Δήμου Στροβόλου ν. Adboard Ltd κ.α., Αγωγή αρ. 4526/04, 11 Μαρτίου, 2011

(160)θέσεων, + -20%, για τοποθέτηση ισάριθμου αριθμού μη φωτεινών διαφημιστικών πινακίδων για περίοδο

(7)ετών από 20.4.2001 μέχρι την 19.4.

1. Ο Εναγόμενος 2 με γραπτή εγγύηση του ημερ. 6.3.01 εγγυήθηκε την εκπλήρωση όλων των υποχρεώσεων της Εναγομένης 1 δυνάμει της πιο πάνω έγγραφης συμφωνίας. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι η Εναγόμενη 1 ήταν ο επιτυχών προσφοροδότης της προσφοράς των Εναγόντων με αρ. Πρ. 87/00 που αφορούσε την προμήθεια εγκατάστασης και εκμετάλλευσης των 160 διαφημιστικών πινακίδων ως ανωτέρω αναφέρθηκε. Το μίσθωμα και τέλη διαφημίσεων που συμφωνήθηκαν μεταξύ των διαδίκων αναφέρονται στους όρους 5 και 6 της γραπτής τους συμφωνίας, τεκμ. 1 και είναι: (α) Το μίσθωμα για τα πρώτα δυόμιση (2½) έτη ήτοι μέχρι την 5.11.03 θα ήταν £80.000 ετησίως ενώ δια την υπόλοιπη περίοδο των τεσσεράμισυ (4½) ετών θα αυξάνετο κατά 15% κάθε δυόμιση (2½) έτη επί του εκάστοτε καταβαλλόμενου ποσού. (β) Τα τέλη διαφημίσεων θα ήταν τα εκάστοτε ισχύοντα από καιρού εις καιρόν σύμφωνα με τους Περί Διαφημίσεων Δημοτικούς Κανονισμούς Στροβόλου, παραγρ.(γ). Είναι παραδεκτό ότι οι θέσεις όπου θα τοποθετούντο οι διαφημιστικές πινακίδες θα ευρίσκοντο επί πεζοδρομίων εντός των Δημοτικών Ορίων του Δήμου Στροβόλου και ότι υπεδείχθησαν από τους Ενάγοντες 160 τέτοιες θέσεις με το Τεκμ. 12 στις 4.4.
2. Οι 160 συμφωνηθείσες διαφημιστικές πινακίδες τοποθετήθηκαν επί των υποδειχθέντων υπό των Εναγόντων θέσεων. Στις 24.7.03 οι Ενάγοντες με επιστολή τους (Τεκμ. 3) προς την Εναγομένη 1 κάλεσαν αυτήν να απομακρύνει όλα τα «διαφημιστικά κατασκευάσματα» της μέχρι την 1.10.03 καθ' ότι αυτά απαγορεύοντο από τον Ν50

(1)/

1. Επίσης η Εναγόμενη 1 καλείτο όπως πληρώσει «όλα τα οφειλόμενα μέχρι την 13.6.03 δικαιώματα χρήσης και διαφήμισης .. ανερχόμενα εις το ποσόν των £75.508» Στις 26.9.03 με νέα επιστολή τους Τεκμ. 10 οι Ενάγοντες κάλεσαν την Εναγομένη 1 ν' απομακρύνει τις διαφημιστικές πινακίδες μέχρι την 1.10.
2. Ακολούθησε νέα επιστολή των Εναγόντων ημερ. 2.10.03, Τεκμ.10 (μέρος), με την οποία παρατηρείται ότι η Εναγομένη 1 δεν απεμάκρυνε τις διαφημιστικές πινακίδες και καλούσε αυτή όπως το πράξει μέχρι την 1.10.03 διαφορετικά ο Δήμος θα προέβαινε στην απομάκρυνση τους και θα απαιτούσε τα έξοδα του. Επιστολή των δικηγόρων της Εναγομένης της ίδιας άνω ημερομηνίας, μέρος του Τεκμ. 10 αφού προβάλλει διάφορες νομικές θέσεις και τοποθετήσεις καταλήγει σε έκκληση προς τους Ενάγοντες να μην προχωρήσουν στην κατεδάφιση των πινακίδων προτού αποφασισθεί το όλο θέμα που προέκυψε με την θέσπιση του Ν50

(1)/2003 σε προσφυγές που θα καταχωρούσε στο Ανώτατο Δικαστήριο η Εναγόμενη 1. Όμως εάν οι Ενάγοντες επέμεναν στην κατεδάφιση, τότε να κοινοποιείτο αυτό στην Εναγόμενη 1 οπότε θα συμμορφώνετο αυθημερόν άνευ βλάβης του δικαιώματος της δι' αποζημιώσεις. Οι Ενάγοντες με επιστολή τους ημερ. 16.4.04, Τεκμ.9, προς την Εναγομένη τερμάτισαν την επίδικη συμφωνία (τεκμ. 1) με το δικαιολογητικό ότι αυτή κατέστη άκυρη και παράνομη δυνάμει των Ν50

(1)/03 και Ν173

(1)/03 και κάλεσαν επίσης την καταβολή του οφειλόμενου ποσού £111.506 «δυνάμει της άνω συμφωνίας». Είναι παραδεκτό ότι δια την πρώτη περίοδο ήτοι 6.3.01 μέχρι 7.3.02 τα μισθώματα ήταν £80.000 και τα τέλη Διαφήμισης £5.600 και τα οποία (αμφότερα) ποσά πληρώθησαν. Είναι επίσης παραδεκτό ότι δια την 2η περίοδο μεταξύ 8.3.02 και 7.3.03 τα μισθώματα ήταν £80.000 και τα τέλη Διαφήμισης £5.

1. Οι πληρωμές που έγιναν ήταν £37.812,53 και £4.000 αντίστοιχα. Όλα τα πιο πάνω όπως έχει αναφερθεί είτε είναι παραδεκτά είτε προκύπτουν ως ευρήματα από την αποδεκτή και μη αμφισβηθείσα μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου.
2. Εγκυρότητα της συμφωνίας ημερ. 6.3.01 Με την Έκθεση Υπεράσπισης εγείρεται η υπεράσπιση ότι τα πεζοδρόμια δια τα οποία παραχωρήθη άδεια χρήσεως υπό των Εναγόντων ανήκουν στην Δημοκρατία με αποκλειστικό σκοπό την χρήσιν τους από το δημόσιο. Συνεπώς οι Ενάγοντες δεν είχαν δικαίωμα παραχώρησης άδειας χρήσεως υπό της Εναγομένης 1 κατά παράβαση των Κεφ. 83,96 και Ν.ΙΙΙ/
3. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι η άνω συμφωνία είναι παράνομη άκυρη και οι Ενάγοντες δεν δικαιούνται σε οιονδήποτε ποσό (βλ. παραγρ. 3(ι)(κ)(λ) της Έκθεσης Υπεράσπισης. Με την αγόρευση του ο συνήγορος των Εναγομένων 1 και 2 προέβαλε δύο διαφορετικές εισηγήσεις ξεχωριστά από μια δια κάθε Εναγόμενο. Δια την Εναγομένη 1 υπέβαλε ότι η συμφωνία ημερ, 6.3.01 είναι έγκυρη, και ότι αντισυμβατικά και παράνομα τερματίσθηκε από τους Ενάγοντες, οι οποίοι μάλιστα λανθασμένα ερμηνεύοντας τους όρους της άνω συμφωνίας δεν υπέδειξαν υπαλλακτικές θέσεις επανατοποθέτησης των διαφημιστικών πινακίδων σύμφωνα με τον όρο 21 της συμφωνίας. Στηριζόμενος σ' αυτή την συλλογιστική υποστήριξε εν συνεχεία την ανταπαίτηση της Εναγομένης
4. Αντίθετα δια τον Εναγόμενο 2 υποστήριξε ότι η συμφωνία ημερ. 6.3.01 είναι άκυρη και παράνομη δια τους λόγους που εξετέθησαν νωρίτερα πιο πάνω και εκτίθενται εις την Έκθεση Υπεράσπισης. Ήταν η εισήγηση του συνηγόρου των Εναγομένων ότι η υπεράσπιση της Εναγομένης 1 δεν δεσμεύει και δεν εμποδίζει τον Εναγόμενο 2 να προβάλει και προωθήσει μια διαφορετική και/ή διαζευκτική υπεράσπιση. Δικαιολόγησε την άνω εισήγηση στο ότι ο Εναγόμενος 2 ήταν εγγυητής και δεν έλαβε μέρος στην εκτέλεση της συμφωνίας αλλά απλά εγγυήθη την εκτέλεση των υποχρεώσεων της Εναγομένης
5. Ξεκινώντας από το τελευταίο θα πρέπει να λεχθεί ότι είναι εντελώς λανθασμένη η προσέγγιση που εισηγήθη ο συνήγορος των Εναγομένων 1 και
6. Από τη στιγμή που οι Εναγόμενοι 1 και 2 επέλεξαν και άσκησαν το δικαίωμα τους να καταχωρήσουν μια κοινή Έκθεση Υπεράσπισης με τον ίδιο μάλιστα συνήγορο δεσμεύονται αμφότεροι από την κοινή Έκθεση Υπεράσπισης. Θα ήταν διαφορετική η κατάσταση εάν επέλεγαν, όπως ήταν δικαίωμα τους, να καταχωρήσουν ο καθένας τους χωριστά δική τους Έκθεση Υπεράσπισης. Τότε θα μπορούσαν να πράξουν αυτό που εισηγήθηκε ο συνήγορος. Ο κάθε Εναγόμενος δεν θα δεσμεύετο και δεν θα εμποδίζετο να προβάλει τους δικούς του ισχυρισμούς εις την Έκθεση Υπεράσπισης ακόμη και εντελώς αντίθετους με τους ισχυρισμούς του άλλου. Είναι γεγονός ότι εις την κοινή Έκθεση Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι 1 και 2 προβάλλουν διαζευκτικά και τις δύο άνω αναφερθείσες υπερασπίσεις. Αυτό δικονομικά είναι επιτρεπτόν πλην όμως δημιουργούνται ερωτηματικά. Εις την υπόθεση Π. Κουντουρίδης Λτδ ν Γεωργίου

(2003)1 (Β) Α.Α.Δ. 980,982 επιγραμματικά αναφέρονται τα ακόλουθα: «Παραδεκτή ως είναι δικονομικά η προβολή διαζευκτικών υπερασπίσεων, όπου αυτές είναι διαμετρικά αντίθετες, όπως στην προκείμενη περίπτωση, τίθενται εκ προοιμίου ερωτηματικά για την υπόσταση εκατέρας από αυτές. Απέλυσαν οι εφεσείοντες τον εφεσίβλητο ή δεν τον απέλυσαν; Αυτό ήταν το ζητούμενο· η προβολή και των δύο θέσεων υπεράσπισης διαζευκτικά θέτει την υπεράσπιση σε ανώμαλη τροχιά». (βλ. επίσης Σπηταλιώτης κ.α ν Liberty Life Ins. Ltd

(2004)1 (B) 1113,1120). Εις την υπό εξέταση υπόθεση το ζητούμενο είναι κατά πόσο η συμφωνία ημερ. 6.3.01 είναι έγκυρη ή όχι. Τα της επιλογής υπό των Εναγομένων υπεράσπισης, εις τα περιστατικά της παρούσης υπόθεσης δεν αποτελούν σοβαρή νομική θέση. Η όλη εισήγηση της Υπεράσπισης επί του θέματος στηρίζεται επί της απόφασης στην Πιριπίτσης κ.α ν Δήμου Λευκωσίας

(1997)1 Α.Α.Δ 385 όπου απεφασίσθη ότι «οι δημόσιοι οδοί και πεζοδρόμια ανήκουν στην Δημοκρατία, με αποκλειστικό σκοπό τη χρήση τους από το δημόσιο. (βλ. τον περί Δημοσίων Οδών Νόμο, Κεφ. 83). Ο περί Δήμων Νόμος του 1985, (ΝΙΙΙ/85) δεν καθιστά το Δήμο ιδιοκτήτη των πεζοδρομίων, τα οποία ευρίσκονται εντός των δημοτικών ορίων. Οι εξουσίες, οι οποίες παρέχονται στον Δήμο, σε σχέση με τις δημόσιες οδούς που περιλαμβάνουν και τα πεζοδρόμια, αποβλέπουν στη διασφάλιση των σκοπών για τους οποίους τις τάσσει ο νόμος, δηλαδή την απρόσκοπτη διέλευση του κοινού». Επομένως, σύμφωνα πάντοτε με την εισήγηση, η τοποθέτηση επί των πεζοδρομίων των πινακίδων χωρίς την άδεια του ιδιοκτήτη-του κράτους-συνιστά επέμβαση η οποία είναι παράνομη σύμφωνα με το άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.

1. Επίσης συνιστά αδίκημα κατά τα άρθρα 3(δ) και 5 του Περί Δημοσίων Οδών Νόμου Κεφ.
2. Η σύμβαση μεταξύ των μερών επομένως, εξετελέσθη κατά παράνομο τρόπο και σύμφωνα με το Maxim "ex turpi causa non oritur actio" (Δεν εγείρεται δικαίωμα έγερσης αγωγής από μια ευτελή αιτία) (βλ. Chitty on Contracts, General Principles 23η έκδ. παρ.930) δεν μπορεί να εγερθεί αγωγή. Τελική κατάληξη της εισήγησης είναι ότι συνεπεία των πιο πάνω οι ενάγοντες δεν δικαιούνται σε οιονδήποτε ποσό. Εις το σημείο αυτό παρενθετικά αναφέρεται ότι σε σχέση με την Εναγόμενη 1 η υπεράσπιση προώθησε κατά την ακρόαση ότι η συμφωνία ημερ. 6.3.01 είναι έγκυρη και επ' αυτής στηρίζεται η όλη ανταπαίτηση. Επίσης το Λατινικό αξίωμα "ex turpi causa non oritur actio", ο Lord Mansfield CJ στην Holman v Johnon

(1775)1 Cowp 341 το έθεσε ως ακολούθως: "Νο court will lend its aid to a man who founds his couse of action upon an immoral or illegal act". Η πλευρά του Ενάγοντος από την άλλη αντιτάσσει τ' ακόλουθα: εις την υπόθεση Πιριπίτσης (άνω) το Ανώτατο Δικαστήριο δέχθηκε το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο χρήστης του περιπτέρου επί του πεζοδρομίου ήταν επ' αδεία κάτοχος του περιπτέρου και όχι ενοικιαστής. Συνεπώς, κατά την εισήγηση ο Δήμος Λευκωσίας στην άνω υπόθεση είχε το δικαίωμα να παραχωρήσει άδεια χρήσης του περιπτέρου και ως εκ τούτου να λαμβάνει μισθώματα. Περαιτέρω παρέπεμψε εις την Temco Panel Advertisements Ltd v Δήμος Στροβόλου

(2008)3 Α.Α.Δ 143 η οποία διαφοροποιεί κατά την εισήγηση της Πιριπίτσης (άνω). Συγκεκριμένα ανέφερε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Το Εφετείο αποφάνθηκε ότι η Αρμόδια Αρχή βάσει του Κεφαλαίου 50, για την διαχείριση και τον έλεγχο της τοποθέτησης διαφημιστικών πινακίδων ήταν ο Δήμος Στροβόλου. Επίσης, χαρακτήρισε το Κεφάλαιο 50 ως ειδικότερο νόμο επί του θέματος (lex specialis), με σκοπό του τη διαχείριση και τον έλεγχο της τοποθέτησης των διαφημιστικών πινακίδων. Σημειώνουμε ότι η απόφαση αυτή εκδόθηκε μετά την εφαρμογή των Νόμων 50(Ι)/2003 και 173(Ι)/2003, και σε αυτήν το Εφετείο αποφάσισε ότι το δικαίωμα της εξουσιοδότησης τοποθέτησης διαφημιστικών πινακίδων ανήκει στους Δήμους, και συγκεκριμένα στο Δήμο Στροβόλου, ανεξάρτητα με το σε ποιόν ανήκουν τα πεζοδρόμια» Ως αποτέλεσμα καταλήγει η εισήγηση, η συμφωνία ημερ. 6.3.01 κατά τον χρόνο που αυτή συνήφθη ήταν καθ' όλα νόμιμος και έγκυρη. Το άρθρο 5

(1)του Περί Εκθέσεως Διαφημίσεων (Έλεγχος) Νόμος Κεφ. 50 προβλέπει ότι εντός των δημοτικών ορίων, το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να ανεγείρει ή εγκρίνει την ανέγερση σε συγκεκριμένους τόπους διαφημιστικών πινακίδων. Όπως απεφασίσθη στην Temco Panel Advertisement Ltd (άνω), το Κεφ. 50 είναι «ο ειδικώτερος νόμος ο οποίος ασχολείται με τον έλεγχο και την τοποθέτηση διαφημιστικών πινακίδων» και «.. σκοπός του Κεφ. 50 είναι ακριβώς η διαχείριση και ο έλεγχος της τοποθέτησης των διαφημιστικών πινακίδων». Στον Περί Δημοσίων Οδών Νόμο, Κεφ. 83 επί του οποίου στηρίχθηκε η υπεράσπιση, σε συνάρτηση με τα όσα αναφέρθησαν στην Πιριπίτσης (άνω) ότι δηλ. «οι δημόσιοι οδοί, έννοια που περιλαμβάνει και τα πεζοδρόμια, ανήκουν στη Δημοκρατία, με αποκλειστικό προορισμό τη χρήση τους από το δημόσιο,» παρέχεται το δικαίωμα διαβάσεως, μέσω τους, σε κάθε μέλος του δημοσίου. Περί τούτου δεν υπάρχει αμφιβολία (βλ. άρθρο

(2)του περί Δημοσίων Οδών Νόμου, Κεφ. 83, και άρθρο 11 του περί Οδών και Οικοδόμων Νόμου, Κεφ. 96). Παράλληλα όμως στο Κεφ. 83, ρητά προβλέπεται στο άρθρο 10 ότι «καμιά διάταξη στο Νόμο αυτό . (β) δεν εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε ενέργεια σε, επί ή πάνω από οποιαδήποτε δημόσια οδό η οποία ενεργείται δυνάμει ή σύμφωνα με τις διατάξεις οποιουδήποτε Νόμου ή κανονιστικής διοικητικής πράξης που ισχύει εκάστοτε». Εις τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης κατά τον χρόνο που έγινε η συμφωνία τοποθέτησης των διαφημιστικών πινακίδων ήταν νομικά δυνατή και επιτρεπτή σύμφωνα με το Κεφ. 50 ως εξηγήθη πιο πάνω. Η υπόθεση Πιριπίτσης (άνω) δεν διαφοροποιεί καθόλου την άνω νομική θεώρηση καθ' ότι εκεί αποφασίσθηκε ότι ο Δήμος Λευκωσίας που τοποθέτησε περίπτερο επί πεζοδρομίου δεν ήταν ιδιοκτήτης του πεζοδρομίου ή του ακινήτου στο οποίο ήταν τοποθετημένο το περίπτερο και ως στερούμενος ολοσχερώς των κατά νόμο ερεισμάτων ιδιοκτησίας και κατοχής του πεζοδρομίου δεν καθιστούσαν παραδεκτή την ανάκτηση της κατοχής περιπτέρου (βλ. σελ. 394 και 395 της απόφασης). Ως γίνεται αντιληπτό το θέμα ήταν εντελώς διαφορετικό και δεν επηρεάζει με οιονδήποτε τρόπο τα γεγονότα της παρούσης υποθέσεως. Αν κάτι θα πρέπει να λεχθεί σε σχέση με την άνω υπόθεση είναι ότι αν και το εφετείο αναφέρθηκε και σχολίασε τις πρόνοιες και σκοπούς των Κεφ. 83, 96,148,224 και τον Περί Δήμων Νόμο του 1985 (ΝΙΙΙ/85) σε συνάρτηση με τα γεγονότα της υπόθεσης, εντούτοις συνεφώνησε με το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι το πρόσωπο (Κλεάνθους) στο οποίο ο Δήμος έδωσε αρχικώς την κατοχή κατέστη επ' αδείας κάτοχος του περιπτέρου. Αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω είναι ότι οι Ενάγοντες όταν στις 6.3.01 προέβαιναν στη σύναψιν της επίδικης σύμβασης ενεργούσαν νόμιμα και εντός του πλαισίου των εξουσιών που τους παρέχονται με το νόμο, Κεφ. 50 σε συνδυασμό με το Κεφ. 83 άρθρο 10(β) και δεν παραβίαζαν οιαδήποτε νομοθεσία. Συνεπώς είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι η επίδικη σύμβασης, ημερ. 6.3.01, ήταν καθόλα έγκυρη και νόμιμη. 2.Ο τερματισμός της σύμβασης ημερ. 6.3.01. Είναι παραδεκτό, εξάλλου αυτό δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, ότι την 13.6.03 και 7.11.03 τέθηκαν σε ισχύ οι Νόμοι 50

(1)/03 και 173

(1)/03 αντίστοιχα. Επίσης το ίδιο παραδεκτό είναι ότι η άνω σύμβαση τερματίσθηκε με την επιστολή των εναγόντων ημερ. 16.4.04, Τεκμ. 9. Σύμφωνα με την επιστολή αυτή οι Ενάγοντες τερμάτισαν την άνω σύμβαση «ενόψει του γεγονότος ότι έχει καταστεί άκυρη και παράνομη δυνάμει των νόμων 50

(1)/03 και 173

(1)/03». Είναι αλήθεια ότι με την εισαγωγή των άνω νόμων που είχε ως αποτέλεσμα την τροποποίηση των Περί Οδικής Ασφάλειας Νόμου του 1986 (Ν.174/86)απαγορεύθη μεταξύ άλλων «η τοποθέτηση διαφημιστικού κατασκευάσματος εντός κατοικημένης περιοχής» «πάνω σε πεζοδρόμιο» (βλ. άρθρο 18ΣΤ(γ)]. Δόθηκε περαιτέρω χρονικό διάστημα μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2003 για την κατεδάφιση, απομάκρυνση ή μετακίνηση διαφημιστικών κατασκευασμάτων τα οποία είχαν ανεγερθεί ή τοποθετηθεί πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος Νόμου και κατά παράβαση των διατάξεων του» Ο νόμος (Ν50

(1)/03) τέθηκε σε ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσης του που ήταν η 13.6.03 (βλ. άρθρο 181Γ

(2). Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω η σύμβαση των μερών ημερ. 6.3.01 θα ήταν αντίθετη με την άνω νομοθεσία και συνεπώς άκυρη μη παράγουσα έννομα αποτελέσματα. Το άρθρο 56

(2)του περί Συμβάσεως Νόμου Κεφ. 149 προβλέπει ως ακολούθως: «Σύμβαση προς τέλεση πράξης, η οποία μετά την κατάρτιση της σύμβασης καθίσταται αδύνατη, ή παράνομη λόγω γεγονότος το οποίο ο οφειλέτης δεν μπορούσε να αποτρέψει, καθίσταται άκυρη μόλις η πράξη καταστεί αδύνατη ή παράνομη». Στη Maison Jenny Ltd v Krashias Footwear Industry Ltd

(2002)1(B) A.A.Δ 1156, 1160 αναφέρεται σχετικά με το άνω άρθρο: «Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η επίμαχη συμφωνία ματαιώθηκε στηρίχθηκε στις διατάξεις του άρθρου 56

(2)του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149 (ο Νόμος), και στην ερμηνεία που αποδόθηκε σ' αυτό στην Xenophontos v Tyrimou

(1984)1 C.L.R. 23, στην οποία ανασκοπήθηκε η προγενέστερη νομολογία επί του θέματος. Πηγή προέλευσης του άρθρου 56

(2)του Νόμου είναι το αντίστοιχο αριθμητικά άρθρο του Ινδικού περί Συμβάσεων Νόμου. Η έννοια της ματαίωσης κάτω από το άρθρο 56

(2), όπως διευκρινίζεται στο σύγγραμμα Pollock and Mulla 9η έκδοση σελ. 397, διακρίνεται από την έννοια της «ματαίωσης» όπως διαγράφεται στο αγγλικό δίκαιο - frustration - και διαφέρει από αυτό. Επομένως περιορισμένη είναι η σημασία της «ματαίωσης» όπως διαμορφώθηκε στο αγγλικό δίκαιο ως βοήθημα για την ερμηνεία των προνοιών του άρθρου 56

(2)του Νόμου. Το άρθρο 56

(2)προβλέπει μεταξύ άλλων, ότι σύμβαση για την εκτέλεση πράξεως η οποία μετά την εκτέλεση της καθίσταται αδύνατη, είναι άκυρη». Εις τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης αναμφίβολα η αλλαγή στην νομοθεσία το 2003, βασικά με τον Ν.50

(1)/03, είχε συνέπειες στην σύμβαση των μερών ημερ. 6.3.01. Η τοποθέτηση διαφημιστικών πινακίδων επί πεζοδρομίων που ήταν ο σκοπός της σύμβασης απαγορεύετο από το νόμο. Η ίδια η τοποθέτηση πινακίδων επί πεζοδρομίων καταστρατηγούσε διατάξεις του περί Οδικής Ασφαλείας Νόμου του 1986(Ν174/86) όπως τροποποιήθηκε από τους Ν.50

(1)/03 και Ν.173

(1)/03 (βλ. άρθρο 18 ΣΤ (γ) και Pollock & Mulla, Indian Contract and Specific Relief Acts, 9η έκδοση σελ. 422-429). «Όπως επανηλειμμένα είχε λεχθεί, θεωρείτε παράνομη κάθε συμφωνία της οποίας είτε ο σκοπός, είτε η αντιπαροχή απαγορεύεται από τον νόμο ή είναι τέτοιας φύσης ώστε να καταστρατηγεί τις διατάξεις ενός ή περισσοτέρων νόμων (Alam v Τουμαζίδης 1998 1(Β) Α.Α.Δ 968, Glamor Development v Christodoulou 1984 1 C.L.R 444» όπως λέχθηκε στην Νικήτα κ.α ν Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρημ.) Λτδ 2009 1Α Α.Α.Δ 91,96. Η αλλαγή της νομοθεσίας ασφαλώς δεν ήταν στη σφαίρα εξουσίας των Εναγόντων και αναμφίβολα δεν μπορούσαν να την αποτρέψουν. Τυχόν εφαρμογή της σύμβασης όπως αυτή συμφωνήθηκε θα είχε ως αποτέλεσμα να είναι εντελώς διαφορετική, περικλείουσα παρανομία. Αποτέλεσμα των πιο πάνω κατ' εφαρμογή του άρθρου 56

(2)του Κεφ. 149 η επίδικη σύμβαση κατέστη άκυρη την 1.10.03, τελευταία ημέρα που επιτρέπετο από τον νόμο (Ν.50

(1)/03 άρθρο 18

(2)) η απομάκρυνση των πινακίδων. Ήταν περαιτέρω ποινικό αδίκημα σύμφωνα με τα άρθρα 18ΙΓ

(2)και 18ΙΑ του Ν.174/86 η διατήρηση των διαφημιστικών πινακίδων επί των πεζοδρομίων πέραν της 1.10.

2. Οφειλόμενα υπό της Εναγομένης 1 μισθώματα και τέλη διαφήμισης. Εις το άνω σύγγραμμα Pollock & Mulla σελ. 425 αναφέρονται: "Effect of Frustration-Rights before frustration- In Chandler v Webster it was held that money already paid as rent under the contract which was frustrated was not recoverable and the balance due could also be recovered in spite of frustration because the rent was payable a day in advance. But this rule was remedied in Fibrosa Spolka Akeyina v Fairburn etc Ltd, which held that amount already paid could on frustration be recovered, where the consideration had wholly failed. Consequently the amount yet due would cease to be recoverable". Μέχρι την 1.10.03 η σύμβαση ήταν καθόλα έγκυρη και τα μέρη της βαρύνοντο από τις υποχρεώσεις που συνεφώνησαν όπως παράλληλα είχαν τα συμφωνημένα δικαιώματα τους. Κατά το διάστημα αυτό δεν υπήρχε έλλειψης αντιπαροχής. Όπως έχει ήδη αναφερθεί είναι παραδεκτά τα μισθώματα και τέλη διαφήμισης μέχρι την 7.3.
3. Παραμένει συνεπώς η περίοδος από 8.3.03 μέχρι τις 30.9.
4. Η 1.10.03 δεν λογίζεται καθότι ήταν ημέρα κατεδάφισης των διαφημιστικών πινακίδων. Το μίσθωμα και τέλη διαφήμισης μέχρι την ημερομηνία αυτή ήταν σταθερά και δεν παρουσίαζαν καμία διαφοροποίηση (βλ. όρο 5 της σύμβασης Τεκμ. 1). Συνεπώς δια την περίοδο 8.3.03 - 30.9.03 αφού γίνουν οι κατάλληλες μαθηματικές πράξεις τα οφειλόμενα ποσά είναι (£80.000 ÷ 365 μέρες= £219,17 ημερησίως διά μισθώματα Χ 207 ημέρες= £45369,86 ήτοι €77.519,01 και διά τέλη διαφήμισης (£5600 ÷ 365 = £15,34Χ207 ημέρες)=£3175,89 ήτοι €5426,
5. Διά την 2η περίοδο (8.3.02 - 7.3.03) το ποσό των (£80.000+£5600) - (£37812,53+£4.000) που πληρώθηκε =£43787,47 ήτοι €74815,
6. Το συνολικό ποσό είναι €157.760,67 (ισόποσο σε £92333,22). Από το ποσό αυτό θα πρέπει να αφαιρεθεί το ποσό των £13.600 (€23236,98) της εγγυητικής της εναγομένης 1 που εισέπραξαν οι ενάγοντες οπότε το οφειλόμενο συνολικό ποσό είναι €134.523,69 (ισόποσο £78.733,22). Οι Εναγόμενοι επικαλούνται τον όρο 21 της σύμβασης προβάλλοντας ότι βάση αυτού επιβάλλετο όπως οι Ενάγοντες αναζητήσουν υπαλλακτικούς χώρους τοποθέτησης των διαφημιστικών πινακίδων. Πρόσθετα επιβάλλετο εις τους Ενάγοντες η άνω υποχρέωση και από την αρχή της συμπερίληψης εξυπακουόμενου όρου ώστε να αποκτήσει η συμφωνία επιχειρηματική δραστικότητα. Ο όρος 21 της σύμβασης προνοεί ως ακολούθως: «Ο Δήμος επιφυλάσσει το δικαίωμα του για αλλαγή της θέσης οποιασδήποτε διαφημιστικής πινακίδας όταν οι συνθήκες το απαιτούν αφού θα παράσχουν στον Αδειούχο λογική χρονική προειδοποίηση και υπαλλακτική θέση επανατοποθέτησης όπου τούτο είναι εφικτό για το Δήμο». Ο όρος πιστεύω είναι ξεκάθαρος και δεν χρειάζεται να ειπωθούν πολλά. Πρόκειται περί δικαιώματος των εναγόντων για αλλαγή της θέση διαφημιστικής πινακίδος όταν οι συνθήκες το απαιτούν και όχι υποχρέωση τους. Εις τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης ακόμη και να ήθελαν οι Ενάγοντες να ασκήσουν το άνω δικαίωμα τους δεν υπήρχε η δυνατότητα δεδομένου του χώρου που οι συμβαλλόμενοι συνεφώνησαν να τοποθετηθούν οι διαφημιστικές πινακίδες. Οι θέσεις αυτές ευρίσκοντο «επί των πεζοδρομίων εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Στροβόλου» όπως είναι παραδεκτό από τους Εναγόμενους (βλ. μαρτυρία ΜΥ1) αλλά και τον όρο 2 της σύμβασης, Tεκμ.
7. Τοποθέτηση των πινακίδων σε άλλους χώρους θα είχε ως αποτέλεσμα την τοποθέτηση σε χώρους που δεν είχαν συμφωνηθεί. Συνεπώς όταν αναφέρεται εις τον όρο 21 «υπαλλακτική θέση» αυτό σημαίνει θέση άλλη επί πεζοδρομίου και όχι πουθενά αλλού. Ο ΜΥ1 διευθύνων σύμβουλος της Εναγομένης 1 τόσο στη γραπτή του δήλωση, Tεκμ. Α, όσο και κατά την αντεξέταση του με σαφήνεια και απερίφραστα δέχτηκε ότι αντικείμενο της σύμβασης ήταν «η τοποθέτηση των διαφημιστικών πινακίδων επί των πεζοδρομίων». Συνεπώς τυχόν άλλη υπαλλακτική θέση εκτός πεζοδρομιών θα ήταν εκτός του αντικειμένου της σύμβασης, τεκμ. 1 και θα καθιστούσε τη συμφωνία σε κάτι άλλο. Πρόσθετα αυτό επιβεβαιώνεται και από την προσφορά της Εναγομένης 1, η οποία επικυρώθη και αφορούσε διαφημιστικές πινακίδες τύπου «ρακέτα», διαστάσεων 1.75 χ 1.25 μέτρα προορισμένες δια τοποθέτηση σε πεζοδρόμιο. Αυτό απαντά και στο άλλο θέμα που ηγέρθη από την υπεράσπιση σχετικά με την εταιρία F.V. Panel που αφορούσε διαφημιστικές πινακίδες τύπου «pizza» μεγάλων διαστάσεων μη δυναμένων να τοποθετηθούν επί πεζοδρομίου. Όσον αφορά την εισήγηση περί υπάρξεως εξυπακουόμενου όρου στη συμφωνία ο οποίος βάρυνε τους Ενάγοντες να υποδείξουν υπαλλακτικές θέσεις αλλά και χώρους κατάλληλους για τοποθέτηση των πινακίδων για όλη τη διάρκεια της συμφωνίας ώστε να δοθεί επιχειρηματική δραστικότητα (Business Eficacy) στη συμφωνία, είμαι της γνώμης ότι στα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης και σύμφωνα με τα ευρήματα ως έχουν αναλυθεί πιο πάνω είναι εντελώς αβάσιμη. Η υπόθεση Ludwig Bauer v Διογένη Ηροδότου

(1994)1 C.L.R 233 στην οποία έγινε αναφορά από τον συνήγορο υπεράσπισης, δεν βοηθά την εισήγηση των Εναγομένων. Εδώ υπήρχε ρητός όρος, ο όρος 2 της σύμβασης και οι δύο συμβληθέντες συμφωνούν ότι ο χώρος τοποθέτησης των πινακίδων ήταν τα πεζοδρόμια. Περαιτέρω ο όρος 21 είναι ξεκάθαρος και ομιλεί δια δικαίωμα ως έχει αναλυθεί πιο πάνω. Η σύμβαση εξετελέσθη υπό των συμβαλλομένων από 24.4.01 μέχρι 1.10.03 ήτοι περίπου 2,5 έτη, όπως αυτή συνεφωνήθει και ήταν αποτελεσματική. Δεν υπάρχει συνεπώς χώρος δια εξυπακουόμενο όρο και δεν μπορούμε να μιλούμε μετά τη λειτουργία της σύμβασης για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα δια «συμπλήρωση της συμφωνίας με τη προσθήκη νέου όρου απαραίτητου για την πρόσδοση εμπορικής δραστικότητας (Business Eficacy)». Δια τον Εναγόμενο 2 η υποχρέωση του δια πληρωμή των μισθωμάτων και τελών πηγάζει από της εγγύηση του ημερ. 6.3.2001, σελ 6 του τεκμ.

1. Οι υποχρεώσεις που ανέλαβε βάση αυτής είναι ξεκάθαρες και δεν αφήνουν κανένα άλλο περιθώριο. Δια όλους τους πιο πάνω λόγους η απαίτηση των Εναγόντων πετυχαίνει δια το ποσό των €134.523,69 (ισόποσο £78.733,22). Ενόψει των ανωτέρω η ανταπαίτηση ασφαλώς δεν μπορεί να επιτύχει και θα πρέπει να απορριφθεί, όμως για σκοπούς πληρότητας θα εξετάσω τα δύο κονδύλια για τα οποία γίνεται η ανταπαίτηση. α. Ποσό Επένδυσης £91.196 Δια απόδειξη του κονδυλίου αυτού παρουσιάστησαν 24 φωτοαντίγραφα τιμολογίων διαφόρων εταιριών, Τεκμήριο Α για αναγνώριση, τα οποία όμως ουδέποτε έγιναν κανονικά τεκμήρια και συνεπώς το Δικαστήριο δεν θα τα λάβει υπόψη. Το ύψος επένδυσης σύμφωνα με τον ΜΥ1 ανήρθε σε £91.
2. Εις το Τεκμ. 1 στην σελ. 13 της προσφοράς της Εναγομένης 1 ως κόστος των 160 πινακίδων παρουσιάζεται το ποσό των £44.000 πλέον ΦΠΑ και ως κόστος αφαίρεσης των παλαιών πινακίδων και τοποθέτηση των νέων το ποσό των £12.800 πλέον ΦΠΑ ήτοι συνολικά £56.800 πλέον ΦΠΑ. Μετά την παρουσίαση υπό της ΜΥ2 των 17 τιμολογίων, τεκμήριο 15, οι εναγόμενοι μείωσαν την απαίτηση αυτή από £91.196 σε £48.422,
3. Η μαρτυρία της ΜΥ2 κρίνεται ως εντελώς αναξιόπιστη και μη στέρεη. Η μάρτυρας δεν γνώριζε οτιδήποτε προσωπικά για το θέμα και οτιδήποτε κατέθεσε διεφάνη κατά το χρόνο που αυτή κατέθετε ότι αυτό έγινε κατόπιν υποδείξεως και με καθοδήγηση. Συνεπώς δεν δέχομαι την μαρτυρία της και απορρίπτεται. Το ίδιο και η μαρτυρία του ΜΥ1 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή καθότι με τα στοιχεία που η ίδια η υπεράσπιση παρουσίασε αυτόματα η μαρτυρία του δια το ποσό των £91.196 καταρρίπτεται. Εν όψει της απόρριψης της άνω μαρτυρίας η αξίωση αυτή δεν μπορεί να επιτύχει. β. £245,320 αποζημιώσεις και ή διαφυγόν κέρδος Σύμφωνα με τον ΜΥ1 κατά το πρώτο έτος λειτουργίας της επίδικης συμφωνίας η εναγόμενη 1 πέτυχε ακάθαρτο κέρδος ύψους £61,330 (βλ. παρα.29-30 της δήλωσης του, τεκμ.Α). Οι υπολογισμοί του αφορούν 190 θέσεις διαφημιστικών πινακίδων. Το ποσό των £61.330 το πολλαπλασιάζει επί τα τέσσερα υπολοιπόμενα έτη της σύμβασης εάν αυτή εκπληρούτο ομαλά. Το συνολικό ποσό που αξιοί είναι£245.
4. Γενική αρχή που διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων είναι ότι το αθώο μέρος θα πρέπει να τεθεί σε όποιο βαθμό αυτό μπορεί να επιτευχθεί με χρήμα, στην ίδια θέση στην οποία θα ήταν ως εάν η σύμβαση να είχε εκτελεστεί. (βλ. άρθρο 73

(1)του περί Συμβάσεως Νόμο Κεφ. 149). Εις την παρούσα υπόθεση τα προσδοκόμενα κέρδη για τον υπόλοιπο χρόνο που θα ίσχυε η σύμβαση θα πρέπει να έχουν ως βάση το καθαρό κέρδος της προηγούμενης περιόδου και όχι το ακάθαρτο κέρδος (βλ. G. Charalambous Ltd v Kalos Kafes Ltd κ.α 1997 1 (Α) Α.Α.Δ 199,

1. Εις τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης από τα στοιχεία που τέθησαν και μόνο, η απαίτηση δεν δύναται να επιτύχει. Οι θέσεις που υπεδείχθησαν και λειτούργησαν σύμφωνα με τη σύμβαση ήταν 160 και όχι
2. Τα κέρδη που παρουσίασε ο ΜΥ1 αφορούν ακάθαρτο κέρδος και όχι καθαρό. Συνεπώς για τους λόγους αυτούς και μόνο, η απαίτηση αυτή δεν μπορεί να επιτύχει. Δια όλους τους πιο πάνω λόγους εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και ή προσωπικά για το ποσό των €134.523,69 (ισόποσο σε £78.733,22) πλέον έξοδα όπως αυτά θα υπολογιστούν από την Πρωτοκολλητή στην ανάλογη κλίμακα. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος των Εναγομένων 1 και 2 όπως αυτά υπολογιστούν από την Πρωτοκολλητή, αλλά λόγω του ότι η απαίτηση και ανταπαίτηση συνεκδικάσθησαν τα έξοδα να είναι μία δέσμη (set). (Υπ.) .......... Λ. Παρπαρίνος, Π.Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο