Κώστα Δημητρίου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αγωγή Αρ. 6852/09, 10.1.2011

(5)μήνες μετά την καταχώριση του γενικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος ο ενάγοντας (στο εξής ο αιτητής), αφού στο μεταξύ καταχώρισε και την έκθεση απαίτησης του, κατέθεσε στο δικαστήριο μονομερή αίτηση για έκδοση των ακόλουθων τριών

(3)ενδιάμεσων διαταγμάτων:- «Α. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου διατάττον την παρεμπόδιση οποιασδήποτε απώλειας και/ή ζημιάς και/ή δυσμενούς επηρεασμού που θα μπορούσε να προκληθεί στο πρόσωπο του Ενάγοντα 1 και/ή περιουσίας του και/ή επιδίκων ακινήτων μέχρι την τελική απόφαση και/ή μέχρι την εκτέλεση της απόφασης παρούσας αγωγής. Β. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου διατάττον όπως ο εναγόμενος 1 παρεμποδιστεί να απαλλοτριώσει και/ή αποξενώσει το σύνολο και/ή μέρος της κάτωθι επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας που είναι εγγεγραμμένη στο όνομα του προς νομικά και/ή φυσικά πρόσωπα. Περιγραφή Ακίνητων

1. Τεμάχιο 168, Block B, Sheet XXI Plan 55.W.
2. Αγλαντζιά
3. Τεμάχιο 170, Block B, Sheet XXI Plan 55.W.
4. Αγλαντζιά
5. Τεμάχιο 5520, Block B, Sheet XXI Plan 55.W.
6. Αγλαντζιά
7. Τεμάχιο 3595, Block B, Sheet XXI Plan 55.W.
8. Αγλαντζιά
9. Τεμάχιο 4278, Block B, Sheet XXI Plan 55.W.
10. Αγλαντζιά Γ. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου διατάττον την κατάσχεση και/ή διατήρηση και/ή κατοχή και/ή φύλαξη και/ή επιθεώρηση των επιδίκων ακινήτων.» Το Δικαστήριο αφού μελέτησε τη συνοδευτική ένορκη δήλωση του αιτητή έκρινε ότι το αίτημα του δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί μονομερώς και έδωσε οδηγίες για επίδοση της αίτησης στον εναγόμενο (στο εξής ο καθ΄ ου η αίτηση), ο οποίος αντέδρασε με ένσταση. Προτού όμως γίνει αναφορά στους λόγους ένστασης θα ΄ταν χρήσιμο να προσδιορισθεί η φύση των αξιούμενων με την αγωγή θεραπειών, τι προβάλλεται στην έκθεση απαίτησης, καθώς επίσης και τι ισχυρισμούς διατύπωσε ο αιτητής τόσο στην αρχική ένορκη δήλωση του όσο και στη μεταγενέστερη ημερ. 29.10.
11. Με την αγωγή του αποβλέπει σε δεκαέξι

(16)θεραπείες, οι οποίες περιστρέφονται γύρω από τους ακόλουθους τέσσερις

(4)άξονες:- Α. Δηλωτική απόφαση ότι είναι νόμιμος κληρονόμος του Χατζηττοφή Μιχαήλ, τέως από την Αγλαντζιά και των τέκνων του Ειρήνης και Μιχαλάκη Χατζηττοφή. Β. Διάταγμα με το οποίο να διατάττεται η εγγραφή επ΄ ονόματι του τού μεριδίου επί οποιωνδήποτε ακινήτων τα οποία βρίσκονταν στην κατοχή των πιο πάνω προσώπων και ειδικά πέντε

(5)κτημάτων - των υπ΄ αρ. τεμαχίων 168, 170, 5520, 3595 και 4278, Block B, Φ/Σχ. ΧΧΙ/55.W.2 (στο εξής τα κτήματα) - στην Αγλαντζιά, καθώς επίσης και ακύρωση της οποιασδήποτε εγγραφής του εν λόγω μεριδίου του επ΄ ονόματι οποιουδήποτε νομικού ή φυσικού προσώπου. Γ. Δηλωτική απόφαση ότι το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας λόγω αμέλειας και/ή δολίως και/ή λόγω παραβάσεως καθηκόντων παρέλειψε και/ή αρνήθηκε να εγγράψει τα κτήματα επ΄ ονόματι των κληρονόμων των πιο πάνω προσώπων, με αποτέλεσμα να αποστερηθεί τα συνταγματικά και ανθρώπινα δικαιώματα του και Δ. €295.000.000 ως αποζημιώσεις για απώλεια χρήσεως του μεριδίου του και, σε περίπτωση αδυναμίας εγγραφής επ΄ ονόματι του τού μεριδίου που δικαιούται, απόφαση για €300.000.000, καθώς επίσης και παραδειγματικές ή άλλες αποζημιώσεις. Ο Χατζηττοφής Μιχαήλ, ισχυρίζεται στην έκθεση απαίτησης του, απεβίωσε το 1940 και η περιουσία του θα έπρεπε να μεταβιβασθεί επ΄ ονόματι της θυγατέρας του Ειρήνης, αφού ο υιός του Μιχαλάκης έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου. Κάτι τέτοιο όμως δεν έγινε και όταν το 1951 απεβίωσε και η Ειρήνη η περιουσία αυτή θα έπρεπε να εγγραφεί στη θυγατέρα της Αγάθη Γιαννή και στη συνέχεια, όταν απεβίωσε το 1956, στον υιό της Κώστα Δημητρίου. Στις 16.12.96 διορίσθηκε διαχειριστής της περιουσίας του Κώστα Δημητρίου και από τότε επιδόθηκε σε μια μακρά και πολυέξοδη έρευνα για εξακρίβωση της τύχης της κληρονομίας. Από την έρευνα, διατείνεται, προέκυψε ότι το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας δόλια και/ή αμελώς και/ή κατά παράβαση των νομίμων καθηκόντων του ενέγραψε μέρος της εν λόγω περιουσίας επ΄ ονόματι κατ΄ ισχυρισμό κληρονόμων, ενώ τα επίδικα κτήματα γράφτηκαν επ΄ ονόματι του Κράτους. Προς τούτο δίδει και λεπτομέρειες για τις αποδιδόμενες στο εν λόγω Τμήμα επιλήψιμες πράξεις, αναφορά στις οποίες δεν χρειάζεται να γίνει στο παρόν στάδιο. Ωστόσο θα πρέπει να συνοψισθούν οι ισχυρισμοί που πρόβαλε στην αρχική του ένορκη δήλωση για τη χορήγηση των αιτούμενων διαταγμάτων και στη συνέχεια, αφού καταγραφούν και οι λόγοι ένστασης του καθ΄ ου η αίτηση, τι περαιτέρω ισχυρισμούς διατύπωσε σε μεταγενέστερη ένορκη δήλωση ημερ. 29.10.

1. Στην αρχική λοιπόν ένορκη δήλωση, πρόβαλε ότι η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων ήταν επιβεβλημένη γιατί ο καθ΄ ου η αίτηση προτίθεται να εκδώσει τίτλους ιδιοκτησίας για τα επίδικα κτήματα σε τρίτα πρόσωπα κι αυτό «. με στόχο τη μεταβολή των πραγματικών καταστάσεων και με προφανή σκοπό να καταστήσει δύσκολη και/ή αδύνατη τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης της παρούσας και/ή άλλων αγωγών». Σχετικά επισυνάπτει ως τεκμ. 1 έγγραφο που δημοσιοποιεί συμφωνία μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Κατάρ για ανέγερση ξενοδοχείου, γραφείων και διαμερισμάτων στα επίδικα κτήματα. Η έκδοση τέτοιων τίτλων σε τρίτα πρόσωπα, ισχυρίζεται, αποσκοπεί στη νομιμοποίηση των παρανομιών και η αποξένωση από το Κράτος της επίδικης περιουσίας δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί κατάχρηση εξουσίας. Περαιτέρω οι διακηρύξεις του Κράτους, σ΄ ότι αφορά την αξιοποίηση της επίδικης περιουσίας, είναι άκρως προκλητικές και καταπατούν τα συνταγματικά και ανθρώπινα δικαιώματα του, με τον ίδιο τρόπο όπως τα έχουν καταπατήσει συστηματικά κατά σειράν δεκαετιών. Η αίτηση προσέκρουσε σε 11 λόγους ένστασης με τους οποίους προβάλλεται ότι ο αιτητής:-
2. Έχει απωλέσει το αγώγιμο δικαίωμα του λόγω παραγραφής.
3. Δεν συνένωσε στην αγωγή όλα τα πρόσωπα που επηρεάζονται από τις διεκδικήσεις του.
4. Απέτυχε να ικανοποιήσει οποιαδήποτε από τις τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/
6. Δεν προσήλθε στο δικαστήριο με καθαρά χέρια και η αίτηση του είναι καταχρηστική, παράτυπη, αντικανονική, γενική και αόριστη και
7. Το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ του καθ΄ ου η αίτηση. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση Κτηματολογικού Λειτουργού ο οποίος, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς του αιτητή, ισχυρίζεται ουσιαστικά τα ακόλουθα: Τα επίδικα κτήματα γράφτηκαν το 1940 κατά τη διάρκεια της Γενικής Χωρομετρίας και Εγγραφής που έγινε την περίοδο 1937-1950, νόμιμα και χωρίς οποιαδήποτε ένσταση επ΄ ονόματι της Πολιτείας (τεκμ. Α - Ε) και ενόψει τούτου ο αιτητής δεν έχει καμιά πιθανότητα να επιτύχει στην αγωγή του, το αγώγιμο δικαίωμα του οποίου έχει παραγραφεί. Σ΄ ότι δε αφορά τις διεκδικήσεις του για άλλα κτήματα, προβάλλεται ότι ο αιτητής θα έπρεπε να συνενώσει όλα τα πρόσωπα, τα δικαιώματα των οποίων σύμφωνα με τους δικούς του ισχυρισμούς επηρεάζονται. Επισύρεται επίσης η προσοχή του Δικαστηρίου ότι μέρος των επίδικων κτημάτων - συγκεκριμένα το τεμ. 168 - αποτελεί αντικείμενο σύμβασης της Δημοκρατίας με το Κατάρ για αναπτυξιακά έργα και ότι, ακόμη και στην περίπτωση που οι ισχυρισμοί του αιτητή κριθούν βάσιμοι και τελικά επιτύχει στην αγωγή του, μπορεί να τύχει αποζημίωσης από τη Δημοκρατία η οποία είναι απόλυτα φερέγγυος. Μετά την καταχώριση της ένστασης ο αιτητής ζήτησε και πήρε άδεια για καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, την οποία και κατάθεσε στις 29.10.
8. Με αυτή διατείνεται ότι η Γενική Χωρομετρία και Εγγραφή έληξε το 1929 και επομένως ο ισχυρισμός του Κτηματολογικού Λειτουργού ότι έγινε κατά την περίοδο 1937-1950 δεν ευσταθεί. Τόσο πριν όσο και μετά την εν λόγω Χωρομετρία, ισχυρίζεται, τα επίδικα κτήματα ήταν εγγεγραμμένα ως ενιαία εγγραφή κατόπιν κληρονομικής διαδοχής επ΄ ονόματι του Χατζηχριστοφή Μιχαήλ και όλες οι ενέργειες του καθ΄ ου η αίτηση σε σχέση με τα κτήματα αυτά είναι παράνομες. Συναφώς απορρίπτει τις θέσεις του Κτηματολογικού Λειτουργού ότι το αγώγιμο δικαίωμα του έχει παραγραφεί ή ότι δεν έχει καλή βάση αγωγής και προβάλλει ότι σε άλλες αγωγές έχει αποδείξει ότι οι θέσεις αυτές δεν ευσταθούν. Τέλος, απορρίπτει ότι η αίτηση του είναι αντικανονική, όπως απορρίπτει και τη θέση της άλλης πλευράς ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης των αιτουμένων διαταγμάτων ή ότι το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ του καθ΄ ου η αίτηση. Στο στάδιο των αγορεύσεων ο αιτητής, αντί να επιχειρηματολογήσει υπέρ της αποδοχής της αίτησης του, περιορίσθηκε να διαβάσει μια σύντομη δήλωση στη βάση της οποίας ζήτησε την εξαίρεση μου από τη διαδικασία λόγω μεροληψίας. Κι αυτό, όπως αντελήφθηκα, για δύο λόγους. Ο πρώτος, ότι ενώ η αίτηση του καταχωρήθηκε στις 26.4.2010 ορίσθηκε για ακρόαση στις 20.12.2010, περίοδο που χαρακτηρίζει «μακρά πορεία» χωρίς να λαμβάνει υπόψη του ότι η αίτηση του εκδικάσθηκε 50 ημέρες μετά την καταχώριση της συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης του. Ο δεύτερος, γιατί το Δικαστήριο δεν έκδωσε απόφαση υπέρ του λόγω της παράλειψης του καθ΄ ου η αίτηση να καταχωρήσει έκθεση υπεράσπισης. Πρόβαλε σχετικά ότι η αίτηση του για απόφαση ορίσθηκε 4.11.2010 και την ημέρα εκείνη το Δικαστήριο, παρόλο που ο δικηγόρος του καθ΄ ου η αίτηση δεν εμφανίσθηκε, αντί να εκδώσει απόφαση ως όφειλε, όρισε την αίτηση στις 10.11.2010, οπόταν δόθηκε στον καθ΄ ου και άλλος χρόνος για καταχώριση υπεράσπισης. Το αίτημα για εξαίρεση κρίθηκε έκδηλα αβάσιμο και απορρίφθηκε και ό,τι επί του προκειμένου κρίνεται χρήσιμο να παρατηρηθεί είναι ότι η εντύπωση που σχημάτισε ο αιτητής για μεροληψία σε βάρος του στερείται αντικειμενικής βάσης. Παραπέμπω σχετικά στις υποθέσεις Tekinder Pal v. Δημοκρατίας και Kίτα ν. Δημοκρατίας, Πολ. Εφ. 4 και 5/2010 ημερ. 3.12.2010, στις οποίες παρατηρήθηκε ότι η ύπαρξη (ή εντύπωση) φαινομενικής προκατάληψης πρέπει στο τέλος της ημέρας να μπορεί να αιτιολογηθεί με αντικειμενικό τρόπο, κάτι που υπό τα περιστατικά της υπόθεσης ελλείπει παντελώς. Με την απόρριψη του αιτήματος, το Δικαστήριο κάλεσε τον αιτητή να επιχειρηματολογήσει υπέρ της αποδοχής της αίτησης του, αλλά αυτός τήρησε σιγή. Αντίθετα, η δικηγόρος της Δημοκρατίας επιχειρηματολόγησε υπέρ της απόρριψης της αίτησης με αναφορά τόσο στα γεγονότα της υπόθεσης όσο και στη σχετική επί του θέματος νομολογία. Παρά το γεγονός ότι ο αιτητής δεν επιχειρηματολόγησε υπέρ της αίτησης του, εντούτοις το Δικαστήριο την εξέτασε στη βάση των όσων τέθηκαν ενώπιον του. Η πρώτη λοιπόν παρατήρηση που κρίνεται χρήσιμο να γίνει αφορά τη φύση των διαταγμάτων υπό Α και Γ, το λεκτικό των οποίων κατά την άποψή μου είναι τέτοιο που έκδηλα τα κατατάσσει στην κατηγορία των γενικών και αόριστων. Σ΄ ότι δε αφορά το (αιτούμενο) διάταγμα υπό Β έχω την άποψη ότι μερος του σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να ικανοποιηθεί. Πρόκειται για το αίτημα όπως η Πολιτεία παρεμποδισθεί να απαλλοτριώσει τα κτήματα, τη στιγμή που αυτά είναι εγγεγραμμένα επ΄ ονόματι της και κατά συνέπεια θέμα απαλλοτρίωσης κτημάτων εγγεγραμμένων επ΄ ονόματι της δεν εγείρεται. Όπως δεν εγείρεται - στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας - θέμα παρεμπόδισης της για απαλλοτρίωση των κτημάτων στην περίπτωση που μελλοντικά κριθεί ότι τα κτήματα γράφτηκαν επ΄ ονόματι της με επιλήψιμο τρόπο, κι αυτό γιατί ενδεχόμενη μελλοντική απαλλοτρίωση θα αποτελούσε εκτελεστή διοικητική πράξη η οποία μόνο με προσφυγή ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να προσβληθεί. Κατά συνέπεια το μόνο (ενδιάμεσο) διάταγμα που θα μπορούσε το Δικαστήριο να εκδώσει εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η μη αποξένωση των κτημάτων μέχρι την τελική εκδίκαση της αγωγής, κι αυτό ασκώντας τη διακριτική ευχέρεια που έχει επί του θέματος και νοουμένου ότι ο αιτητής ικανοποίησε τις προϋποθέσεις που προνοούνται από το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/
9. Το άρθρο 32 έτυχε νομολογιακής εξέτασης κατ΄ επανάληψη (βλ. Κarydas Taxi Co. v. Komodikis

(1975)1 CLR 321, Papastratis v. Pierides

(1979)1 CLR 231, Odysseos v. Pieris Estates and others

(1982)1 CLR 557 και άλλες) και είναι γνωστές οι τρεις προϋποθέσεις που πρέπει να ικανοποιηθούν προκειμένου να επιτύχει ο αιτητής. Θα πρέπει να καταδείξει ότι:-

1. Εγείρεται σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση, κάτι που δεν περιλαμβάνει οτιδήποτε πέραν της κατάδειξης μιας συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τα δικόγραφα.
2. Έχει ορατή προοπτική ή πιθανότητα να δικαιούται σε θεραπεία στην αγωγή του, προϋπόθεση που αναφέρεται σε κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα αλλά πολύ λιγότερο από απόδειξη με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και
3. Θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς την έκδοση του αιτουμένου διατάγματος, προϋπόθεση που φέρνει στο προσκήνιο το θέμα των αποζημιώσεων, δηλαδή αν η θεραπεία των αποζημιώσεων θα ήταν ικανοποιητική υπό τα περιστατικά της υπόθεσης. Υπό τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης θα αποφύγω να αποφανθώ αν πληρούνται οι δύο πρώτες προϋποθέσεις του άρθρου 32 ενόψει του γεγονότος ότι έκδηλα δεν ικανοποιείται η τρίτη προϋπόθεση. Σχετικά είναι αρκετό να επισημάνω ότι αν ο αιτητής επιτύχει στην αγωγή του και ακυρωθεί η εγγραφή των κτημάτων που έγινε επ΄ ονόματι της Πολιτείας πριν από 70 χρόνια δεν θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, γιατί σε τέτοια περίπτωση η Πολιτεία θα είναι σε θέση να τον αποζημιώσει για όποια ζημιά έχει υποστεί. Για όλα τα πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον του αιτητή, τα οποία να υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή αλλά θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο