Βασίλη Πένταυκα ν. MNK DECOPLUS LTD, Αρ. Αγωγής: 161/09, 30 Απριλίου 2010

(1989)1Ε ΑΑΔ 33 ως εξής:

(1)«Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.

(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.

(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.

(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη και τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case 28 Ch. D.361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη». (Βλ. και Γραμμές Στρίντζη v. Επίσημου Παραλήπτη

(1995)1ΑΑΔ 607). Στην Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου

(1991)1ΑΑΔ 934 αναφέρθηκε ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα Δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα κι όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην ίδια απόφαση γίνεται αναφορά στην αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd v. Associated Newspapers Ltd

(1970)2 All E.R. 754 στην οποία αναφέρονται τα εξής: "I start with the principle, well settled, than an amendment ought to be allowed, even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here". Και σε μετάφραση στα ελληνικά: «Ξεκινώ με την αρχή, που είναι καλά καθιερωμένη, ότι μια τροποποίηση πρέπει να επιτρέπεται έστω και αν ζητείται αργά, αν είναι αναγκαία, για να αποδοθεί δικαιοσύνη μεταξύ των διαδίκων, καθόσον οποιαδήποτε δυσχέρεια θα ήθελε προκληθεί από αυτή μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Αυτή η αρχή ισχύει εδώ». Οι εναγόμενοι - καθ΄ ων η αίτηση συμφωνούν στην τροποποίηση του ονόματος του ενάγοντα, όπως έχει δηλωθεί στο στάδιο των αγορεύσεων από μέρους του συνηγόρου τους, πλην όμως φέρουν ένσταση στην τροποποίηση για την προσθήκη ισχυρισμών περί δεδικασμένου. Προβάλλεται ως λόγος ένστασης ότι η αίτηση υποβλήθηκε καθυστερημένα. Λίγα λόγια για το ιστορικό της υπόθεσης είναι χρήσιμα. Στις 6.2.09 καταχωρήθηκε κλητήριο γενικώς οπισθογραφημένο. Στις 25.2.09 καταχωρήθηκε εμφάνιση από μέρους των εναγομένων. Στη συνέχεια καταχωρήθηκε Έκθεση Απαίτησης η οποία αποκλείεται να καταχωρήθηκε στις 3.2.09 όπως αναγράφεται αφού το κλητήριο καταχωρήθηκε στις 6.2.

1. Στις 23.3.09 καταχωρήθηκε αίτηση για απόφαση λόγω παράλειψης καταχώρησης Υπεράσπισης. Στις 26.3.09 καταχωρήθηκε Υπεράσπιση με αποτέλεσμα η αίτηση να αποσυρθεί. Στις 5.5.09 καταχωρήθηκε Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση. Η υπόθεση αναβλήθηκε για οδηγίες. Σε κάποιες από τις ημερομηνίες που η υπόθεση ήταν ορισμένη για οδηγίες η συνήγορος, που εμφανιζόταν για τους εναγόμενους, δήλωσε ότι πρόθεση της ήταν να καταχωρήσει αίτηση τροποποίησης πράγμα το οποίο δεν έγινε. Στις 21.10.09 η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 22.1.10 όπου κατ΄ εκείνη την ημέρα ζητήθηκε αναβολή από μέρους του συνηγόρου των εναγόντων ενόψει κωλύματος του και περαιτέρω καθότι πρόθεση του ήταν να καταχωρήσει αίτηση τροποποίησης. Το αίτημα εγκρίθηκε με αποτέλεσμα η υπόθεση να οριστεί για οδηγίες στις 5.2.
2. Στο μεταξύ στις 3.2.10 καταχωρήθηκε αίτηση τροποποίησης από μέρους του ενάγοντα η οποία όμως αποσύρθηκε με επιφύλαξη και ακολούθως στις 11.2.10 καταχωρήθηκε νέα αίτηση για τροποποίηση. O ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων - καθ' ων η αίτηση θίγει το ζήτημα του χρόνου υποβολής της αίτησης για τροποποίηση και ειδικότερα ότι η αίτηση για τροποποίηση υποβλήθηκε μετά από πολύ καθυστέρηση. Έχει νομολογηθεί ότι η καθυστέρηση είναι σχετικός παράγοντας σε αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (Βλ. Astor Manufacturing v. A & G Leventis Co

(1993)1AAΔ 726, 730. Περαιτέρω είναι η θέση της νομολογίας, όπου υπάρχει καθυστέρηση, απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης. Στην Saba & Co (T.M.P) v. T.M.P. Agents

(1994)1ΑΑΔ 426, κρίθηκε πως η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή και τον βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Όπως έχω ήδη προαναφέρει όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Χριστοδούλου ανωτέρω η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω κι αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Ανδρέα Παύλου

(1995)1ΑΑΔ 560, όπου τονίστηκε ότι το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Επίσης έχει νομολογηθεί ότι κατά την εξέταση του παράγοντα της καθυστέρησης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η συμπεριφορά των μερών παρόλο που η ευθύνη για την διασφάλιση του δικαιώματος που κατοχυρώνεται από το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος βαρύνει το Δικαστήριο (Βλ. Καυκαρής v. Δημοκρατίας

(1990)2ΑΑΔ 203, Χριστοδούλου v. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 84, Λυσιώτη v. Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση 10515/22.3.2000 και Union Alimentaria Sanders S.A. v. Spain, Series A, 157, Publication of the European Court of Human Rights, παραγ. 35

(1989), Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς v. Σωτηρούλας Χαρικλείδη και Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς v. Ζήνωνα Ποφαϊδη και άλλων Πολ. Εφέσεις 10719 και 10786 αντίστοιχα ημερ. 24/10/

1. Στην υπόθεση Astor Manufacturing ανωτέρω εγκρίθηκε τροποποίηση σε αίτηση που καταχωρήθηκε 11 χρόνια μετά την καταχώρηση της Αγωγής καθότι υποβλήθηκε σε μια γνήσια προσπάθεια κάλυψης όσων εκλήφθηκαν ως ελλείψεις της Έκθεσης Απαίτησης γιατί υποβλήθηκε καλόπιστα ως επίσης στην υπόθεση Χριστοδούλου ανωτέρω εγκρίθηκε τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης μετά που είχαν ακουσθεί 7 μάρτυρες. Στην προκειμένη περίπτωση έχοντας υπόψη το ιστορικό της υπόθεσης όπως λεπτομερώς εκτέθηκε πιο πάνω κρίνω ότι δεν υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης από μέρους του ενάγοντα που να μπορεί να λειτουργήσει προς την κατεύθυνση της απόρριψης της αίτησης και της παραβίασης του συνταγματικού δικαιώματος του κάθε διαδίκου όπως αυτό κατοχυρώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος. Συνεπώς η σχετική εισήγηση δεν με βρίσκει σύμφωνο και απορρίπτεται. Περαιτέρω ο συνήγορος των εναγομένων - καθ΄ ων η αίτηση εισηγείται ότι η αιτούμενη τροποποίηση επηρεάζει δυσμενώς τους καθ΄ ων η αίτηση και τους προκαλεί βλάβη και ζημιά που δεν μπορεί να θεραπευθεί με έξοδα. Δεν εντοπίζεται οτιδήποτε που να καταδεικνύει κάτι τέτοιο. Πρόκειται για ένα γενικό, αόριστο και αστήρικτο ισχυρισμό. Σε περίπτωση που επιτραπεί η τροποποίηση δεν εντοπίζεται οτιδήποτε που να επιφέρει αδικία στην άλλη πλευρά και λαμβάνοντας υπόψη ότι μπορεί να υπάρξει αποζημίωση με την επιδίκαση εξόδων όπως θα αναφερθεί πιο κάτω. Συνεπώς και πάλιν η σχετική εισήγηση δεν με βρίσκει σύμφωνο. Ο συνήγορος των εναγομένων - καθ΄ ων η αίτηση εισηγείται ότι η αίτηση είναι δικονομικά αβάσιμη και επίσης η ένορκη δήλωση που την συνοδεύει είναι παράτυπη. Η αίτηση βασίζεται στους ορθούς θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας. Εδράζεται μεταξύ άλλων και στην Δ.25 Θ
2. Η δε ένορκη δήλωση που την συνοδεύει έγινε από τον ενάγοντα ο οποίος αποκαλύπτει την πηγή των πληροφοριών του. Συνεπώς και πάλιν η σχετική εισήγηση απορρίπτεται. Περαιτέρω ο συνήγορος των εναγομένων - καθ΄ ων η αίτηση εισηγείται ότι δεν θα πρέπει να επιτραπεί η τροποποίηση για προσθήκη ισχυρισμών περί δεδικασμένου καθότι η αγωγή στην οποία αναφέρεται ο ενάγων αποσύρθηκε με επιφύλαξη του δικαιώματος να καταχωρήσει νέα αγωγή και περαιτέρω ενάγων στην συγκεκριμένη υπόθεση ήταν άλλο πρόσωπο από τους εναγόμενους στην παρούσα αγωγή. Όπως έχει αναφερθεί οι εναγόμενοι επιθυμούν να προβάλουν ισχυρισμούς περί δεδικασμένου. Δεν θα στερήσω τον αιτητή να προβάλει τους ισχυρισμούς του. Συνεπώς και πάλιν η σχετική εισήγηση δεν με βρίσκει σύμφωνο. Περαιτέρω έχω διέλθει και τους υπόλοιπους λόγους ένστασης όπως αυτοί προβάλλονται και κρίνω ότι δεν ευσταθούν. Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω στη βάση των πιο πάνω κρίνω ορθό και δίκαιο να ασκήσω την διακριτική μου ευχέρεια με την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης ως οι παρ. Α και Β της αίτησης. Τροποποιημένο κλητήριο να καταχωρηθεί εντός 20 ημερών από σήμερα και στη συνέχεια ν΄ ακολουθηθούν οι θεσμοί. Αναφορικά με τα έξοδα όλα τα σπαταληθέντα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων - καθ΄ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στο τέλος. Σε σχέση με τα έξοδα της αίτησης έχοντας υπόψη ότι αδικαιολόγητα υπήρξε ένσταση από μέρους των καθ΄ ων η αίτηση, επιδικάζονται έξοδα υπέρ των καθ΄ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή μόνο για την πρώτη εμφάνιση της αίτησης στις 16.2.10 όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στο τέλος. Σε σχέση με τις υπόλοιπες εμφανίσεις καμιά διαταγή για έξοδα αφού όπως έχει αναφερθεί αδικαιολόγητα υπήρξε ένσταση από μέρους του καθ΄ ου η αίτηση. (Υπ.): ....................... Η. Γεωργίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΕΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο