ΜΕΡΟΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ν. ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΕΤΡΟΥ, Αρ. Αγωγής: 11745/00, 25.1.2011

ΜΕΡΟΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ν. ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΕΤΡΟΥ, Αρ. Αγωγής: 11745/00, 25.1.2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A28 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαμιχαήλ, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 11745/00 Μεταξύ: ΜΕΡΟΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, από τη Λάρνακα Ενάγουσας και ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΕΤΡΟΥ, από την Κοκκινοτριμυθιά Εναγομένου ----- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25.1.2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Ενάγουσα: κ. Ρ. Σχίζας (για να ακούσει απόφαση κα Σ. Σχίζα) Για τον Εναγόμενο: κ. Αντ. Δράκος Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 3.7.1999 η ενάγουσα, ηλικίας τότε 24 ετών, τραυματίσθηκε σε τροχαίο ατύχημα. Με την παρούσα αγωγή διεκδικεί αποζημιώσεις για σωματικά τραύματα και απώλεια εισοδημάτων αφού κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν δασκάλα χορού με δύο σχολές χορού στη Λάρνακα και στην Αθηαίνου και εργοδοτείτο επίσης στο Frederick College (Ινστιτούτο Τεχνολογίας Φρειδερίκου) για εκμάθηση χορού σε φοιτητές. Το ατύχημα επεσυνέβη στην οδό Καντάρας στη Λευκωσίας όταν η μοτοσυκλέτα με αρ. εγγραφής ΕΥΖ486 στην οποία επέβαινε ως επιβάτης συγκρούστηκε με το όχημα με αρ. εγγραφής ΥΒ726 το οποίο επιχειρούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο στην πιο πάνω οδό επαναστροφή. Πλήρη ευθύνη για το δυστύχημα αποδέχθηκε ο εναγόμενος οδηγός του οχήματος με αρ. εγγραφής ΥΒ

1. Η παρούσα αγωγή μαζί με την αγωγή του οδηγού της μοτοσυκλέτας (που επίσης τραυματίστηκε) εναντίον του οδηγού του οχήματος ΥΒ726 συνεκδικάστηκαν και αφού συνεκδικάστηκαν όσον αφορά το θέμα της ευθύνης αποσυνενώθηκαν και προς όφελος του οδηγού της μοτοσυκλέτας εξεδόθη απόφαση (μετά από μερική ακρόαση) στην αγωγή που ήγειρε προς πλήρη ικανοποίηση του. Στην παρούσα υπόθεση ηγέρθησαν πολλά θέματα, χρειάστηκε τροποποίηση του κλητηρίου και υπήρξε έντονη διαφωνία στις προβληθείσες εκατέρωθεν θέσεις ως προς το τι η ενάγουσα δικαιούται ως εύλογη αποζημίωση για τον τραυματισμό της όσο και για την απώλεια των εισοδημάτων της. Η ενάγουσα υπέστη κατά το τροχαίο ατύχημα τα ακόλουθα τραύματα (σύμφωνα με τα ιατρικά πιστοποιητικά των θεράποντων ιατρών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και ιδιαίτερα του Δρος Π. Συμεωνίδη - Τεκμήριο 11 - στο οποίο εισήχθη και παρέμεινε μέχρι 9.7.1999): (α) Βαριά διάσειση εγκεφάλου και κάταγμα αριστερής κερκίδας. Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε μέτριο εγκεφαλικό οίδημα. (β) Κάταγμα του αριστερού καρπού· τοποθετήθηκε νάρθηκας στην αριστερή πηχαιοκαρπική άρθρωση. (γ) Θλαστικό τραύμα στο ριζορίνιο. Αιμάτωμα στην αριστερή μετωπιαία χώρα του προσώπου, αιμάτωμα στο λαιμό. Παρουσιάζει δεξιά πάρεση των προσωπικών νεύρων. Στις 25.11.1999 μετά από επανεξέταση παραπονείτο για κεφαλαλγία και ζάλη. Μετατραυματικά παρουσίαζε δυσκολία στην σύγκληση της κάτω σιαγόνας. (δ) Κεφαλαλγία και ζάλη κατά την επανεξέταση της στις 25.11.1999, στοιχεία που υποδηλούν μεταδιασειστικό σύνδρομο. Εκ μέρους των δικηγόρων του εναγομένου δεν ήταν ούτε και είναι παραδεκτό το εύρος των τραυμάτων της ενάγουσας, ούτε και οι συνέπειες που αυτά είχαν στην επαγγελματική της σταδιοδρομία αφού αυτή διεύθυνε δύο δικές της σχολές χορού (στη Λάρνακα και στην Αθηαίνου) και ήταν επίσης εργοδοτούμενη στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας Φρειδερίκου όπου δίδασκε χορό. Παραδεκτό εκ μέρους του κ. Δράκου (για τον εναγόμενο) ήταν μόνο τα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήριο 11 (Δρος Π. Συμεωνίδη, ημερ. 30.11.1999), Τεκμήριο 12 (Δρος Α. Φλουρέντζου, ημερ. 2.3.2000), Τεκμήριο 13 (Δρος Γ. Κοκκινόφτα ημερ. 21.3.2000) και Τεκμήριο 16 (Δρος Μ. Θεοφάνους ημερ. 15.5.2000). Σύμφωνα πάντα με τον κ. Δράκο η μαρτυρία του Δρος Χρ. Σαμάρα (Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερ. 28.3.2008 - Τεκμήριο 27) θα πρέπει να απορριφθεί από το Δικαστήριο μετά τη μαρτυρία του Δρος Πιερίδη (Μ.Ε.7) ο οποίος κατάθεσε το Τεκμήριο 37 (ακτινογραφία ημερ. 21.4.2000 που καταδεικνύει ότι δεν υπήρχε κάταγμα στο δεξιό ζυγωματικό). Στις 15.1.2009 και κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας η ενάγουσα ετροποποίησε την έκθεση απαίτησης της ούτως ώστε να συμπεριληφθεί σ΄ αυτήν η εξέλιξη της κατάστασης της υγείας της σύμφωνα με τους θεράποντες γιατρούς της Σ. Νησιώτη (Μ.Ε.5) και Κ. Βερεσιέ (Μ.Ε.4) οι οποίοι εξέτασαν την ενάγουσα όσον αφορά την εξέλιξη της κατάστασης της σωματικής της υγείας (ο Δρ. Νησιώτης είναι ορθοπεδικός χειρουργός και κατέθεσε τα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 23 και 24) και της ψυχικής της υγείας μετά από ΜRI που έγινε στις 23.3.2009 (Τεκμήριο 25) ο Δρ. Βερεσιές κατέθεσε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 26 ημερ. 26.3.2009 αφού την εξέτασαν το 2008 και 2009 πριν καταθέσουν στο Δικαστήριο. Προς απάντηση των ισχυρισμών που προέβαλαν οι δύο πιο πάνω γιατροί ο εναγόμενος παρουσίασε στο Δικαστήριο τη μαρτυρία του γιατρού Δρα Μέση (Μ.Υ.1) και Δρα Ηλία Γεωργίου (Μ.Υ.2). Αμφότεροι εξέτασαν την ενάγουσα σε 3 περιπτώσεις. Ο Δρ. Γεωργίου στις 12.5.2000, στις 5.3.2009 και στις 6.7.2009 (αφού εξετάστηκε από τον κ. Νησιώτη) και ο Δρ. Μέσης στις 20.10.2006, 3.5.2009 και 6.7.
2. Αμφότεροι επίσης υποστήριξαν στο Δικαστήριο ότι «οι εκφυλιστικές εκτεταμένες αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης που παρουσιάζονται στο MRI δεν μπορούν να έχουν σχέση με το δυστύχημα» που έγινε 10 χρόνια πριν αλλά μάλλον με άλλους παράγοντες όπως η κληρονομικότητα, το επάγγελμα, η ηλικία της ενάγουσας, άλλοι τραυματισμοί κατά το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα κλπ. Επίσης οι αλλοιώσεις σ΄ όλους τους σπονδύλους δείχνουν ότι αυτές οφείλονται σε άλλους παράγοντες και όχι κατ΄ ανάγκη στο συγκεκριμένη τραυματισμό. Εμφανίζονται δε τέτοιες αλλοιώσεις σε αθλητές, χορευτές και ομάδες ανθρώπων ανάλογα με την χρήση που γίνεται σε αυτούς. Το πρόβλημα στη μέση της ενάγουσας είναι το σοβαρότερο με την έννοια ότι αυτό την ταλαιπωρεί περισσότερο όπως αποκάλυψε κατά το στάδιο που έδιδε κατάθεση στο Δικαστήριο όταν ρωτήθηκε από το ίδιο το Δικαστήριο. Ο κ. Βερεσιές απλά επιβεβαιώνει και υιοθετεί τα υποκειμενικά παράπονα της ενάγουσας για ιλίγγους, ζαλάδες, αδυναμία συγκέντρωσης κλπ τα οποία αποδίδει στην κατάσταση του αυχένα και της σπονδυλικής στήλης, ενώ η Δρ. Φλουρέντζου (Μ.Ε.2) εξήγησε στο Δικαστήριο ότι δεν μπορούν να ελεγχθούν τα υποκειμενικά παράπονα του ασθενούς με αξιόπιστα αντικειμενικά ευρήματα. Με την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας προέκυψε ανάγκη τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης της ενάγουσας για συμπερίληψη των συνεπειών του τραυματισμού της και στη συνέχεια μετά από κατάθεση κάποιων τεκμηρίων προέκυψε ανάγκη όπως η ενάγουσα επανεξεταστεί από ειδικούς γιατρούς του εναγομένου (Δρα Μέση και Δρα Ηλία Γεωργίου) αφού η κατάσταση της υγείας της παρουσίασε επιδείνωση 8 και πλέον χρόνια μετά το ατύχημα σύμφωνα με τους γιατρούς της Δρα Σ. Νησιώτη και Δρα Βερεσιέ. Καταθέτοντας ενόρκως η ενάγουσα ανέφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 24 ετών και διατηρούσε δύο σχολές χορού στη Λάρνακα και στην Αθηαίνου αφού είναι η ίδια διπλωματούχος χοροδιδάσκαλος από Αγγλικά Πανεπιστήμια και μέλος του Επαγγελματικού Συνδέσμου Χορού Κύπρου. Παράλληλα εργαζόταν 11.30 ώρες εβδομαδιαίως ως χοροδιδάσκαλος στη σχολή Φρειδερίκου τόσο στη Λευκωσία όσο και στη Λεμεσό. Πλην των άλλων οικονομικών επιπτώσεων που ο τραυματισμός της στο ατύχημα είχε για την ίδια περιόρισε αισθητά τις κινήσεις του χεριού της όσο και την ισορροπία της. Σαν συνέπεια επηρεάστηκε η ζωή της, η ψυχολογίας της, δεν μπορεί να ασχοληθεί με τα σπορ αφού στο παρελθόν ήταν αθλήτρια, κυρίως όμως η επαγγελματική της ανέλιξη όπου «απαιτείται πλήρης αρτιμέλεια, λειτουργικότητα, ισορροπία και αυτοσυγκέντρωση». Συνεπεία επίσης του δυστυχήματος και των μόνιμων κατάλοιπων του τραυματισμού της εμειώθηκε - όπως ισχυρίστηκε - σημαντικά ο κύκλος εργασιών της, η εισοδηματική της ικανότητα, οι προοπτικές επαγγελματικής ανέλιξης της και η παραγωγικότητα της. Προ του δυστυχήματος στη στολή της στη Λάρνακα εφοιτούσαν 60 μαθητές ενώ μετά το δυστύχημα περιορίστηκαν σε 17 και μόλις το 2005 αυξήθηκαν σε
3. Ενώ η σχολή στην Αθηαίνου έκλεισε μετά το δυστύχημα και η ίδια απώλεσε την εργασία της στη σχολή Φρειδερίκου. Μετά την τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης της η ενάγουσα επικαλούμενη τα πιστοποιητικά των ιατρών Δρος Α. Φλουρέντζου (τεκμήριο 22), Δρος Σίμου Νησιώτη (τεκμήρια 23 και 24), Δρος Κυριάκου Βερεσιέ (τεκμήριο 26), Δρος Χρίστου Σαμάρα (τεκμήριο 27) και το πόρισμα της μαγνητικής τομογραφίας (MRI) στην οποία υπεβλήθη στις 23.3.2009 (τεκμήριο 25) ισχυρίστηκε ότι συνεχίζει να έχει δυσκολίες στην εργασία της λόγω του ιλίγγου που παρουσιάζεται στις απότομες κινήσεις και οι δυσκολίες αυτές «τη θέτουν εκτός εργασίας», δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τον αριστερό της καρπό λόγω μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας, υποφέρει λόγω μεταδιασεισικού συνδρόμου και αναμενόμενη επίπτωση του δυστυχήματος μέχρι σήμερα από αυχενοαλγία και οσφυαλγία, και χρειάζεται περίπου €2.000 «δια το αναμενόμενο κόστος θεραπείας για διόρθωση της διαταραχής της σύγκλισης των οδόντων με στεφάνες ολικής κάλυψης» (βλέπε τεκμήριο 27 Δρος Σαμάρα). Κατά την αντεξέταση της ενάγουσας προέκυψε επίσης ότι συνεπεία του δυστυχήματος απώλεσε τη μνήμη της και ενώ θυμάται αρκετά σημαντικά πράγματα από το παρελθόν της, επικαλείτο την απώλεια της μνήμης της όταν βρισκόταν σε δύσκολη θέση από τις ερωτήσεις του κ. Δράκου (π.χ. όταν της υπεβλήθη ότι δεν ήταν αθλήτρια και ότι δεν κέρδισε ποτέ παγκύπριους μαθητικούς αγώνες ή πότε είδε για πρώτη φορά τον Δρα Νησιώτη, αν ήταν δηλαδή το 2002 ή το 2006 ή αν είπε στον Δρα Η. Γεωργίου ότι είδε τον Δρα Νησιώτη το 2008). Δεν θυμόταν επίσης πότε είδε τον Δρα Βερεσιέ, πότε επαρουσιάστηκε το πρόβλημα με τη μέση της και αναγκάστηκε να επισκεφθεί τον Δρα Νησιώτη αλλά ήταν η θέση της ότι το πρόβλημα με τη μέση της το είχε «από την αρχή και οι γιατροί της έλεγαν θα περάσει αλλά όταν άρχισε να την «χτυπά» στο πόδι δεν άντεχε άλλο. Όταν ρωτήθηκε από τον κ. Δράκο να αναφέρει το καθαρό κέρδος της σχολής για τους μήνες που λειτουργούσε προ του δυστυχήματος δεν ήταν σε θέση να το αναφέρει. Σήμερα η σχολή, ανέφερε, έχει 82 μαθητές. Μετά το ατύχημα οι μαθητές μειώθηκαν στους 20 και αυξάνονται σταδιακά κάθε χρόνο (αντίθετα με ότι αναφέρεται στα δικόγραφα). Τον επόμενο χρόνο ήταν 30, τον επόμενο 50 κ.ο.κ. αλλά χρειάστηκε να φέρει ξένους καθηγητές για να δουλέψει. Διευκρίνισε ότι η σχολή για μια τουλάχιστον χρονική περίοδο (1999-2000) παρέμεινε κλειστή. Απέδωσε τη μη πρόσληψη της από τη σχολή Φρειδερίκου τη σχολική χρονιά 1999-2000 στο γεγονός ότι λόγω του τραυματισμού της δεν μπορούσε «να δείξει την κίνηση». Χρειάστηκαν επίσης 5 χρόνια όπως ανάφερε για να επανακτήσει την εμπιστοσύνη των γονιών των μαθητών προς τη σχολή, η καθυστέρηση της ανάπτυξης της οποίας οφείλεται στο δικό της τραυματισμό. Δέχθηκε όταν της υπεβλήθη ότι την Δρα Φλουρέντζου είδε για πρώτη φορά στο Νοσοκομείο Λάρνακας, επτά μήνες μετά το ατύχημα, την 1.2.2000 όταν την παρέπεμψαν οι γιατροί της, ενώ το ατύχημα έγινε στις 3.7.
4. Όταν αυτή μετετέθη στη Λευκωσία ερχόταν στη Λευκωσία και στη συνέχεια επισκεπτόταν τον Δρα Βερεσιέ που την αντικατέστησε (δεν θυμόταν πότε - όταν έπαθε κατάθλιψη και ήθελε να πεθάνει) και της έδωσε αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Σήμερα έχει 5 δασκάλους στη Σχολή της. Έχει συστήσει εταιρεία που διαχειρίζεται τη σχολή η οποία δεν της αποφέρει κέρδη. Έχει χρεωστικό υπόλοιπο στο λογαριασμό της η εταιρεία και η ίδια παίρνει €1.025 μισθό μηνιαίως. Η ενάγουσα ήταν λαλίστατη και αντιφατική σε πολλά σημεία της ένορκης κατάθεσης της. Προσπαθούσε να πείσει χρησιμοποιώντας λογικά επιχειρήματα τα οποία όμως δεν είχαν σχέση με το ότι είπε προηγουμένως π.χ. αρχικά απέδωσε το γεγονός ότι δεν μπορούσε να διδάξει χορό στο ότι δεν μπορούσε να κάμει κινήσεις χορού με το χέρι της όταν της υπεδείχθη ότι το χέρι όπως υποδεικνύουν οι γιατροί δεν είναι λειτουργικό όργανο στο χορό, ανέφερε ότι δεν μπορεί να κάμει στροφές (πιρουέτες) λόγω τους προβλήματος της μέσης της (οστεοαρθρίτιδα, ισχιαλγία), όταν της υπεδείχθη ότι δεν υπήρξε τραυματισμός στο ισχίο, ούτε παραπονέθηκε στα αρχικά στάδια για τη μέση της ανέφερε ότι επισκέφθηκε ωτορινολαρυγγολόγο στο Νοσοκομείο Λάρνακας και διαπιστώθηκε ότι έχει βουητό στο αυτί. Κατά συνέπεια επηρεάστηκε ο λαβύρινθος του αυτιού και δεν μπορεί να κάνει πηδήματα και στροφές αφού ο λαβύρινθος έχει σχέση με την ισορροπία. Επίσης η ενάγουσα δεν απέφυγε να κάμει σχόλια και απαξιωτικές κρίσεις για τις ιατρικές εξετάσεις στις οποίες την υπέβαλαν ο Δρ. Μέσης και ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου που την εξέτασαν για τον εναγόμενο και επικαλείτο την έλλειψη της μνήμης της για κάθε δύσκολη ερώτηση. Κατά την επανεξέταση της ρωτήθηκε από το Δικαστήριο ποιο ήταν το σοβαρότερο από τα τραύματα που υπέστη και ανέφερε ότι ήταν το τραύμα στη μέση της. Η Δρ. Ανδριανή Φλουρέντζου (Μ.Ε.2), Νευρολόγος Β. Διευθύντρια Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, στη μαρτυρία της ανέφερε ότι εξέτασε πολλές φορές την ενάγουσα στο Νοσοκομείο Λάρνακας με πρώτη φορά στις 1.2.2000 και εξέδωσε τα πιστοποιητικά Τεκμήριο 12 (2.3.2000), τεκμήριο 15 (12.5.2000), τεκμήριο 18 (20.3.2002) (όπου επιβεβαιώνει ότι αυτή δεν μπορούσε μέχρι τότε να εργαστεί ως δασκάλα χορού λόγω των συμπτωμάτων που παρουσίαζε και καθιστούσαν αδύνατο για την ίδια να κάνει στροφές) και το τεκμήριο 22 (8.6.2006) όπου 6 χρόνια μετά το ατύχημα τα συμπτώματα εξακολουθούν να διατηρούνται και κατά συνέπεια θεωρούνται χρόνια. Εν τω μεταξύ η ίδια μετατέθηκε λόγω προαγωγής στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Η Δρ. Φλουρέντζου ανέφερε ότι τα συμπτώματα αφορούν υποκειμενικά παράπονα της ενάγουσας (ζαλάδες, ίλιγγοι, πονοκέφαλοι) τα οποία δεν μπορούν να εξεταστούν αντικειμενικά ούτε με αξονική τομογραφία, ούτε με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (στο οποίο η ενάγουσα υπεβλήθη από ιδιώτη γιατρό τον Δρ. Μέση στις 20.10.2006) και οφείλονται στη διάσειση λόγω του τραυματισμού. Η Δρ. Φλουρέντζου εξέφρασε την έκπληξη της όταν της υπεβλήθη ότι για αλλότριους λόγους κάποιος ασθενής μπορεί να παραπονείται στο γιατρό λέγοντας ψέματα για τα συμπτώματα που παρουσιάζει. Θεωρεί ότι κανένας ασθενής δεν έχει λόγο να λέει ψέματα στο γιατρό ότι πονά ή έχει ίλιγγο ή ζαλίζεται κλπ. ή ακόμα να του πει ότι δεν μπορεί να εργαστεί όπως η ενάγουσα η οποία της ανέφερε ότι μέχρι σήμερα δεν μπορεί να εργαστεί. Η ίδια δεν εντόπισε νυσταγμό ή πρόβλημα ισορροπίας της ενάγουσας και δεν έδωσε οποιαδήποτε φάρμακα. Η ενάγουσα ουδέποτε της ανέφερε ότι παρακολουθείται από οποιοδήποτε άλλο νευρολόγο ή ότι της έδιδε θεραπεία οποιοσδήποτε άλλος νευρολόγος. Εχαρακτήρισε την ενάγουσα «απειθάρχητη ασθενή» αφού όπως είπε ερχόταν όποτε ήθελε χωρίς ραντεβού και όποτε ήθελε report. Ο κ. Ανδρέας Ιωάννου (Μ.Ε.3) εγκεκριμένος λογιστής-ελεγκτής από τη Λάρνακα που διατηρεί ελεγκτικό γραφείο στη Λάρνακα ανέφερε στο Δικαστήριο ενόρκως ότι η ενάγουσα είναι πελάτισσα του από το 1996 μέχρι σήμερα. Ο ίδιος κάμνει λογαριασμούς τους οποίους υποβάλλει στο Φόρο Εισοδήματος (τεκμήριο 29). Οι λογαριασμοί εξετάστηκαν από το Φόρο και έγιναν αποδεκτοί μέχρι το
5. Το 2008 εσυμβούλεψε την ενάγουσα όπως η επιχείρηση σχολής χορού να γίνει εταιρεία και από τότε μέχρι το 2010 δεν έχει αποτελέσματα. Στην αντεξέταση του ο μάρτυρας αποδέχθηκε ότι οι καταστάσεις λογαριασμού που κατάθεσε στο Δικαστήριο (τεκμήριο 29) δεν αφορούν τα εισοδήματα από επαγγελματική δραστηριότητα της ενάγουσας αλλά ατομικές οικονομικές της καταστάσεις αφού σ΄ αυτές συμπεριλαμβάνονται δάνεια (τεκμήριο 31), λεφτά από το γάμο της που επενδύθηκαν στην επιχείρηση κλπ. Εχαρακτήρισε δε το τεκμήριο 29 όχι λογαριασμούς αλλά σημειώσεις που έκαμε από αποδείξεις που του προσκόμισε η ενάγουσα. Θεωρώ ότι η μαρτυρία του δεν βοήθησε με κάποιο τρόπο το Δικαστήριο να αποκομίσει σαφή αντίληψη για το τι η ενάγουσα επροσπορίζετο ως εισόδημα από την επαγγελματική της δραστηριότητα. Ο Δρ. Κυριάκος Βερεσιές, νευρολόγος-ψυχίατρος στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας από το 1985 μέχρι το 2006 οπότε ιδιώτευσε, ανέφερε ότι εξέτασε για πρώτη φορά την ενάγουσα στις 26.3.2009 ( πρέπει να τον επισκέφθηκε όπως ανέφερε και το 2007) και εξέδωσε το πιστοποιητικό Τεκμήριο 26 το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε αφού την έστειλε και έκαμε MRI (τεκμήριο 25). Διαπίστωσε ότι υπάρχει κήλη στον 4ο με 5ο δίσκο της σπονδυλικής στήλης την οποία απέδωσε σε ατύχημα σε μικρή ηλικία και το οποίο δεν μπορεί να αποδοθεί στην ηλικία της ενάγουσας. Κανένας γιατρός από τους θεράποντες της ενάγουσας δεν ασχολήθηκε με τη σπονδυλική στήλη, εξήγησε δε ότι ένα αυχενικό τραύμα μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη σπονδυλική στήλη, πράγμα που συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση. Συνέδεσε άμεσα το δυστύχημα με τον τραυματισμό της σπονδυλικής στήλης της ενάγουσας. Ο Δρ. Βερεσιές ανέφερε ότι τα προβλήματα μνήμης της ενάγουσας 10 χρόνια μετά το ατύχημα είναι υποκειμενικά και θα έπρεπε να είχαν διορθωθεί. Κατά την αντεξέταση του ο γιατρός Βερεσιές ανέφερε ότι μέχρι το 2009 δεν είδε κανένας ψυχίατρος την ενάγουσα, η οποία έπαιρνε φάρμακα αγχολυτικά και αντικαταθλιπτικά (όπως και αναλγητικά για τους πόνους) που αφορούν την ψυχική της υγεία από άλλων ειδικοτήτων γιατρούς. Η ίδια τον επισκέφθηκε γιατί όπως ανέφερε διαφοροποιήθηκε η ζωή της σε σχέση με το επάγγελμα της. Δεν μπορούσε να διδάξει χορό, κάτι που είναι δύσκολο νευρολογικά να αποδειχθεί. Ισχυρίστηκε ότι δεν μπορούσε να κάνει στροφές και πηδήματα και το πόδι της δεν μπορούσε να σηκωθεί προς τα πάνω πέραν των 45°, κάτι που ο γιατρός δεν έλεγξε. Τέλος, ανέφερε ότι είναι δύσκολο για τον ίδιο να δεχθεί ότι οι αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης που παρουσιάζει το MRI οφείλονται σε άλλες αιτίες ή και στην ηλικία της ενάγουσας, παρά το ότι δεν το απέκλεισε. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι η μεγαλύτερη πιθανότητα είναι να προέρχονται από το ατύχημα. Ο Δρ. Σίμος Νησιώτης (Μ.Ε.5) γιατρός ορθοπεδικός, ανέφερε ότι είδε την ενάγουσα στις 28.9.1999 (3 μήνες μετά το δυστύχημα) όπου τον επισκέφθηκε για μια δεύτερη γνώμη για τα προβλήματα που είχε. Της χορήγησε φαρμακευτική αγωγή και της συνέστησε γυμναστική. Έκτοτε την είδε αρκετές φορές και εξέδωσε τα Τεκμήρια 23 και
6. Ισχυρίστηκε στο Δικαστήριο ότι το κάταγμα στο χέρι ήταν ενδοαρθρικό και εγκάρσιο και στο τεκμήριο 32 (ακτινογραφία 14.4.2009) είναι εμφανής η οστεοαρθρίτιδα. Επίσης ισχυρίστηκε ότι το MRI (τεκμήριο 25) επιβεβαίωσε σοβαρές κακώσεις στον αυχένα και την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Σαν χοροδιδάσκαλος, ανέφερε, δεν τη δυσκολεύει το κάταγμα της κερκίδας διότι στο μπαλέτο δεν υπάρχουν βίαιες κινήσεις του καρπού. Όμως ο τραυματισμός της σπονδυλικής στήλης την επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό. Ήταν ο μοναδικός γιατρός από την πλευρά της ενάγουσας που ισχυρίστηκε ότι η ενάγουσα (παρά και τον πόνο και τη δυσκαμψία στην περιοχή του ώμου) ασκεί το επάγγελμα της αλλά στις οξείς φάσεις του προβλήματος της δεν μπορεί να το ασκήσει. Κατά την αντεξέταση του ο Δρ. Νησιώτης ανέφερε ότι για το κάταγμα της κερκίδος η ανάταξη ήταν καλή και το κάταγμα επορώθη. Το 2007 παρουσιάστηκαν οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις οι οποίες προβλέπει ότι θα επιδεινωθούν. Και ο Δρ. Νησιώτης ισχυρίστηκε όπως και ο Δρ. Βερεσιές ότι η ηλικία της ενάγουσας δεν δικαιολογεί τις ζημιές (ελαφρά σκολίωση, αλλοιώσεις) που αυτή έχει στη σπονδυλική στήλη, τις οποίες απέδωσε χωρίς να είναι 100% βέβαιος στο δυστύχημα. Ακόμα και οι αθλητές ανέφερε - όταν του υπεβλήθη - έχουν προβλήματα οστεοαρθρίτιδας μετά παρέλευση αρκετού χρόνου. Όταν του υπεβλήθη ότι οι αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης δεν έχουν σχέση με το ατύχημα ο Δρ. Νησιώτης ισχυρίστηκε ότι θα εδεχόταν αυτή την άποψη αν δεν έβλεπε στην αρχική ακτινογραφία θλάση μαλακών μορίων αυχένος και οσφύος, κάτι που υποδεικνύει ότι πιθανόν να υπήρχαν και οστικές βλάβες που δεν ήσαν εμφανείς. Ο Δρ. Χρίστος Σαμάρας (Μ.Ε.6) ιδιώτης γναθοχειρουργός, εξέτασε την ενάγουσα την 1.7.2008 στο ιατρείο του. Του παραπονέθηκε ότι έχει δυσκολίες στη μάσηση στη δεξιά πλευρά, ευαισθησία στα δόντια και μούδιασμα στην άνω δεξιά περιοχή του προσώπου. Κατά την εξέταση διαπίστωσε ότι υπάρχει διαταραχή, δηλαδή δεν εσύγκλιναν οι δύο οδοντοστοιχίες για να μασήσει σωστά και ευαισθησία στα δόντια από το κρύο κλπ. Έκαμε πανοραμική ακτινογραφία η οποία κατέδειξε απορρόφηση των ριζών στη δεξιά άνω περιοχή, την οποία απέδωσε σε κτύπημα και η οποία μπορεί να εμφανιστεί χρόνια αργότερα. Προς το σκοπό αυτό εξέδωσε το ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 27) του οποίου το περιεχόμενο υιοθέτησε. Η διατάραξη ανέφερε στη δεξιά πλευρά είναι επακόλουθο τέτοιων τραυμάτων (όπως αυτό της ενάγουσας) διότι στην ακτινογραφία φαίνεται κάταγμα στη δεξιά πλευρά (λύση της οστικής συνέχειας). Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι μεταξύ των ετών 2000-2008 η ενάγουσα δεν υπεβλήθη σε θεραπεία αφού μασά στην αριστερή πλευρά κάνοντας υπομονή μέχρι να φτιάξει και η δεξιά πλευρά της σιαγόνας της. Όταν του υπεβλήθη ότι ο γναθοχειρουργός Δρ. Καλλής δεν διερεύνησε το θέμα διότι δεν ήταν σοβαρό βρίσκοντας ένα ύποπτο κάταγμα κατά τον ουσιώδη χρόνο και ζήτησε απλά γνώμη ειδικού οδοντίατρου για την ευαισθησία των δοντιών, ανέφερε ότι από την εμπειρία που έχει ως γναθοχειρουργός πρέπει η ενάγουσα να είχε αυτά τα προβλήματα τα οποία αποδίδει στο δυστύχημα, αλλά η ενάγουσα καθυστέρησε να ζητήσει ιατρική βοήθεια γιατί είχε άλλα πιο σοβαρά προβλήματα να επιλύσει, εμμένοντας ότι το κόστος της θεραπείας θα είναι €4.
7. Αδυνατώ να αντιληφθώ πώς η ενάγουσα είχε πρόβλημα για 8 χρόνια το οποίο αγνόησε γιατί είχε σοβαρότερα προβλήματα να επιλύσει. Δεν έκαμε αρχικά παράπονα στο Νοσοκομείο ούτε φαίνεται ότι την ενοχλούσε στη μάσηση για 8 χρόνια η «διαταραχή της σύγκλισης των οδόντων» η οποία δεν επιβεβαιώνεται βέβαια ότι είναι αποτέλεσμα του ατυχήματος. Τελευταίος μάρτυρας για την ενάγουσα ήταν ο Δρ. Ευθύμιος Πιερίδης (Μ.Ε.7) ιατρός-ακτινολόγος από το 1981, στον οποίο υπεδείχθη η ακτινογραφία, τεκμήριο 37, την οποία ανέφερε ότι ο ίδιος έκαμε στις 21.4.2000 και αφορούσε την άνω και κάτω γνάθο της ενάγουσας η οποία παρεπέμφθη προς αυτόν από τον Δρα Καλλή ο οποίος είχε διαπιστώσει (Τεκμήριο 17, ημερ. 15.5.2000): «A new occipitomental radiograph suggests the possibility of a fracture of the right zygoma which could account for the above problems. A dental opinion should be obtained regarding the sensitivity of the teeth." Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι στην ακτινογραφία φαίνεται το κάτω ζυγωματικό και κατά τη γνώμη του δεν έχει σπάσιμο. Η μαρτυρία αυτή επιβεβαιώνει ότι δεν υπήρξε εκ του δυστυχήματος τραυματισμός στο δεξιό ζυγωματικό της ενάγουσας. Για τον εναγόμενο κατάθεσαν μόνο οι γιατροί Δρ. Χριστόδουλος Μέσης και Δρ. Ηλίας Γεωργίου. Ο Δρ. Μέσης (νευρολόγος ψυχίατρος) εξέτασε τη νενάγουσα 3 φορές, στις 20.10.2006, 5.3.2009 και 6.7.2009, εξέδωσε δε τα πιστοποιητικά ημερ. 26.10.2006 (τεκμήριο 38), 8.3.2009 (τεκμήριο 39) και 7.7.2009 (τεκμήριο 40) αφού την υπέβαλε σε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και διάφορες άλλες εξετάσεις. Οι διαπιστώσεις του ήταν ότι δεν υπάρχουν ανωμαλίες στον εγκέφαλο και οι εκτεταμένες εκφυλιστικές αλλοιώσεις σπονδύλων προέρχονται από τον αυχένα. Δεν βρήκε αντικειμενικά ευρήματα που να συνάδουν με τα υποκειμενικά παράπονα. Υποβάλλοντας την ενάγουσα στο Test Straight leg raising (ανύψωση του κάτω άκρου ενώ είναι τεντωμένο) διαπίστωσε ότι δεν προκαλείται άλγος από την ανύψωση του άκρου μέχρι και 90°. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι σημείωσε αφού του το είπε η ίδια ότι οδήγησε από τη Λάρνακα στη Λεμεσό - όπου το ιατρείο του - χωρίς πρόβλημα. Η ικανότητα συγκέντρωσης της ήταν ικανοποιητική και δεν διαπίστωσε καθόλου ψυχική διαταραχή. Δεν θυμόταν μόνο τα γεγονότα του ατυχήματος. Ήταν επίσης η θέση του Δρα Μέση ότι το μεταδιασειστικό σύνδρομο προκαλεί πονοκέφαλο, ζάλη ή και ίλιγγο, συμπτώματα τα οποία παρέρχονται μετά από μερικές βδομάδες ή μερικούς μήνες και δεν δικαιολογούνται να υπάρχουν για 10 χρόνια. Ισχυρίστηκε επίσης ότι μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα της, τα δε ευρήματα του κ. Βερεσιέ είναι αυθαίρετα με την έννοια ότι αυτά δεν επιβεβαιώνονται αντικειμενικά, ούτε οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης μπορούν να αποδοθούν 10 χρόνια μετά, στο δυστύχημα, αφού ούτε στον ίδιο η ενάγουσα ανέφερε το 2006 τραύμα στον αυχένα και στη σπονδυλική στήλη. Ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου (ορθοπεδικός - τραυματιολόγος) εξέτασε την ενάγουσα στις 3.5.2000 και ετοίμασε σχετική έκθεση στις 13.6.2000 (τεκμήριο 41) όπου μετά από ακτινογραφία διαπίστωσε πλήρη επούλωση του κατάγματος αριστερής κερκίδας σε φυσιολογικό ανατομικό άξονα. Επανεξέτασε την ενάγουσα στις 5.3.2009 και ετοίμασε συμπληρωματική έκθεση ημερ. 30.3.2009 (τεκμήριο 42). Όταν του υπεδείχθη το τεκμήριο 32 (ακτινογραφία του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας με το χέρι τοποθετημένο στο γύψο) ισχυρίστηκε ότι το κάταγμα είναι εγκάρσιο και όχι ενδοαρθρικό αφού απέχει 1 - 1,5 cm από την άρθρωση του καρπού. Επανεξέτασε εκ νέου την ενάγουσα στις 6.7.2009 και ετοίμασε νέα συμπληρωματική έκθεση στις 31.7.
8. Σύμφωνα με τον Δρα Γεωργίου κατά τις δύο πρώτες εξετάσεις της ενάγουσας δεν υπήρξε αντίδραση στις παθητικές κινήσεις ενώ στην τρίτη εξέταση υπήρξε ενσυνείδητη αντίδραση, σύσπαση μυϊκών ομάδων με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση του παθητικού εύρους κίνησης. Κατά την αντεξέταση του επέμενε στη διαφωνία του με τον Δρα Νησιώτη και τη συμφωνία του με τους αρχικούς θεράποντες ιατρούς της ενάγουσας στο ότι το κάταγμα δεν χαρακτηρίζεται ως ενδοαρθρικό, ούτε εδέχθησαν οι πρώτοι θεράποντες γιατροί παράπονα για πόνους στον αυχένα και την οσφύ. Σύμφωνα με τον Δρα Γεωργίου επίσης κανένας από τους αρχικούς θεράποντες γιατρούς δεν διαπίστωσε λειτουργικά αντικειμενικά κατάλοιπα που να συνάδουν μα τα υποκειμενικά ενοχλήματα της ενάγουσας η οποία μπορεί να εργάζεται. Η ενσυνείδητη αντίδραση της κατά την τρίτη επανεξέταση της περί «αφόρητου και αβάστακτου πόνου» δεν δικαιολογείται 10 χρόνια μετά το δυστύχημα. Οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης μπορούν να προέλθουν από επαναλαμβανόμενους μετατραυματισμούς και σημαντικό παράγοντα διαδραματίζουν η κληρονομικότητα και η μορφή της εργασίας του προσώπου. Η θέση του Δρ. Γεωργίου ήταν ότι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις σε όλους τους μεσοσπονδυλιαίους δίσκους (24 τον αριθμό) δεν μπορούσε να αποδοθούν στο ατύχημα (αδύνατος ο ταυτόχρονος τραυματισμός όλων) αλλά σε άλλες αιτίες. Από τις δύο αλληλοσυγκρουόμενες μαρτυρίες του Δρ. Νησιώτη -Δρ.Βερεσιέ και Δρ.Μέση -Δρ. Ηλία Γεωργίου θεωρώ ότι το Δικαστήριο δεν έχει επιλογή παρά να αποδεχθεί τα στοιχεία της μαρτυρίας των γιατρών Μέση-Γεωργίου για τους ακόλουθους λόγους: (α) Οι δύο αυτοί γιατροί (Μέσης-Γεωργίου) εξέτασαν την ενάγουσα το 2000 και το 2006 προτού αρχίσει το 2007-2008 λίγο πριν την έναρξη της ακρόασης να πολλαπλασιάζονται τα προβλήματα και οι συνέπειες του τραυματισμού της ενάγουσας που την οδήγησαν εκ νέου στον κ. Νησιώτη και στον κ. Βερεσιέ. Κατά συνέπεια η γνώμη τους έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και είναι πλέον τεκμηριωμένη χωρίς να βασίζεται σε υποθέσεις. (β) Η ενάγουσα και ο κ. Νησιώτης συμφωνούν ότι για πρώτη φορά την εξέτασε 3 περίπου μήνες μετά το ατύχημα. Της εχορήγησε θεραπευτική αγωγή με αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα και εβελτιώθηκε η κατάσταση της και διαφωνούν στο ότι ενώ ο γιατρός ισχυρίζεται ότι η κατάσταση της υγείας της εβελτιώθηκε και μόνο μετά από 8 χρόνια και συγκεκριμένα το 2007 τον επισκέφθηκε ξανά, η ίδια η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι είχε συνεχώς προβλήματα. (γ) Έδωσαν στο Δικαστήριο ικανοποιητική ιατρική εξήγηση για την κατάσταση των τραυμάτων της ενάγουσας και την πορεία ίασης της ενώ αντίθετα οι κ.κ. Νησιώτης-Βερεσιές δεν μπόρεσαν να ικανοποιήσουν το Δικαστήριο ότι για χρονική περίοδο 7-8 χρονών τα συμπτώματα της ενάγουσας ήταν σε ύφεση και επανήλθαν σοβαρότερα μετά την έναρξη της ακροαματικής διεκδίκησης. Κατά συνέπεια το Δικαστήριο αποδεχόμενο τη μαρτυρία των γιατρών Μέση-Γεωργίου δέχεται ότι η ενάγουσα υπέστη τα τραύματα που αναφέρονται στα πρώτα ιατρικά πιστοποιητικά της ενώ δεν είχε τραυματιστεί στη σπονδυλική στήλη και δεν υπήρξε κάταγμα του δεξιού ζυγωματικού οφειλόμενο στο δυστύχημα. Υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων η ενάγουσα δικαιούται για τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία του τραυματισμού της στο ποσό των €25.
9. Η θέση μου αυτή εδράζεται και αντλώ καθοδήγηση από τη νομολογία στην οποία με παρέπεμψε ο κ. Δράκος Χαραλάμπους ν. Ξυδά