JOE WHITE ν. NCYKARTING SPORTS LIMITED, Αρ. Αγωγής: 6911/05, 15 Φεβρουαρίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A53 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Καλογήρου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6911/05 Μεταξύ: JOE WHITE, από το Ηνωμένο Βασίλειο Ενάγοντα και N.CYKARTING SPORTS LIMITED, από τη Λευκωσία Εναγομένης _______________________________ 15 Φεβρουαρίου,
- Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Α. Χαραλάμπους για Χρύση Δημητριάδη & Σία Για την Εναγόμενη: κ.κ. Ντ. Παπαδόπουλος και κα Ελ. Ζέζου για κ. Ν. Δαμιανού. ΑΠΟΦΑΣΗ Η παρούσα υπόθεση αφορά ατύχημα το οποίο έλαβε χώρα στις 24.3.2005 σε ειδική πίστα με οχήματα τύπου "Go Karts" (στη συνέχεια «η πίστα»), την οποία λειτουργεί η Εναγόμενη στη Δρομολαξιά. Ο Ενάγων, ηλικίας 34 ετών σήμερα, κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν στρατιωτικός και υπηρετούσε στις Βρετανικές βάσεις στη Δεκέλεια. Στις 24.3.2005 επισκέφθηκε την πίστα της Εναγόμενης με ομάδα συναδέλφων του για να ενοικιάσουν και οδηγήσουν οχήματα go karts (στη συνέχεια «τα οχήματα»). Κάτω από συνθήκες που τελούν υπό αμφισβήτηση, εγκλωβίστηκαν τα δάκτυλα του δεξιού του χεριού στην καδένα, ενώ το όχημα βρισκόταν σε λειτουργία, με συνέπεια να υποστεί ακρωτηριασμό του μέσου δακτύλου του δεξιού χεριού και του παράμεσου δεξιού ακροδαχτύλου. Με την παρούσα αγωγή διεκδικεί αποζημιώσεις από την Εναγόμενη για τα τραύματα που έχει υποστεί και τις παρεμφερείς απώλειες του, καταλογίζοντας της ευθύνη για το ατύχημα. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το ατύχημα, μαρτυρία δόθηκε μόνο από τον Ενάγοντα. Ανάφερε, σε συντομία, τα ακόλουθα: Αφού έφθασαν στην πίστα και πλήρωσαν, ένας υπάλληλος της Εναγομένης - τον οποίο αποκάλεσε "marshal" -, τους εφοδίασε με κράνος, τους έδειξε τα πατήδια της βενζίνης και του συστήματος πέδησης ("stop" and "go", όπως είπε) και τους είπε να κατευθυνθούν στο σημείο αφετηρίας, το οποίο απείχε γύρω στα 150 μέτρα από την είσοδο. Κατέφθασε στο σημείο πρώτος, αλλά επειδή προχώρησε λίγο πιο μπροστά από τη γραμμή της αφετηρίας και δεν έβλεπε τα φανάρια που υπήρχαν, επεχείρησε να κινηθεί προς τα πίσω, βάζοντας το ένα του πόδι στην άσφαλτο και σπρώχνοντας με το ανασηκωμένο σώμα του το κάθισμα. Τη στιγμή εκείνη, συνέχισε, κτυπήθηκε το όχημα του από άλλο όχημα που ακολουθούσε, απώλεσε την ισορροπία του και στην προσπάθεια του να κρατηθεί από κάπου, τοποθέτησε, ενστικτωδώς, το χέρι του προς τα πίσω με συνέπεια να εισχωρήσει στην καδένα του οχήματος και να τραυματιστεί. Δεν υπήρχε, πρόσθεσε, οποιοδήποτε άτομο από την Εναγόμενη στο σημείο αφετηρίας για να καθοδηγεί τους οδηγούς. Το μόνο πρόσωπο που υπήρχε, κατέληξε, ήταν ο marshal o οποίος βρισκόταν στο αρχικό σημείο που ήταν σταθμευμένα τα οχήματα. Υποβλήθηκε στον Ενάγοντα ότι το σημείο εκκίνησης ήταν το σημείο εισόδου, από όπου παρέλαβε το όχημα και το κράνος, πράγμα που αρνήθηκε. Αξίζει να αναφερθεί πως σε άλλο σημείο του υποβλήθηκε πως εάν περίμενε στο σημείο που είχε σταματήσει, θα πήγαινε εκεί ο marshal, όταν θα κατέφθαναν και τα υπόλοιπα οχήματα. Άλλη υποβολή ήταν πως τοποθέτησε αυτόβουλα το χέρι του στο σημείο όπου εγκλωβίστηκε, στην προσπάθεια του να αυξήσει τις στροφές του οχήματος, θέση που, ασφαλώς, δεν αποδέχθηκε. Η Εναγόμενη αρνήθηκε οποιαδήποτε ευθύνη για το ατύχημα. Υποστήριξε πως το ατύχημα προκλήθηκε από πράξεις και παραλείψεις του Ενάγοντα, ο οποίος δεν ακολούθησε τους κανονισμούς λειτουργίας της πίστας και τις οδηγίες που του είχαν δώσει οι υπεύθυνοι. Για να στηρίξει την εκδοχή της κάλεσε τον Ν. Καλογήρου, έναν εκ των διευθυντών της, ο οποίος ανάφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής: Την ημέρα που συνέβηκε το ατύχημα δεν βρισκόταν στο χώρο της πίστας. Γνωρίζει όμως πολύ καλά τη διαδικασία που ακολουθείται για ιδιωτική ενοικίαση οχημάτων, όπως συνέβη στην επίδικη περίπτωση. Αφού εξήγησε τους χώρους και τη διαρρύθμιση της πίστας, όπως απεικονίζονται στην αεροφωτογραφία τεκμήριο 12, ανάφερε πως σε κάθε ενοικίαση υπήρχε υπεύθυνο άτομο στο σημείο εισόδου (τα «ΠΙΤΣ», όπως αποκάλεσε το χώρο από όπου παραλαμβάνουν τα οχήματα οι πελάτες). Το άτομο εκείνο παραδίδει τα κράνη στους οδηγούς και τους εξηγεί τους όρους λειτουργίας της πίστας και το χειρισμό του οχήματος. Ανάμεσα σε άλλα, συνέχισε, τους εξηγεί ότι σε καμία περίπτωση δεν σταματούν και δεν κατεβαίνουν από το όχημα, οτιδήποτε και αν συμβεί. Σε ιδιωτικές ενοικιάσεις, υπάρχει μόνο ένα άτομο στο σημείο εισόδου/στάθμευσης των οχημάτων και αφού τους εξηγεί τη διαδρομή και τους λοιπούς όρους, τονίζοντας τους ότι δεν σταματούν σε κανένα σημείο, τους κατευθύνει για να σταθμεύσουν τα οχήματα, όταν τελειώσει ο χρόνος. Στο σημείο αφετηρίας, πρόσθεσε, δεν υπάρχει marshal γιατί δεν σταματούν εκεί τα οχήματα, όταν πρόκειται για μη οργανωμένους αγώνες, γεγονός που επεξηγείται εκ των προτέρων στους οδηγούς. Μόνο σε οργανωμένους αγώνες, τόνισε, σταματούν τα οχήματα στη γραμμή αφετηρίας, τα δε φώτα δεν λειτουργούν στις περιπτώσεις ιδιωτικών ενοικιάσεων. Συνεχίζοντας, υποστήριξε πως η Εναγόμενη εταιρεία δεν διοργανώνει αγώνες. Όπως εξήγησε, σε περιπτώσεις οργανωμένων αγώνων, - οι οποίοι δεν διεξάγονται πλέον στην πίστα τους -, ενοικίαζαν την πίστα στον Παγκύπριο Σύνδεσμο Αυτοκινήτου, ο οποίος αναλάμβανε και διοργάνωνε τη διεξαγωγή των αγώνων. Η Εναγόμενη εταιρεία, είπε, δεν διαθέτει χρονόμετρα και δεν οργανώνει διαγωνισμό των οχημάτων, τα οποία ενοικιάζει. Τα οχήματα, κατέληξε, ξεκινούν ένα-ένα, από το σημείο παραλαβής, χωρίς χρονομέτρηση από πλευράς της Εναγόμενης. Σε σχέση με το ζήτημα ασφάλειας της πίστας, υποστήριξε πως διαθέτει όλες τις απαραίτητες άδειες λειτουργίας και ότι λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα για την ασφάλεια των πελατών τους. Τα οχήματα, πρόσθεσε, πληρούν όλες τις προδιαγραφές και διαθέτουν το απαιτούμενο προστατευτικό κάλυμμα στο σημείο της καδένας. Το μικρό κενό που υπάρχει στο σημείο εκείνο, δεν εκθέτει σε κίνδυνο τους οδηγούς και είναι απαραίτητο να υπάρχει, για να γρασάρεται η καδένα. Συγκρίνοντας τα οχήματα της Εναγόμενης (φωτογραφία τεκμήριο 6) με τα οχήματα που απεικονίζονται στις φωτογραφίες τεκμήρια 10α και β, υποστήριξε πως τα δικά τους οχήματα διαθέτουν καλύτερο και ασφαλέστερο προστατευτικό κάλυμμα. Οι φωτογραφίες τεκμήρια 10α και β, κατατέθηκαν από τον Δημήτρη Δημητρίου (Μ.Ε.2), τον οποίο κάλεσε ο Ενάγων ως ειδικό σε οχήματα go karts. Όπως ανάφερε ο εν λόγω μάρτυρας, είναι αντιπρόεδρος του ομίλου φίλων karting από το τέλος του 2009, στον οποίο κατείχε διάφορα αξιώματα από το έτος
- Διαθέτει, είπε, αγωνιστικό kart και αγωνίστηκε σε διάφορες πίστες, συμπεριλαμβανομένης και της επίδικης πίστας της Εναγόμενης. Στη συνέχεια ο μάρτυρας κατέθεσε τους κανονισμούς ασφάλειας της Παγκόσμιας Οργάνωσης karting (CIK-FIA) τεκμήριο 9, καθώς και φωτογραφίες που έλαβε ο ίδιος από ανάλογα οχήματα που διαθέτει άλλη πίστα στο Τσέρι (τεκμήρια 10α και β). Όπως υποστήριξε, τα οχήματα που απεικονίζονται στα τεκμήρια 10α και β διαθέτουν καλύτερο και αποτελεσματικότερο προστατευτικό κάλυμμα από τα επίδικα, διαφωνώντας με σχετική υποβολή του συνηγόρου της Εναγόμενης ότι τα οχήματα της διαθέτουν το ίδιο ή και ασφαλέστερο προστατευτικό κάλυμμα. Για τη φύση και έκταση των κακώσεων του ο Ενάγων ανάφερε σε συντομία τα ακόλουθα: Αφού κατάφερε να απεγκλωβίσει τα δάκτυλα του από την καδένα του οχήματος, τα έδεσε προσωρινά με πετσέτα και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και από εκεί σε ιδιωτική κλινική, γιατί δεν υπήρχε ειδικός γιατρός στο Νοσοκομείο Λάρνακας. Σοκαρίστηκε, είπε, αισθανόταν φρικτούς πόνους και ανησυχούσε ότι θα έχανε το δάκτυλο του. Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση από το γιατρό Σιάμισιη κατά την οποία επανασυγκολλήθηκε το μεσαίο του δάκτυλο και τοποθετήθηκε βελόνα και γύψος για να το στερεώσει. Παρέμεινε, συνέχισε, στην κλινική για διάστημα 12 ημερών και ακολούθως εξήλθε και μεταφέρθηκε στην Επισταθμία, όπου έτυχε περαιτέρω νοσηλείας. Μετά πάροδο έξι εβδομάδων αφαιρέθηκε η βελόνα από το στρατιωτικό γιατρό και ακολούθησε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας. Υποβλήθηκε σε νέα επέμβαση από το γιατρό Σιάμισιη τον Αύγουστο του έτους 2005 κατά την οποία τοποθετήθηκε βίδα. Υποβλήθηκε, τέλος, σε νέα επέμβαση στην Αγγλία, όπου διαμένει, χωρίς ουσιαστική βελτίωση της κατάστασης του. Το μεσαίο του δάκτυλο δεν λυγίζει, λόγω της βίδας που το συγκρατεί και δυσκολεύεται να πιάσει αντικείμενα. Τον Ιανουάριο του έτους 2008 έφυγε από το στρατό, όχι λόγω του ατυχήματος αλλά γιατί αποφάσισε να αλλάξει σταδιοδρομία. Τώρα, είπε, εργάζεται σε μια εταιρεία στην Αγγλία και η δουλειά του είναι να επιβλέπει οικοδομές σε διάφορα εργοτάξια. Ο τραυματισμός, συνέχισε, επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την ψυχολογική του κατάσταση και γενικότερα τον τρόπο ζωής του. Ήταν, όπως ανάφερε, πολύ δραστήριος και ασχολείτο με διάφορα αθλήματα, όπως «σκουός», «ράγκμπι», ποδόσφαιρο, ποδηλασία, κ.ά. Μετά το ατύχημα εξακολουθεί να ασχολείται με τα αγαπημένα του αθλήματα αλλά δεν έχει καλή απόδοση, γιατί, όπως είπε, δεν μπορεί να σφίξει καλά τη δεξιά του παλάμη, αφού το μεσαίο του δάκτυλο παραμένει άκαμπτο, λόγω της βίδας. Ανάφερε, επίσης, πως τον πρώτο καιρό είχε κατάθλιψη αλλά το πάλεψε και σήμερα νοιώθει καλύτερα. Όσον αφορά τις απώλειες του, υποστήριξε πως απώλεσε το επίδομα δύτη το οποίο λάμβανε από τον στρατό και το οποίο ανερχόταν σε 300 περίπου στερλίνες το μήνα. Όλα τα άλλα έξοδα και οι μισθοί του πληρώθηκαν από τον στρατό. Ο γιατρός Γ. Σιάμισιης επιβεβαίωσε ότι διενήργησε τις δύο επεμβάσεις στον Ενάγοντα. Κατά την πρώτη επανασυγκολλήθηκε το μεσαίο δάκτυλο με μικροχειρουργική επέμβαση και αποκαταστάθηκε το παράμεσο δάκτυλο με πλαστική επούλωση της φάλαγγας (v-y plasty). Ενώ εξελίχθηκε ομαλά η μετεγχειρητική πορεία με πλήρη επούλωση και βιωσιμότητα του μεσαίου δάκτυλου, παρουσιάστηκε ψευδάρθρωση του κατάγματος. Για το λόγο αυτό, συνέχισε, κρίθηκε αναγκαία η δεύτερη επέμβαση, κατά την οποία τοποθετήθηκε βίδα τύπου barouk. Μετά την επέμβαση, κατέληξε, ο Ενάγων έφυγε για την Αγγλία και τον είδε ξανά τον Μάιο του
- Όπως του ανάφερε, παρουσιάστηκε κάποια επιπλοκή και υποβλήθηκε σε επέμβαση αρθρόδεσης τον Ιούλιο του 2006 στην Αγγλία. Το μόνο κατάλοιπο από τον τραυματισμό του, όπως εξήγησε, είναι η αρθρόδεση που προκαλεί αλυγισία στη μεσαία φάλαγγα, με συνέπεια να μένει σε έκταση το μεσαίο δάκτυλο. Η δυσκαμψία αυτή, στην πράξη, προκαλεί δυσκολία στο να πιάνει αντικείμενα με μικρή επιφάνεια. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Σχημάτισα πολύ καλή εντύπωση για τον Ενάγοντα. Η εκδοχή του, ως προς τις συνθήκες του τραυματισμού του, παρουσιάζεται πειστική και δίνει λογική εξήγηση για τον τρόπο που εισχώρησε και παγιδεύτηκε το χέρι του στην καδένα του οχήματος. Η εκδοχή της Εναγόμενης, δεν υποστηρίχθηκε με μαρτυρία, με αποτέλεσμα η μαρτυρία του Ενάγοντα να παραμείνει αναντίλεκτη. Οι πολλές και, εν πολλοίς, συγκρουόμενες θέσεις που υποβλήθηκαν στον Ενάγοντα από το συνήγορο της Εναγόμενης δεν κλόνισαν την αξιοπιστία του. Η θέση ότι τοποθέτησε το χέρι του στο σημείο της καδένας για να αυξήσει τις στροφές, πέραν του ότι παρουσιάζεται εξωπραγματική, δεν υποστηρίχθηκε από άλλη μαρτυρία. Ο Μ.Ε.2, που φάνηκε να είναι γνώστης του συγκεκριμένου τύπου οχημάτων, δήλωσε πως δεν γνωρίζει εάν υπάρχει στο σημείο εκείνο, σύστημα για να αυξάνει τις στροφές του οχήματος. Ο δε μάρτυρας που κάλεσε η Εναγόμενη δεν υποστήριξε τέτοιο πράγμα. Ο συνήγορος της Εναγόμενης εισηγείται πως δεν πρέπει να γίνει πιστευτή η εκδοχή του Ενάγοντα γιατί περιέπεσε σε αντιφάσεις. Πρόβαλε ως κύρια αντίφαση ότι δεν είναι δυνατό να τοποθέτησε το πόδι του στην άσφαλτο, όπως υποστήριξε, γιατί δεν υπάρχει τέτοιο κενό στο όχημα που να επιτρέπει στον οδηγό να έλθει σε επαφή με την άσφαλτο, δίχως να εξέλθει από το όχημα. Ο Ενάγων, υποστήριξε επί του προκειμένου, ότι υπήρχε ένα κενό και ήλθε σε επαφή η μύτη του δεξιού κάτω άκρου του με το οδόστρωμα, στην προσπάθεια του να ωθήσει το όχημα προς τα πίσω. Η θέση αυτή, δεν καταρρίπτεται από τις φωτογραφίες, όπως εισηγείται ο συνήγορος της Εναγομένης. Βλέποντας τις φωτογραφίες των οχημάτων της Εναγόμενης (τεκμήρια 6), φαίνεται να υπάρχουν κενά στο μπροστινό μέρος, στα οποία θα μπορούσε να είχε τοποθετήσει την άκρη του ποδιού του ο Ενάγων για να έλθει σε επαφή με το οδόστρωμα, με τον τρόπο που εξήγησε στη μαρτυρία του. Ο Ενάγων υπήρξε ειλικρινής και όσον αφορά τη φύση, έκταση και τα κατάλοιπα από τις κακώσεις που υπέστη κατά τον επίδικο τραυματισμό. Δεν διέκρινα προσπάθεια υπερβολής του τραύματος ή διόγκωσης των απαιτήσεων του. Δέχθηκε με απόλυτη ειλικρίνεια πως η απόφαση του να φύγει από το στρατό και να αλλάξει σταδιοδρομία δεν σχετίζεται με τον τραυματισμό του. Εξήγησε, περαιτέρω, πως τα μόνα ουσιαστικά προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι η δυσκολία στο σφίξιμο της γροθιάς, λόγω της βίδας που υπάρχει στο μεσαίο δάκτυλο, η οποία το εμποδίζει να λυγίσει και ότι για τον ίδιο λόγο δυσκολεύεται να πιάνει/γραπώνει μικρά αντικείμενα. Δέχθηκε, ακόμη, ότι έστω και με κάποιες δυσκολίες συνεχίζει να αθλείται και να ασχολείται με όλες τις δραστηριότητες στις οποίες επιδιδόταν και πριν το ατύχημα. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως ορθή στο σύνολο της. Τόσο η μαρτυρία του για τις συνθήκες τραυματισμού του όσο και σε σχέση με τις κακώσεις και τις συνέπειες, κρίνεται λογική και πειστική. Η μαρτυρία του για τη φύση του τραύματος και τα κατάλοιπα υποστηρίζεται από τη μαρτυρία του ιατρού Σιάμισιη (Μ.Ε.3), την οποία βρίσκω καθόλα αξιόπιστη και τεκμηριωμένη. Θετική, τέλος, εντύπωση σχημάτισα και για τον Μ.Ε.2 ο οποίος φάνηκε γνώστης του αντικειμένου και έδωσε την εικόνα ειλικρινούς μάρτυρα. Για τον Μ.Υ.1 σχημάτισα την εντύπωση ότι επεχείρησε με τη μαρτυρία του να βοηθήσει την εκδοχή της Εναγόμενης. Η μαρτυρία του, όσον αφορά την πρακτική που ακολουθείται από τους υπαλλήλους της Εναγόμενης, παρέμεινε χωρίς αντίκρισμα αφού δεν υποστηρίχθηκε από τον υπάλληλο που ήταν στο μέρος την ημέρα του ατυχήματος. Ο ίδιος (Μ.Υ.1), όπως δήλωσε, δεν ήταν στο μέρος. Η απουσία οποιασδήποτε μαρτυρίας από την πλευρά της Εναγόμενης, άφησε την εκδοχή της ατεκμηρίωτη κι έκθετη σε απόρριψη. Τοσούτο μάλλον, αφού κρίθηκε αξιόπιστη η αναντίλεκτη μαρτυρία του Ενάγοντα. Όσον αφορά την πρακτική και τη διαδικασία που ακολουθεί η Εναγόμενη για την εν γένει ενοικίαση και χρήση των οχημάτων, η μαρτυρία του παρουσιάζει ασάφειες και αντιφάσεις. Ενώ αρχικά υποστήριξε πως η Εναγόμενη δεν διοργανώνει αγώνες, στη συνέχεια ανάφερε πως μπορεί να διοργανώσει, όταν γίνει κατάλληλη κράτηση, προσθέτοντας ότι οργανώνει αγώνες σε τουριστικά, συνήθως, γραφεία. Για να συμπληρώσει στη συνέχεια πως εάν υπήρχαν αγώνες εκείνη την ημέρα, θα το γνώριζε και θα βρισκόταν, οπωσδήποτε, στο μέρος. Η θέση όμως αυτή συγκρούεται με προηγούμενη δήλωση του πως η Εναγόμενη δεν διοργάνωνε αγώνες και ότι σε τέτοιες περιπτώσεις ενοικίαζε την πίστα στον Παγκύπριο Σύνδεσμο Αυτοκινήτου. Δεν συνάδει επίσης με προηγηθείσα δήλωση του πως η Εναγόμενη δεν διαθέτει χρονόμετρα, θέση που εκτιμώ πως είχε διατυπωθεί για να υποστηρίξει την εκδοχή ότι, τάχατες, η Εναγόμενη δεν διοργάνωνε αγώνες. Η μαρτυρία του Μ.Υ.1 παρουσιάζεται ασυνεπής και ως προς τις διαζευκτικές θέσεις που υπόβαλε ο συνήγορος της Εναγόμενης στον Ενάγοντα. Ανάμεσα σε άλλα, του είχε υποβληθεί πως ο "marshal" θα πήγαινε στο σημείο αφετηρίας, όταν θα κατέφθαναν εκεί και τα υπόλοιπα οχήματα. Αυτή, φαίνεται, να είναι η αλήθεια. Πρόκειται, ουσιαστικά, για την εκδοχή του Ενάγοντα ο οποίος είπε, ότι ο marshal αφού τους υπόδειξε πώς λειτουργεί το όχημα, τους είπε να κατευθυνθούν στο σημείο αφετηρίας. Όλοι οι άλλοι ισχυρισμοί του Μ.Υ.1 (περί, δήθεν, ρητών οδηγιών, πρακτικής, μη λειτουργίας των φαναριών κ.λ.π.) αποτελούν δεύτερες σκέψεις της Εναγόμενης, στην προσπάθεια της να παρουσιαστεί αμέτοχη στη διεξαγωγή της επίδικης κούρσας και κατ' επέκταση, να αποφύγει την ευθύνη για το ατύχημα. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω σε ανάλογα ευρήματα. Ότι δηλαδή: α) Στις 24.3.2005, ο Ενάγων επισκέφθηκε μαζί με ομάδα συναδέλφων του, την πίστα της Εναγόμενης στη Δρομολαξιά για να ενοικιάσουν και οδηγήσουν οχήματα (go karts). Αφού πλήρωσαν το καθορισμένο τέλος, εισήλθαν στο χώρο της πίστας και χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Ο Ενάγων εισήλθε με την πρώτη ομάδα. Τα οχήματα που διέθετε η Εναγόμενη είναι όπως απεικονίζονται στις φωτογραφίες τεκμήριο
- β) Στο χώρο της πίστας υπήρχε ένας εξουσιοδοτημένος υπάλληλος της Εναγόμενης, αποκαλούμενος marshal, ο οποίος βρισκόταν στο σημείο που ήταν σταθμευμένα τα οχήματα. Το άτομο αυτό, έδωσε στα μέλη της ομάδας κράνη και τους εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας των οχημάτων. γ) Ο Ενάγων μπήκε πρώτος στο όχημα και ο marshal του είπε να κατευθυνθεί στο σημείο αφετηρίας. Ήτο αντιληπτό ότι ο Ενάγων θα σταματούσε στο σημείο αφετηρίας, το οποίο βρισκόταν 150 μέτρα, περίπου, από το σημείο παραλαβής του οχήματος, παίρνοντας την κατάλληλη θέση και αναμένοντας τα άλλα οχήματα της ομάδας να καταφθάσουν στο σημείο για να ξεκινήσουν όλα ταυτόχρονα και να συναγωνιστούν στην ταχύτητα. δ) Ο Ενάγων κατευθύνθηκε στο σημείο αφετηρίας όπου υπήρχαν φανάρια σε λειτουργία. Προχώρησε όμως λίγο πιο μπροστά από τη γραμμή και δεν είχε ορατότητα στα φανάρια. Επεχείρησε να μετακινήσει το όχημα προς τα πίσω, τοποθετώντας την άκρη του αριστερού ποδιού του στο οδόστρωμα από κάποιο κενό που υπήρχε στο όχημα. Στην προσπάθεια του να μετακινηθεί, ανασηκώθηκε, σπρώχνοντας με το σώμα του το κάθισμα και έχοντας το αριστερό του πόδι στην άσφαλτο. ε) Τη στιγμή εκείνη, κτυπήθηκε το όχημα του στο πίσω μέρος, από άλλο όχημα που ακολουθούσε και οδηγείτο από κάποιο άτομο της ομάδας του. Απώλεσε την ισορροπία του και στην προσπάθεια του να κρατηθεί, τοποθέτησε, ενστικτωδώς, το δεξί χέρι του προς το πίσω μέρος του οχήματος. Για κακή του όμως τύχη, το χέρι του εισήλθε στην καδένα του οχήματος που δεν ήταν πλήρως καλυμμένη, όπως απεικονίζεται στη φωτογραφία τεκμήριο 6
(2). Από την κίνηση του οχήματος, προφανώς, λόγω της σύγκρουσης, το χέρι του εγκλωβίστηκε στην καδένα με συνέπεια τον τραυματισμό του. Πιο συγκεκριμένα, είχε υποστεί ακρωτηριασμό του μέσου δακτύλου, στο ύψος της φάλαγγας, καθώς και του ακροδακτύλου του παραμέσου δακτύλου στο ύψος της ονυχοφόρου φάλαγγας. στ) Μεταφέρθηκε, αρχικά, στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και στη συνέχεια στο Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο, όπου υποβλήθηκε σε μικροχειρουργική επέμβαση από τον Μ.Ε.3. Με την επέμβαση, που έγινε κάτω από γενική αναισθησία, έγινε κατορθωτή η επανασυγκόλληση του δεξιού μέσου δακτύλου και αποκαταστάθηκε η κάκωση του παραμέσου δακτύλου. ζ) Μετά από πέντε περίπου μήνες διαπιστώθηκε ψευδάρθρωση και υποβλήθηκε σε νέα επέμβαση από τον Μ.Ε.3, κατά την οποία τοποθετήθηκε συμπιεστική βίδα για να συγκρατεί το μεσαίο δάκτυλο, συμπιέζοντας τα δύο κόκκαλα (της μέσης και άνω άρθρωσης). Τον Ιούλιο του έτους 2006, υποβλήθηκε και σε τρίτη επέμβαση στην Αγγλία, κατά την οποία έγινε νέα αρθρόδεση του μεσαίου δακτύλου με τη χρήση και πάλι βίδας. Η εν λόγω επέμβαση κρίθηκε αναγκαία, λόγω της νέκρωσης του κονδύλου της μέσης φάλαγγας. Όπως εξήγησε ο Μ.Ε.3, τόσο η ψευδάρθρωση κατά την οποία κρίθηκε αναγκαία η δεύτερη επέμβαση, όσο και η αναφερθείσα νέκρωση του κονδύλου της μέσης φάλαγγας, ήσαν επιπλοκές που συνδέονται με την επίδικη κάκωση. η) Υπήρξε πλήρης πώρωση της αρθρόδεσης και η γενική εικόνα του δεξιού χεριού του Ενάγοντα, παρουσιάζεται αρκετά ικανοποιητική. Το μόνο ουσιαστικό ελάττωμα που παρέμεινε στον Ενάγοντα είναι το γεγονός ότι το μεσαίο δάκτυλο δεν μπορεί να λυγίσει, λόγω της αρθρόδεσης και της βίδας που υπάρχει. Πρόκειται για μόνιμο κατάλοιπο, αφού, όπως εξήγησε ο Μ.Ε.3, δεν αναμένεται βελτίωση ούτε συνιστάται περαιτέρω επέμβαση για αποκατάσταση της βλάβης. Λόγω της αλυγισίας του μεσαίου δακτύλου, μειώθηκε σε κάποιο βαθμό η δύναμη σφυγμού του δεξιού χεριού, γιατί το μεσαίο δάκτυλο παραμένει σε έκταση. Υπάρχει εγγενής δυσκολία στη λειτουργία του μεσαίου δακτύλου που δυσκολεύει τον Ενάγοντα στο σφίξιμο και στη διεργασία να πιάνει αντικείμενα με μικρή επιφάνεια. Να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να δει το χέρι του Ενάγοντα και διαπίστωσε ότι, όντως, το μεσαίο δάκτυλο μένει σε έκταση, όταν ο Ενάγων επιχειρεί να κλείσει τη δεξιά του παλάμη. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΝΗΓΟΡΩΝ Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα κάλεσε το Δικαστήριο να αποδώσει την ευθύνη για το ατύχημα στην Εναγόμενη. Η αμέλεια της, εισηγήθηκε, προκύπτει τόσο από το γεγονός ότι δεν υπήρχε επαρκές προστατευτικό κάλυμμα στην καδένα, όσο και από την παράλειψη της να ασκεί τη δέουσα επίβλεψη και εποπτεία της πίστας. Παραπέμποντας σε νομολογία, υποστήριξε πως η Εναγόμενη είχε την απόλυτη υποχρέωση να μεριμνήσει για την ασφαλή προφύλαξη κάθε επικίνδυνου μέρους του οχήματος, όπως στην προκειμένη περίπτωση, την καδένα και τα γρανάζια. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγομένης, υποστήριξε πως δεν προκύπτει αμέλεια από πλευράς Εναγομένης, με βάση τη μαρτυρία που κατατέθηκε. Το ατύχημα, σύμφωνα με το συνήγορο, προκλήθηκε ένεκα της παράλειψης του Εναγομένου να τηρήσει τις οδηγίες που του είχαν δοθεί να μην σταματήσει και να μην εξέλθει του οχήματος. Ακόμα και αν δεχθεί το Δικαστήριο ότι δεν του δόθηκαν τέτοιες οδηγίες και πάλι θα πρέπει να μην αποδώσει ευθύνη στην Εναγόμενη γιατί ο Ενάγων, ως στρατιωτικός, όφειλε να αντιληφθεί ότι με το να σταματήσει ή να εξέλθει από το όχημα, υπό τις περιστάσεις που επικρατούσαν στο χώρο, έθετε τον εαυτό του σε προφανή κίνδυνο. Όσον αφορά τη θέση του Ενάγοντα πως δεν υπήρχε επαρκές προστατευτικό κάλυμμα στο σημείο της καδένας, εισηγήθηκε πως δεν ευσταθεί, γεγονός που μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί από το Δικαστήριο από τις φωτογραφίες που έχουν κατατεθεί ως τεκμήρια. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Α) ΕΥΘΥΝΗ Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ο Ενάγων επισκέφθηκε την επίδικη ημερομηνία την πίστα της Εναγόμενης για να ενοικιάσει και οδηγήσει ένα από τα οχήματα της. Είναι παραδεκτό ότι η Εναγόμενη λειτουργούσε πίστα με οχήματα go karts τα οποία ενοικίαζε, έναντι καθορισμένου αντιτίμου, σε ενδιαφερόμενους για να τα οδηγήσουν. Πρόκειται, με βάση το σύνολο της μαρτυρίας, για ειδική πίστα με οχήματα που αναπτύσσουν ταχύτητες. Αναμφίβολα, η συγκεκριμένη δραστηριότητα επέβαλλε στην Εναγόμενη καθήκον επιμέλειας έναντι όλων των προσώπων που εισέρχονταν και χρησιμοποιούσαν τα οχήματα και την πίστα τους. Τα άρθρα 51
(1)(α) και (β) και 51
(2)(β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148, επιβάλλουν στους κατόχους ακινήτων την υποχρέωση να λαμβάνουν όλα τα προβλεπτά μέτρα για την αποφυγή πρόκλησης ζημιάς σε πρόσωπα που εισέρχονται στα υποστατικά τους. Η ευθύνη είναι ζήτημα αντικειμενικής εκτίμησης, ανάλογα με τις περιστάσεις που επικρατούν στην κάθε εξεταζόμενη περίπτωση. Είναι θεμελιωμένο ότι ο κάτοχος υποστατικού έχει το κοινό καθήκον φροντίδας, σε όλους όσους βρίσκονται νόμιμα στο υποστατικό του. Το καθήκον αυτό εξυπακούει ότι ο κάτοχος θα πρέπει να επιδεικνύει τη φροντίδα που επιβάλλουν οι περιστάσεις της παρουσίας του επισκέπτη στο χώρο, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια του, τόσο κατά τη χρήση των υποστατικών, όσο και κατά την παρουσία του στο χώρο (βλ. T.J. Christiansen v. Blue Med. Hotels Ltd
(1998)1 A.A.D. 1542, Αντωνίου ν. Συν. Ταμ. Δημ. Υπαλ. Λ/σίας Λτδ
(2004)1 Α.Α.Δ. 37 και Μιχαήλ ν. Ττουνιά κ.ά.
(2005)1 Α.Α.Δ. 19). Το κριτήριο για τη διαπίστωση του καθήκοντος επιμέλειας εντοπίζεται στο προβλεπτό του κινδύνου και στη δυνατότητα αποτροπής του με λογικά προσιτά μέσα. (βλ. μεταξύ άλλων G.I.P. Constructions v. Neophytou and Another
(1983)1 C.L.R. 669, Λ.Π. Φραγκεσκίδης Λτδ ν. Μάμα
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 70, Πολυμετάλ Λτδ κ.ά. ν. Κωνσταντίνου
(1998)1 Α.Α.Δ.393, Ανάγνου ν. Alco Filters (Cyprus) Ltd
(2002)1 Α.Α.Δ. 918.) Ένα μηχάνημα είναι επικίνδυνο εάν ο κίνδυνος από τη χρήση του χωρίς προφύλαξη μπορεί εύλογα να προβλεφθεί. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι η καδένα και η τροχαλία που δίνουν την κίνηση στο όχημα, είναι επικίνδυνα μέρη του οχήματος. Υπήρχε, συνεπώς, υποχρέωση της Εναγόμενης να μεριμνήσει για την ασφαλή προφύλαξη των μερών αυτών. Όπως προέκυψε από τη μαρτυρία και τις φωτογραφίες (βλ. τεκμήριο 6
(2)), η μία πλευρά της καδένας δεν ήταν καλυμμένη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εισέλθει το χέρι του Ενάγοντα και να παγιδευτεί, όταν κτυπήθηκε το όχημα που οδηγούσε, κάτω από τις περιστάσεις που εξήγησε στη μαρτυρία του, η οποία έγινε αποδεκτή. Καταλήγω, χωρίς δισταγμό, ότι η προφύλαξη της καδένας ήταν ελλειπής, εφόσον η μια πλευρά της ήταν ακάλυπτη με κίνδυνο να παγιδευτεί το χέρι οποιουδήποτε χρήστη του οχήματος. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη μαρτυρία του διευθυντή της Εναγόμενης, το μέρος εκείνο έπρεπε να ήταν ακάλυπτο για να γρασάρεται, δεν θα μπορούσε να απαλλάξει την Εναγόμενη από τη σχετική υποχρέωση (βλ. C. Constantinou Foods Ltd v. Σωτηρίου
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1577). Δεν είναι δυνατό να απαλλαγεί η Εναγόμενη από την υποχρέωση που είχε για προφύλαξη της καδένας για το λόγο που επικαλέστηκε ο διευθυντής της. Θα μπορούσε, χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, να έχει καλυμμένο το επικίνδυνο μέρος κατά τη χρήση του οχήματος και να αφαιρεί το κάλυμμα μόνο κατά το χρόνο της συντήρησης του. Είναι δε άσχετο το γεγονός ότι πιθανό και τα οχήματα που χρησιμοποιούν άλλες πίστες να έχουν ακάλυπτο, στον ίδιο ή ανάλογο βαθμό, το συγκεκριμένο μέρος. Συγκρίνοντας, πάντως, τα προστατευτικά καλύμματα, όπως απεικονίζονται στα τεκμήρια 6 και 10, θα συμφωνήσω με τη θέση που έχει εκφράσει ο Μ.Ε.3, ότι η προφύλαξη των οχημάτων του τεκμηρίου 10 (που απεικονίζει οχήματα άλλης πίστας) είναι ασφαλέστερη από την επίδικη. Δεν είναι όμως αυτό το ζητούμενο. Έστω και εάν ήταν το αντίθετο, σημασία έχει το γεγονός ότι διαπιστώθηκε ελλειπής προφύλαξη της καδένας στα επίδικα οχήματα της Εναγόμενης. Ο κίνδυνος πρόκλησης ζημιάς μπορούσε εύλογα να προβλεφθεί και μπορούσε η Εναγόμενη να τον είχε αποτρέψει, εάν ελάμβανε λογικά μέτρα που ήταν, όπως εξηγήθηκε, προσιτά. Ανεξάρτητα και επιπρόσθετα από την πιο πάνω υποχρέωση, η Εναγόμενη είχε την υποχρέωση να ασκεί εποπτεία της πίστας και να καθοδηγεί τους χρήστες των οχημάτων για να αποτρέπονται κίνδυνοι πρόκλησης ζημιάς στους οδηγούς, από συγκρούσεις ή άλλες αιτίες κατά την οδήγηση των οχημάτων. Επρόκειτο για πίστα με οχήματα που αναπτύσσουν ταχύτητες με εγγενείς κινδύνους από τη χρήση τους. Με βάση τα ευρήματα, η Εναγόμενη διέθετε τη συγκεκριμένη μέρα ένα μόνο υπάλληλο, ο οποίος βρισκόταν στο σημείο εισόδου και το μόνο που έπραξε ήταν να εφοδιάσει τον Ενάγοντα και τα άλλα μέλη της ομάδας με κράνη και να τους εξηγήσει πώς λειτουργούν τα οχήματα, λέγοντας τους να κατευθυνθούν στο σημείο της αφετηρίας. Ουδείς άλλος υπεύθυνος βρισκόταν στο σημείο αφετηρίας ή σε άλλο μέρος της πίστας για να καθοδηγήσει τους χρήστες των οχημάτων. Εκτιμώ ότι η παράλειψη της Εναγόμενης να επιτηρεί αποτελεσματικά το χώρο και να καθοδηγεί τους οδηγούς, συνέτεινε στην πρόκληση του ατυχήματος. Όταν ο Ενάγων οδήγησε το όχημα και σταμάτησε μπροστά από τη γραμμή της αφετηρίας, επιχείρησε να κινηθεί προς τα πίσω για να έχει οπτική επαφή με τα φανάρια. Εάν υπήρχε ένα υπεύθυνο πρόσωπο στο σημείο εκείνο είτε θα απέτρεπε τον Ενάγοντα να προβεί σ' αυτή την ενέργεια, είτε θα λάμβανε κάποια προληπτικά μέτρα, δίνοντας κατάλληλα σήματα στους χρήστες των άλλων οχημάτων που ακολουθούσαν και πιθανό να αποφεύγετο η σύγκρουση και η επακόλουθη παγίδευση του χεριού του Ενάγοντα στην καδένα. Ενδεικτικό της έλλειψης επιτήρησης είναι και το γεγονός ότι η Εναγόμενη δήλωσε, μέσω του δικηγόρου της, πως δεν γνωρίζει με πιο τρόπο τραυματίστηκε ο Ενάγων. Για τους πιο πάνω λόγους, καταλήγω ότι η Εναγόμενη υπήρξε αμελής, τόσο γιατί δεν μερίμνησε να υπάρχει η υπό τις περιστάσεις ενδεδειγμένη επιτήρηση της πίστας κατά το χρόνο που ενοικίασε τα οχήματα στον Ενάγοντα και τους συναδέλφους του, όσο και γιατί δεν φρόντισε να υπάρχει ασφαλής προφύλαξη στην καδένα των οχημάτων. Η θέση της Εναγόμενης ότι θα πρέπει να αποδοθεί συντρέχουσα αμέλεια στον Ενάγοντα δεν βρίσκει έρεισμα στα γεγονότα της υπόθεσης και στα ευρήματα του Δικαστηρίου. Δεν έγινε αποδεκτή η θέση της ότι ο Ενάγων προειδοποιήθηκε για τους κινδύνους από την ακινητοποίηση του οχήματος του. Αντίθετα, με βάση τη μαρτυρία του Ενάγοντα, που έγινε αποδεκτή, το μόνο υπεύθυνο πρόσωπο που υπήρχε στο χώρο, του είπε να κατευθυνθεί στο σημείο αφετηρίας. Δεν έγινε, περαιτέρω, δεκτή η θέση της Εναγόμενης ότι ο Ενάγων εξήλθε από το όχημα του ή η διαζευκτική εισήγηση της ότι τραυματίστηκε επειδή τοποθέτησε το χέρι του στην καδένα, στην προσπάθεια του να αυξήσει τις στροφές. Για τους πιο πάνω λόγους, καταλήγω πως δεν έχει καταδειχθεί βάσιμος λόγος που να δικαιολογεί την εισήγηση της Εναγομένης για να καταλογιστεί συντρέχουσα αμέλεια στον Ενάγοντα. Β) ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Ι) ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ Το μόνο κονδύλι που αμφισβητείται από το κεφάλαιο των ειδικών αποζημιώσεων αφορά το επίδομα δύτη. Η αξίωση για το ποσό των €112.77 (Λ.Κ.66) για τα έξοδα των ακτινογραφιών είναι αποδεκτή. Σε σχέση με την αμφισβητούμενη απώλεια, ο Ενάγων κατέθεσε αποκόμματα της μισθοδοσίας του που δικαιολογούν απώλεια του επιδόματος δύτη για περίοδο δύο μόνο μηνών (τεκμήριο 4). Από τις καταστάσεις μισθοδοσίας που παρουσιάστηκαν, προκύπτει πως δεν του καταβλήθηκε το επίδομα δύτη τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο του έτους 2005. Για όλους τους μήνες που προηγήθηκαν φαίνεται ότι του καταβλήθηκε από την υπηρεσία του το σχετικό επίδομα, ύψους 300 στερλινών περίπου, μηνιαίως (βλ. τεκμήριο 4, με ένδειξη "ADDPAY"). Ο Ενάγων ανάφερε πως επέστρεψε κανονικά στα καθήκοντα του τον Οκτώβριο του έτους 2005. Σε κάποιο σημείο της μαρτυρίας του ανάφερε, βέβαια, ότι κανονικά επέστρεψε τον Φεβρουάριο. Δεν παρουσίασε, όμως, αποδεικτικά στοιχεία τα οποία να τεκμηριώνουν απώλεια του επιδόματος δύτη για τους μήνες Οκτώβριο 2005 μέχρι Φεβρουάριο 2006. Είναι πολύ καλά γνωστό ότι οι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (βλ. Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239). Ενόψει των ανωτέρω, καταλήγω ότι ο Ενάγων απόδειξε ότι απώλεσε το επίδομα δύτη, ύψους 300 στερλινών μηνιαίως, για περίοδο δύο μηνών ήτοι σύνολο 600 στερλίνες. Το σύνολο συνεπώς των ειδικών ζημιών του ανέρχεται σε 600 στερλίνες και €122.77. ΙΙ) ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Όπως έχει υποδειχθεί σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι αποζημιώσεις είναι το μέσο που προσφέρεται στο Δικαστήριο για την αποτίμηση του πόνου και της ταλαιπωρίας από τα τραύματα που έχει υποστεί το θύμα της αμέλειας. Το ύψος τους συναρτάται με τη φύση των τραυμάτων, την έκταση τους, τη διάρκεια αποκατάστασης των κακώσεων και τα κατάλοιπα, όπου διαπιστώνεται ότι υπάρχουν. Τα Δικαστήρια ακολουθούν μια ανοδική τάση των αποζημιώσεων που επιδικάζουν, μέσα στα πλαίσια μιας δίκαιης και φιλελεύθερης προσέγγισης στην αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των στερήσεων που προκαλούν τα τραύματα και οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (βλ. μεταξύ άλλων, Μαυροπετρής ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευάς
(1992)1 Α.Α.Δ. 498, Παναγή κ.ά. ν. Κακόψιτου κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ. 839). Αναμφίβολα ο Ενάγων έχει υποστεί ένα σοβαρό και επώδυνο τραυματισμό. Ακρωτηριάστηκε το μεσαίο δάκτυλο του δεξιού χεριού του από το ύψος της μέσης φάλαγγας. Για την αποκατάσταση της βλάβης χρειάστηκε να υποβληθεί σε τρεις χειρουργικές επεμβάσεις με όλα τα επακόλουθα. Το ευτύχημα είναι ότι η βλάβη αποκαταστάθηκε σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό. Το δάκτυλο επανασυγκολλήθηκε με μόνο, ουσιαστικά, κατάλοιπο το πρόβλημα δυσκαμψίας του δεξιού μέσου δακτύλου, λόγω της αρθρόδεσης. Στον καθορισμό της αποζημίωσης καθοδηγήθηκα από αποφάσεις με παρόμοιους τραυματισμούς, τις οποίες επικαλέστηκαν και οι συνήγοροι των διαδίκων (βλ. μεταξύ άλλων, Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastics Industry Ltd
(2005)1 A.Α.Δ. 556, G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948, Swipe Ltd v. Σταυρινού
(1998)1 Α.Α.Δ. 2375). Όπως βέβαια υποδείχθηκε σε σειρά αποφάσεων, η κάθε υπόθεση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Είναι για το λόγο αυτό που επισημάνθηκε πολλές φορές πως οι προηγούμενες αποφάσεις αποτελούν απλή καθοδήγηση αλλά όχι δεσμευτικό προηγούμενο, αφού δεν είναι δυνατό να συνταυτίζονται απόλυτα δύο υποθέσεις ως προς τη φύση, έκταση και τις συνέπειες των κακώσεων (βλ. Παναγή ν. Θεοδώρου κ.ά.
(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Miller κ.ά. v. Petek
(1999)1 A.A.Δ. 2091, Ταμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1 Α.Α.Δ. 384, κ.ά.). Υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης θεωρώ ότι το ποσό των €30.000 αποτελεί το ορθό μέτρο αποζημίωσης για την περίπτωση του Ενάγοντα. Ο συνήγορος του Ενάγοντα εισηγήθηκε πως δικαιολογείται η επιδίκαση ενός κατ' αποκοπή ποσού για τη μείωση της εισοδηματικής ικανότητας του Ενάγοντα. Δεν συμφωνώ με την εισήγηση. Η αποκατάσταση της βλάβης, στον ικανοποιητικό βαθμό που έχει διαπιστωθεί, δεν δικαιολογεί να επιδικαστεί οποιοδήποτε περαιτέρω ποσό στον Ενάγοντα, πέραν των γενικών αποζημιώσεων. Δεν προέκυψε από τη μαρτυρία του Ενάγοντα, ότι η δυσκαμψία στο δάκτυλο επηρέασε ή θα επηρεάσει τη μελλοντική εισοδηματική του ικανότητα. Συνοψίζοντας, καταλήγω ότι η Εναγόμενη είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για τον τραυματισμό του Ενάγοντα και οφείλει να αποκαταστήσει τις ζημιές που έχει υποστεί, όπως έχουν καθοριστεί από το Δικαστήριο, ήτοι €30.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων και €112.77 καθώς και το αντίστοιχο ποσό σε ευρώ των 600 στερλινών για τις ειδικές ζημιές. Όσον αφορά τους τόκους, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, εκτός αν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή ολιγωρία εκ μέρους του Ενάγοντα, επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων, καθώς και επί των ειδικών αποζημιώσεων, μειωμένος όμως κατά το ήμισυ (βλ. Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους
(1997)1 Α.Α.Δ. 396, Μιχαήλ ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ
(2000)1 Α.Α.Δ. 1049, Αζόφ ν. Προδρόμου κ.ά.
(2006)1 Α.Α.Δ. 331). Όπως είναι γνωστό, ο νόμιμος τόκος μέχρι την πρόσφατη τροποποίηση του περί Δικαστηρίων Νόμου (με τον τροποποιητικό Νόμο (αρ. 2) Ν.82
(1)/2008) ήταν 8%. Από την ημέρα δημοσίευσης του Ν.81
(1)/2008, δηλαδή την 15.10.08, ο νόμιμος τόκος μειώθηκε σε 5,5%. Ανάλογη τροποποίηση επέφερε και ο τροποποιητικός Νόμος του 2008 (Ν.82
(1)/2008) στο αντίστοιχο άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148). Στην εξεταζόμενη υπόθεση, παρά τη μεγάλη καθυστέρηση στην εκδίκαση της, δεν διαπιστώνεται κωλυσιεργία εκ μέρους του Ενάγοντα, ώστε να δικαιολογείται άλλη ρύθμιση. Εκδίδεται, κατά συνέπεια, απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγομένης για το ποσό των €30.112,77 και το αντίστοιχο σε ευρώ των 600 στερλινών με νόμιμο τόκο ως ανωτέρω, επί του ποσού των €30.000 από 24.3.2005 καθώς και επί του ποσού των ειδικών αποζημιώσεων εξ €112,77 και 600 στερλινών, μειωμένος όμως κατά το ήμισυ. Επιδικάζονται, περαιτέρω, έξοδα υπέρ του Ενάγοντα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, στην κλίμακα επιτυχίας της αγωγής. [Υπ.] ............ Λ. Καλογήρου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής. νχ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο