτη Κωνσταντίνο Φιάκκου. Έκαμε λεπτομερή αναφορά στις ενέργειες του όταν έφτασε στο χώρο του ατυχήματος. Ανέφερε ότι κοίταξε μέσα στο χώρο του ναρκοπεδίου για να εντοπίσει το σημείο έκρηξης της νάρκης κάτι που στάθηκε αδύνατο δεδομένης της απόστασης που ήταν τοποθετημένη και το είδος της νάρκης που εξερράγη η οποία δεν δημιουργεί κρατήρα. Η περίφραξη την οποία ήλεγξε ήταν πλήρης καθώς υπήρχαν τρεις σειρές από ακιδωτό συρματόπλεγμα και όλες οι προειδοποιητικές σημάνσεις. Ορίστηκε ο ίδιος ανακριτής της υπόθεσης με γραπτή διαταγή της μονάδας (Τεκμήριο 13). Εκτελώντας αυτά τα καθήκοντα έλαβε καταθέσεις από τον ενάγοντα στο νοσοκομείο όπου βρισκόταν για νοσηλεία και ο οποίος δεν του είχε παραπονεθεί ότι είχε κάποιο πρόβλημα το οποίο τον εμπόδιζε να του δώσει κατάθεση. Με την ολοκλήρωση της ανάκρισης που διεξήγαγε υπέβαλε τον φάκελο της στον Διοικητή του ο οποίος τον προώθησε ιεραρχικά. Είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας επειδή ήξερε ότι υπήρχε κίνδυνος να εκραγεί νάρκη κατά προσωπικού με την ενδεχόμενη είσοδο του σκύλου του στο ναρκοπέδιο άρχισε να τρέχει για να τον πιάσει πριν αυτός μπει στο ναρκοπέδιο. Ανέφερε ότι κάθε στρατιώτης ή αξιωματικός που υπηρετεί στη μονάδα ενημερώνεται από τα παρατηρητήρια της μονάδας σχετικά με τις εχθρικές δυνάμεις, τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός και τα κωλύματα. Στη συνέχεια τους γίνεται και επί τόπου υπόδειξη και η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται τουλάχιστον μια φορά το μήνα για όλους τους στρατιώτες. Την αποστολή αυτή κατά την επίδικη χρονική περίοδο είχε ο Υπολοχαγός Πέτρος Βοσκός ο οποίος στο μεταξύ έχει αποβιώσει ο οποίος του είχε κάμει επί τούτου και σχετική αναφορά. Σε σχέση με την επικινδυνότητα των ναρκοπεδίων ο ενάγοντας γνώριζε ότι δεν έπρεπε να πλησιάζουν σε αυτά εκτός μετά από διαταγή του Διοικητή του Λόχου ή του Τάγματος. Ο ενάγοντας είχε τιμωρηθεί με 10ήμερη ποινή κράτησης για τον λόγο ότι στις 13.06.2005 και περί ώρα 18:38 ευρισκόμενος σε αναρρωτική άδεια, προσέγγισε ναρκοπέδιο πέριξ του οποίου είχε βάλει το σκύλο του για εκπαίδευση, ενώ γνώριζε ότι απαγορεύεται η προσέγγιση σε αυτό. Ανέφερε ότι το ναρκοπέδιο Μάρκουλος βρίσκεται σε αγροτική περιοχή και δεν εφάπτεται οποιουδήποτε δρόμου. Συγκεκριμένα βρίσκεται περίπου 30 μέτρα νότια του αυτοκινητόδρομου Κόσιη - Αθηένου και σε απόσταση 400 μέτρα περίπου από το φυλάκιο Μάρκουλος. Στο ναρκοπέδιο υπήρχαν όλες οι σημάνσεις που καθορίζονται στους ισχύοντες κανονισμούς και διαταγές που εφαρμόζει η Εθνική Φρουρά και συγκεκριμένα: (α) πριν την περίφραξη του ναρκοπεδίου υπήρχαν προειδοποιητικές πινακίδες όπου αναγράφεται στα ελληνικά και αγγλικά η φράση ¨Προσοχή Ναρκοπέδιο - Caution Minefield¨, (β) επί της περίφραξης υπήρχαν αναρτημένες τριγωνικές πινακίδες με την ένδειξη ¨Νάρκες - Mines¨. Η περίφραξη στο συγκεκριμένο ναρκοπέδιο ήταν και εξακολουθεί να είναι από τρεις σειρές ακιδωτό συρματόπλεγμα. Η συγκεκριμένη περίφραξη είναι η προβλεπόμενη όπως καθορίζεται με την πάγια διαταγή υπ΄αριθμό 2-30/2000 (Τεκμήριο 18). Το είδος της βασίζεται στα διεθνή πρότυπα (STANAG 2036) και στο Εγχειρίδιο Εκστρατείας ΕΕ 10-80, όπου προβλέπεται ότι η περίφραξη αποτελείται από δύο σειρές ακιδωτό συρματόπλεγμα. Στο τέλος κάθε μήνα οι Μονάδες, εντός των οποίων υπάρχουν ναρκοπέδια, αναφέρουν ιεραρχικά την πληρότητα της περίφραξης και σήμανσης των ναρκοπεδίων με προσωπική ευθύνη του Διοικητή της Μονάδας. Έτσι γινόταν και στη μονάδα όπου ανήκει το ναρκοπέδιο Μάρκουλος και κατά την επίδικη περίοδο (Τεκμήριο 19). Ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος με διαταγή του Διοικητή του διενεργούσε τέτοιους ελέγχους. Ανέφερε ότι δεν μπορούσε να αναφερθεί στις στρώσεις των ναρκοπεδίων εφόσον υπάρχει ειδικό τμήμα γι΄αυτές το δε σχεδιάγραμμα τους υπάρχει στη μονάδα του αλλά είναι άκρως απόρρητο ειδικού χειρισμού. Φτάνοντας στη σκηνή του ατυχήματος και για όση ώρα παρέμεινε εκεί πλην των πιο πάνω αξιωματικού φυλακίων Γιαννάκη Αντωνίου και στρατιώτη Φιάκκου είχαν πάει και ο Πέτρος Βοσκός και αστυνομικοί στους οποίους έδωσε οδηγίες να μην επιτρέψουν σε κανένα να πλησιάσει. Δεν είχε δει οποιονδήποτε άλλο στη σκηνή. Σύμφωνα με όσα γνωρίζει η νάρκη τύπου ¨εκ πηδούντος σώματος¨ όπως ήταν αυτή που εξερράγη δεν δημιουργεί κρατήρα και αφήνει ελάχιστο κορνιαχτό - σκόνη. Ανέφερε ότι η απόσταση της πρώτης νάρκης από το συρματόπλεγμα πρέπει να είναι 15 μέτρα. Υπέθεσε ότι εάν ήταν πιο κοντά, όπως ισχυρίζεται ο ενάγοντας, τότε πιθανόν αυτός να ήταν νεκρός. Η έκρηξη έγινε επειδή ο σκύλος είχε τρέξει εντός του ναρκοπεδίου. Υπέθεσε ότι ο σκύλος πάτησε στον πυροκροτητή της νάρκης ενώ έτρεχε και γι΄αυτό βρέθηκε κοντά στη περίφραξη σκοτωμένος. Δεν είχε προσέξει εντός του ναρκοπεδίου υπολείμματα αίματος ή διαφορά στο έδαφος. Διαφώνησε με υποβολή ότι κρύβει την αλήθεια και ότι η νάρκη βρισκόταν όχι στα 15 μέτρα αλλά σε πολύ μικρότερη απόσταση. Ισχυρίστηκε ότι είχε ενημερώσει τηλεφωνικά τον ενάγοντα ότι θα μετέβαινε στο νοσοκομείο στις 15.06.2005 και θα του λάμβανε κατάθεση και αυτός δεν του είχε αναφέρει ότι δεν ένοιωθε καλά. Στην κατάθεση είχε καταγράψει όσα του είχε αναφέρει ο ενάγοντας. Απέρριψε υποβολή ότι ήταν ο ίδιος που κατέγραψε όπως αυτός ήθελε την κατάθεση την οποία τελικά υπέγραψε από φόβο ο ενάγοντας. Παραδέχθηκε ότι τον είχε ρωτήσει εάν είχε οποιαδήποτε απαίτηση από την Εθνική Φρουρά όπως προβλέπεται σε σχετική διαταγή και αυτός απάντησε πως δεν είχε. Εξήγησε ότι δεν αποκλείονται από κάποιο κανονισμό διευκρινιστικές ερωτήσεις κατά τη λήψη της κατάθεσης. Ανέφερε ότι 10 ημέρες μετά το ατύχημα είχαν προβεί σε έλεγχο της σήμανσης και της περίφραξης του ναρκοπεδίου όπως προβλέπεται από τους κανονισμούς. Τέτοιο έγγραφο με σχετική αναφορά είχε υπογραφεί από τον Διοικητή, τον Υποδιοικητή και τον Αξιωματικό του 3ου Γραφείου. Η περίφραξη σε κάποιο γειτονικό ναρκοπέδιο με ψηλό τέλι είχε γίνει πιλοτικά με εντολή του Γ.Ε.Ε.Φ. χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει τον λόγο. Αρνήθηκε υποβολή ότι δεν είχαν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα στο συγκεκριμένο ναρκοπέδιο έτσι που να εμποδιζόταν η είσοδος ανθρώπων και ζώων σ΄αυτό. Επρόκειτο όπως ανέφερε για απαγορευμένη περιοχή κυνηγίου και ότι απαγορεύεται η προσέγγιση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε απόσταση μικρότερη των 500 μέτρων. Ανέφερε ότι αν ο ενάγοντας διατηρούσε τον σκύλο του στο φυλάκιο του τότε το έκανε κρυφά και παράνομα καθώς κάτι τέτοιο απαγορευόταν. Δεν γνώριζε για τη συνθήκη της Οττάβας που αφορά τις νάρκες. Γνώριζε όμως ότι είχαν καταστραφεί όλες οι νάρκες κατά προσωπικού που βρισκόντουσαν στις αποθήκες της Εθνικής Φρουράς και για τις νάρκες στα ναρκοπέδια υπάρχει προγραμματισμός για καταστροφή τους. Ο Μιχάλης Αντωνίου (ΜΥ 2) είναι Επαρχιακός Λειτουργός στο Ταμείο Θήρας των Επαρχιών Λάρνακας - Αμμοχώστου. Κατάθεσε χάρτη (Τεκμήριο 20) στον οποίο υπέδειξε τη περιοχή όπου έγινε το ατύχημα και η οποία δεν εμπίπτει σε οποιανδήποτε επιτρεπόμενη περιοχή άσκησης κυνηγετικών σκύλων με βάσει τον περί Σκύλων Νόμο αλλά ούτε και κατά την ισχύουσα τότε Α.Δ.Π. με ημερομηνία 14.01.2005 υπ΄αριθμό 38 (Τεκμήριο 21). Οι περιοχές όπου απαγορεύεται το κυνήγι σηματοδοτούνται με ειδικές πινακίδες ανάλογα με τις περιοχές που κατά καιρούς απαγορεύονται και δημοσιεύονται με σχετικό διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών στην Επίσημη Εφημερίδα. Ένας κυνηγός οφείλει να γνωρίζει τις απαγορευμένες περιοχές κυνηγίου. Ο χρόνος κατά τον οποίο συνέβη το ατύχημα ήταν απαγορευμένη περίοδος κυνηγίου αλλά και εάν ήταν ανοιχτή περίοδος σύμφωνα με νομοθεσία απαγορεύεται οποιαδήποτε κυνηγετική δραστηριότητα 300 μέτρα από στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Από ό,τι γνώριζε δεν υπάρχει οποιοσδήποτε κανονισμός ή υποχρέωση για πληροφόρηση του στρατού αναφορικά με τις απαγορευμένες περιοχές άσκησης κυνηγετικών σκύλων. Ο κ. Μιχαλάκης Γαβριηλίδης (ΜΥ 3) υπηρετεί στην Εθνική Φρουρά από το 1985 και από το 1987 στο Τάγμα Μηχανικού και συγκεκριμένα στη Διμοιρία Ναρκαλιευτών έχει δε την ειδικότητα του πυροτεχνουργού. Γνώριζε για το επίδικο ατύχημα το οποίο είχε προκαλέσει η είσοδος σκύλου σε ναρκοπέδιο. Είχε διαταχθεί να μεταβεί στο συγκεκριμένο ναρκοπέδιο για να εντοπίσει την εκραγείσα νάρκη. Το εν λόγω ναρκοπέδιο όπως εξήγησε βρίσκεται σε αγροτική περιοχή σε απόσταση περίπου 400 μέτρα από το φυλάκιο Μάρκουλος και ευρίσκεται στην ουδέτερη ζώνη. Εξήγησε ότι πριν εισέλθει στο ναρκοπέδιο προσπάθησε να εντοπίσει το σημείο της εκραγείσας νάρκης κάτι που ήταν αδύνατο λόγω της βλάστησης που υπήρχε, της απόστασης που ήταν τοποθετημένη και το είδος της νάρκης που είχε εκραγεί η οποία δεν αφήνει σημάδια αφού δεν δημιουργεί κρατήρα. Εισήλθε στο ναρκοπέδιο με ανιχνευτή μετάλλων για αυτοψία του χώρου και για εξακρίβωση και εντοπισμό της εκραγείσας νάρκης. Εντόπισε ότι είχε εκραγεί η υπ΄αριθμό 33 νάρκη κατά προσωπικού και ήλεγξε για τυχόν ζημιές τις παρακείμενες νάρκες και την απόσταση μεταξύ τους καθώς και την απόσταση της εκραγείσας νάρκης από το συρματόπλεγμα της περίφραξης. Κατάθεσε ως Τεκμήριο 22 την σχετική αναφορά του με ημερομηνία 13.07.
7. Εξήγησε την στρώση των ναρκοπεδίων και τις αποστάσεις των ναρκών μεταξύ τους αλλά και από την περίφραξη. Σε σχέση με αυτά τα θέματα ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες του εγχειριδίου εκστρατείας ΕΕ 10-80 μέρος του οποίου κατάθεσε ως Τεκμήριο
8. Το υπό αναφορά ναρκοπέδιο είχε στρωθεί για πρώτη φορά το 1974 από Ελλαδίτη Αξιωματικό του Μηχανικού και ακολούθησε δεύτερη στρώση του το 1993 από ομάδα στην οποία συμμετείχε και ο ίδιος. Το 2007 ακολούθησε τρίτη στρώση κατά την οποία δεν τοποθετήθηκαν νάρκες κατά προσωπικού λόγω της Σύμβασης της Οττάβας. Ανέφερε συγκεκριμένα τον αριθμό των ναρκών που στρώθηκαν κατά τη δεύτερη στρώση στην οποία συμμετείχε. Η εκραγείσα νάρκη ήταν στην Α΄ ναρκολωρίδα που όπως διαπίστωσε απείχε 15 μέτρα από την υφιστάμενη περίφραξη. Σε σχέση με τη δραστικότητα και επικινδυνότητα της εν λόγω νάρκης κατάθεσε το Τεκμήριο 24 σύμφωνα με το οποίο η δραστική περιοχή είναι 30 μέτρα και η επικίνδυνη περιοχή μέχρι και τα 200 μέτρα. Η δική του πιθανή εξήγηση για το πως ο σκύλος του ενάγοντος βρέθηκε νεκρός κοντά στη περίφραξη ήταν ότι η ταχύτητα με την οποία έτρεχε ο σκύλος, το βάρος του και ο χρόνος των δύο δευτερολέπτων που χρειάζεται αφότου πατηθεί για να εκραγεί το συγκεκριμένο είδος νάρκης σε σχέση με την απόσταση όπου βρέθηκε ο σκύλος νεκρός ήταν αρκετός χρόνος για να φθάσει μέχρι τη περίφραξη πλησίον της οποίας τελικά βρέθηκε. Με αναφορά στη δραστικότητα της συγκεκριμένης νάρκης και την απόσταση που βρισκόταν ο ενάγοντας, 2-3 μέτρα εκτός του ναρκοπεδίου, ανέφερε ότι η απόσταση των 17-18 μέτρων όπου βρισκόταν από την εκραγείσα νάρκη ήταν τέτοια που θα τον τραυμάτιζε. Ισχυρίστηκε ότι σε περίπτωση που η νάρκη βρισκόταν σε απόσταση 3 - 4 μέτρα από την περίφραξη, όπως είναι ο ισχυρισμός του ενάγοντος, τότε αυτός θα τραυματιζόταν πολύ σοβαρότερα, ίσως και θανάσιμα. Εξήγησε τα μέτρα προστασίας που λαμβάνονται σε σχέση με τα ναρκοπέδια σύμφωνα πάντα με το εγχειρίδιο εκστρατείας 10-80 (Τεκμήριο 9) και την Πάγια Διαταγή υπ΄αριθμό 2-30/2000 (Τεκμήριο 18). Όταν είχε μεταβεί ο ίδιος στο εν λόγω ναρκοπέδιο τόσο η περίφραξη όσο και οι προειδοποιητικές σημάνσεις ήταν πλήρεις. Ανέφερε και αυτός ότι οι Μονάδες εντός των οποίων βρίσκονται τα ναρκοπέδια ήταν οι υπεύθυνες για την επιθεώρηση και συντήρηση της περίφραξης και της σήμανσης τους και προς τούτο κάθε τέλος το μήνα γίνεται από αυτές σχετική αναφορά με προσωπική ευθύνη του Διοικητική της Μονάδας. Αναφέρθηκε και αυτός για την υποχρέωση και ευθύνη της Εθνικής Φρουράς να ενημερώνει σχετικά το προσωπικό της για τους κινδύνους των ναρκοπεδίων με σκοπό την ασφάλεια των στρατιωτών. Αναφέρθηκε στη Σύμβαση της Οττάβας και στις υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας που απορρέουν από αυτή και τις ενέργειες της για συμμόρφωση με τις πρόνοιες της. Κατά την αντεξέταση του αναφέρθηκε με λεπτομέρειες σε όλα τα χαρακτηριστικά του εν λόγω ναρκοπεδίου αναφερόμενος σε ναρκολωρίδες, ναρκοσειρές και αριθμούς ναρκών και προς τούτο κατάθεσε τα σχεδιαγράμματα (Τεκμήρια 25 και 26). Επεξήγησε περαιτέρω τον τρόπο της αυτοψίας που διενήργησε και τις μετρήσεις που έκαμε, επαναλαμβάνοντας ότι η εκραγείσα νάρκη απείχε από το συρματόπλεγμα 15 μέτρα. Σκοπός της αυτοψίας που διενήργησε ήταν να ελέγξει ποια νάρκη είχε εκραγεί και εάν είχαν τηρηθεί οι προβλεπόμενες αποστάσεις. Επανέλαβε και ήταν κατηγορηματικός ότι το είδος της νάρκης που είχε εκραγεί δεν αφήνει κατάλοιπα ή υπολείμματα και ότι πρέπει να ψάξει κάποιος για να βρει ποια νάρκη είχε εκραγεί όπως και έκαμε ο ίδιος στη προκείμενη περίπτωση. Η ακτίνα δράσεως της εν λόγω νάρκης είναι 30 μέτρα και ακριβώς επειδή ο ενάγοντας βρισκόταν στα 18 μέτρα γι΄αυτό και τραυματίστηκε μόνο στον ώμο και στο γόνατο. Η περίφραξη που έγινε σε γειτονικό ναρκοπέδιο με πακλαβωτό τέλι το 2008 ήταν σε δοκιμαστική βάση, πρόκειται για ένα πιλοτικό σχέδιο η αποτελεσματικότητα της οποία θα εξεταζόταν σε βάθος χρόνου από την ηγεσία του Γ.Ε.Ε.Φ. και όχι επειδή επιβαλλόταν από κάποιους κανονισμούς. Η περίφραξη του ναρκοπεδίου Μάρκουλος δεν υπολειπόταν από πλευράς ασφάλειας και ήταν σύμφωνη με τους κανονισμούς. Επέμενε ότι το υπό αναφορά ναρκοπέδιο διασφαλίζει από πλευράς περίφραξης και προειδοποιήσεων την ασφάλεια των πολιτών με βάσει τη συνθήκη της Οττάβας. Ο Δρ.Νίκος Καραπατάκης (ΜΥ 4) είναι χειρούργος ορθοπεδικός και μέλος του ιατροσυμβουλίου που εξέτασε τον ενάγοντα και εξήγησε τα ευρήματα του. Ανέφερε ότι θα μπορούσε να αφαιρεθεί από κρατικό νοσοκομείο το θραύσμα στο αριστερό αντίχειρα του ενάγοντος. Τα υπόλοιπα θραύσματα τα οποία περιχαρακώνονται και απομονώνονται από τους γύρω ιστούς δεν θα έχουν οποιεσδήποτε συνέπειες στην υγεία του ενάγοντος και αυτό φαίνεται και από το χρόνο που έχει παρέλθει έκτοτε, χωρίς ο ενάγοντας να παρουσιάσει κάποιο πρόβλημα. Εξήγησε ότι έγινε ηλεκτρομυογράφημα του δεξιού κάτω άκρου του ενάγοντος και δεν έκριναν σκόπιμο να επαναλάβουν κάτι τέτοιο στα άνω άκρα αφού υπήρχε ήδη τέτοιο από ιδιώτες ιατρούς. Τα ευρήματα εν πάση περιπτώσει που δείχνουν και τα δύο είναι φυσιολογικά. Είχε γίνει κατά την εξέταση του κλινική εξέταση του άνω και κάτω άκρου και επειδή δεν παρουσίαζαν οτιδήποτε, γι΄αυτό και δεν γίνεται αναφορά στην έκθεση τους. Ανέφερε ότι είχαν μελετήσει από προηγουμένως όλες τις εξετάσεις και τα πιστοποιητικά που είχαν εκδοθεί για τον ενάγοντα, τόσο από ιατρούς του νοσοκομείου όσο και από τους ιδιώτες ιατρούς του. Σε σχέση με τον ισχυρισμό περί ατροφίας, ανέφερε ότι μέχρι ένα εκατοστό είναι αμελητέα. Εξήγησε γιατί τα αντικειμενικά ευρήματα δεν αναγράφονται στις εκθέσεις του ιατροσυμβουλίου όταν αυτά είναι φυσιολογικά. Η ιατρική εξέταση του ενάγοντος είχε διαρκέσει περί τα 20 με 30 λεπτά. Τα αντικειμενικά ευρήματα του Δρος Ιωάννου δεν υπήρχαν κατά την τελική εξέταση και στην έκθεση έγραψαν όσα θεωρούσαν απαραίτητα από ορθοπεδικής σκοπιάς. Το ηλεκτρομυογράφημα ελέγχει και τα νεύρα και τους μυς και εάν κάποιος έχει μηδαμινή ατροφία δεν το δείχνει. Αρνήθηκε υποβολές ότι το ιατροσυμβούλιο εξυπηρετεί συμφέροντα και ότι αποκρύβει την αλήθεια όπως συνέβη και στη παρούσα περίπτωση όπου δεν είχε καταγράψει τα αντικειμενικά ευρήματα του. Η Δρ. Αρίστη Κούρρη (ΜΥ 5) είναι προϊσταμένη στον Τομέα της Μαγνητικής Τομογραφίας στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και επιβεβαίωσε την ύπαρξη μεταλλικών ξένων σωμάτων στο σώμα του ενάγοντος και την ανυπαρξία οποιωνδήποτε συνεπειών στην υγεία του συνεπεία αυτού του γεγονότος. Σε περίπτωση ύπαρξης αντενδείξεων και αυτό συμβαίνει όταν έχουμε τοποθετημένο βηματοδότη ή μεταλλικό κλίκ στον εγκέφαλο ή ξένα σώματα κοντά σε ζωτικά όργανα και προκύψει ανάγκη να διενεργηθεί μαγνητική τομογραφία, τότε εξετάζεται το μέγεθος και η αναγκαιότητα της διενέργειας της και εν πάση περιπτώσει δεν αποκλείεται. Εξήγησε ότι ένας ασθενής μπορεί να μπει σε Μαγνητικό Τομογράφο και να περιγράψει εάν αισθανθεί έντονο πόνο. Σε μια τέτοια περίπτωση η διαδικασία της τομογραφίας διακόπτεται. Τα ξένα σώματα σε μια τέτοια διαδικασία δεν αναμένεται να μετακινηθούν. Ανέφερε ότι οι μόνες μοιραίες περιπτώσεις είναι να τοποθετηθεί ασθενής με βηματοδότη. Οι άλλες αντενδείξεις αναφέρονται λόγω δυνητικού κινδύνου. Ανάλογα με την περιοχή διερεύνησης υπάρχει η αξονική τομογραφία, η οποία δεν έχει αντικατασταθεί από τον μαγνητικό τομογράφο. Αποτελεσματικές παθολογικές εξετάσεις γίνονται ακόμα και με υπερηχογράφημα και κλινική εξέταση. Ανέφερε ότι στα 20 χρόνια της εργασίας της σ΄αυτόν το τομέα έχει δει πάρα πολλά ξένα σώματα σε σώματα ασθενών και ότι μετά από χρόνια δημιουργείται μια κάψα γύρω από αυτά και δεν μετακινούνται. Οι έλεγχοι που μπορούν να γίνουν σε ένα ασθενή δεν περιορίζονται σε μαγνητικό τομογράφο αλλά ανάλογα με τη πάθηση παραπέμπεται και σε άλλου είδους ελέγχους όπως σε περίπτωση παθολογικών ευρημάτων σε αξονική τομογραφία η οποία δεν έχει αντικατασταθεί από τον μαγνητικό τομογράφο όπως και σε υπερηχογράφημα και κλινική εξέταση. Ανέφερε ότι πολλοί κυνηγοί έχουν στο σώμα τους σφαιρίδια και δεν απαγορεύεται να μπουν σε μαγνητικό τομογράφο. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Οι αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων ήταν εξαντλητικά λεπτομερείς και εμπεριστατωμένες. Κάλυψαν όλα τα θέματα που έχουν εγερθεί κατά την ακροαματική διαδικασία, σχολίασαν τη δοθείσα μαρτυρία και η κάθε πλευρά κάλεσε το δικαστήριο να δεχθεί τη μαρτυρία που προσκόμισε η δική της πλευρά ως αξιόπιστη σε σχέση με όλα τα επίδικα θέματα και ειδικότερα τις συνθήκες του ατυχήματος, την περιγραφή της κατάστασης του ναρκοπεδίου από πλευράς μέτρων ασφάλειας που διέθετε, τις θεραπείες του ενάγοντα και τις συνθήκες διεξαγωγής της ανάκρισης από αξιωματικό της Ε.Φ. και να δεχθεί ως αξιόπιστη την δική της μαρτυρία και ως προς το ζήτημα των αποζημιώσεων εάν ήθελε επιρριφθεί ευθύνη στη Κυπριακή Δημοκρατία για το ατύχημα, εισηγήθηκαν δε την κατά την άποψη τους δίκαιη αποζημίωση. Κάλεσαν επίσης το δικαστήριο να ασπαστεί τη νομική επιχειρηματολογία που ανέπτυξε η κάθε πλευρά για τις διάφορες πτυχές της υπόθεσης. Ειδικότερη αναφορά σε θέσεις των δύο πλευρών τόσο σε σχέση με την αντίληψη που αποκόμισαν για τη δοθείσα μαρτυρία όσο και για τη νομική πτυχή της υπόθεσης θα γίνει στη συνέχεια και στο κατάλληλο μέρος της απόφασης. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή τον ενάγοντα και τους μάρτυρες του όπως και τους μάρτυρες της πλευράς του εναγόμενου να καταθέτουν στην ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Παρακολούθησα τον τρόπο που απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβλήθηκαν, το καλό μνημονικό τους και γενικά τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα (βλ. C&A Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου