Ανδρέας Αθανασίου ν. Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Αγωγής 855/05, 22 Μαρτίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A107 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 855/05 Μεταξύ: Ανδρέας Αθανασίου Ενάγοντας και Γενικού Εισαγγελέα Εναγόμενου . . . . . . Ημερομηνία: 22 Μαρτίου 2011 Αίτηση για την τροποποίηση της Έκθεσης Απαιτήσεως ημερομηνίας 1 Φεβρουαρίου 2011 Εμφανίσεις Για τον αιτητή-ενάγοντα: κα. Θεοφάνους Για τον καθ'ου η αίτηση-εναγόμενο: κα Νικολάτου. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγοντας έχει εγείρει αγωγή εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας για τραύματα που υπέστη κατά τον χρόνο που εργοδοτείτο από την Κυπριακή Δημοκρατίας ως έκτακτος εργάτης στο Δασονομείο Σταυρού της Ψώκας. Στην παράγραφο 2 της Έκθεσης Απαιτήσεως αναφέρεται ότι ο ενάγοντας ενώ 'κατεγίνετο με την εκτέλεση των καθηκόντων του και συγκεκριμένα με την οριοθέτηση και/ή με την διάνοιξη δασικού δρόμου και/ή με εργασίες διάνοιξης δρόμου και/ή μονοπατιού σε δύσβατη περιοχή της επαρχίας Λευκωσίας η εναγομένη. ενήργησαν αμελώς. με αποτέλεσμα να τραυματισθεί ο ενάγοντας και να υποστεί σοβαρές σωματικές βλάβες και ζημιές.' Αυτά είναι τα μόνα γεγονότα που καταγράφονται στην Έκθεση Απαιτήσεως που να αφορούν τον τρόπο με το οποίο επισυνέβη το ατύχημα. Κατά την ακρόαση της αγωγής ο ενάγοντας επιχείρησε να καταθέσει γραπτή δήλωση στην οποία αναφέρθηκε εκτενώς σε γεγονότα και περιστάσεις κάτω από τις οποίες επισυνέβη το δυστύχημα. Υπήρξε ένσταση στην κατάθεση αυτής της δήλωσης και αποφάσισα να κάνω δεκτή την ένσταση επειδή ο τρόπος που επισυνέβη το δυστύχημα αφορά ουσιώδη ζήτημα της αγωγής. Η αιτία πρόκλησης του δυστυχήματος είναι η ουσία του αγώγιμου δικαιώματος και θα έπρεπε να δικογραφηθεί. Ο ενάγοντας ζήτησε αναβολή της ακρόασης για να υποβάλει την παρούσα αίτηση. Με την αίτηση ο ενάγοντας επιχειρεί να εισάξει γεγονότα στην Έκθεση Απαιτήσεως για να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο επισυνέβη το ατύχημα. Ο ενάγοντας ανέφερε στη δήλωση του ότι ενημέρωσε την δικηγόρο του γι' αυτά τα γεγονότα εξ'αρχής αλλά αυτή του έδωσε νομική συμβουλή να μην τα περιλάβει στην Έκθεση Απαιτήσεως διότι αυτά δεν ήταν ουσιώδη γεγονότα αλλά λεπτομέρειες και/ή μαρτυρία για τα ουσιώδη γεγονότα που θα τα αποκάλυπταν στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας. Η θέση του εναγόμενου ως αυτή προκύπτει από ένορκη δήλωση που επισυνάπτεται στην ένσταση είναι ότι δεν υπάρχει δικαιολογία για την καθυστέρηση που έχει επιδείξει ο ενάγοντας στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Προβάλλει τη θέση ότι τα νέα γεγονότα συνιστούν υστερόβουλες σκέψεις του ενάγοντα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Επιπρόσθετα η προτεινόμενη τροποποίηση καλύπτει πέραν από ουσιώδη γεγονότα και μαρτυρία που θα έπρεπε να είναι μέρος του δικογράφου. Η εξουσία του Δικαστηρίου να τροποποιήσει τα δικόγραφα κατόπιν αιτήματος των διαδίκων πηγάζει από τον κ.25 θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Το Δικαστήριο έχει τη διακριτική εξουσία να προβεί στην τροποποίηση σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας όταν η τροποποίηση καταστεί αναγκαία για τη δίκαια επίλυση των επίδικων ζητημάτων της αγωγής. Όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Χριστοδούλου ν Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934, 'η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά με την προτεινόμενη τροποποίηση. Δίδεται η τροποποίηση φιλελεύθερα εάν αυτή είναι αναγκαία για να αποδοθεί δικαιοσύνη.' Να σημειωθεί ότι σε εκείνη την υπόθεση το αίτημα για τροποποίηση έγινε μετά που είχαν ήδη μαρτυρήσει επτά μάρτυρες της υπόθεσης. Στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος ν Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560, επεξηγήθηκε από το Εφετείο ότι το Δικαστήριο ασκεί διακριτική εξουσία για να επιτρέψει τροποποίηση δικογράφου. Γνώμονας της άσκησης αυτής της εξουσίας είναι το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της προτεινόμενης τροποποίησης. Σε εκείνη την υπόθεση δεν εγκρίθηκε το αίτημα τροποποίησης της έκθεσης υπεράσπισης διότι ο εναγόμενος ισχυρίσθηκε ότι μόλις είχαν περιέλθει εις γνώση του κάποια γεγονότα ενώ το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι δεν ήταν έτσι τα πράγματα. Στην υπόθεση Δημητρώφ ν Ιωάννου
(2003)1 ΑΑΔ 1645, το Δικαστήριο δεν ενέκρινε τέταρτη αίτηση των εναγόντων για τροποποίηση των δικογράφων επειδή ήταν φανερό ότι η αίτηση ενείχε το στοιχείο της κακοπιστίας. Παρόλο τούτο το Εφετείο ανέτρεψε την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου και επέτρεψε την μερική τροποποίηση του δικογράφου για να συμπεριληφθεί μία τυπικού χαρακτήρα τροποποίηση για σκοπούς απονομής της δικαιοσύνης. Η αίτηση για την τροποποίηση της Έκθεσης Απαιτήσεως γίνεται με μεγάλη καθυστέρηση αλλά δεν θεωρώ ότι επιδιώκεται η προτεινόμενη τροποποίηση κακόπιστα ή διά να επιτύχει ο ενάγοντας και άλλη καθυστέρηση στην εκδίκαση της αγωγής. Εκείνο το οποίο προκύπτει από τα γεγονότα όπως αυτά καταγράφονται στην ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της αίτησης είναι ότι ο ενάγοντας ανέφερε στη δικηγόρο του πως έγινε το ατύχημα αλλά αυτή θεώρησε ότι αυτά τα γεγονότα δεν έπρεπε να δικογραφηθούν. Η παράλειψη του ενάγοντα να δικογραφήσει ορθά την απαίτηση του οφείλεται σε λάθος της δικηγόρου του. Τούτο αποδεικνύεται και από τα γεγονότα της υπόθεσης ως προκύπτουν από τον δικογραφικό φάκελο της αγωγής. Ο ενάγοντας δεν επιχείρησε να τροποποιήσει την Έκθεση Απαίτησης πριν την ακροαματική διαδικασία ή ακόμα κατά την ημερομηνία ακρόασης της αγωγής. Επιχείρησε να αποδείξει την απαίτηση του με μαρτυρία και είναι μόνο όταν η δικηγόρος του αντιλήφθηκε ότι δεν θα μπορούσε να προσκομίσει την συγκεκριμένη μαρτυρία για να αποδείξει την απαίτηση του πελάτη της που επιχείρησε να τροποποιήσει την Έκθεση Απαιτήσεως. Επομένως, η καθυστέρηση που παρατηρείται στην καταχώρηση της αίτησης οφείλεται στην αμέλεια της δικηγόρου του ενάγοντα να δικογραφήσει ορθά την απαίτηση του πελάτη της. Η καθυστέρηση στην εκδίκαση της αγωγής είναι σημαντικός παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση της παρούσας αίτησης. Λαμβάνω υπόψη μου ότι η αγωγή είναι παλαιά, ότι η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε και ότι θα πρέπει να διακοπεί η διαδικασία για να επιτευχθεί η τροποποίηση των δικογράφων. Όμως ο εναγόμενος δεν έχει θέσει υπόψη μου συγκεκριμένο και χειροπιαστό λόγο για τον οποίο θα είναι αδύνατον να αντιμετωπίσει την υπόθεση του ενάγοντα με την προτεινόμενη τροποποίηση. Ενδεχομένως, να υπήρχε τέτοιος λόγος εάν η μαρτυρία αναγκαία για την αντιμετώπιση της απαίτησης δεν ήταν πλέον υπαρκτή ή διαθέσιμη. Επομένως, παρά την καθυστέρηση που παρατηρείται και το στάδιο που επιχειρείται η καταχώρηση της αίτησης δεν διαπιστώνω ότι τα προβλήματα της υπεράσπισης θα είναι ανυπέρβλητα στην αντιμετώπιση της απαίτησης με την προτεινόμενη τροποποίηση. Επειδή έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας έχει αποταθεί καλόπιστα για την τροποποίηση της απαίτησης δεν θα ήθελα να του στερήσω το δικαίωμα να θέσει την υπόθεση του όπως αυτός επιθυμεί. Η δυσχέρεια που θα προκληθεί στον εναγόμενο μπορεί να αντιμετωπισθεί με την καταβολή εξόδων. Συμφωνώ με την κα. Νικολάτου ότι η προτεινόμενη τροποποίηση είναι εκτενής και περιλαμβάνει όχι μόνο τα αναγκαία γεγονότα για τη διατύπωση της αιτίας αγωγής αλλά και μαρτυρία στην υπόθεση που δεν είναι ανάγκη και δεν πρέπει να δικογραφείται. Εκεί που ο ενάγοντας είχε αφήσει κενά στη διατύπωση της απαίτησης με αποτέλεσμα να μην εκφράζεται ολοκληρωμένη αιτία αγωγής έχει οδηγηθεί στην άλλη άκρη με αποτέλεσμα η υπεράσπιση να περιέχει στη μαρτυρία της υπόθεσης και μη αναγκαίες λεπτομέρειες για τη διατύπωση της απαίτησης του ενάγοντα. Είναι βέβαιο ότι η προτεινόμενη τροποποίηση δεν συμμορφώνεται με την Δ.19 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας. Αλλά εάν είχα ένα τέτοιο δικόγραφο ενώπιον μου δεν θα προχωρούσα στη διαγραφή των περιττών γεγονότων διά το λόγο ότι σε αυτό πέραν από ουσιώδη γεγονότα υπάρχει και μαρτυρία της υπόθεσης. Με βάση την Δ.19 θ.26 το Δικαστήριο μπορεί να ασκήσει τη διακριτική του εξουσία να διαγράψει μέρος των δικογράφων μόνο στην περίπτωση που αυτό είναι αναγκαίο για την δίκαια εκδίκαση και επίλυση της αγωγής. Επί παραδείγματι, στην υπόθεση Παγκύπριος Εταιρεία Αρτοποιείων Λτδ. ν Σοφοκλής Σαββίδης, Πολιτική Έφεση 9754|ημ. 11/6/97, το Δικαστήριο διέταξε τη διαγραφή δικογράφου διότι διαπίστωσε ότι ήταν διατυπωμένο με τρόπο που να προκαλούσε αμηχανία στην άλλη πλευρά. Σε εκείνη την περίπτωση η αιτία αγωγής βασιζόταν σε παράβαση συμφωνίας και ο ενάγοντας δεν περιορίσθηκε να εκθέσει μόνο τα ουσιώδη γεγονότα στην απαίτηση του αλλά περιέλαβε ολόκληρο το πολυσέλιδο κείμενο της επίδικης συμφωνίας μέσα στην έκθεση απαιτήσεως. Όμως και πάλι θα πρέπει να λεχθεί ότι ως γενικό κανόνας το Δικαστήριο δεν πρέπει να διαγράφει δικόγραφα ακόμη και όταν αυτά περιέχουν άσχετα και περιττά γεγονότα ή μόνο επειδή αυτά είναι μακροσκελή εάν δεν προκαλούν πραγματικό πρόβλημα στην άλλη πλευρά. Ο γενικός κανόνας είναι ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να υπαγορεύσει στους διαδίκους πώς θα διατυπώσουν την απαίτηση τους ή την υπεράσπιση τους. Είναι δικαίωμα της κάθε πλευράς να θέσουν την υπόθεση τους με τον τρόπο που επιθυμούν. (Annual Practice Book 1958 σελ. 477). Ένας διάδικος υπερβαίνει το δικαίωμα του να θέσει την υπόθεση του με τον τρόπο που θέλει μόνο όταν η διατύπωση της υπόθεσης του επηρεάζει δυσμενώς την άλλη πλευρά. Στην υπόθεση ναυτοδικείου Onega v Πλοίο ' Grivas', 121/97|ημ. 12/1/97 λέχθηκε ότι ακόμη και αλληλοσυγκρουόμενοι ισχυρισμοί ή διαζευκτικοί ισχυρισμοί δεν πρέπει να διαγραφούν εάν δεν επηρεάζουν την δίκαια επίλυση της υπόθεσης. Είναι πιο ορθό και δίκαιο αυτά τα ζητήματα να αντιμετωπισθούν κατά την ακροαματική διαδικασία και όχι στα προκαταρτικά στάδια της δίκης με αποτέλεσμα να περιορισθεί το δικαίωμα της κάθε πλευράς να ακουσθεί και να θέσει την υπόθεση της. Είναι γεγονός ότι η προτεινόμενη τροποποίηση περιέχει πολύ περισσότερα από ουσιώδη γεγονότα αναγκαία για την ορθή διατύπωση της απαίτησης. Περιέχει λεπτομερή αφήγηση του περιστατικού του ατυχήματος και τη μαρτυρία που θα χρησημοποιηθεί για να τεκμηριωθεί η απαίτηση. Όμως δεν διαπιστώνω ότι αυτό θα επηρεάσει δυσμενώς το δικαίωμα του εναγόμενου να ετοιμάσει και να προβάλει την υπεράσπιση του. Η προτεινόμενη τροποποίηση δεν είναι τόσο μακροσκελή και συγχυσμένη που να προκαλεί προβλήματα στην υπεράσπιση. Αντιθέτως, ο ενάγοντας πλέον δεσμεύεται σε συγκεκριμένη εκδοχή των γεγονότων και θα πρέπει να αποδείξει τα συγκεκριμένα γεγονότα στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων για να επιτύχει η αξίωση του έναντι του εναγόμενου. Ο εναγόμενος έχει μπροστά του την ακριβή εικόνα της απαίτησης του ενάγοντα για να προετοιμάσει τη δική του υπεράσπιση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους εγκρίνεται το αίτημα του ενάγοντα. Εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος Α της αίτησης. Η τροποποιημένη Έκθεση Απαιτήσεως να καταχωρηθεί μέχρι 28 Μαρτίου 2011. Η τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης να καταχωρηθεί μέχρι 14 Απρίλιου. Συνέχεια της ακρόασης στις 2, 3 και 9 Μαΐου 2011. Έξοδα της αίτησης και έξοδα που έχουν απολεσθεί συνέπεια της τροποποίησης επιδικάζονται εναντίον του ενάγοντα όπως αυτά υπολογισθούν από τον πρωτοκολλητή. Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΜΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο