Αναφορικά με τον Λουκά Χαραλάμπους, Αρ. Αίτησης 170/2008, 29.1.2010 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2010:A3 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΔΙΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΥΡΩΣΗΣ ΔΙΑΘΗΚΩΝ Ενώπιον: Κ. Κουνίδου Ε.Δ Αρ. Αίτησης 170/2008 Αναφορικά με τον Λουκά Χαραλάμπους, τέως από τη Λυσό, αποβιώσαντα. ΚΑΙ Αναφορικά με την Αίτηση του Χαράλαμπου Λουκά Χαραλάμπους από την Λυσό Διαχειριστή της περιουσίας του Λουκά Χαραλάμπους, αποβιώσαντος, Δυνάμει Διατάγματος Διαχείρισης αρ. 130/2006, σύμφωνα με το άρθρο 53 του Περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου Κεφ.
- ---------------------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29.1.2010 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον αιτητή : κα Στ. Φλωράκη Για τον καθ΄ου η αίτηση: κ. Α. Στεφάνου Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο αιτητής δυνάμει διατάγματος Διαχείρισης στην αίτηση 130/2006 ημερομηνίας 27.9.2006, διορίστηκε ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα Λουκά Χαραλάμπους Λουκά, ο οποίος απεβίωσε στην Λυσό της Επαρχίας Πάφου, στις 27.2.
- Ο αποβιώσας κατά την ημέρα του θανάτου του κατέλειπε, σύμφωνα με τα ενώπιον μου στοιχεία, ως νόμιμους κληρονόμους του, την σύζυγο του Αθανασία Νικολάου Χαραλάμπους και τα 4 ενήλικα τέκνα του, τον Θεόδωρο Λουκά Χαραλάμπους, τον Νίκο Λουκά Χαραλάμπους, τον Χαράλαμπο Λουκά Χαραλάμπους και την Μάρω Λουκά Χαραλάμπους. Κατά την ημέρα του θανάτου του, ο αποβιώσας κατείχε μεταξύ άλλων, σύμφωνα με την απογραφή και ακίνητη περιουσία, ήτοι 15 χωράφια στο χωρίο Λυσός της Επαρχίας Πάφου. Με διαθήκη ημερομηνίας 15/8/1995, άφησε 5 από τα ακίνητα του (ένα εξ αυτών δεν αναφέρεται στην απογραφή), στους τρεις γιούς του Χαράλαμπο, Θεόδωρο και Νίκο. Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση του αιτητή που συνοδεύει την αίτηση του, κατά τον Μάρτιο του 2008 εξασφάλισε τα σχετικά απαλλακτικά τα οποία του δίνουν την δυνατότητα να προχωρήσει στην διανομή και μεταβίβαση της περιουσίας του αποβιώσαντα στους νόμιμους κληρονόμους του. Αναφορικά με το ακίνητο με αριθμό εγγραφής 9632, Τεμ. 97, Φ/Σχ. 35/5 (εφεξής καλούμενο το ακίνητο) το οποίο βρίσκεται στην τοποθεσία Ρύμια στην Λυσό της Επαρχίας Πάφου, προέκυψε το εξής πρόβλημα: Κατά την ημερομηνία σύνταξης και υπογραφής της διαθήκης, ο αποβιώσας ήταν εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης ολόκληρου πιο πάνω ακινήτου, το οποίο σύμφωνα με την διαθήκη του άφησε από ½ μερίδιο στους δύο του υιούς τον Χαράλαμπο Λουκά Χαραλάμπους και τον Θεόδωρο Λουκά Χαραλάμπους. Συγκεκριμένα στην διαθήκη του, σε σχέση με το πιο πάνω ακίνητο αναφέρονται τα εξής: (β) Τοποθεσία Ρύμια. Λυσός - Πάφος, Αρ. εγγραφής 9632 τεμ. 97 ½ μερίδιον στον γιό μου Χαράλαμπον Λουκά Χαραλάμπους. (γ) Τοποθεσία Ρύμια. Λυσός - Πάφος, Αρ. εγγραφής 9632 τεμ. 97 ½ μερίδιον στον γιό μου Θεόδωρον Λουκά Χαραλάμπους. Κατά ή περί το τέλος του έτους 1996 ο αποβιώσας, μεταβίβασε δυνάμει δωρεάς στον υιό του Χαράλαμπο Λουκά Χαραλάμπους το ½ μερίδιο του πιο πάνω ακινήτου με αποτέλεσμα κατά τον χρόνο του θανάτου του, ο αποβιώσας να είναι ιδιοκτήτης μόνο του ½ μεριδίου του πιο πάνω ακινήτου. Στον τίτλο ιδιοκτησίας (Τεκμήριο Ε στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση) εμφαίνονται ως συνιδιοκτήτες στο ακίνητο ½ μεριδίου έκαστος, ο αποβιώσας και ο γιος του Χαράλαμπος Χαραλάμπους. Ενόψει της πιο πάνω μεταβίβασης, η οποία έγινε προ του θανάτου του Λουκά Χ. Λουκά από τον ίδιο προς τον γιό του Χαράλαμπο, ο διαχειριστής, ο οποίος σύμφωνα με τον ίδιο, οφείλει να μεταβιβάσει και είναι έτοιμος προς τούτο το μερίδιο το οποίο ήταν εγγεγραμμένο επ΄ονόματι του ως άνω αποβιώσαντος κατά την ημέρα του θανάτου του, ήτοι ½ του μεριδίου του ή το ¼ του όλου ακινήτου στον υιό του αποβιώσαντος Χαράλαμπο Λουκά Χαραλάμπους και το ½ του μεριδίου του αποβιώσαντα ή το ¼ του όλου ακινήτου, στον υιό του αποβιώσαντα Θεόδωρο Λουκά Χαραλάμπους, αντιμετωπίζει πρόβλημα καθότι ο κληρονόμος του αποβιώσαντα Θεόδωρος Λουκά Χαραλάμπους δήλωσε την διαφωνία του στην πιο πάνω πρόθεση του Διαχειριστή και απαίτησε να μεταβιβαστεί επ΄ονόματι του ολόκληρο το μερίδιο του ακινήτου, το οποίο ήταν εγγεγραμμένο κατά την ημέρα του θανάτου του, ήτοι το ½ μερίδιο. Ο ισχυρισμός ο οποίος προβάλει ο πιο πάνω κληρονόμος, είναι ότι η πραγματική βούληση του αποβιώσαντα κατά την σύνταξη και εκτέλεση της διαθήκης του ήταν να μεταβιβάσει το ακίνητο κατά ½ εξ αδιαιρέτου μερίδιο στον ίδιο και τον αδελφό του Χαράλαμπο και δεδομένου ότι μεταβίβασε το ½ μερίδιο του ακινήτου στον Χαράλαμπο προ του θανάτου του δυνάμει δωρεάς, πρέπει σε αυτό το στάδιο να μεταβιβαστεί επ΄ονόματι του το υπόλοιπο ½ μερίδιο. Επειδή ο Διαχειριστής αντιμετωπίζει το πιο πάνω πρόβλημα καταχώρησε την υπό κρίση εναρκτήρια αίτηση κατ΄επίπληση των διατάξεων του άρθρου 53
(1)του Περί Διαχείρισης Κληρονομιών Νόμου Κεφ. 189 με την οποία ζητά από το Δικαστήριο: (α) Διάταγμα το οποίο θα δίδει οδηγίες για τη διανομή και μεταβίβαση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του ως άνω αποβιώσαντα η οποία ήταν εγγεγραμμένη επ΄ονόματι του κατά την ημέρα του θανάτου του στους νόμιμους κληρονόμους του σύμφωνα με της διατάξεις της Διαθήκης αυτού ημερομηνίας 22.9.
- (β) Διάταγμα και/ή οδηγίες ως προς της ερμηνεία των παραγράφων 3(β) και (γ) της Διαθήκης του αποβιώσαντα ημερομηνίας 22.9.
- (γ) Διάταγμα και/ή οδηγίες ως προς την μεταβίβαση του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 9632, Τεμ. 97 Φ/Σχ. 35/05 το οποίο βρίσκεται στην τοποθεσία Ρύμια στην Λυσό της Επαρχίας Πάφου, ιδιοκτησίας του αποβιώσαντος κατά ½ εξ΄ αδιαιρέτου μερίδιο. (δ) Οποιεσδήποτε άλλες οδηγίες τις οποίες θα μπορούσε να δώσει το Δικαστήριο στον Εκτελεστή της Διαθήκης αναφορικά με την διάθεση της περιουσίας του αποβιώσαντος σύμφωνα με τι πρόνοιες της Διαθήκης αυτού και (ε) Διάταγμα του Δικαστηρίου όπως τα έξοδα της αίτησης πληρωθούν από την Διαχείριση. Στην αίτηση του Διαχειριστή, καταχωρήθηκε στις 30.9.2008, ένσταση από τον κληρονόμο του αποβιώσαντα Θεόδωρο Χαραλάμπους Λουκά, η οποία περιλαμβάνει τους ακόλουθους λόγους ένστασης: (α) Ο αιτητής δεν παραθέτει/αποκαλύπτει στην αίτηση του και στην ένορκη του δήλωση οποιουσδήποτε ικανοποιητικούς νομικά λόγους είτε στοιχεία που να στηρίζουν - αιτιολογούν στην ουσία την αιτούμενη θεραπεία και να στηρίξουν και να αιτιολογήσουν την έκδοση των αιτούμενων οδηγιών ή/του αξιούμενου Διατάγματος. (β) Τα εκτιθέμενα γεγονότα στην Ένορκη Δήλωση του αιτητή δεν δύναται νομικά να αποτελέσουν ικανό λόγο για την έκδοση του Διατάγματος/ερμηνείας της θέλησης του θανόντος. (γ) Η αίτηση είναι νομικά ελαττωματική ως μη στηριζόμενη σε συγκεκριμένα άρθρα του Νόμου οι πρόνοιες του οποίου επιτρέπουν ή εξουσιοδοτούν νομικά την παροχή της αιτούμενης θεραπείας. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του πληρεξουσίου αντιπροσώπου του πιο πάνω κληρονόμου, με την οποία δηλώνεται η αντίθεση του αναφορικά με την πρόθεση του Διαχειριστή να προβεί σε διανομή της ακίνητης περιουσίας του αποβιώσαντα την οποία κατείχε κατά τον χρόνο του θανάτου του, όπως ο ίδιος δηλώνει στις παραγράφους 6 και 7 της ένορκης του δήλωσης που συνοδεύει την αίτηση του, αλλά και με την πρόθεση του για πώληση μεριδίων ακινήτων για κάλυψη των εξόδων της Διαχείρισης και των Δικηγορικών. Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση του πληρεξουσίου αντιπροσώπου του πιο πάνω κληρονόμου, στην συγκεκριμένη περίπτωση η πρόθεση του Διαθέτη εκφράστηκε πολύ καθαρά στην Διαθήκη του ημερομηνίας 22/9/1995 με την συγκεκριμενοποίηση του μεριδίου που θα ελάμβανε ο κάθε κληρονόμος. Λόγω του ότι ο αποβιώσας μεταβίβασε το έτος 1996 στον γιό του Χαράλαμπο το ½ μερίδιο του ακινήτου, πράγμα το οποίο δεν μπόρεσε να κάνει αναφορικά με τον γιό του Θεόδωρο, ο οποίος απουσίαζε στην Αφρική, ο εκτελεστής της διαθήκης θα πρέπει τώρα να μεταβιβάσει το εναπομείναν μερίδιο ήτοι ολόκληρο το ½ μερίδιο του ακινήτου στον κληρονόμο του Θεόδωρο Λουκά Χαραλάμπους. Κατά την ακρόαση της αίτησης αμφότερες οι πλευρές έθεσαν με την παρουσίαση γραπτών αγορεύσεων τις θέσεις τους ενώπιον μου. Σχετική αναφορά στις αγορεύσεις τους θα γίνει κατωτέρω σε περίπτωση που αυτό κριθεί αναγκαίο. Έχοντας υπόψη μου τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου από την συνήγορο του αιτητή τα αιτούμενα διατάγματα έχουν περιοριστεί μόνο στο (γ) και (δ) της αίτησης όπως πιο πάνω περιγράφονται. Ο τρίτος λόγος της ένστασης που αναφέρεται στην ελαττωματικότητα της αίτησης και καταγράφεται πιο πάνω, δεν προωθήθηκε κατά την ακρόαση της αίτησης από τον συνήγορο του καθ΄ου η αίτηση. Παρόλα αυτά, έχοντας υπόψη μου τις αιτούμενες θεραπείες με βάση την αίτηση, και το γεγονός ότι ζητείται με την υπό κρίση αίτηση από το Δικαστήριο η επίλυση ζητήματος σχετικού με την Διαχείριση κληρονομιάς και ζητήματος που επηρεάζει τα δικαιώματα και συμφέροντα νόμιμου κληρονόμου, καταλήγω ότι τίθεται σε εφαρμογή το άρθρο 53 του Κεφ. 189 και ορθά υπό τις περιστάσεις καταχωρήθηκε εναρκτήρια αίτηση η οποία στηρίζεται μεταξύ άλλων και στο πιο πάνω άρθρο. (βλ. Ελένης Στιβαδώρου κα. ν.
- Κλειούς Χ¨Κώστα Πολιτική Έφεση 10376 ημερομηνίας 4.4.2002 και Αναφορικά με την αίτηση των Νικόλα και Κωνταντίνου Σιδέρη Πολιτική Αίτηση 67/2009 ημερομηνίας 13.11.2009) Οι άλλοι δύο λόγοι της ένστασης (α) και (β) είναι συναφής και θα εξεταστούν παράλληλα με αναφορά στα γεγονότα της υπόθεσης, όπως αυτά εκτίθενται από αμφότερες τις πλευρές, λαμβανομένου υπόψη ότι στην ουσία τους τα γεγονότα που στηρίζουν από την μια το αίτημα και από την άλλη την αντίθεση στην έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων καταλήγουν στο κοινό σημείο κατά πόσο μπορεί να ερμηνευτεί, τίθεται ή όχι ζήτημα ερμηνείας της διαθήκης του αποβιώσαντα ημερομηνίας 22.9.1995, με δεδομένο ότι ο αποβιώσας μεταβίβασε δυνάμει δωρεάς το ½ μερίδιο του ακινήτου στον γιό του πριν από τον θάνατο του. Το άρθρο 21 του Κεφ. 195 αναφέρει τα εξής: «Κάθε πρόσωπο δύναται νόμιμα να διαθέτει με την διαθήκη του, η οποία εκτελείται κατά τον τρόπο που προνοείται στο άρθρο 23, ολόκληρο ή οποιοδήποτε μέρος του διαθέσιμου μέρους της κληρονομιάς». Το άρθρο 2 του Κεφ. 195 δίδει την ακόλουθη ερμηνεία στην λέξη «διαθήκη»: «σημαίνει τη γραπτή δήλωση σύμφωνα με τον νόμο , των προθέσεων διαθέτη σχετικά με την διάθεση της κινητής ιδιοκτησίας ή ακίνητης ιδιοκτησίας του μετά τον θάνατο του και περιλαμβάνει και κωδίκελλο» Το άρθρο 36 με τον πλαγιότιτλο «Διαθήκη ερμηνεύεται ότι ισχύει από τον θάνατο του διαθέτη» αναφέρει τα εξής: «Κάθε διαθήκη ερμηνεύεται, εν σχέση με την κληρονομιά που περιλαμβάνεται σε αυτή, ότι ισχύει και ότι έχει αποτέλεσμα ωσάν να είχε εκτελεστεί αμέσως πριν από τον θάνατο του διαθέτη, εκτός αν προκύπτει από τη διαθήκη πρόθεση για το αντιθέτο.» Με αναφορά στο άρθρο 36 του Κεφ. 195, ο συνήγορος του κληρονόμου Θεόδωρου Λ. Χαραλάμπους, εισηγήθηκε ότι από την ίδια διαθήκη του αποβιώσαντα προκύπτει πρόθεση για το αντίθετο. Προς υποστήριξη της θέσης του αυτής, ανάφερε ότι, η πρόθεση του αποβιώσαντα εκφράστηκε εν ζωή τόσο στον εκτελεστή της διαθήκης όσο και στον καθ΄ου η αίτηση αλλά και στους άλλους κληρονόμους, για αυτό και έχει διατυπώσει στην διαθήκη του την παράγραφο 3(β) με τον τρόπο που την έχει διατυπώσει. Στην προκειμένη περίπτωση, ο αποβιώσας, δωρητής του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 9632, έπραξε κάθε τι που ήταν αναγκαίο εν ζωή για μεταβίβαση του ½ μεριδίου του πιο πάνω ακινήτου στο όνομα του γιου του Χαράλαμπου και αυτό ενεγράφη δυνάμει δωρεάς στον γιό του. Η εγκυρότητα της δωρεάς δεν αμφισβητείται και δεν τίθεται ζήτημα επί του προκειμένου. Με τις πιο πάνω ενέργειες του αποβιώσαντα εκδηλώθηκε η βούληση του για την αποξένωση του ½ μεριδίου του ακινήτου με αριθμό εγγραφής
- Ο αποβιώσας κατά τον χρόνο της δωρεάς γνώριζε ως είναι απολύτως φυσικό, ότι το ακίνητο, του οποίου είχε μεταβιβάσει το ½ μερίδιο του με δωρεά στον γιο του Χαράλαμπο, το είχε περιλάβει και στην διαθήκη του. Ουσιώδης χρόνος, είναι ο χρόνος εκτέλεσης της διαθήκης, δηλαδή ο χρόνος θανάτου του αποβιώσαντα. Κατά τον χρόνο του θανάτου του ο αποβιώσας κατείχε το ½ μερίδιο του πιο πάνω ακινήτου, και ενώ αυτός, είχε προβεί σε μεταγενέστερο της σύνταξης της διαθήκης του και σε προγενέστερο του θανάτου του στάδιο, σε ενέργεια η οποία είχε ως αποτέλεσμα την αποξένωση μέρους της πιο πάνω ακίνητης περιουσίας του, αλλά δεν μετέβαλε την διαθήκη του ενώ είχε τον χρόνο να το πράξει, θεωρώ ότι η πρόθεση του είναι ξεκάθαρη και δηλώνεται μέσα από την διαθήκη του. Δηλαδή η μεταβίβαση στους 2 του γιούς, Χαράλαμπο και Θεόδωρο του ½ μεριδίου του ακινήτου, το οποίο κατείχε κατά τον χρόνο του θανάτου του. Από την διαθήκη δεν προκύπτει οτιδήποτε το αντίθετο ως είναι ο ισχυρισμός του καθ΄ου η αίτηση. Ο ισχυρισμός ότι ο αποβιώσας εξέφρασε την θέληση του για μεταβίβαση του ½ μεριδίου του όλου του ακινήτου σε καθένα από τα 2 του παιδία Χαράλαμπο και Θεόδωρο δεν μπορεί να ανακαλέσει, να αλλοίωση, ή να ερμηνεύσει την διαθήκη αφού από το ίδια την διαθήκη ως το άρθρο 36 προνοεί δεν προκύπτει οποιαδήποτε ξεκάθαρη πρόθεση για το αντίθετο. Είναι κατά την άποψη μου παράλογο, ενώ η δωρεά που έγινε προ του θανάτου του αποβιώσαντα σε σχέση με το ακίνητο με αριθμό εγγραφής 9632 να είναι έγκυρη, να κρίνεται κατά κάποιο τρόπο ως ανίσχυρη η πρόνοια στην ίδια του την διαθήκη, σε σχέση με την περιουσία που κατέλειπε κατά τον χρόνο του θανάτου του. Τα γεγονότα δεν μπορούν να ερμηνεύονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να καταστρατηγούν στις πρόνοιες της διαθήκης και του Νόμου. Συνεπακόλουθα θεωρώ ότι δεν τίθεται ζήτημα ερμηνείας της διαθήκης του αποβιώσαντα ημερομηνίας 22.9.1995, σε σχέση με περιουσία που κατέλειπε κατά τον χρόνο του θανάτου του και συγκεκριμένα σε σχέση με το ακίνητο με αριθμό εγγραφής
- Ο καθ΄ου η αίτηση ισχυρίζεται πως στην προκειμένη περίπτωση τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 51 του Κεφ.
- Το άρθρο 51 του Κεφ. 195 προνοεί τα εξής: « Οποιοδήποτε τέκνο ή άλλος κατιών του αποβιώσαντος ο οποίος καθίσταται δικαιούχος για διαδοχή στο βάσει του νόμου μη διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς, και στο τυχόν αδιάθετο μέρος της κληρονομίας, λογαριάζει κατά τον υπολογισμό της μερίδας του, οποιαδήποτε κινητή ιδιοκτησία και ακίνητο ιδιοκτησία που λήφθηκε από αυτόν από τον αποβιώσαντα σε οιονδήποτε χρόνο- (α) με παροχή εν ζωή ή (β) δυνάμει γαμικής σύμβασης ή (γ) ως προίκα ή (δ) με δωρεά λόγω θανάτου Νοείται ότι καμία τέτοια κινητή ιδιοκτησία ή ακίνητη ιδιοκτησία λογαριάζεται αν ο αποβιώσας άφησε διαθήκη που περιέχει ειδική διάταξη περί μη υπολογισμού τέτοιας κινητής ιδιοκτησίας ή ακίνητης ιδιοκτησίας». Ο πιο πάνω ισχυρισμός, ότι δηλαδή τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 51, να σημειωθεί ούτε στους λόγους της ένστασης περιλαμβάνεται, ούτε στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση αναφέρεται οτιδήποτε σχετικό. Είναι η θέση του καθ΄ου η αίτηση πως παράλειψη του αποβιώσαντα να συμπεριλάβει την επιφύλαξη του άρθρου 51 του Κεφ. 195 στην διαθήκη του δείχνει ότι δεν ήθελε να τροποποίηση την διαθήκη του. Ενώ σε περίπτωση που θεωρηθεί ότι ο αποβιώσας τροποποίησε την διαθήκη του, θα πρέπει να συνυπολογιστεί η μεταβίβαση του ½ μεριδίου που έγινε το 1996 στον αιτητή ως παροχή εν ζωή με βάση το άρθρο 51 του Κεφ. 195, γεγονός το οποίο στερεί τον αιτητή από το να αξιώνει περαιτέρω μεταβίβαση του μεριδίου στον εαυτό του. Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι υπήρξε τροποποίηση της διαθήκης, σχετικά είναι τα άρθρα 28 και 37 του Κεφ.
- Εφόσον, στην προκειμένη περίπτωση, δεν έγινε επί της ίδιας της διαθήκης οποιαδήποτε έγκυρη αλλοίωση (βλέπε άρθρο 28 του Κεφ. 195) από τον διαθέτη, ή δεν ανακλήθηκε αυτή με μεταγενέστερη διαθήκη (βλέπε άρθρο 37 (α) και (β) του Κεφ. 195) δεν τίθεται ζήτημα τροποποίησης της διαθήκης ημερομηνίας 22.9.1995 και δεν μπορεί ενέργειες του αποβιώσαντα εν ζωή να ερμηνεύονται ότι ανακαλούν ή αλλοιώνουν μέρος της διαθήκης του. Το άρθρο 36 του Κεφ. 195 είναι καθοριστικό. Το «μη διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς» που αναφέρεται στο άρθρο 51 πιο πάνω, σημαίνει με βάση το Νόμο, το μέρος της κινητής και ακίνητης ιδιοκτησίας προσώπου το οποίο δεν μπορεί να διαθέσει με διαθήκη, ενώ το «τυχόν αδιάθετο μέρος της κληρονομιάς», που επίσης αναφέρεται στο άρθρο 51, σημαίνει το όλο ή το μέρος εκείνης της περιουσίας την οποία αν και μπορούσε ένα πρόσωπο να διαθέσει με διαθήκη δεν την έχει διαθέσει. Στην υπό κρίση περίπτωση θεωρώ ότι δεν τίθεται σε εφαρμογή το πιο πάνω άρθρο. Το πιο πάνω άρθρο κατά την άποψη μου, και αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι δεν αναφέρεται σε διαδοχή δυνάμει διαθήκης, ορίζει ρητά πότε εφαρμόζεται, δηλαδή στις περιπτώσεις που τέκνο ή άλλος κατιών του αποβιώσαντος καθίσταται δικαιούχος για διαδοχή στο βάσει του νόμου μη διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς και στο τυχόν αδιάθετο μέρος της κληρονομιά. Αναφορά για υπολογισμό περιουσίας που καταλείπετε με διαθήκη στο εν λόγω άρθρο δεν γίνεται, αφού σε τέτοια περίπτωση ένα πρόσωπο διαθέτει το μέρος εκείνο της ακίνητης και κινητής του περιουσίας που έχει δικαίωμα να διαθέσει με διαθήκη σύμφωνα με τον Νόμο. Για παράδειγμα, ένας πατέρας, με μοναδικούς κληρονόμους τα δύο του παιδία, άφηνε σε ένα από αυτά, ολόκληρο το διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς με διαθήκη και ταυτόχρονα το παιδί του αυτό τον κληρονομούσε στο μη διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς μαζί το δεύτερο του παιδί και το παιδί που είχε κληρονομήσει με διαθήκη είχε στην διάρκεια της ζωής του λάβει από τον πατέρα του δωρεά ή δωρεές θα μπορούσε να τύχει εφαρμογής το άρθρο 51, σε περίπτωση που στην διαθήκη δεν υπήρχε επιφύλαξη του εν λόγο άρθρου, μόνο σε σχέση με τον καθορισμό της μερίδας του ως προς την πιο πάνω περιουσία και όχι σε σχέση με την περιουσία που έλαβε δυνάμει διαθήκης. Αφού αυτό το οποίο διαθέτει ένα πρόσωπο με διαθήκη πρόκειται για το μέρος της περιουσίας του που μπορεί δυνάμει του Νόμου να την διαθέσει όπως ο ίδιος θέλει και επιθυμεί. Ως εκ των ως άνω, η δωρεά που έγινε από τον αποβιώσαντα, του ½ του ακινήτου, θα μπορούσε, αν θεωρήσουμε υποθετικά ότι τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 51, να λογαριαστεί μόνο προς υπολογισμό της μερίδας του κληρονόμου σε σχέση με το μη διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς και το αδιάθετο μέρος της κληρονομιάς. Από την άλλη συνυπολογισμός δυνάμει του άρθρου 51, δεν μπορεί να επενεργεί προς όφελος συγκεκριμένου νόμιμου κληρονόμου αλλά προς όφελος όλων, κατά αυτό τον τρόπο, μπορεί να υπολογιστεί η μερίδα ενός εκάστου αφού έτσι μειώνεται η μερίδα αυτού που έλαβε και αυξάνεται η μερίδα των υπολοίπων ώστε να υπάρχει ισότητα στα μερίδια αφού αφαιρεθούν τα χρέη, οι υποχρεώσεις και τα έξοδα της διαχείρισης. Έχοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, εκδίδω τις ακόλουθες οδηγίες ως προς τις ενέργειες του Διαχειριστή: Να προβεί σε μεταβίβαση του εγγεγραμμένου μεριδίου κατά τον χρόνο του θανάτου αποβιώσαντα επί του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 9632, Τεμ. 97, Φ/Σχ. 35/5 το οποίο βρίσκεται στην τοποθεσία Ρύμια στην Λυσό της Επαρχίας Πάφου σύμφωνα με τις πρόνοιες της διαθήκης του αποβιώσαντα ημερομηνίας 22.9.1995, ήτοι να μεταβιβάσει το ½ μερίδιο του μεριδίου του αποβιώσαντα εις έκαστον των κληρονόμων Χαράλαμπο Λουκά Χαραλάμπους και Θεόδωρο Λουκά Χαραλάμπους. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης (αμφοτέρων των πλευρών) θα επωμισθεί η περιουσία. (Υπ)............ Κ. Κουνίδου Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο