ΜΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ν. NISODEVELOPERS LTD κ.α., Αγωγή αρ. 8881/2007, 24 Μαρτίου, 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2011:A120 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Αγωγή αρ. 8881/2007 Μεταξύ: ΜΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ενάγουσα και
- NISODEVELOPERS LTD
- NIKOΥ ΠΑΡΤΑΣΗ Εναγομένων 24 Μαρτίου,
- Για την ενάγουσα, εμφανίζονται οι κ.κ. Χρ. Καμπούρης και Α. Γιαλελή. Για τους εναγομένους αρ. 1 και 2, εμφανίζεται ο κ. Ε. Χατζηευτυχίου. Απόφαση Η ενάγουσα διεκδικεί από τους εναγομένους αρ. 1 και 2 («οι εναγόμενοι» εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστου) το ποσόν των Λ.Κ.2.000, εντόκως. Επικαλείται, ως αιτία αγωγής, τον άδικο πλουτισμό. Ως βάση της αγωγής, δικογραφούνται τα εξής: Κατά τον ουσιώδη χρόνο η ενάγουσα επιθυμούσε να αποκτήσει οικία στη Λευκωσία, οι εναγόμενοι αρ. 1 αποτελούσαν εταιρεία δεόντως εγγεγραμμένη στη Δημοκρατία και ασχολούντο, μεταξύ άλλων, με την κατασκευή και πώληση κατοικιών, ο δε εναγόμενος αρ. 2 υπήρξε διευθυντής και κύριος μέτοχος των εναγομένων αρ.
- Στις 18.4.07 ο εναγόμενος αρ. 2, ενεργώντας για ίδιο λογαριασμό καθώς και για λογαριασμό των εναγομένων αρ. 1, έλαβε από την ενάγουσα το ποσόν των Λ.Κ.2.000 ως προκαταβολή για την αγορά της κατοικίας υπ΄ αριθμόν 9, η οποία επρόκειτο να ανεγερθεί επί της οδού Σάββα Ξενή, στη Λακατάμια («η κατοικία»). Ουδεμία συμφωνία, προφορική ή γραπτή, περί πώλησης της κατοικίας συνήφθηκε μεταξύ των διαδίκων. Ούτε συμφωνήθηκε η κράτηση των Λ.Κ.2.000 σε περίπτωση ματαίωσης της αγοράς. Η αγορά της κατοικίας δεν πραγματοποιήθηκε και τις επόμενες ημέρες η ενάγουσα ζήτησε από τον εναγόμενο αρ. 2 την επιστροφή των Λ.Κ.2.
- Πλην όμως, οι εναγόμενοι δεν ανταποκρίθηκαν. Έως και σήμερα, αυτοί κατακρατούν τις Λ.Κ.2.
- Διά του δικογράφου τους, οι εναγόμενοι παραδέχονται τις ιδιότητες τις οποίες τους αποδίδει η ενάγουσα. Επίσης, αυτοί παραδέχονται την παρα. 5 της έκθεσης απαίτησης όπου καταγράφονται, επί λέξει, τα ακόλουθα: «
- Κατά ή περί την 18.4.2007 ο εναγόμενος 2 ενεργώντας τόσο προσωπικά, όσο και διά λογαριασμό της εναγόμενης εταιρείας αρ.1 και/ή ως διευθυντής και/ή ως κύριος μέτοχος της εναγόμενης 1 έλαβε από την ενάγουσα το ποσόν των Λ.Κ.2.000 - ως προκαταβολή για την αγορά μιας κατοικίας με αριθ. 9 στην οδό Σάββα Ξενή στην Λακατάμια». (δείτε στην παρα. 2 της υπεράσπισης και ανταπαίτησης). Όμως, στη συνέχεια του δικογράφου τους και διαφοροποούμενοι ως προς το χρόνο καταβολής των Λ.Κ.2.000, οι εναγόμενοι ισχυρίζονται πως το ποσόν αυτό κατεβλήθηκε «κατά ή περί τον Μάρτιο του 2007 αφού κατέληξαν σε προφορική συμφωνία η ενάγουσα μετά των εναγομένων για την αγορά μίας κατοικίας υπό αριθμό 9 στην οδό Σάββα Ξενή, στην Λακατάμια» (δείτε στην παρα. 3 της υπεράσπισης και ανταπαίτησης). Προσθέτουν πως μεταξύ των μερών συμφωνήθηκε, περαιτέρω, όπως ο σχεδιασμός της υπό ανέγερσιν κατοικίας τροποποιηθεί ώστε να συμπεριληφθεί και τέταρτο δωμάτιο. Οι εναγόμενοι ενήργησαν ως είχε συμφωνηθεί με αποτέλεσμα να προβούν στα ακόλουθα έξοδα:
(1)Λ.Κ.1.000, ως τα έξοδα για την τροποποίηση των στατικών, αρχιτεκτονικών και ηλεκτρολογικών σχεδίων,
(2)Λ.Κ.500, ως τα διοικητικά έξοδα για την εξασφάλιση καλυπτικής πολεοδομικής άδειας και
(3)Λ.Κ.7.000, ως τα έξοδα για την ανέγερση του τέταρτου δωματίου. Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται πως η ενάγουσα αθέτησε την συμφωνία για την αγορά της κατοικίας και πως, για το λόγο αυτό, δεν δικαιούται να ζητά την επιστροφή των Λ.Κ.2.
- Τέλος, οι εναγόμενοι ανταπαιτούν από την ενάγουσα τα προαναφερθέντα ποσά, καθώς και «.. Αποζημιώσεις για αθέτηση προφορικής συμφωνίας η οποία έγινε κατά ή περί το Μάρτιο του 2007» (δείτε στην παρα. 9 της υπεράσπισης και ανταπαίτησης). Διά της απάντησης στην υπεράσπιση και υπεράσπισης στην ανταπαίτηση, η ενάγουσα απορρίπτει τους ισχυρισμούς και την ανταπαίτηση των εναγομένων και επαναλαμβάνει το αρχικό δικόγραφό της. Για να αποδειχθεί η απαίτηση κατέθεσε ενόρκως μόνον η ενάγουσα Μαρία Γεωργίου (Μ.Ε.1). Για να προωθηθεί η υπεράσπιση και για να αποδειχθεί η ανταπαίτηση κατέθεσαν ενόρκως ο Χρίστος Χατζηχρίστου (Μ.Υ.1), Πολιτικός Μηχανικός, και ο εναγόμενος αρ. 2 Νίκος Παρτασής (Μ.Υ.2). Κατετέθηκε και έγγραφη μαρτυρία. Μεταξύ άλλων, κατετέθηκε η απόδειξη ημερ. 18.4.07 για την καταβολή του ποσού των Λ.Κ.2.000 (τεκμήριο 3). Ακολουθεί σύνοψη και σχολιασμός της μαρτυρίας: Η ενάγουσα Μαρία Γεωργίου (Μ.Ε.1), με λόγο ομαλό, άμεσο και κατατοπιστικό, επανέλαβε τις δικογραφημένες θέσεις της. Επέμεινε πως ουδέποτε συνήψε οιανδήποτε συμφωνία με τους εναγομένους για την αγορά της κατοικίας. Απλώς ενδιαφερόταν να αγοράσει οικία στη Λευκωσία και στα πλαίσια αυτά είχε προκαταρκτικές συναντήσεις και προκαταρκτικές συζητήσεις με τον εναγόμενο αρ.
- Κατέβαλε δε σε αυτόν τις Λ.Κ.2.000, ως εγγύηση, γιατί επιθυμούσε να εξασφαλίσει προτεραιότητα εάν, εν τέλει, απεφάσιζε να αγοράσει την κατοικία. Όμως, ήταν εξ αρχής σαφές πως η καταβολή του ποσού αυτού δεν γινόταν στα πλαίσια συναφθείσας συμφωνίας πώλησης ακινήτου. Επίσης, ήταν εξ αρχής σαφές πως εάν, εν τέλει, η ίδια δεν αγόραζε την κατοικία οι εναγόμενοι όφειλαν να της επιστρέψουν το ποσόν των Λ.Κ.2.
- Η ενάγουσα αρνήθηκε ότι έδωσε οδηγίες στους εναγόμενους να προβούν σε τροποποιήσεις στον αρχικό σχεδιασμό της κατοικίας. Η μόνη διαφοροποίηση της ένορκης προφορικής κατάθεσης της ενάγουσας (Μ.Ε.1) εν σχέσει με όσα αυτή δικογραφεί, αφορά στο χρόνο αναζήτησης των Λ.Κ.2.
- Ενώ στην έκθεση απαίτησης καταγράφεται πως η ενάγουσα ανεζήτησε τις Λ.Κ.2.000 τις ημέρες που ακολούθησαν την καταβολή τους (δηλαδή τις ημέρες που ακολούθησαν την 18.4.07, δείτε στην παρα. 9 της έκθεσης απαίτησης), ενώπιον του Δικαστηρίου αυτή δήλωσε πως η ίδια κοινοποίησε στον εναγόμενο αρ. 2 το ναυάγιο των σχεδίων της για την αγορά της κατοικίας και ζήτησε την επιστροφή των Λ.Κ.2.000 στις αρχές του μηνός Ιουνίου του έτους
- Κρίνω πως η διαφοροποίηση αυτή είναι επουσιώδης και αφ΄ εαυτής δεν πλήττει τη θετική εικόνα της ενάγουσας (Μ.Ε.1) ως μάρτυρος. Ο Χρίστος Χατζηχρίστου (Μ.Υ.1) ισχυρίσθηκε πως ήταν παρών όταν η ενάγουσα και ο εναγόμενος αρ. 2 συμφώνησαν την πώληση της κατοικίας. Η ενάγουσα έθεσε, ως όρο, την προσθήκη, στην κατοικία, τέταρτου δωματίου. Εξ ου και ο εναγόμενος αρ. 2 ανέθεσε στον ίδιο την τροποποίηση των αρχικών σχεδίων έτσι ώστε να προστεθεί το τέταρτο δωμάτιο. Εξετέλεσε την εργασία αυτή έναντι αμοιβής ύψους Λ.Κ.
- Οι εναγόμενοι του κατέβαλαν το ποσόν αυτό. Ο εναγόμενος αρ. 2 Νίκος Παρτασής (Μ.Υ.2) περιέγραψε τη συναλλαγή του με την ενάγουσα ως εξής: Κατά την πρώτη συνάντησή τους η ενάγουσα εξεδήλωσε ενδιαφέρον να αγοράσει την κατοικία η οποία ήταν τότε υπό ανέγερσιν. Έθεσε ως όρο την προσθήκη τέταρτου δωματίου. Κατά τη δεύτερη συνάντησή τους, παρουσία και του Πολιτικού Μηχανικού Χρίστου Χατζηχρίστου (Μ.Υ.2), συμφωνήθηκε η τροποποίηση των αρχικών σχεδίων της κατοικίας, ως οι επιθυμίες της ενάγουσας. Ο ίδιος έλαβε από την ενάγουσα προκαταβολή ύψους Λ.Κ.2.000, «ως εγγύηση για την αγορά της κατοικίας με τη συμφωνία ότι θα παροχωρούσ(αν) στην υπογραφή πωλητηρίου εγγράφου..». Εν τέλει, τέτοιο πωλητήριο έγγραφο δεν υπεγράφηκε. Όμως, η κατοικία τροποποιήθηκε, ως οι επιθυμίες και οι οδηγίες της ενάγουσας. Το Σεπτέμβριο του έτους 2007 η ενάγουσα του ανακοίνωσε πως δεν ενδιαφέρεται να αγοράσει την κατοικία. Η εκ μέρους της ενάγουσας αθέτηση της συμφωνίας για την αγορά της κατοικίας ζημιώσε τόσον τον ίδιον όσον και τους εναγομένους αρ.
- Μελέτησα τη δικογραφία και τα επίδικα ζητήματα και διεξήλθα τη μαρτυρία. Διαπιστώνω, κατ΄ αρχάς, πως δεν αμφισβητήθηκαν τα ακόλουθα κρίσιμα γεγονότα:
(1)Στις 18.4.07 η ενάγουσα κατέβαλε στον εναγόμενο αρ. 2, τόσον υπό την προσωπική του ιδιότητα όσον και υπό την ιδιότητά του ως αντιπροσώπου των εναγομένων αρ. 1, το ποσόν των Λ.Κ.2.000.
(2)Το ποσόν αυτό κατεβλήθηκε στα πλαίσια της επιθυμίας της ενάγουσας να αγοράσει από τους εναγομένους την κατοικία.
(3)Η αγορά αυτή, εν τέλει, δεν πραγματοποιήθηκε.
(4)Οι εναγόμενοι εξακολουθούν να κρατούν το ποσόν των Λ.Κ.2.000 παρά το ότι η ενάγουσα ζήτησε την επιστροφή του. Τα γεγονότα αυτά επαρκούν για να θεμελιώσουν την επίδικη αξίωση της ενάγουσας επί τη βάσει των αρχών της αποκατάστασης (restitution) και του άδικου πλουτισμού (unjust enrichment). Παρά το ότι ο άδικος πλουτισμός δεν αποτελεί αυτόνομη αιτία αγωγής, εντούτοις, ως έννοια, βρίσκεται στον πυρήνα της αξίωσης για αποκατάσταση (restitution) την οποία και υποστηλώνει (Minerva Finance and Investment Limited v. Γεωργιάδη
(1998)1 (Δ) Α.Α.Δ. 2173, 2180 επ.). Οι αρχές της αποκατάστασης και του άδικου πλουτισμού απορρέουν από το κοινοδίκαιο (common law) και την επιείκεια (equity), τα οποία εφαρμόζονται στη Δημοκρατία δυνάμει του άρθρου 29
(1)(γ) του περί Δικαστηρίων Νόμο (Ν.14/60, ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια). Οι αρχές της αποκατάστασης και του άδικου πλουτισμού θεραπεύουν την αδικία στις περιπτώσεις προσπορισμού οφέλους χωρίς χαριστική αιτία (Chitty on Contracts (General Principles), 27th edition, παρα.29-007 επ.). Στην προκειμένη περίπτωση συντρέχουν οι νομοθετημένες και νομολογημένες προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη η ενάγουσα και η οποία οδήγησε στον άδικο πλουτισμό των εναγομένων αρ. 1 και 2: (α) Οι εναγομένοι αρ. 1 και 2 απέκτησαν, στις 18.4.2007, το ποσόν των Λ.Κ.2.000 το οποίο έκτοτε κατακρατούν. (β) Η ενάγουσα κατέβαλε το ποσόν αυτό στους εναγομένους αρ. 1 και 2 για λόγους άλλους και όχι χαριστικούς. (γ) Οι συνθήκες υπό τις οποίες κατεβλήθηκαν οι Λ.Κ.2.000 υπέρ των εναγομένων αρ. 1 και 2 καθιστούν άδικη την υπέρ τους διατήρηση του οφέλους αυτού (HjiLoizi and another v. Iona
(1963)2 C.L.R. Minerva Finance Investment Ltd v. Γεωργιάδη (ανωτέρω), Α.Ι. Καρπασίτης και Υιοί Λτδ κ.α. ν. Καραφωκά κ.α.
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1980 και Κίτση ν. Γενικού Εισαγγελέα
(2001)1 (Β) Α.Α.Δ. 1077). Η προβληθείσα υπεράσπιση της σύναψης, μεταξύ των εναγομένων αφ΄ ενός και της ενάγουσας αφ΄ ετέρου, συμφωνίας πώλησης της κατοικίας προεβλήθηκε ελλειπτικά και παρέμεινε αστήρικτη. Στο δικόγραφο των εναγομένων και, κυρίως, στη μαρτυρία που αυτοί προσεκόμισαν ουδεμία αναφορά γίνεται σε συμφωνηθείσα αντιπαροχή. Όμως, η σύναψη συμφωνίας πώλησης ακινήτου, όπως, άλλωστε, και η σύναψη κάθε συμφωνίας, προϋποθέτει και συμφωνία περί καταβολής αντιπαροχής. Ειδάλλως, τα διαμειφθέντα μεταξύ των ενδιαφερομένων δεν προσλαμβάνουν τη μορφή δεσμευτικής συμφωνίας. Εν προκειμένω, η απουσία, τόσον από το δικόγραφο των εναγομένων όσον και από την μαρτυρία που αυτοί προσεκόμισαν, οιασδήποτε αναφοράς σε αντιπαροχή καθιστά τους ισχυρισμούς περί σύναψης συμφωνίας πώλησης της κατοικίας αβέβαιους και απορριπτέους. Περαιτέρω, το κενό αυτό επιβεβαιώνει τον, εν πάση περιπτώσει, αξιόπιστο ισχυρισμό της ενάγουσας πως τα όσα διαμείφθηκαν μεταξύ της ιδίας και του εναγομένου αρ. 2 ήσαν απλώς προκαταρκτικά και ουδόλως οδήγησαν στη σύναψη συμφωνίας πώλησης της κατοικίας. Σημειώνω πως η κρίση μου περί της αξιοπιστίας της ενάγουσας (Μ.Ε.1), βασίζεται πρωτίστως στη θετικότητα, την πληρότητα και τη λογική συνοχή του λόγου της, ως αναφέρω πιο πάνω. Η κατάληξή μου περί της απουσίας συμφωνίας για την πώληση της κατοικίας εκθεμελιώνει τόσον την υπεράσπιση όσον και την ανταπαίτηση η οποία έχει, ως αιτία, την αθέτηση τέτοιας συμφωνίας. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων αρ. 1 και 2, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, για το ποσόν των €3.417,20 (ισόποσον των Λ.Κ.2.000). Το ποσόν αυτό θα φέρει τόκο με νόμιμο επιτόκιο από τις 18.4.2007. Τα έξοδα της αγωγής, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων αρ. 1 και 2. Η ανταπαίτηση αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Τα έξοδα της ανταπαίτησης, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας - εξ ανταπαιτήσεως εναγομένης και εναντίον των εναγομένων αρ. 1 και 2 - εξ ανταπαιτήσεως εναγόντων αρ. 1 και 2. Επειδή η απαίτηση και η ανταπαίτηση εκδικάσθηκαν στα πλαίσια κοινής διαδικασίας να υπολογισθεί ένα σύνολο εξόδων. (Υπ.)............. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο